Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μαγικοί πάπυροι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μαγικοί πάπυροι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026

Η γραφή ως υλικό γεγονός: παπυρολογία και επιγραφική σε δημιουργικό διάλογο / Writing as Material Event: Papyrology and Epigraphy in Creative Dialogue

Συχνά τα αρχαία κείμενα εκλαμβάνονται αποκομμένα από την υλική τους διάσταση: άυλα και αμετάβλητα μέσα στον χρόνο και τον χώρο. Στην πραγματικότητα, όμως, τα κείμενα έχουν πάντοτε και μια υλική πλευρά. Φιλοξενούνται σε διαφορετικά υλικά—πάπυρο, λίθο, όστρακο, ξύλο, τοίχο—και η μορφή και η διάταξη που αποκτούν πάνω σε αυτά (στήλες, κενά, σημάδια, σύμβολα, συντομογραφίες) δεν είναι ουδέτερες. Δηλώνουν τον χαρακτήρα και τη λειτουργία τους και καθοδηγούν τον αναγνώστη στο πώς θα τα διαβάσει και θα τα χρησιμοποιήσει. Αυτή η θεμελιώδης διαπίστωση αποτελεί τη βάση του συλλογικού τόμου Text, Layout, and Medium: Documents from the Greco-Roman World between Epigraphy and Papyrology (Firenze University Press, 2024): δείχνει πώς το μέσο, η διάταξη και η μορφή δεν είναι στοιχεία άσχετα με το κείμενο, αλλά μέρος της ίδιας της διαδικασίας επικοινωνίας μεταξύ κειμένου και αναγνώστη.

Στον τόμο έρχονται σε διάλογο δύο συγγενικές αλλά και διακριτές ερευνητικές περιοχές: η παπυρολογία και η επιγραφική. Αυτό που αναδεικνύεται είναι ότι η διάταξη και η μορφή του κειμένου δεν επηρεάζουν μόνο τον τρόπο ανάγνωσης, αλλά καθορίζουν και τον κοινωνικό του ρόλο. Το υλικό που το φέρει μπορεί, με τη σειρά του, να υποδηλώνει λειτουργία, κύρος ή και ιερότητα. Η σχέση κειμένου–μέσου–μορφής δεν είναι μονόδρομη, αλλά αμφίδρομη και σύνθετη.

Ξεχωρίζω, ανάμεσα στις εξαιρετικές μελέτες του τόμου, εκείνες του Nicola Reggiani για το Χ-Ρ (chi-rho) και το σταυρόγραμμα στους παπύρους (“Crossing Abbreviations, Monograms, and Symbols”), του Lucio Del Corso για την υλικότητα της γραφής και τις συμβάσεις της στην Αίγυπτο της ύστερης αρχαιότητας (“Epigraphic Habits and Writing Conventions in Late Antique Egypt”), καθώς και των Francesca Maltomini και Francesca Murano για τον επιτελεστικό χαρακτήρα της γραφής στα μαγικά κείμενα (“The Binding Layout? On Graphic Strategies in Greek Magical Texts”).

Για όσους εργάζονται με χειρόγραφα της Καινής Διαθήκης και παλαιοχριστιανικά κείμενα ή αξιοποιούν επιγραφές στη μελέτη της ΚΔ, το βιβλίο προσφέρει πολύτιμες προοπτικές. Οι μελέτες του τόμου καταδεικνύουν ότι το κείμενο είναι ένα υλικό γεγονός, με συγκεκριμένη λειτουργία σε χρόνο και τόπο—και ότι ο τρόπος που «στήνεται» πάνω στο μέσο γραφής αποτελεί μέρος της επικοινωνίας με το αναγνωστικό κοινό.

Με τη συνεξέταση κειμένου, διάταξης/μορφής και υλικού φορέα, ο τόμος προσφέρει μια μεθοδολογικά γόνιμη σύνθεση ανάμεσα σε παπυρολογία και επιγραφική και καθιστά σαφές ότι η υλικότητα του κειμένου δεν αποτελεί ένα δευτερεύον ζήτημα  αλλά μέρος της ιστορικής του συγκρότησης. Το κείμενο κατανοείται ως καταγραφή σε συγκεκριμένο μέσο, με συμβάσεις διάταξης και ορίζοντες χρήσης που διαμορφώνουν την αναγνωστική εμπειρία και τη κοινωνική λειτουργία των κειμένων. Για την έρευνα της Καινής Διαθήκης, των παλαιοχριστιανικών κειμένων και των επιγραφικών μαρτυριών, η οπτική αυτή λειτουργεί ως κρίσιμο ερμηνευτικό συμπλήρωμα: η μορφή και διάταξη, τα σύμβολα και τα σημεία γραφής σημεία προσλαμβάνονται ως δεδομένα που καθορίζουν το νόημα, τη χρήση και την πρόσληψη του κειμένου. 

