OA: Aspects of Time in Jewish and Christian Exegesis

Ο συλλογικός τόμος Aspects of Time in Jewish and Christian Exegesis (σε επιμέλεια των Maren R. Niehoff και Christoph Markschies, De Gruyter, 2026) εστιάζει στο σημαντικό ερευνητικό ερώτημα του πώς κατανοείται και ερμηνεύεται ο χρόνος, καθώς και του πώς νοηματοδοτείται θεολογικά στην ιουδαϊκή και χριστιανική ερμηνευτική παράδοση της αρχαιότητας. Ο τόμος, καρπός του ερευνητικού κέντρου Chronoi (Βερολίνο), περιλαμβάνει πέντε μελέτες για τον χρόνο, όπως αυτός κατανοείται από αρχαίους Ιουδαίους και Χριστιανούς συγγραφείς, με ιδιαίτερη αναφορά μεταξύ άλλων στον Φίλωνα, τον Ιώσηπο, τους ραββίνους, τον Ωριγένη, τον Ιερώνυμο και τον Φιλόπονο. Οι συγγραφείς του τόμου υπογραμμίζουν ότι οι αντιλήψεις για τον χρόνο συνδέονται στενά με την εξήγηση της Γραφής, τη φιλοσοφία και τη διαμόρφωση θρησκευτικών ταυτοτήτων. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ο διαθρησκειακός και διεπιστημονικός χαρακτήρας του τόμου, καθώς αναδεικνύει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ Ιουδαϊσμού, Χριστιανισμού και ελληνορωμαϊκής σκέψης. Ο τόμος είναι ελεύθερα προσβάσιμος και αξίζει την προσοχή όσων ενδιαφέρονται για τη βιβλική ερμηνεία, την αρχαία έννοια του χρόνου και τον διάλογο θεολογίας και φιλοσοφίας.

Maren R. Niehoff & Christoph Markschies, Aspects of Time in Jewish and Christian Exegesis (DeGruyter, 2026), eBook ISBN: 9783112225981

--------------

[ENG] 

The collective volume Aspects of Time in Jewish and Christian Exegesis (edited by Maren R. Niehoff and Christoph Markschies, De Gruyter, 2026) focuses on the important research question of how time is understood and interpreted, as well as how it is given theological meaning in the Jewish and Christian exegetical tradition of antiquity. The volume, the fruit of the Chronoi research center (Berlin), includes five studies on time as it is understood by ancient Jewish and Christian writers, with particular reference to Philo, Josephus, the rabbis, Origen, Jerome, and Philoponus. The contributors to the volume emphasize that conceptions of time are closely connected with the interpretation of Scripture, philosophy, and the formation of religious identities. Its interreligious and interdisciplinary character should also be noted, since it highlights the interactions between Judaism, Christianity, and Greco-Roman thought. The volume is freely accessible and deserves the attention of all those interested in biblical interpretation, the ancient concept of time, and the dialogue between theology and philosophy.

Maren R. Niehoff & Christoph Markschies, Aspects of Time in Jewish and Christian Exegesis (DeGruyter, 2026), eBook ISBN: 9783112225981

Zeitschrift für antikes Christentum 29/3 (2026)

 Zeitschrift für antikes Christentum  29/3 (2026)

• Martin Wallraff, "Kanontafeln auf Purpur: Das Fragment einer byzantinischen Evangelienhandschrift im Kloster Vatopedi," 396-407 (abstract)

