Το τρέχον τεύχος του ROOTS / The current issue of ROOTS

 Romanian Orthodox Old Testament Studies 4/2 (2020)

• Ioan Chirilă, "Scripture, Canon, and Canonicity," 6-9
• Ioan Chirilă - Bogdan Șopterean, "God’s Word in the Scriptures – Reference Points on Canonicity, Interpretation, and the Liturgical Text as Vestment of the Revealed Word" 11-25
• Alexandru Mihăilă, "The Orthodox Bible and the Anaginoskomena Books of the Old Testament," 26-43
• Cristinel Iatan, "The Fascination of Taboo: a Few Biblical Episodes from the Books of the Anagignoskomena and of the Apocrypha Acknowledged by the Tradition of the Church," 44-56
• Ion Reșceanu, "Canon and Canonicity in the Bibles of Samuil Micu and Andrei Șaguna: Resemblances, Differences and Controversies," 57-66
• Eugen Pentiuc, "Should Iron-Age Texts Be Still Read in a Digital Age? The Hebrew Bible and the Power of Metaphor," 67-76

Marginalia: Αποκάλυψη και αυθεντία / Marginalia: Revelation and authority

Στην ιστοσελίδα του ηλεκτρονικού περιοδικού Marginalia φιλοξενείται μία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για την αποκάλυψη, την αυθεντία και το ρόλο της Παράδοσης στον Ιουδαϊσμό και κυρίως στο δυτικό Χριστιανισμό: 

• Paul Mendes-Flohr, "Descending the Mountain: Questions after Sinai" 
• John C. Cavadini, "Can We Separate Scripture and Tradition?"  
• Jon D. Levenson, "Do Bible Scholars Need Theology?" 
• Benjamin Sommer, "After Revelation and Authority: Reflections from the Author" 

[Α.Τ.:  Απουσιάζει βέβαια η Ορθόδοξη πλευρά από τη συζήτηση. Το θέμα της Παράδοσης παραμένει ένα από τα θέματα που πρέπει να συζητηθεί σε βάθος από τους Ορθόδοξους βιβλικούς (κι όχι μόνο) θεολόγους. Mία ενδιαφέρουσα συμβολή στη διαδικτυακή συζήτηση είναι το άρθρο του John Behr στο αξιόλογο ιστολόγιο Public Orthodoxy: 

"Reading Scripture" 

Μία επίσης πρώτη προσπάθεια προσέγγισης του θέματος έγινε στο βιβλικό συνέδριο με τον τίτλο «Ορθόδοξη Ερμηνευτική της Καινής Διαθήκης: Ιστορία, θεωρία, προοπτικές», που διοργανώθηκε στον Βόλο, από το Τμήμα Μελέτης της Χειρόγραφης Παράδοσης της Καινής Διαθήκης" της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.] 

Στο τρέχον τεύχος του In die Skriflig / In the current issue of In dieSkriflig

In die Skriflig 50:3 (2016)

Jacobus A. Naudé & Cynthia L. Miller-Naudé,The translation of biblion and biblos in the light of oral and scribal practice

Το τρέχον τεύχος του EC / The current issue of EC

Early Christianity 7:1 (2016)

• Tobias Nicklas, "New Testament Canon and Ancient Christian 'Landscapes of Memory'," 5-23 (abstract)
• Jens Schröter, "Apocryphal and Canonical Gospels within the Development of the New Testament Canon," 24-46 (abstract)
• Armand Puig i Tàrrech, "The Sayings of Jesus at the Beginning of the Canon," 47-70 (abstract)
• Wolfgang Grünstäudl, " Was lange währt ...: Die Katholischen Briefe und die Formung des neutestamentlichen Kanons,"  71-94 (abstract)
• Francis Watson, "Towards a Redaction-Critical Reading of the Diatessaron Gospel," 95-112 (abstract)
• Juan Chapa, "Textual Transmission of "Canonical" and "Apocryphal" Writings within the Development of the New Testament Canon: Limits and Possibilities," 113-133 (abstract)
• Thomas J. Kraus, "Miniature Codices in Late Antiquity: Preliminary Remarks and Tendencies about a Specific Book Format," 134-152 (abstract)

Ο τιμητικός τόμος για τον Michael Theobald / FS for Michael Theobald

Από τον εκδοτικό οίκο Herder κυκλοφόρησε ο τιμητικός τόμος για τον καθηγητή της Καινής Διαθήκης Michael Theobald με μελέτες οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στον τρόπο που οι συγγραφείς της Καινής Διαθήκης αξιοποίησαν την παράδοση του Ιησού για να απαντήσουν στις προκλήσεις και τις ανάγκες των κοινοτήτων τους: 

