Το τρέχον τεύχος του ZNW / The current issue of ZNW

 Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft 112/2 (2021)

• Michael Bachmann, "Die „Opponenten“ des Paulus im (heilsgeschichtlich profilierten) Galaterbrief," 145-179 (abstract)
• James M. Scott, "Cosmopolitanism in Gal 3:28 and the Divine Performative Speech-Act of Paul’s Gospel," 180-200 (abstract)
• Timothy A. Brookins, "An Obligation of Thanks (2Thess 1,3): Gift and Return in Divine-Human Relationships," 201-217 (abstract)
• Stephan Witetschek, "Wie kommt Nero ins Petrus-Martyrium?" 218-237 (abstract)
• Benjamin A. Edsall, "“And it rushed in”: A new proposal for interpreting GJudas 57,24," 238-250 (abstract)
• Friedrich W. Horn, "Joachim Jeremias als Paulusforscher," 251-267 (abstract)
• Lutz Doering, "Joachim Jeremias’ Beitrag zur Erforschung des antiken Judentums," 268-294 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του JECS / In the current issue of JECS

 Journal of Early Christian Studies 28/4 (2020)

• Michael Kochenash, "Cross-Purposes in the Gospel of Judas: What Judas Intended for Evil, God Intended for Good," 481-500 (abstract)
• Michael Rosenberg, "'Popes' and 'Patriarchs,' Power and Pluralism: Reading Eusebius with the Mishnah," 501-524 (abstract)

Η προδοσία του Ιούδα / Judas's betrayal

Στην ιστοσελίδα του History Channel η Sarah Pruitt δημοσιεύει ένα κείμενο σχετικά με την προδοσία του Ιούδα και τα πιθανά κίνητρά του. Μία μικρή σύνοψη των στοιχείων που αντλούμε από τα κανονικά ευαγγέλια και εξωκανονικές πηγές:

Why Jesus Was Betrayed by Judas? 

Το τρέχον τεύχος του ZNT / The current issue of ZNT

Zeitschrift für Neues Testament 21/41 (2018)

• Martin Meiser, "Mehr als ein Verräter Zum Forschungsstand um die neutestamentliche Figur Judas"
• Simon Gathercole, "Das Judasevangelium"
• Fredrik Wagener, "Judas: Wenn der Verworfene zum Modell wird Zugänge zu einer narrativen Ethik im Johannesevangelium"
• B. J. Oropeza, "Apostasie im Neuen Testament Auf den Spuren des Judas und anderer Abtrünniger in den Evangelien, den johanneischen Schriften und in der Apostelgeschichte"
• Manuel Vogel, "Judas: eine biblische Randfigur? Einleitung zur Kontroverse"
• Paul Metzger, "Judas Iskarioth – Eine zentrale Figur des Neuen Testaments"
• Kristina Dronsch, "Judas – die kleine Figur mit der großen Frage"
• Ralf Miggelbrink, "Judas Iskarioth Zur theologischen Hermeneutik einer neutestamentlichen Gestalt"

Το τρέχον τεύχος του NTS / The current issue of NTS

New Testament Studies 63:1 (2017)

• Peter-Ben Smit, "Negotiating a New World View in Acts 1.8? A Note on the Expression ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς,"  1-22 (abstract)
• Michael Winger, "Paul and ἐγώ: Some Comments on Grammar and Style," 23-37 (abstract)
• Stephen C. Barton, "Sanctification and Oneness in 1 Corinthians with Implications for the Case of ‘Mixed Marriages’ (1 Corinthians 7.12–16)," 38-55 (abstract)
• John Granger Cook, "Resurrection in Paganism and the Question of an Empty Tomb in 1 Corinthians 15," 56-75 (abstract)
• Matthew C. Easter, "Faith in the God who Resurrects: The Theocentric Faith of Hebrews,"  76-91 (abstract)
• Simon J. Joseph, "‘I Have Come to Abolish Sacrifices’ (Epiphanius, Pan. 30.16.5): Re-examining a Jewish Christian Text and Tradition," 92-110 (abstract)
• Jonathan Cahana, "Salvific Dissolution: The Mystery of the Betrayal between the New Testament and the Gospel of Judas," 111-124 (abstract)
• T. J. Lang, Matthew R. Crawford, "The Origins of Pauline Theology: Paratexts and Priscillian of Avila's Canons on the Letters of the Apostle Paul," 124-145 (abstract)
• Christopher P. Jones, "The Historicity of the Neronian Persecution: A Response to Brent Shaw," 146-152 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος Verkündigung und Forschung / In the current issue of Verkündigung ung Forschung