Themenheft: Tiere in der christlichen Spätantike

• Dorothee Schenk, Johanna Jürgens, "Einleitung: Biblische Tiere in frühchristlichen Kontexten," 408-424  Caroline Macé, "Der Drache im Physiologus," 425-443 (abstract)
• Johanna Jürgens, "Promiskuitive Hyänen, gierige Schweine und andere Tiere als Ausdruck ethischer Devianz bei Clemens von Alexandria," 444-457 (abstract)
• Helene Hild, "Von Wahlfreiheit und Walfreiheit – Tiere in Origenes’ De principiis und der ersten Genesis-Homilie," 458-470 (abstract)
• Jens Binfet, "Tierische Weltpolitik oder spirituelle Kartierung der Welt? Tiergestalten im Sacharjakommentar des Hieronymus," 471-486 (abstract)
• Lisa Deininger, "Löwenstarke Propaganda: Die Rezeption von Löwen in den Heiligenviten des Hieronymus," 487-500 (abstract)
• Islème Sassi, "Quid sibi volunt tres aves? – Pelikan, Nachtvogel und Spatz in Hippo und Nola: Exegese bei Augustinus, Therasia und Paulinus," 501-517 (abstract)
• Vinzent Wiedemann, "Der Pelikan als Christussymbol," 518-536 (abstract)
• Dorothee Schenk, "Von Pferden und Einhörnern – ein Ritt durch die Spätantike," 537-550 (abstract)
• Stefan Metz, "Häretische Biester: Tiere, Vandalen und das nahende Ende im Werk des Quodvultdeus von Karthago," 551-564 (abstract)
• Jacquline Wormstädt, "Tierische Häretiker:innen? – Tiere in Schenute von Atripes häresiologischer Rhetorik," 565-576 (abstract)
• Julia Catharina Beier, "Die Schlange im Epos De spiritalis historiae gestis des Avitus von Vienne – Werkzeug des Teufels oder rechte Hand Gottes?" 577-589 (abstract)
• Anika Bahr, "Tierwunder und göttliche Legitimation: Die Rolle von Pferd, Bär und Rabe in der Vita Columbani und ihre Bedeutung für das columbanische Mönchtum," 590-602 (abstract)

Harvard Theological Review 118/4 (2025)

 Harvard Theological Review 118/4 (2025)

• Andrew R. Davis, "A Nepeš Divided: Trust, Doubt, and Longing in Psalm 42–43," 601-616 (ΟΑ)
• Helen R. Jacobus, "A Response to the Alleged “Fallacy of Jaubert’s Hypothesis”: The Question of Biblical Calendars and the 364-day Year Qumran Flood Calendar (4Q252)," 617-639 (ΟΑ)
• Bart Bruehler, "The Presence, Nature, Cause, and Result of Jesus’s Anger in Mark 1:40–45," 640-664 (abstract)
• Luis Menéndez-Antuña, "Historiographies of Enslavement: The Unthought Body of the Captive in Galatians 4:1–9," 665-690 (OA)
• Jason S. Wendel, "Weeping Over Jerusalem: Luke’s Response to the Destruction of the Temple," 691-712 (OA)
• Philip Abbott, "Divine Diction: Heavenly Speech among Sethians, Valentinians, and Ignatius," 713-734 (OA)
• Charles Augustine Rivera, "The Soul of Jesus in the Land of the Dead: Origen on the Harrowing of Hell," 735-753 (ΟΑ)
• Benjamin M. J. De Vos, "The Pseudo-Clementine Recognitions as Early Christian Philosophy: Plato’s Presence in the Construction of a Christian Philosophical Way of Life," 754-782 (abstract)
• Loraine Schneider Enlow, " Another Judas and the Cross: Pseudo-Hebrew and the Politics of Conversion in the Judas Cyriacus Legend," 783-306 (abstract)

Διαβάζοντας ξανά τον Ωριγένη: σωκρατική διαλεκτική & πολιτική θεολογία στο Κατά Κέλσου / Origen and Contra Celsum: Socratic Dialectic & Political Theology

Στη σειρά των άρθρων του Ancient Jew Review που συζητούν τη νέα μετάφραση του Κατά Κέλσου του Ωριγένη από τους Joseph Trigg και Robin Darling Young, έχουν αναρτηθεί δύο ιδιαίτερα ενδιαφέροντα νέα κείμενα.

Το πρώτο άρθρο, του Mark Randall James, προτείνει να διαβαστεί το έργο του Ωριγένη ως φιλοσοφική άσκηση σε σωκρατικό-διαλεκτικό ύφος: ένας τρόπος φιλοσοφείν που δεν εξαντλείται στο επίπεδο τεχνικών εννοιών και σχολαστικής επιχειρηματολογίας, αλλά στοχεύει στην εξέταση πεποιθήσεων και στην παιδαγωγική ωφέλεια των «κοινών ανθρώπων». Ο James υποστηρίζει πως ο Ωριγένης, ακολουθώντας το παράδειγμα του Σωκράτη και του Επίκτητου, επιστρέφει σε θεμελιώδεις έννοιες της στωικής φιλοσοφίας όχι για να καταλήξει σε αφηρημένους ορισμούς, αλλά για να τις ενεργοποιήσει στην καθημερινή ζωή. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η έμφαση στη χρήση στωικής λογικής και στη σύνδεση της διαλεκτικής με ένα είδος φιλοσοφικής αγωγής που ο Ωριγένης θεωρεί και θεολογικά θεμιτή.

