Στο ιστολόγιο Bible History Daily (Biblical Archaeology Review) ο Glenn J. Corbett, ειδικός στην αρχαιολογία της προϊσλαμικής Αραβίας, μας ξεναγεί στην αρχαία Πέτρα, την εντυπωσιακή πρωτεύουσα των Ναβαταίων στη σημερινή Ιορδανία.
Οι Ναβαταίοι ξεκίνησαν ως νομαδικός αραβικός λαός κατά την περσική περίοδο (539-332 π.Χ.) και σταδιακά εξελίχθηκαν σε μια από τις πιο ακμάζουσες δυνάμεις της περιοχής, ελέγχοντας το εμπόριο λιβανιού και σμύρνας από τη νότια Αραβία ως τη Μεσόγειο. Ως τον 1ο αιώνα π.Χ. η Πέτρα είχε γίνει μια πλήρως ανεπτυγμένη πρωτεύουσα, αντίπαλη της Ιερουσαλήμ του Ηρώδη.
Αυτό που κάνει τους Ναβαταίους ιδιαίτερα ενδιαφέροντες είναι ο διπλός χαρακτήρας του πολιτισμού τους: αφενός, η ελληνιστική αρχιτεκτονική — λαξευτές προσόψεις, θέατρο, κολοσσαία ναοδομία, τοιχογραφίες πομπηιανού τύπου — αφετέρου, η αυθεντικά τοπική παράδοση, με υπαίθρια ιερά σε υψώματα, λιτές στήλες (betyls) ως αναπαραστάσεις των θεοτήτων τους και η λατρεία του Δουσάρη και της αλ-Ούζζα. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η υδραυλική μηχανική τους: υδραγωγεία, σωληνώσεις και φράγματα που εκμεταλλεύονταν κάθε φυσική πηγή και χειμερινή βροχή.
Η ακμή της Πέτρας δεν κράτησε πολύ. Το 106 μ.Χ. η Ναβατία προσαρτήθηκε στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και, αν και η πόλη συνέχισε να ακμάζει για αρκετές δεκαετίες, η παρακμή του εμπορίου και ο καταστροφικός σεισμός του 363 μ.Χ. σήμαναν τη σταδιακή εγκατάλειψή της.
Για τον μελετητή της Καινής Διαθήκης, οι Ναβαταίοι αποτελούν σημαντικό μέρος του ιστορικού πλαισίου: ο βασιλιάς Αρέτας Δ' (9 π.Χ. – 40 μ.Χ.), στον οποίο αποδίδεται το περίφημο Khazneh ("Θησαυρός"), αναφέρεται ρητά στην 2 Κορ 11:32. Η Πέτρα δεν είναι “μία” ιστορία αλλά πολλές: ναβαταϊκή, ρωμαϊκή, και μια πορεία μετασχηματισμών στη μακρά διάρκεια της ζωής της. Μας υπενθυμίζει, επίσης, ότι η περιφέρεια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας δεν είναι στατική· αλλάζει πολιτικά καθεστώτα, διοικητική δομή και πρακτικές, πληθυσμούς και τελικά τους όρους μέσα από τους οποίους εκφράζονται οι κοινότητες και οι ταυτότητές τους.
"Solving the Enigma of Petra and the Nabataeans"
Βιβλιογραφία
- BAS, “OnSite: Petra” (χρήσιμο για οπτικό υλικό/συνοπτικό πλαίσιο).
- The Metropolitan Museum of Art, “Nabataean Kingdom and Petra” (σύντομο ιστορικό πλαίσιο).
- Smarthistory, “Petra: the rose red city of the Nabataeans” (συνοπτικά για 106 μ.Χ. και ιστορικό πλαίσιο)
- Universes in Universe, "Petra: Legendary Nabataean Capital" (οπτικό υλικό και πληροφορίες)
--------------------------------------
On the Bible History Daily blog (Biblical Archaeology Review), Glenn J. Corbett, a specialist in the archaeology of pre-Islamic Arabia, takes us on a tour of ancient Petra, the stunning capital of the Nabataeans in modern-day Jordan.
The Nabataeans began as a nomadic Arabian people during the Persian period (539–332 BCE) and gradually evolved into one of the most thriving powers in the region, controlling the trade in frankincense and myrrh from South Arabia to the Mediterranean. By the first century BCE, Petra had become a fully developed capital, rivalling Herod's Jerusalem.
What makes the Nabataeans particularly fascinating is the dual character of their civilization: on the one hand, Hellenistic architecture — rock-cut façades, a theatre, colossal temple construction, Pompeian-style frescoes — and on the other, an authentically local tradition, with open-air sanctuaries on high places, plain standing stones (betyls) as representations of their deities, and the worship of Dushara and al-Uzza. Equally impressive is their hydraulic engineering: aqueducts, piping systems, and dams that harnessed every natural spring and winter rainfall.
Petra's heyday did not last long. In 106 CE, Nabataea was annexed by the Roman Empire, and although the city continued to flourish for several decades, the decline of trade and the devastating earthquake of 363 CE marked its gradual abandonment.
For the student of the New Testament, the Nabataeans constitute an important part of the historical backdrop: King Aretas IV (9 BCE – 40 CE), to whom the famous Khazneh ("Treasury") is attributed, is explicitly mentioned in 2 Cor 11:32. Petra is not "one" story but many: Nabataean, Roman, and a trajectory of transformations across its long lifespan. It also reminds us that the periphery of the Roman Empire is not static; it undergoes changes in political regimes, administrative structures and practices, populations, and ultimately in the very terms through which communities and their identities find expression.
"Solving the Enigma of Petra and the Nabataeans"
Further reading
- BAS, “OnSite: Petra” (useful visual material / infos)
- The Metropolitan Museum of Art, “Nabataean Kingdom and Petra” (short history).
- Smarthistory, “Petra: the rose red city of the Nabataeans” (main for 106 CE and the historical context)
- Universes in Universe, "Petra: Legendary Nabataean Capital" (visual material and infos)