Aneignung durch Transformation : Beiträge zur Analyse von Überlieferungsprozessen im frühen Christentum ; Festschrift für Michael Theobald,  Freiburg /Basel / Wien : Herder 2013
ISBN: 978-3-451-30774-4
68 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου

• Christoph Heil, "Die Missionsinstruktion in Q 10,2-16 : Transformationen der Jesusüberlieferung im Spruchevangelium Q", 25-55
• Hans U. Weidemann, "'Dies ist mein Bundesblut' (Mk 14,24): die markinische Abendmahlserzählung als Beispiel für liturgisch beeinflusste Transformationsprozesse", 56-98
• Martin Ebner, "Ein Skandal! Oder Weichenstellungen für eine notwendige Umkehr: Rezeptionsästhetische Lektüre von Mt 18, 1-20", 99-125
• Michael Reichardt, "'Ich bin es' ... 'das Brot des Lebens' (Mk 6,50; Joh 5,20.35): von den absoluten synoptischen zu den prädikativen johanneischen Ich-bin-Worten", 126-153
• Jean Zumstein, "'Gott ist Liebe'", 154-168
• Wilfried Eisele, "David als Zeuge der Auferstehung Jesu: Rhetorik und Schriftgebrauch in der lukanischen Pfingsterzählung (Apg 2,1-41)", 169-208
• Knut Backhaus, "Transformation durch Humor: die Komödisierung von Tradition in der Apostelgeschichte", 209-240
• Thomas Schmeller, "Kreuz und Kraft: Apostolisches Durchsetzungsvermögen nach 1 und 2 Kor", 241-263
• Thomas Söding, "Befreiung vom Bösen : Tradition und Transformation im Galaterbrief", 264-297
• Rudolf Hoppe, "Der 2 Thess als 'Paulus'-Brief: Überlegungen zur Rezeption des 1 Thess durch den "Paulus" des 2 Thess", 298-317
• Gerd Häfner, "Von echter zu Inszenierter Kommunikation : die Transformation paulinischer Briefschlüsse in den Pastoralbriefen", 318-338
• Otfried Hofius, "Das kirchliche Amt der Verkündigung bei Paulus in den Deuteropaulinen", 339-357
• Rainer Kampling, "Und so kam Paulus unter die Antisemiten : Transformation des Verstehens in der Auslegung von 1 Thess 2,14-16 im 19. Jahrhundert", 358-376
• Walter Groß, "Wer dominiert? : methodische Probleme mit neutestamentlichen Rezeptionen alttestamentlicher Texte", 377-394
• Tobias Nicklas, "Die Gottverlassenheit des Gottessohnes : Funktionen von Psalm 22/21 LXX in frühchristlichen Auseinandersetzungen mit der Passion Jesu", 395-415
• Marlis Gielen, "Der Polykarpbrief und der 1. Petrusbrief : Versuch einer Neubestimmung ihres literarischen Verhältnisses", 416-446
• Hubert Frankenmölle, "Offenbarung "als einmalig-abgegrenzte und objektivierte Wirklichkeit" : Bibeltheologische-hermeneutische Reflexionen zur "Transformation" von Wahrheit bei der Lektüre neutestamentlicher Schriften",447-482
• Christoph Theobald, "Tradition als kreativer Prozesss : eine fundamentaltheologische Herausforderung", 483-508
• Karl Lehman, "Von der Schriftwerdung des Wortes Gottes : Besinnung rund um das Wort Tradition", 509-524
• Michael Theobald, "Thematische Bibliographie", 527-538

Ιστορικός Ιησούς και μετα(υπέρ)νεωτερικότητα / Historical Jesus and post(ultra)modernism

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο κείμενο του Anthony LeDonne σχετικά τη μεταμοντέρνα (ή όπως ο ίδιος την ονομάζει υπερ-μοντέρνα) θεώρηση του ιστορικού Ιησού, την οποία υιοθετεί στο νέο του βιβλίο, Historical Jesus. Για να διαβάσετε το κείμενό του πατήστε στον τίτλο στη συνέχεια.

Αnthony LeDonne, "The Condition of Ultra-Modernity in my Historical Jesus"

Επιπλέον ο  James F. McGrath  έχει αναρτήσει μία σύντομη βιβλιοκρισία του νέου βιβλίου του LeDonne στο ιστολόγιό του Exploring Our Matrix. 