Verkündigung und Forschung 61:1 (2016)

• Matthias Henze, "Die Pseudepigraphen des Alten Testaments," 4-18
• Thomas J. Kraus, "Die Forschung an den ‚Apokryphen des Neuen Testaments‘ – aktuelle Tendenzen auf der Basis ausgewählter Schwerpunkte," 18-32
• Ursula Ulrike Kaiser, "Das Judasevangelium," 33-47
• Friederike Kunath, "Eine Frau unter Männern – Maria Magdalena und der Anfang des Christentums," 47-59
• Silvia Pellegrini, "Die ‚Pseudepigraphie‘ in frühchristlichen, neutestamentlichen Schriften im Spiegel der aktuellen Forschung," 59-67 

H χρονολόγηση του Ευαγγελίου του Ιούδα / Dating the Gospel of Judas

Η χρονολόγηση του χειρόγραφου του Ευαγγελίου του Ιούδα είναι το θέμα της εκτενούς ανάρτησης του Peter Kirby στο ιστολόγιό του και μίας συντομότερης του Christian Askeland στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism. Κι οι δύο αντιμετωπίζουν κριτικά την χρονολόγηση που πρότεινε ο Herbert Krosney για το κείμενο: το 280 ±60 με βάση κυρίως τη χρονολόγηση C 14. Ειδικότερα, ο δεύτερος προτείνει ως πιθανή εποχή συγγραφής του κώδικα τα τ. 3ου - τ. 4ου αι., τείνοντας μάλλον προς τον 4ο αι.

• Gospel of Judas: Radiocarbon Age Results (P. Kirby)
• Radiometric Dating of the Gospel of Judas (Chr. Askeland)

Βλ. ακόμη:

P.M. Head, "The Gospel of Judas and the Qarara Codices: Some Preliminary Observations," TynBull 58/1 (2007): 1-23

Στο τρέχον τεύχος του ZAC / In the current issue of ZAC

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschrift für antikes Christentum 14:2 (2011) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο σχετικά με τον πρόλογο του γνωστικού απόκρυφου ευαγγελίου του Ιούδα:

Hans Förster, "Zur Bedeutung von λΟΓΟC im Prolog des Judasevangeliums", 487-495

Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας εξετάζει τον πρόλογο του γνωστικού ευαγγελίου του Ιούδα και λαμβάνοντας υπόψη τη χρήση του όρου ΛΟΓΟΣ σε άλλα κοπτικά κείμενα προτείνει μια νέα μετάφραση.

Στο τρέχον τεύχος του ZAC / In the current issue of ZAC

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschrift für antikes Christentum 14:3 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων ένα ενδιαφέρον άρθρο σχετικό με το ευαγγέλιο του Ιούδα:

Hans Förster, "Zur Bedeutung von 'logos' im Prolog des Judasevangeliums", 487-495

To τρέχον τεύχος του ZNW / In the current issue of ZNW

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft 102:1 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

 

• Ulrich B. Müller, "Jesu Heilsverkündigung und das Problem der Gerichtsverzögerung", 1-18
• Matthias Konradt, "Zur Datierung des sogenannten antiochenischen Zwischenfalls", 19-39
• Hans U. Rüger, "'Mein gott: varzuo hastu mich gelassen?' : philologische Annäherung an eine theologische Frage (Mk 15,34)", 40-58
• Ilaria L. Ramelli, "Koimōmenus apo tēs lypēs (Lk 22,45) : a deliberate change ", 59-76
• Toan J. Do, "'That you may not sin' : on the reading of 1 John 2,1b", 77-95
• Brandon D. Crowe, "Oh sweet exchange! : the soteriological significance of the incarnation in the Epistle to Diognetus", 96-109
• Gesine Schenke, "An update on the "Gospel of Judas" : (after additional fragments resurfaced)", 110-129
• Anthony Dupont, "Augustine's exegesis of 1 Tim 1,15-16 and Rom 6,12-13 : a specific use of the scriptures within the anti-Pelagian sermones", 130-148

 

Ένα νέο βιβλίο για τα απόκρυφα / A new volume on apocryphal texts

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένας νέος συλλογικός τόμος για τα απόκρυφα και τις παραδόσεις για τον Ιησού που πιθανόν διασώζουν. Στο συλλογικό αυτό συμπεριλαμβάνονται μελέτες σχετικά με το ευαγγέλιο του Πέτρου, του Θωμά, της Μαρίας, του Ιούδα καθώς και κείμενα της συριακής, αιθιοπικής και σλαβικής παράδοσης:

