Στο τρέχον τεύχος του Papyrologica Lupiensia / In the current issue of Papyrologica Lupiensia

Papyrologica Lupiensia  28 (2019)

• Mario Capasso, "What perspectives for archaeology today in Egypt? The case of Soknopaiou Nesos (Dime es-Seba)," 5-12 
• Pierluigi Leone Gatti, "Biographie, Werk und Rezeption des Cornelius Gallus: Ein neues Gesamtbild," 13-32
• Grace Ioannidou, "Selection of Literature extracts in School Manuals," 33-44
• Angeliki Syrkou, "Tell-tale heads: The office of kephalaiotes in the papyri," 45-58
• Marianna Thoma, "Some Remarks on the Legal Status of the Unborn and the Newborn in Greco-Roman Egypt: Human Being or Future Heir?" 59-80
• Walid Shaikh Al Arab, "The Hedgehog Goddess Abaset," 81-102

H διδασκαλία των λατινικών στην τάξη / Teaching Latin in the class

 Το θέμα της διδασκαλίας των Λατινικών απασχόλησε κι απασχολεί όχι μόνο τις χώρες του δυτικού κόσμου αλλά και την πατρίδα μας. Πόσο χρήσιμη και αναγκαία είναι μια γλώσσα η οποία χαρακτηρίζεται μάλλον αρνητικά ως "νεκρή"; Η Melinda Letts, λέκτορας των κλασικών γλωσσών στα Jesus College και Harris Manchester College στην Oxford, συζητά τα προβλήματα αλλά και τη χρησιμότητα της εκμάθησης των λατινικών μέσα στην τάξη:

"Ars longa, vita brevis: Active Latin in the Classroom"

Το τρέχον τεύχος του JSPs / The current issue of JSPs

Journal for the Study of Pseudepigrapha 29/4 (2020)

• Marieke Dhont, "Greek education and cultural identity in Greek-speaking Judaism: The Jewish-Greek historiographers," 217-228 (abstract)
• Juan Pedro Monferrer-Sala, "'The Prophecy on the Coming of the Son of Man' in the Arabic Testament of Adam and its Syriac Vorlage," 229-244 (abstract)
• Nathanael Vette, "Kenaz: A figure created out of the scriptures?" 245-279 (abstract) 

Γυναίκες της Ρώμης και εγγραμματοσύνη / Women in Rome and literacy

Η Candida Moss δημοσιεύει στην ηλεκτρονική σελίδα The Daily Beast ένα σύντομο κι ενδιαφέρον άρθρο για την εγγραμματοσύνη των γυναικών της Ρώμης κατά τα ρωμαϊκά χρόνια:

Could Women in Ancient Rome Read?

Στο τρέχον τεύχος του Ancient Society / In the current issue of Ancient Society

Ancient Society 49 (2019)

• Benedikt Eckhardt, "Some Aspects of the History of Private Associations in the Ancient Levant," 1-39 (abstract)
• Georges Raepsaet, "Énergies animales mises en œuvre: Charges et poids voiturés dans le monde gréco-romain," 41-102 (abstract)
• Aikaterini Koroli, "Display of Erudition in the Periphery of the Graeco-Roman World: The Example of P. David 14," 123-140 (abstract)
• Martina Minas-Nerpel, "Ptolemaic Queens as Ritualists and Recipients of Cults: The Cases of Arsinoe II and Berenike II," 141-183 (abstract)
• Michael B. Charles - Michael Singleton, "Elephant Statuettes in the Nubia Museum, Aswan: Implications for our Understanding of Elephants, Meroë and its Interaction with Ptolemaic Egypt," 207-229 (abstract)
• Emily Cole, "Negotiating Elite Identity through Linguistic Display in Ptolemaic and Early Roman Egypt," 231-258 (abstract)
• Flip de Bree, "Roman Monetary Notations for Small Change," 259-325 (abstract)
• Rachel Meyers, "On Her Own: Practices of Female Benefaction in the Western Roman Empire," 327-350 (abstract)
• Anouk Vermeulen, "Landscapes in Stone and Bronze: The Roman formae of Orange, Ilici, Lacimurga and Verona," 351-377 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του JRS / In the current issue of JRS