Davide Amendola, Cristina Carusi, Francesca Maltomini, Emilio Rosamilia-(επιμ.), Text, Layout, and Medium: Documents from the Greco-Roman World between Epigraphy and Papyrology (Firenze University Press, 2024) [Open Access: CC BY 4.0]

------------------------------------------------------

Ancient texts are often approached as detached from their material dimension: immaterial and unchanging across time and space. In reality, however, texts always have a material aspect. They are inscribed on various media—papyrus, stone, ostraca, wood, walls—and the form and layout they take on these surfaces (columns, spaces, markers, symbols, abbreviations) are not neutral. They indicate their character and function and guide the reader in how to read and use them. This fundamental insight forms the basis of the edited volume Text, Layout, and Medium: Documents from the Greco-Roman World between Epigraphy and Papyrology (Firenze University Press, 2024): it demonstrates how medium, layout, and form are not elements irrelevant to the text, but part of the very process of communication between text and reader.

The volume brings into dialogue two related yet distinct fields of research: papyrology and epigraphy. What emerges is that the layout and form of a text do not merely affect how it is read, but also determine its social role. The material that bears it can, in turn, signal function, authority, or even sacredness. The relationship of text–medium–form is not unidirectional, but reciprocal and complex.

Among the volume's exceptional studies, I would highlight those by Nicola Reggiani on chi-rho and the staurogram in papyri ("Crossing Abbreviations, Monograms, and Symbols"), Lucio Del Corso on the materiality of writing and its conventions in Late Antique Egypt ("Epigraphic Habits and Writing Conventions in Late Antique Egypt"), and Francesca Maltomini and Francesca Murano on the performative character of writing in magical texts ("The Binding Layout? On Graphic Strategies in Greek Magical Texts").

For those working with New Testament manuscripts and early Christian texts, or utilizing inscriptions in NT studies, the book offers valuable perspectives. The volume's studies demonstrate that a text is a material event, with specific function in time and place—and that the way it is "set up" on its writing medium is part of the communication with its reading public.

By examining text, layout/form, and material carrier together, the volume offers a methodologically fruitful synthesis between papyrology and epigraphy and makes clear that the materiality of a text is not a secondary issue but part of its historical constitution. The text is understood as inscription on a specific medium, with conventions of layout and horizons of use that shape both the reading experience and the social function of texts. For research on the New Testament, early Christian texts, and epigraphic evidence, this perspective functions as a critical interpretive supplement: form and layout, symbols and graphic signs are approached as data that determine the meaning, use, and reception of the text.

Davide Amendola, Cristina Carusi, Francesca Maltomini, Emilio Rosamilia-(επιμ.), Text, Layout, and Medium: Documents from the Greco-Roman World between Epigraphy and Papyrology (Firenze University Press, 2024) [Open Access: CC BY 4.0]

Τετάρτη 30 Ιανουαρίου 2019

Χριστιανισμός και Μαγεία / Christianity and Magic

An image of an ancient codex (book) with a slightly damaged dark brown leather cover. Here the book is open to show the papyrus pages, with dense Coptic text on each side.
Και η επόμενη ανάρτηση έχει ως θέμα της τη μαγεία και τη στάση του αρχαίου Χριστιανισμού, αυτήν την φορά όμως με βάση τα αρχαιολογικά και παπυρολογικά ευρήματα. Στην ιστοσελίδα Coptic Magical Papyri παρουσιάζονται σύντομα μία σειρά κοπτικών μαγικών χριστιανικών κειμένων και δίνεται η σχετική βιβλιογραφία:

Δευτέρα 7 Ιανουαρίου 2019

Οι κοπτικοί μαγικοί πάπυροι / Coptic magical papyri

Η Έδρα της Αιγυπτολογίας του Πανεπιστημίου Julius Maximilian του Würzburg εκπονεί ερευνητικό πρόγραμμα σχετικό με τους κοπτικούς μαγικούς παπύρους. Για το λόγο αυτό λειτουργεί ιστοσελίδα αφιερωμένη στη μελέτη αυτών των παπύρων, όπου φιλοξενείται βάση των μαγικών κοπτικών παπύρων αλλά και ένα ενδιαφέρον ιστολόγιο. Διαβάστε τις πρώτες αναρτήσεις σε αυτό που εξηγούν τι είναι οι μαγικοί κοπτικοί πάπυροι και τα θρησκευτικά τους στοιχεία:

Σάββατο 6 Ιανουαρίου 2018

Στο τρέχον τεύχος του BASP / In the current issue of BASP

Bulletin of the American Society of Papyrologists 54 (2017)

  • Lincoln H. Blumell, "An Amulet Containing Acts 9:1," 31-43 (abstract)
  • Thomas Christiansen, "Manufacture of Black Ink in the Ancient Mediterranean," 167-195 (abstract)
  • Dan Batovici, "Two B Scribes in Codex Sinaiticus?," 197-206 (abstract)
  • 261 - 286 - 
  • Alain Delattre / Jitse Dijkstra /Jacques van der Vliet, "Christian Inscriptions from Egypt and Nubia 4 (2016)," 287-323 (abstract)

Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου 2014

Ένα ενδιαφέρον παπυρολογικό εύρημα / A new interesting papyrological finding

Last Supper papyrus

Στη σελίδα του BBC news δημοσιεύθηκε η είδηση για έναν πάπυρο του 6ου αι. όπου γίνεται αναφορά στο Μυστικό Δείπνο και χρησιμοποιούνται χωρία από το κατά Ματθαίον και τους Ψαλμούς σε μία μαγική συνάφεια. Ο πάπυρος εντοπίστηκε στη βιβλιοθήκη John Rylands (Manchester) από την Δρ. Roberta Mazza, η οποία εκτιμά ότι το κείμενο βρισκόταν μέσα σε φυλακτήριο, μια πρακτική που προφανώς οι χριστιανοί της Αιγύπτου παρέλαβαν από τους εθνικούς γείτονές τους. Στο πίσω μέρος είναι γραμμένη απόδειξη για σιτηρά. Ο πάπυρος αρχικά πρέπει να ανήκε σε κάποιο χωρικό της περιοχής της Ερμούπολης. Σύμφωνα με την Μazza πρόκειται για το πρώτο μαγικό κείμενο που κάνει λόγο για την Ευχαριστία, την οποία ονομάζει το "μάννα της Παλαιάς Διαθήκης". Τα βιβλικά κείμενα που παρατίθενται έχουν πολλά λάθη, κάτι που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο συγγραφέας του παπύρου τα έγραψε από μνήμης.

Τρίτη 11 Ιανουαρίου 2011

Στο τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 104:1 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Noam Mizrahi, "The Songs of the Sabbath Sacrifice and Biblical Priestly Literature: A Linguistic Reconsideration", 35-58
Τα άσματα της Θυσίας του Σαββάτου, μίας λειτουργικής σύνθεσης, της οποίας αποσπάσματα βρέθηκαν μεταξύ των κειμένων της Νεκράς Θάλασσας, συναπαρτίζεται από 13 άσματα που περιγράφουν τον ουράνιο ναό και τους αγγέλους που υπηρετούν εκεί ως ιερείς και των οποίων το κύριο λατρευτικό καθήκον είναι να υμνούν και να δοξάζουν τον Θεό. Αυτά τα θέματα θεωρούνται γενικά ότι δηλώνουν ότι τα Άσματα συντάχθηκαν από ιερατικούς κύκλους και αντικατοπτρίζουν ένα ιερατικό πρόγραμμα και μια ιερατική κοσμοαντίληψη. Έτσι προκύπτει, για παράδειγμα, η ιερατική καταγωγή των Ασμάτων που υποστηρίχθηκε από τον Johann Maier. O Israel Knohl επίσης διέκρινε μία συνέχεια των ιερατικών παραδόσεων και αντιλήψεων στα Άσματα. Ο κύριος υπερασπιστής αυτής της αντίληψης είναι η Rachel Elior, η οποία παρουσίασε μία εκτεταμένη σύνθεση σύμφωνα με την οποία μία άμεση και συνεχής παράδοση οδηγεί από τη βιβλική ιερατική γραμματεία μέσω των κειμένων της κοινότητας του Κουμράν -και ειδικότερα των Ασμάτων - στην Hekhalot. Σύμφωνα με την Elior αυτά τα κείμενα παρουσιάζουν πολλές θεματικές, ιδεολογικές και φραστικές ομοιότητες οι οποίες αποδεικνύουν ότι πρόκειται για μέρη μίας και μοναδικής, καλά οριζόμενης γραμμής της παράδοσης, την οποία καλλιέργησαν οι ιερατικοί κύκλοι.

Brent Nongbri, "The Lord's Prayer and ΧΜΓ: Two Christian Papyrus Amulets", 59-68
Κατά τα τελευταία χρόνια εκδηλώνεται και πάλι το ενδιαφέρον για τη μελέτη των παπυρολογικών ευρημάτων ως ένα μέσο κατανόησης του αρχέγονου Χριστιανισμού. Ο συγγραφέας παρουσιάζει δύο παπύρους από την Βιβλιοθήκη Beinecke του Πανεπιστημίου του Yale. Στα 1977 το Yale αγόρασε αρκετούς παπύρους από την Γκαλερί Nefer στη Ζυρίχη. Η συλλογή περιέχει παπύρους που χρονολογούνται από την εποχή των Πτολεμαίων μέχρι τον Μεσαίωνα. Δύο από αυτούς τους παπύρους (για τους οποίους δυστυχώς δεν είναι εξακριβωμένος ο τόπος εύρεσής τους) φαίνεται ότι ήταν χριστιανικά φυλακτά.

Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2008

Οι Papyri Graecae Magicae

Στη σελίδα ABZU διατίθενται σκαναρισμένοι σε μορφή PDF οι δύο κλασικοί τόμοι του Karl Preisendanz:
Για να βρεθείτε στους δύο τόμους πατήστε επάνω στους τίτλους των βιβλίων.