Dead Sea Discoveries 33/1 (2026)
Special Issue: Intersectional Investigations into the Complexity of Social Life in Early Judaism
Edited by Elisa Uusimäki and Hanna Tervanotko
Το τρέχον τεύχος του Dead Sea Discoveries αποτελεί μια σημαντική συμβολή στην κοινωνική ιστορία της πρώιμης ιουδαϊκής κοινωνίας. Οι επιμελήτριες του τεύχους, Elisa Uusimäki και Hanna Tervanotko, θέτουν ως κεντρικό άξονα την έννοια της διαθεματικότητας (intersectionality) και αναδεικνύουν την αναλυτική δυναμική του συγκεκριμένου μεθοδολογικού πρίσματος. Αντί να εξετάζουμε μεμονωμένα κάθε κατηγορία ταυτότητας —γένος, κοινωνική θέση, ηλικία, εθνότητα— η διαθεματική ανάλυση επιτρέπει να βλέπουμε πώς αυτές αλληλοεπιδρούν και πώς διαμορφώνουν σχέσεις ισχύος μέσα σε μια κοινωνία. Το πλαίσιο αυτό, που αρχικά αναπτύχθηκε στις σπουδές φύλου και στις κοινωνικές επιστήμες, εφαρμόζεται εδώ τόσο στα κείμενα της ερήμου της Ιουδαίας όσο και σε αρχαιολογικό υλικό από την Παλαιστίνη.
Τα άρθρα που φιλοξενούνται στο τεύχος αποτελούν επιμέρους μελέτες περίπτωσης, όπου το μεθοδολογικό αυτό πρίσμα εφαρμόζεται σε διαφορετικά παραδείγματα. Οι Millar, Comerford και Atkins επιχειρούν κάτι τολμηρό και πρωτοπόρο: αναδεικνύουν πώς η διαθεματική ανάλυση δεν αφορά μόνο τις ανθρώπινες ταυτότητες, αλλά μπορεί να εφαρμοστεί και στον μη ανθρώπινο κόσμο, καθώς τα ζώα αποτελούν μέρος του κοινωνικού ιστού. Οι αναφορές στα ζώα, για παράδειγμα, στο Χειρόγραφο της Δαμασκού και στον Τωβίτ, αποκαλύπτουν δυναμικές ισχύος που δεν γίνονται εξίσου ορατές αλλού. Ο Martens, στη συνέχεια, εξετάζει το ζήτημα της εκπαίδευσης στην κοινότητα του Qumran και αναθεωρεί προηγούμενες αντιλήψεις, θέτοντας ένα κρίσιμο διττό ερώτημα: τι σημαίνει «εκπαίδευση» σε αυτήν την κοινότητα και κατά πόσο και τα κορίτσια είχαν πρόσβαση σε αυτήν. Στο επόμενο άρθρο του τεύχους, η Palmer φωτίζει ένα μικρό αλλά ενδιαφέρον κείμενο: ένα απόσπασμα από το Χειρόγραφο της Δαμασκού που αφορά την τροφό και δείχνει πώς η ταυτότητα αυτής της γυναίκας —εάν είναι ελεύθερη ή δούλη, Ιουδαία ή ξένη— μπορεί να δημιουργεί καταστάσεις συγκρούσεων σε σχέση με τους κοινοτικούς κανόνες. Τέλος, ο Nam στρέφεται στην οικονομική διάσταση: εξετάζει τα αρχεία του Ketef Jericho και αναδεικνύει ότι οι πρόσφυγες της Ιουδαϊκής Ερήμου δεν είναι απλώς «θύματα» του πολέμου· είναι ενεργοί οικονομικοί δρώντες που διατηρούν αρχεία, εντάσσονται σε δίκτυα συναλλαγών και καλλιεργούν μνήμη, ακόμη και μέσα σε συνθήκες προσφυγιάς.
- 🔓Elisa Uusimäki & Hanna Tervanotko, "Intersecting Identities: Towards a Refined Understanding of Social Life in Early Judaism," 1–24
- 🔓Suzanna Millar, Charles Peter Comerford & Peter Joshua Atkins, "Blinding Birds, Bartered Bodies, and Bestial Betrothals: Exploring Interspecies Intersectionality in the Damascus Document and Book of Tobit," 25–51
- John W. Martens, "Was There Universal Education of Girls and Boys in the Qumran Communities?", 52–86 (abstract)
- Carmen Palmer, "The Wetnurse and Her Conflicting Identities in the Damascus Document and Beyond," 87–115 (abstract)
- Roger Sangburm Nam, "Judean Desert Refugees as Economic Actors: Agency and Memory from the Ketef Jericho Archives," 116–141 (abstract)
- 🔓Elisa Uusimäki & Hanna Tervanotko, "Intersecting Identities: Towards a Refined Understanding of Social Life in Early Judaism," 1–24
- 🔓Suzanna Millar, Charles Peter Comerford & Peter Joshua Atkins, "Blinding Birds, Bartered Bodies, and Bestial Betrothals: Exploring Interspecies Intersectionality in the Damascus Document and Book of Tobit," 25–51
- John W. Martens, "Was There Universal Education of Girls and Boys in the Qumran Communities?", 52–86 (abstract)
- Carmen Palmer, "The Wetnurse and Her Conflicting Identities in the Damascus Document and Beyond," 87–115 (abstract)
- Roger Sangburm Nam, "Judean Desert Refugees as Economic Actors: Agency and Memory from the Ketef Jericho Archives," 116–141 (abstract)