Journal of Roman Studies 109 (2019)

• Brent D. Shaw, "Did the Romans Have a Future?" 1-26 (abstract)
• Myles Lavan, "The Army and the Spread of Roman Citizenship," 27-69 (abstract)
• Alison E. Cooley, "From the Augustan Principate to the Invention of the Age of Augustus," 71-87 (abstract)
• Katherine McDonald, "Education and Literacy in Ancient Italy: Evidence from the Dedications to the Goddess Reitia," 131-159 (abstract)
• Aaron Pelttari, "The Reader and the Resurrection in Prudentius," 205-239 (abstract)
• Joshua J. Thomas, "The Illustrated Dioskourides Codices and the Transmission of Images during Antiquity," 241-274 (abstract)
• Blake Leyerle, "Tertullian's Chameleon," 275-289 (abstract)

   
   


   

Η διάδοση της γνώσης στον αρχαίο κόσμο / Knowledge transmission in the ancient world

Κυκλοφόρησαν κι είναι διαθέσιμα ως open access τα πρακτικά ενός διεπιστημονικού συνεδρίου που έλαβε χώρα στην Nantes το 2007 κι είχε ως θέμα τους τρόπους διάδοσης της γνώσης γενικότερα και της τεχνογνωσίας ειδικότερα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο:

Frédéric Le Blay (επιμ.), Transmettre les savoirs dans les mondes hellénistique et romain. Rennes: Presses universitaires de Rennes, 2010 (ηλεκτρονική έκδοση 2019)

Ένα σχολείο στην αρχαία Nippur / A school in ancient Nippur

Διαβάστε ένα πολύ όμορφο κείμενο για ένα σχολείο στην αρχαία Nippur και τις πινακίδες που άφησαν πίσω οι μαθητές του:

“Schoolboy, where have you been going so long?”: The Old Babylonian Student and School

Μπορούσε ο Ιησούς να διαβάζει και να γράφει; / Could Jesus read and write?

Αυτό είναι σίγουρα ένα πολύ καλό ερώτημα που όσο κι αν φαίνεται παράξενο εν πολλοίς είναι η προβολή των δικών μας πολιτισμικών προϋποθέσεων. Διαβάστε όμως περισσότερα για αυτό στο άρθρο της Candida Moss στην ηλεκτρονική εφημερίδα The Daily Beast: 

Could Jesus Read and Write?

Στο τρέχον τεύχος του SCH / In the current issue of SCH

Studies in Church History 55 (2019)

Morwenna Ludlow, Sophie Lunn-Rockliffe, "Education and Pleasure in the Early Church: Perspectives from East and West," 6-34 (abstract)

Σπουδάζοντας στην Αλεξάνδρεια του 2ου αι. μ.Χ. / Studying in Alexandria in the 2nd c. CE

P.Oxy. XVIII 2190, Egypt Exploration Society

Στην ιστοσελίδα Papyrus Stories o J. Cromwell παρουσιάζει το γράμμα ενός σπουδαστή προς τον πατέρα του (P.Oxy. XVIII 2190) που χρονολογείται περί το 100 π.Χ. Η ζωή των σπουδαστών δε φαίνεται τελικά να έχει αλλάξει πολύ μέσα στους αιώνες: 

"Student Life in the 2nd Century CE" 

To τρέχον τεύχος του BABELAO / The current issue of BABELAO

BABELAO 7 (2018)