J. Frey / J. Schröter, Jesus in apokryphen Evangelienüberlieferungen: Beiträge zu außerkanonischen Jesusüberlieferungen aus verschiedenen Sprach- und Kulturtraditionen (WUNT I 254), Mohr Siebeck, Tübingen 2010
ISBN 978-3-16-150147-0
€ 139.00

Περιεχόμενα του τόμου

• Jörg Frey - Jens Schröter, "Jesus in apokryphen Evangelienüberlieferungen : zur Einführung in Thema und Konzeption des vorliegenden Bandes", 3-30
  
• Jens Schröter, "Die apokryphen Evangelien und die Entstehung des neutestamentlichen Kanons", 31-60
  
• Christoph Markschies, "Was wissen wir über den Sitz im Leben der apokryphen Evangelien?", 61-90
  
• Jörg Frey, "Zur Vielgestaltigkeit judenchristlicher Evangelienüberlieferungen", 93-137
  
• Eckhard Rau, "Weder gefälscht noch authentisch? : Überlegungen zum Status des geheimen Markusevangeliums als Quelle des antiken Christentums", 139-186
  
• Eckhard Rau, "Das Geheimnis des Reiches Gottes : die esoterische Rezeption der Lehre Jesu im geheimen Markusevangelium", 187-221
  
• Tobias Nicklas, "Das Petrusevangelium im Rahmen antiker Jesustraditionen", 223-252
  
• Ursula U. Kaiser, "Jesus als Kind : neuere Forschungen zur Jesusüberlieferung in den apokryphen 'Kindheitsevangelien'", 253-269
  
• Enno E. Popkes, "Das Thomasevangelium als crux interpretum : die methodischen Ursachen einer diffusen Diskussionslage", 271-292
  
• Herbert Schmid, "Zur Funktion der Jesusüberlieferung im so genannten Philippusevangelium", 293-314
  
• Esther A. de Boer, "Followers of Mary Magdalene and contemporary philosophy : belief in Jesus according to the Gospel of Mary",315-338
  
• Joost L. Hagen, "Ein anderer Kontext für die Berliner und Straßburger "Evangelienfragmente" : das "Evangelium des Erlösers" und andere "Apostelevangelien" in der koptischen Literatur", 339-371
  
• Gregor Wurst, "Das Problem der Datierung der Sophia Jesu Christi und des Eugnostosbriefes", 373-386
  
• Uwe K. Plisch, "Judasevangelium und Judasgedicht", 387-396
  
• James A. Kelhoffer, "'Gospel' as a literary title in early Christianity and the question of what is (and is not) a "gospel" in canons of scholarly literature", 399-422
  
• Judith Hartenstein, "Autoritätskonstellationen in apokryphen und kanonischen Evangelien", 423-444
  
• Karen L. King, "Toward a discussion of the category "gnosis/gnosticism" : the case of the Epistle of Peter to Philip", 445-465
  
• Peter Gemeinhardt, "Magier, Weiser, Gott : das Bild Jesu bei paganen antiken Autoren", 467-492
  
• Peter Nagel, "Apokryphe Jesusworte in der koptischen Überlieferung", 495-526
  
• Cornelia B. Horn - Robert R. Phenix, "Apocryphal gospels in Syriac and related texts offering traditions about Jesus", 527-555
  
• Igor Dorfmann-Lazarev, "La transmission de l'apocryphe de l'Enfance de Jésus en Arménie", 557-582
  
• Cornelia B. Horn, "Apocryphal gospels in Arabic, or some complications on the road to traditions about Jesus", 583-609
  
• Tedros Abrahà - Daniel Assefa, "Apocryphal gospels in the Ehtiopic tradition", 611-653
  
• Christfried Böttrich, "Apokryphe Jesusüberlieferungen in slavischen Texten", 655-684
  
• Martin MacNamara, "Jesus in (early) Irish apocryphal gospel traditions", 685-739
  

Το νέο τεύχος του ZNW / The new issue of ZNW

Στο νέο τεύχος του Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft 101:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Heinz-Wolfgang Kuhn, "Betsaida und et-Tell in frührömischer Zeit. Historische, archäologische und philologische Probleme einer als Wirkungsstätte Jesu angenommenen Ortslage", 1-32
• Armin D. Baum, "Lk 1,1–4 zwischen antiker Historiografie und Fachprosa. Zum literaturgeschichtlichen Kontext des lukanischen Prologs", 33-54
• Florian Wilk, "Ruhm coram Deo bei Paulus?", 55-77
• Antonio Piras, "γνήσιε σύζυγε in Phil 4,3 und seine gotische Übersetzung. Ein Beitrag zur Text- und Interpretationsgeschichte", 78-92
• Peter Nagel, "Erwägungen zur Herkunft des Judasevangeliums", 93-118
• P. Bonifatius Fischer, "Die lateinischen Evangelien bis zum 10. Jahrhundert. Zwei Untersuchungen zum Text", 119-144
• Stefan Krauter, "Röm 7: Adam oder Eva?", 145-147
• Dieter Zeller, "Die Formel εἶναι τὰ πάντα ἐν πᾶσιν (1 Kor 15,28)", 148-152