Iστορικότητα και αφηγήσεις του πάθους / Historicity and passion narratives

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα ενδιαφέρον κείμενο του Daniel A. Smith σχετικά με την ιστορικότητα των αφηγήσεων του πάθους:

 Daniel A. Smith, Narrative, Historicity, and Verisimilitude in the Passion Narratives; or, What I Learned from “Big Fish” About Reading

[Α.Τ.: με αφορμή και τα δικά μου "διαβάσματα" σχετικά με το πρόσωπο του Ιούδα συμφωνώ με τη θέση του Goodacre, την οποία επαναλαμβάνει ο Smith, ότι οι αφηγήσεις του πάθους (κι όχι μόνο)  δεν θα πρέπει να θεωρηθούν ως μη ιστορικές μόνο και μόνο επειδή εκφέρονται με τη γλώσσα της Π.Δ. Η παράδοση για τον Ιησού αποκτά τη μορφή της μέσα από την επεξεργασία της προηγούμενης βιβλικής παράδοσης και τα κείμενα της Π.Δ. διαμορφώνουν το ερμηνευτικό και αφηγηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετούνται τα γεγονότα της ζωής του Ιησού.]

Ένα ντοκυμαντέρ για την προφορική και τη γραπτή παράδοση / A documentary about oral and written tradition

Από το ιστολόγιο του Torrey Seland, Philonica et Neotestamentica προέρχεται η ακόλουθη είδηση. Ένα νέο ντοκυμαντέρ θα κυκλοφορήσει σύντομα σχετικά με τις εξελίξεις στο χώρο της έρευνας όσον αφορά την προφορική παράδοση των βιβλικών ιστοριών και το ρόλο που διαδραμάτισε η προφορικότητα στη διαμόρφωση του γραπτού βιβλικού κειμένου. Κατά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία μετατόπιση του ενδιαφέροντος των ερευνητών από τη γραπτή παράδοση στον τρόπο που λόγια και βιβλικές ιστορίες μεταδόθηκαν μέσα σε έναν πολιτισμό που στηριζόταν κατά βάση στην προφορικότητα. Για να δείτε το τρέιλερ αυτού του ντοκυμαντέρ, πατήστε εδώ.

BMCR: βιβλιοκρισία ενός συλλογικού τόμου για την προφορικότητα και τη μνήμη

Στην ιστοσελίδα του Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία ενός τόμου που περιέχει μέρος των πρακτικών ενός συνεδρίου για την προφορικότητα και τη μνήμη στην αρχαιότητα. Πατώντας στον τίτλο θα βρεθείτε στη βιβλιοκρισία.

E. Anne Mackay (ed.), Orality, Literacy, Memory in the Ancient Greek and Roman World (Orality and Literacy in Ancient Greece, Volume 7).

Mnemosyne Supplementa 298. Leiden/Boston: Brill, 2008.

ISBN 9789004169913.
$158.00.

Μνήμη, προφορικότητα και παράδοση

Την Τετάρτη 17.12.2008 ο Mark Goodacre ανάρτησε στο ιστολόγιό του μία πολύ ενδιαφέρουσα απάντηση στις παλαιότερες αναρτήσεις της April DeConick σχετικά με την προφορικότητα και την παράδοση και έναν κριτικό σχολιασμό της τελευταίας σύντομης μελέτης της "Human Memory and the Sayings of Jesus" στο έργο του Tom Thatcher (εκδ.), Jesus, the Voice and the Text: Beyond The Oral and Written Gospel (Waco: Baylor University Press, 2008): 135-80. Ανάμεσα σε αυτά που τονίζει περισσότερο από παλαιότερες ανάλογες μελέτες είναι η διαπίστωση ότι "the synoptic problem is mainly a problem of literary dependence" (σσ. 178-9). Ωστόσο το ενδιαφέρον της συγγραφέως δεν επικεντρώνεται τόσο στο συνοπτικό πρόβλημα όσο στις προ-συνοπτικές παραδόσεις και ειδικότερα στο ερώτημα πώς η μνήμη λειτούργησε στη μεταβίβαση αυτών των παραδόσεων. Ο Goodacre εκφράζει τις αμφιβολίες του για το κατά πόσο πειράματα μνήμης, όπως αυτά που χρησιμοποίησε στη μελέτη της η DeConick μπορούν να δώσουν μιαν απάντηση για τη σχέση μνήμης και αρχαίων χριστιανικών παραδόσεων.