• L. Parys, "Aux origines du chaos. Analyse du concept d'Isfet dans la Prophétie de Néferty," 1-30
• A. Van de Sande, "Création et alliance. Une mise en regard de Gn 1,14-2,1 et Dt 4,(13)15-19,32," 31-40
• Chr.-B. Amphoux, "Béthanie, de l'autre côté du Jourdain," 41-50
• B. Kindt, J.-Cl. Haelewyck, A. Schmidt et N. Atas, "La concordance bilignue grecque-syriaque des Discours de Grégoire de Naziance," 51-80
• I. Jurasz, "Lettre de Mara bar Sérapion et la paideia hellénistique," 81-135
• A.M. Vileno, R.J. Wilkinson, "La dernière oeuvre de Christian Knorr de Rosenroth : le Messias puer," 137-147

Στο τρέχον τεύχος του GRBS / In the current issue of GRBS

Greek Roman and Byzantine Studies 57:1 (2017)

• Grant A. Nelsestuen, "Oikonomia as a Theory of Empire in the Political Thought of Xenophon and Aristotle", 74-104
• Benjamin Kelly, "Proving the ius liberorum: P.Oxy. XII 1467 Reconsidered," 105-135
• Spyros Piperakis, "Decanal Iconography and Natural Materials in the Sacred Book of Hermes to Asclepius," 136-161
• Julia Lougovay, "A Perfect Pangram: A Reconsideration of the Evidence," 162-190
• Edward Watts, "Athens between East and West: Athenian Elite Self-Presentation and the Durability of Traditional Cult in Late Antiquity," 191-213 

Το τρέχον τεύχος του BBR / The current issue of BBR

Bulletin of Biblical Research 26:4 (2016)

• Aaron Chalmers, "The Influence of Cognitive Biases on Biblical Interpretation," 467-480
• Dean R. Ulrich, "The Need for More Attention to Jubilee in Daniel 9:24–27," 481-500
• David A. deSilva, "The Author of 4 Maccabees and Greco-Roman Paideia: Facets of the Formation of a Hellenistic Jewish Rhetor," 501-532
• Stanley E. Porter, "'When It Was Clear That We Could Not Persuade Him, We Gave Up and Said, ‘The Lord’s Will Be Done’' (Acts 21:14): Good Reasons to Stop Making Unproven Claims for Rhetorical Criticism," 533-546
• Jason A. Myers and Ben Witherington, "Response to Stanley Porter," 547-550
• Stanley E. Porter, "Ben Witherington on Rhetoric One Last Time (I Hope)," 551-552

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού JAH / In the current issue of JAH

Journal of Ancient History 4:2 (2016)

• Lauren Kinnee, "The Trophy Tableau Monument in Rome: from Marius to Caecilia Metella," 191-239 (abstract)
• Anna McGrail, "Pupil Punishment: corporal discipline in Roman education," 240-264 (abstract)

Φωτογραφία της ημέρας: η προτροπή του δασκάλου / Photo of the day: the teacher's exhortation

Dipinto με προτροπές του δασκάλου προς του μαθητές του. 4ος μ.Χ. -
Trimithis, Αίγυπτος (Πηγή: Daily Mail)

Mπορεί να μας χωρίζουν πάνω από 1700 χρόνια από αυτήν την γραπτή επιγραφή (dipinto) που βρέθηκε στον τοίχο ενός αρχαίου σχολείου στην αρχαία Trimithis (σημερινή Amheida), στην όαση Dachla της Αιγύπτου, όμως οι δάσκαλοι, όπως φαίνεται, και το μεράκι τους να διδάξουν τους μαθητές τους δεν αλλάζουν μέσα στο πέρασμα των αιώνων. Στους τοίχους του σχολείου, του οποίου οι αίθουσες αργότερα εντάχθηκαν στην πολυτελή έπαυλη μίας πλούσιας οικογένειας της περιοχής, ο δάσκαλος έγραψε για τους μαθητές του μικρά και μεγαλύτερα επιγράμματα. Αυτά τα κείμενα μάλλον χρησιμοποιήθηκαν στα μαθήματά του ως υποδείγματα για να διδάξει στους "σχολαστικούς" (στους μαθητές), που τους αποκαλεί μάλιστα "παῖδες", παιδιά του.  Το τερπνόν μετά του ωφελίμου κι ο δάσκαλος της ιστορίας στα επιγράμματά του καλεί τους μαθητές του να κοπιάσουν, γιατί έτσι μόνο μπορούν να γίνουν άνδρες και να σκύψουν να πιουν από την πηγή των "πιερικών" υδάτων της γνώσης και της ποιητικής τέχνης. Στα δύο από τα τρία εικονιζόμενα στη φωτογραφία κείμενα ο δάσκαλος γράφει:

εἰς τοὺς σχολαστικούς

------

παῖδες ἐμοὶ χαρίεντες· ἀπὸ κρήνης [--8--]

πιερικῶν ὑδάτων πίετε μέχρι  . [-4-]

εἰς τοὺς αὐτοὺς

Κάμνετέ μ[ο]ι κάματοι δ' εὐηνορ...

Οι αρχαιολογόγοι που δημοσίευσαν τις παραπάνω επιγραφές (R. Cribiore, P. Davoli, D.M. Ratzan) μεταφράζουν ως εξής: 

"προς τους μαθητές μου: παιδιά μου ταλαντούχα πιείτε από την πηγή των πιερικών υδάτων μέχρι [να χορτάσετε;]

Προς τους ίδιους: δουλέψτε σκληρά για το χατίρι μου, οι κόποι κάνουν τους αληθινούς άνδρες..."

Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο δάσκαλος σε αυτό και τα υπόλοιπα επιγράμματα είναι πλούσια. Πολλούς από τους όρους που χρησιμοποιεί τους βρίσκουμε ξανά σε ρητορικά κείμενα της Ύστερης Αρχαιότητας και σε κείμενα χριστιανών συγγραφέων της ίδιας περιόδου. Δεν είναι βέβαιο αν ο δάσκαλος εδώ αντιγράφει από κάποια υπάρχουσα συλλογή. Το πιο πιθανό είναι να πρόκειται για κείμενα που ο ίδιος έχει συντάξει μέσα στα χρόνια της διδασκαλικής του πείρας κι ότι τα αντιγράφει από κάποιο χειρόγραφο δικό του. Οι εκδότες των επιγραφών εικάζουν επίσης ότι οι τοίχοι είναι ένα είδος παλίμψηστου, σβήστηκαν και γράφτηκαν δηλ. πολλές φορές, λειτουργώντας ως ένα είδος μαυροπίνακα. Σε κάθε περίπτωση αυτά τα κείμενα αποτελούν μία ακόμη μαρτυρία για το έντονο ενδιαφέρον των ανθρώπων της αρχαιότητας για τη ρητορική και την ποιτητική τέχνη. Τα "προγυμνάσματα" που διδάσκονταν στα αρχαία σχολεία το επιβεβαιώνουν. Διδακτικά επιγράμματα, όπως τα παραπάνω, ενθάρρυναν τους μαθητές να εγκύψουν στην μελέτη της ποιητικής τέχνης και ταυτόχρονα αποτελούσαν υποδείγματα ποίησης για αυτούς. Ο δάσκαλος των επιγραμμάτων της Trimithis παραμένει ανώνυμος. Ίσως ήταν ένας περιοδεύων "καθηγητής" ή να επέστρεψε στην πατρίδα του μετά από χρόνια. Οι μαθητές του προέρχονταν από τις ανώτερες κοινωνικές ομάδες της πόλης.

Βιβλιογραφία

• Ancient Egyptian SCHOOL unearthed - complete with 1,700-year-old lesson on how to behave on its walls (Daily Mail)
• Raffaella Cribiore, Paola Davoli, David M. Ratzan,  "A teacher's dipinto from Trimithis (Dakhleh Oasis)," Journal of Roman Archaeology 21 (2008)
• Paola Davoli, Raffaella Cribiore, "Una scuola di greco del IV secolo d.C. a Trimithis (oasi di Dakhla, Egitto)," Atene e Roma (2010)