Τα πρακτικά Συνεδρίου για το ευαγγέλιο του Ιούδα / proceedings of the International Congress on the Tchacos Codex (Gospel of Judas)

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Brill ο τόμος με τα πρακτικά συνεδρίου για τον Κώδικα Tchacos και το ευαγγέλιο του Ιούδα, το οποίο έλαβε χώρα στο Rice University, Houston Texas, το Μάρτη του 2008 (στην έκδοση είχε αναφερθεί στο ιστολόγιό της και η April DeConick).

April DeConick (εκδ.), The Codex Judas Papers: Proceedings of the International Congress on the Tchacos Codex held at Rice University, Houston, Texas, March 13-16, 2008, (Nag Hammadi and Manichaean Studies 71), Brill: Leiden 2009

ISBN: 978 90 04 18141 0

€ 173.00

Περιεχόμενα τόμου

• April D. DeConick, "The Codex Judas congress and its proceedings", XI-XXIX
• Alastair H. Logan, "The Tchacos Codex : another document of the Gnostics?", 3-21
• Karen L. King, "Martyrdom and its discontents in the Tchacos Codex", 23-42
• Johannes van Oort, "Irenaeus on the Gospel of Judas : an analysis of the evidence in context", 43-56
• Marvin W. Meyer, "When the Sethians were young : the Gospel of Judas in the second century", 57-73
• Gesine Schenke, "The Gospel of Judas : its protagonist, its composition, and its community", 75-94
• John D. Turner, "The Sethian myth in the Gospel of Judas : soteriology or demononology?", 95-133
• Birger A. Pearson, "Judas Iscariot in the Gospel of Judas", 137-152
• Fernando Bermejo Rubio, "Laughing at Judas : conflicting interpretations of a new Gnostic gospel", 153-180
• Kevin Sullivan, "'You will become the thirteenth"': the identity of Judas in the Gospel of Judas", 181-199
• Ismo Dunderberg, "Judas' anger and the perfect human", 201-221
• Pierluigi Piovanelli, "Rabbi Yehuda versus Judas Iscariot : the Gospel of Judas and apocryphal passion stories", 223-239
• April D. DeConick, "as archons : the fight for authority and the emergence of Gnosticism in the Tchacos Codex and other early Christian literature", 243-288
• Nicola D. Lewis, "Fate and the wandering stars : the Jewish apocalyptic roots of the Gospel of Judas", 289-304
• Grant Adamson, "Fate indelible : the Gospel of Judas and horoscopic astrology", 305-324
• Niclas Förster, "The star of Judas in the Gospel of Judas", 325-336
• Franklin Trammell, "The God of Jerusalem as the pole dragon : the conceptual background of the cosmic axis in James", 337-349
• Elaine Pagels, "Baptism in the Gospel of Judas : a preliminary inquiry", 353-366
• Bas van Os, "Stop sacrificing! : the metaphor of sacrifice in the Gospel of Judas", 367-386
• Johanna Brankaer, "Whose savior? : salvation, damnation and the race of Adam in the Gospel of Judas", 387-412
• Tage Petersen, "From perplexity to salvation : the Gospel of Judas read in light of platonic didactic strategies", 413-434
• Louis Painchaud - Serge Cazelais, "'What is the advantage?' (Gos. Jud. 46.16) : text, context, intertext", 437-452
• Matteo Grosso, "Three days and eight days : chronology in the Gospel of Judas", 453-469
• Lance Jenott, "The Gospel of Judas 45,6-7 and Enoch's heavenly temple", 471-477
• Simon J. Gathercole, "Paradise, kingdom and the thirteenth aeon in the Gospel of Judas", 479-499
• Gregor Wurst, "Addenda et corrigenda to the critical edition of the Gospel of Judas", 503-507
• Wolf P. Funk, "The significance of the Tchacos Codex for understanding the First Apocalypse of James", 509-533
• Antti Marjanen, "The seven women disciples : in the two versions of the First Apocalypse of James", 535-546
• James M. Robinson, "Questions about the Tchacos Codex", 547-556