Οι λόγοι τους οποίους επικαλείται ο Goodacre είναι οι εξής:

1) Η δυσκολία μεταφοράς σημερινών πορισμάτων σε παλαιότερες εποχές. Ο τρόπος που έχει εκπαιδευτεί η μνήμη των σημερινών σπουδαστών (με τους οποίους έγινε το πείραμα της DeConick) είναι διαφορετικός από εκείνων των ανθρώπων της αρχαιότητας.

2) Δυσκολίες σχετικά με το στήσιμο του πειράματος. Δεν είμαστε σε θέση σήμερα να δημιουργήσουμε τις συνθήκες μέσα στις οποίες οι αρχαίοι συγγραφείς και ειδικότερα οι ευαγγελιστές δούλεψαν.

3) Πειράματα βασισμένα σε κείμενα. Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε για την προσυνοπτική παράδοση η μετάδοσή της ήταν μία δυναμική διαδικασία, όπου οι πληροφορίες μεταδίδονταν προφορικά κι όχι με βάση ένα γραμμένο κείμενο. Αντίθετα τα σημερινά πειράματα στηρίχθηκαν σε γραπτά κείμενα.

4) Η χρήση άγνωστου υλικού. Η επιλογή άγνωστου υλικού/κειμένων για το συγκεκριμένο πείραμα (EvTh 75.97 Ευαγγέλιο Παιδικής Ηλικίας του Θωμά 10,1-2) έχει ως αποτέλεσμα οι σπουδαστές να έχουν μία απόσταση από το συγκεκριμένο υλικό, που τους μεταδίδεται και στη συνέχεια εκείνοι μεταδίδουν. Στην αρχαία χριστιανική προφορική παράδοση αυτό θα μπορούσε να συμβεί μία μόνο φορά σε κάθε περίπτωση κι από εκεί και πέρα ο κάθε φορέας της συγκεκριμένης παράδοσης μετέδιδε κάτι ήδη γνωστό σε εκείνον.

5) Σύνθεση και δημιουργικότητα. Το ενδιαφέρον του πειράματος για την ακρίβεια στη μετάδοση του μηνύματος αφήνει εκτός το θέμα της δημιουργικότητας και της συνθετικής ικανότητας των συγγραφέων.

Ο Goodacre καταλήγει ωστόσο και με έναν θετικό λόγο. Η χρήση αναλογιών είναι αναγκαία καθώς ο ιστορικός του σήμερα παλεύει να κατανοήσει έναν κόσμο τόσο διαφορετικό από το δικό μας. Είναι αναγκαίο ωστόσο να θυμόμαστε πάντοτε ότι αυτές οι αναλογίες έχουν πάντα τα όριά τους και κάποιες φορές μπορεί να είναι και παραπλανητικές.

Το θέμα της προφορικότητας της παράδοσης είναι ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα και δύσκολα προβλήματα της σύγχρονης έρευνας για τον ιστορικό Ιησού και την σύνταξη των κειμένων της Κ.Δ. Προσωπικά θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο κανείς για όλους τους παραπάνω λόγους -και κυρίως εξαιτίας της αδυναμίας να επαναλάβει τις συνθήκες του παρελθόντος-να κατανοήσει πλήρως τον τρόπο που λειτούργησε η προφορικότητα στις αρχαίες χριστιανικές ομάδες. Το πρόβλημά μου είναι ότι προσπαθούμε να πάμε πίσω χρονικά από το κείμενο, αυτό όμως που έχουμε στη διάθεσή μας είναι το γραπτό κείμενο κι όχι ένα προφορικό και σίγουρα η φύση ενός προφορικού κειμένου είναι διαφορετική από εκείνη του γραπτού. Επίσης τα κείμενα που έχουμε (λόγια, θαύματα κτλ. του Ιησού) σήμερα βρίσκονται μέσα σε μια συγκεκριμένη κειμενική συνάφεια, μέσα στην οποία είναι οργανικά ενταγμένα. Είναι αδύνατο σήμερα να αναπαραστήσουμε την αρχική συνάφειά τους στην προφορική μορφή της παράδοσης (αν και δε μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι πρόκειται για μία και την ίδια κάθε φορά συνάφεια). Επομένως μολονότι αυτές οι αναλογίες με σημερινές συνθήκες είναι χρήσιμες έχουν όρια και παραμένουν πάντα αναλογίες.