Έκθεση στο Πανεπιστήμιο του Augsburg κοπτικών χειρογράφων / An exhibition of Coptic manuscripts in Augsburg

Από το ιστολόγιο της April DeConick πληροφορηθήκαμε ότι στο Πανεπιστήμιο του Augsburg λειτουργεί από τις 13.1.2010 έκθεση κοπτικών χειρογράφων με τον τίτλο:

novum opus ex veteri
Vom Judas-Evangelium zur Furtmeyr-Bibel
Biblische und apokryphe Handschriften aus Spätantike und Mittelalter

Τον τίτλο της η έκθεση τον εμπνεύστηκε από μία φράση του Ιερώνυμου, ο οποίος εκπόνησε τη γνωστή λατινική μετάφραση με σκοπό να ενοποιήσει όλες τις προηγούμενες μεταφράσεις που κυκλοφορούσαν στο λατινόφωνο χώρο. Ο επισκέπτης της έκθεσης μπορεί να δει από κοντά κοπτικά χειρόγραφα της Καινής Διαθήκης και αποκρύφων κειμένων μεταξύ των οποίων και μερικές σελίδες του περίφημου ευαγγελίου του Ιούδα. Τα χειρόγραφα καλύπτουν το διάστημα από τον 4ο αι. έως και τον Μεσαίωνα.
Η έκθεση θα λειτουργήσει μέχρι τα τέλη Απριλίου 2010.

Για να επισκεφτείτε τη σελίδα της έκθεσης, πατήστε εδώ. Πληροφορίες για την έκθεση υπάρχουν επίσης σε χθεσινή ανάρτηση του ιστολογίου Evangelical Textual Criticism.

Νέα αποσπάσματα από το χειρόγραφο του Ευαγγελίου του Ιούδα / New fragments of the Judas manuscript (Codex Tchacos)

Την εβδομάδα που μας πέρασε η April DeConick στο ιστολόγιό της ανάρτησε την ανακοίνωση ότι έχουν διαβαστεί μερικά ακόμη αποσπάσματα από το γνωστό Ευαγγέλιο του Ιούδα. Ο καθ. Marvin Meyer, ο οποίος διάβασε τα νέα αυτά αποσπάσματα μαζί με τον καθ. G. Wurst, ανάρτησε στην επίσημη ιστοσελίδα του τα κείμενα με την προτεινόμενη ανάγνωση και μετάφραση.

Σύμφωνα με αυτήν, εκείνος που μπαίνει τελικά στο σύννεφο (p. 57,21-58,9) δεν είναι ο Ιούδας, αλλά ο Ιησούς, ο Ιούδας είναι εκείνος που βλέπει το συμβάν από τη γη και μετά από λίγο θα προδώσει τον Ιησού.

[Α.Τ.: στο συνέδριο που είχα παρακολουθήσει το Μάρτιο 2008 στο Μόναχο οι Nagel και Wurst, ειδικοί κοπτολόγοι και γνώστες του αρχέγονου Χριστιανισμού και των γνωστικών κειμένων, είχαν διατυπώσει τη θέση (ακόμη τότε δεν είχε συμπληρωθεί το κενό του κειμένου) ότι μάλλον αυτός, που μπαίνει στο σύννεφο και αναλαμβάνεται, δεν είναι ο Ιούδας, όπως ήθελε η πρώτη μετάφραση που κυκλοφόρησε το National Geographic αλλά ο Ιησούς. Το θέμα το είχε συζητήσει και η April DeConick στο βιβλίο της The Thirteenth Apostle σσ. 117-120, όπου εξετάζοντας και τις δύο εκδοχές κατέληγε ότι σε καμιά περίπτωση -ακόμη δηλ. κι αν ο Ιούδας ήταν εκείνος που εισήλθε στο σύννεφο- δεν ηρωοποιείται ο Ιούδας. Στο ίδιο σημείο η DeConick ταύτιζε το σύννεφο του απόκρυφου κειμένου με εκείνο, το οποίο σύμφωνα με τον σηθιανό μύθο, περιέβαλε τον Ιαλδαβαώθ. Με τη νέα όμως ανάγνωση αυτού του σημείου του χειρογράφου, ίσως δε μπορεί να ταυτισθεί με τον τόπο κατοικίας του Iαλδαβαώθ. Ο Ιησούς σαφώς μέσα στο κείμενο δεν έχει να κάνει με τον 13ο ουρανό και τον Ιαλδαβαώθ. Ίσως είναι επομένως μία έμμεση αναφορά στο γεγονός της ανάληψης, όπως περιγράφεται στην κανονική παράδοση της Κ.Δ., η οποία εδώ προσλαμβάνεται και εντάσσεται μέσα στο γνωστικό κείμενο].

Με τα νέα αποσπάσματα ασχολείται και το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism, όπου δίνονται πληροφορίες και για τα άλλα χειρόγραφα που βρέθηκαν μαζί με τον διάσημο πλέον Codex Tchacos. Τα αποσπάσματα από τα παύλεια κείμενα σε σαχιδική μετάφραση εστάλησαν στο Augsburg για να διαβαστούν. Σύμφωνα με το ιστολόγιο το κείμενό τους ομοιάζει εκείνο του κοπτικού χειρογράφου Chester Beatty Coptic Ms A (περ. 600 μ.Χ.). Τα συγκεκριμένα αποσπάσματα τοποθετούνται ωστόσο χρονικά του 4ου-5ου αιώνα (με βάση παλαιογραφικές ενδείξεις).

Klauck: Die apokryphe Bibel (3)

Στη σειρά των αναρτήσεων των περιλήψεων του νέου βιβλίου του καθ. H.-J. Klauck δημοσιεύουμε σήμερα το δεύτερο μέρος του πρώτου κεφαλαίου που είναι αφιερωμένο στο Ευαγγέλιο του Ιούδα (EvJud):

Ο Klauck παρατηρεί πως το EvJud δεν προσφέρει κάτι νέο στη συζήτηση για το ιστορικό πρόσωπο του Ιούδα. Από την άλλη η ιστορικοκριτική ερμηνεία κατά τα τελευταία χρόνια οδήγησε σε ορισμένα ενδιαφέροντα συμπεράσματα όσον αφορά στη μορφή του Ιούδα:

-Μία μερίδα ερευνητών υποστήριξε ότι ο Ιούδας ήταν ο καλύτερος φίλος του Ιησού. Ήταν ο μόνος που ήταν έτοιμος να κάνει ό,τι ήθελε ο Ιησούς, δηλ. να τον παραδώσει για να θανατωθεί και κατάλαβε επομένως ορθά την εντολή του Ιησού στο Ιω 13,27. Κατά μία άλλη εκδοχή ο Ιούδας παρέδωσε τον Ιησού για να τον αναγκάσει να δώσει το σύνθημα για την εξἐγερση. Ἀλλωστε η Κ.Δ. δεν κάνει λόγο για προδοσία αλλά για παράδοση.

-Μία άλλη μερίδα ερευνητών υποστήριξε ότι ο Ιούδας δεν είναι ιστορικό πρόσωπο. Οι πρώτοι χριστιανοί απλά τον επινόησαν ως προσωποποίηση του ιουδαϊκού λαού που απέρριψε τον Ιησού. Γι΄ αυτό του έδωσαν και το συμβολικό όνομα "Ιούδας".

Εκτός όμως από τις παραπάνω σχετικά ακραίες τάσεις ο K. αναφέρει και μία σειρά από στοιχεία, τα οποία κατά τη γνώμη του απαρτίζουν το σκληρό ιστορικό πυρήνα:

-το όνομά του "Ιούδας" φαίνεται να δηλώνει ότι προερχόταν από μία πιστή στις παραδόσεις ιουδαϊκή οικογένεια, η οποία έδωσε στο γιο της το όνομα ενός αγαπητού πατριάρχη (κάτι ανάλογο προδίδουν και τα ονόματα της οικογένειας του Ιησού: Ιησούς, Ιάκωος, Ιούδας, Σίμων κτλ.)

-το επίθετο "Ισκαριώτης" μάλλον δηλώνει γεωγραφική καταγωγή (ο άνδρας από την Kerioth). Μπορεί μάλιστα να συνδέεται και με τη λ. keriotha = πόλη και να εννοείται η Ιερουσαλήμ, να καταγόταν δηλ. ο Ιούδας από την Ιερουσαλήμ. Ο Κ. αναφέρει και κάποιες άλλες κατά τη γνώμη του ενδιαφέρουσες ερμηνείες του ονόματος: α) η λ. προέρχεται από τη λ. σικάριος, που με τη σειρά της προέρχεται από τη λ. sicca (μικρό αιχμηλό μαχαίρι), που Ζηλωτές χρησιμοποιούσαν σε δολοφονίες. Έτσι ο Ιούδας συνδέεται με την ομάδα των Ζηλωτών, όμως σύμφωνα με τον Κ. αυτή η ομάδα αποκτά δύναμη αργότερα λίγο πριν τον πρώτο ιουδαϊκό πόλεμο, β) η λ. έχει αραμαϊκή προέλευση και σημαίνει "άνθρωπος ψεύδους", οπότε ο Ιούδας απέκτησε το προσωνύμιο κατά πάσα πιθανότητα μετά την ανάσταση. Ο Κ. ωστόσο εκτιμά ότι μια τέτοια ερμηνεία θα ταίριαζε περισσότερο στην περίπτωση που ο Ιούδας ήταν μία μη ιστορική μορφή.

-ο Ιούδας ανήκε από την αρχή στην ομάδα των 12, οι οποίοι με τη σειρά τους αντιπροσωπεύουν το λαό του Ισραήλ. Ένας μαθητής λοιπόν με το όνομα ενός πατριάρχη ήταν πολύ κατάλληλο γι' αυτό το ρόλο. Η ιδέα ότι ο Ιησούς από την αρχή γνώριζε ότι ο Ιούδας θα ήταν ο προδότης και τον ανέχθηκε στην ομάδα του αναπτύχθηκε αργότερα από τους απολογητές και ίχνη της υπάρχουν και στο Ιω (π.χ. 6,69-70), ο Κ. όμως θεωρεί ότι μάλλον δεν είναι ιστορικά πιθανή.

-κατά τις τελευταίες μέρες στην Ιερουσαλήμ ο Ιούδας έπαιξε έναν σκοτεινό ρόλο. Σαφώς είχε απομακρυνθεί από τον Ιησού και συνέβαλε στη νυχτερινή σύλληψη του. Δεν είναι εύκολο να εξηγήσουμε σήμερα τα κίνητρά του. Ως πιθανότερα θεωρεί ο Κ. τη μη εκπλήρωση στο πρόσωπο του Ιησού των μεσσιανικών του προσδοκιών. Η πράξη του ιστορικά σωστά και με θεολογική σημασία χαρακτηρίζεται στην Κ.Δ. ως "παράδοση" κι όχι ως προδοσία (αυτό εννοείται μόνο στο Λκ 6,16).

-μετά από αυτήν την πράξη η απομάκρυνσή του από την ομάδα του Ιησού ήταν οριστική. Για τη χριστιανική κοινότητα ήταν πια νεκρός, γι' αυτό το λόγο, σύμφωνα με τον Κ., κυκλοφόρησαν τόσες ιστορίες για το θάνατό του.

Εκτός όμως από αυτά τα στεγνά γεγονότα, υπάρχουν και μία σειρά από άλλα θέματα στην ιστορία του, που συνδέονται με την ερμηνεία, την πρόσληψη και την περαιτέρω ανάπτυξη της ιστορίας. Σε αυτά ο Κ. θεωρεί ότι ανήκουν τα 30 αργύρια, το φίλημα του Ιούδα και η αυτοκτονία του. Πολλά από αυτά τα θέματα έχουν αντληθεί από την Π.Δ. Η μορφή του συνδέθηκε με τον πόλεμο Θεού και σατανά και κατέστη το κατεξοχήν παράδειγμα προς αποφυγήν.

Όσον αφορά στους εκκλησιαστικούς συγγραφείς μόνο ο Ωριγένης παρουσιάζει τον Ιούδα θετικά. Ο Ιούδας είχε πιστέψει ειλικρινά στον Ιησού κι ο Ιησούς από την άλλη του είχε μεγάλη εμπιστοσύνη. Όπως και οι άλλοι μαθητές (το κείμενο στο Μκ 10,41 κάνει λόγο για 10 μαθητές) ενοχλήθηκε από την απαίτηση των δύο γιων του Ζεβεδαίου να καθίσουν δεξιά και αριστερά του Ιησού. Κανείς από τους μαθητές δε μπόρεσε να πιστέψει ότι ο Ιούδας θα έφτανε στην προδοσία. Ο Ωριγένης δέχεται ότι ο Ιούδας αυτοκτόνησε, ήθελε να προφτάσει τον Ιησού στην άλλη ζωή και να του ζητήσει συγχώρηση.

Ο Κ. θεωρεί ότι ο συγγρ. του EvJud προσεγγίζει την ιστορία του Ιούδα με παρόμοιο τρόπο όπως ο Ωριγένης μόνο που ακολουθεί μία άλλη ακραία γραμμή ερμηνείας. Αποκαθιστά τον αντι-ήρωα αμφισβητώντας τη στάση της παράδοσης απέναντί του. Παρόμοιες τάσεις είδαμε ότι εκδηλώθηκαν κατά καιρούς και στη σύγχρονη ερμηνεία.

Απολογητική και αιρέσεις χθες και σήμερα

Στο Forum της SBL έχει αναρτηθεί η εισήγηση του Tony Burke, που διαβάστηκε στη συνάντηση της SBL το καλοκαίρι (2008). Θέμα της είναι η σύγκριση των μεθόδων απολογητικής και αντιμετώπισης αιρέσεων στην αρχαιότητα και σήμερα καθώς και η παρουσίαση των σύγχρονων τάσεων όσον αφορά στην ερμηνεία του προσώπου του Ιησού. Ανάμεσα στα άλλα μνεία γίνεται του αποκρύφου ευαγγελίου του Ιούδα καθώς και του μυθιστορήματος του Dan Brown, Da Vinci Code.

Για να διαβάσετε το άρθρο, πατήστε εδώ.

Πρακτικά Συνεδρίου για το Ευαγγέλιο του Ιούδα

Από τον εκδοτικό οίκο Brill θα κυκλοφορήσουν προσεχώς τα πρακτικά του συνεδρίου που έγινε στο Παρίσι (Πανεπιστήμιο Σορβόννης) το 2006 (Οκτ. 27-28) για το λεγόμενο Ευαγγέλιο του Ιούδα και στο οποίο συμμετείχαν ειδικοί από Αμερική και Ευρώπη. Στις εισηγήσεις, που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο, συζητήθηκαν φιλολογικά, ιστορικά και θεολογικά ζητήματα, καθώς και θέματα πηγών του γνωστικού αυτού ευαγγελίου. Εκτός από το ερώτημα για το πώς παρουσιάζεται ο Ιούδας σε αυτό το κείμενο, το ευαγγέλιο του Ιούδα δίνει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για γνωστικές ομάδες μέσα στον αρχαίο Χριστιανισμό και τον τρόπο που κατανοούσαν τη σχέση τους με την Εκκλησία.

Madeleine Scopello (εκδ.), The Gospel of Judas in Context Proceedings of the First International Conference on the Gospel of Judas Paris, Sorbonne, October 27th-28th, 2006, (Nag Hammadi Series, 62), Brill 2008

ISBN: 978 90 04 16721 6
99€

Τα περιεχόμενα του βιβλίου:

Madeleine Scopello, Introduction

Textual and Literary Issues

• Nathalie Bosson, L’Évangile de Judas. Notes linguistiques et stylistiques
• Jean-Pierre Mahé, Mise en scène et effets dramatiques dans l’Évangile de Judas
• Stephen Emmel, The Presuppositions and the Purpose of the Gospel of Judas
• Marvin Meyer, Interpreting Judas: Ten Passages in the Gospel of Judas

Sources and Influences

• James M. Robinson, The Sources of the Gospel of Judas
• Glenn Most, The Judas of the Gospels and the Gospel of Judas
• Christian-B. Amphoux, Judas et les frères de Jésus
• Bernard Pouderon, Judas, l’homme double. Recherches sur les archétypes du disciple qui trahit Jésus dans l’Évangile de Judas
• Cécile Dogniez, Les trente pièces d’argent de Judas

Judas: Traditions and History

• Majella Franzmann, Judas as an Abraham Figure in the Gospel of Judas
• Madeleine Scopello, Traditions angélologiques et mystique juive dans l’Évangile de Judas
• Simon C. Mimouni, La figure de Judas et les origines du christianisme : entre tradition et histoire. Quelques remarques et réflexions
• Francisco García Bazán, The Gnostic Gospels and the Gospel of Judas
• Jean-Daniel Dubois, L’Évangile de Judas et la tradition basilidienne

Judas: Hero or Villain?

• Einar Thomassen, Is Judas really the Hero of the Gospel of Judas?
• Louis Painchaud, Aspects polémiques de l’Évangile de Judas
• John D. Turner, The Place of the Gospel of Judas in Sethian Tradition
• April Deconick, The Mystery of Betrayal. What does the Gospel of Judas Really Say?

Thematical Approaches

• José Montserrat-Torrents, La cosmologie de l’Évangile de Judas
• Ezio Albrile, Shining like a Star Man Iranian Elements in the Gospel of Judas
• Seonyoung Kim, The Gospel of Judas and the Stars
• Patricio de Navascués, Liturgy, Eschatology and Arithmology in the Gospel of Judas
• Anna Van den kerchove, La maison, l’autel et les sacrifices : quelques remarques sur la polémique dans l’Évangile de Judas
• Fernando Bermejo Rubio, L’ambiguïté du rire dans l’Évangile de Judas : les limites d’une Umwertung gnostique

Bibliography

Indexes