Mark Randall James, "Contra Celsum as Socratic Philosophy" 

Στο δεύτερο άρθρο, του Samuel Pomeroy, ο Ωριγένης αναδεικνύεται ως στοχαστής που επεξεργάζεται μια πολιτική θεολογική προσέγγιση της προ-Κωνσταντίνειας Εκκλησίας. Σε αυτήν η κοσμική τάξη, ο νόμος και η δημόσια λατρεία διαβάζονται μέσα από τον άξονα Λόγος–δαίμονες–ἔθνη. Ο συγγραφέας δείχνει πώς η ωριγενική δαιμονολογία λειτουργεί ως ερμηνευτικό κλειδί για τη σύγκρουση ανάμεσα στον «φυσικό νόμο» και στις τοπικές/εθνικές νομοθεσίες, και πώς ο Ωριγένης μετατοπίζει τη συζήτηση από μια απλή αποδοχή του κοσμοπολιτικού πλαισίου του Κέλσου προς ένα νέο σχήμα, όπου ο Χριστός-Λόγος γίνεται το κριτήριο της ηθικής και της πολιτικής τάξης. Έτσι, η κοσμοπολιτική προοπτική του Ωριγένη δεν εδράζει σε μια παγκόσμια πολιτεία, αλλά σε ένα καθολικό ήθος προσανατολισμένο προς τον Λόγο—μια θεώρηση που τον τοποθετεί σε γόνιμο διάλογο με σύγχρονες συζητήσεις περί φυσικού δικαίου, οικολογίας και παγκόσμιων θρησκειών.

Samuel Pomeroy, "Origen as Political Theologian"

------------------------------------------------

In the series of articles published by Ancient Jew Review discussing the new translation of Origen's Contra Celsum by Joseph Trigg and Robin Darling Young, two particularly interesting new pieces have been posted.

The first article, by Mark Randall James, proposes reading Origen's work as a philosophical exercise in Socratic-dialectical style: a mode of philosophizing that is not exhausted at the level of technical concepts and scholastic argumentation, but aims at the examination of beliefs and the pedagogical benefit of "ordinary people." James argues that Origen, following the example of Socrates and Epictetus, returns to fundamental concepts of Stoic philosophy not to arrive at abstract definitions, but to activate them in everyday life. Particularly interesting is the emphasis on the use of Stoic logic and the connection of dialectic with a kind of philosophical training that Origen considers theologically legitimate as well.

Mark Randall James, "Contra Celsum as Socratic Philosophy"

In the second article, by Samuel Pomeroy, Origen emerges as a thinker who develops a political-theological approach of the pre-Constantinian Church. In this approach, worldly order, law, and public worship are read through the axis of Logos–demons–nations. The author shows how Origenian demonology functions as an interpretive key to the conflict between "natural law" and local/national legislations, and how Origen shifts the discussion from a simple acceptance of Celsus's cosmopolitan framework toward a new scheme, where Christ-Logos becomes the criterion of moral and political order. Thus, Origen's cosmopolitan vision is not grounded in a worldwide state, but in a universal ethos oriented toward the Logos—a view that places him in fruitful dialogue with contemporary discussions concerning natural law, ecology, and world religions.

Samuel Pomeroy, "Origen as Political Theologian"

Κέλσος και Ωριγένης: Φιλοσοφία και πίστη / Celsus and Origen: Philosophy and faith

 Στη σειρά των άρθρων του Ancient Jew Review αφιερωμένων στη νέα μετάφραση του έργου του Ωριγένους, Κατά Κέλσου δημοσιεύεται το άρθρο του David Satran με τίτλο "Plato, Politics, and Faith."  Το άρθρο εστιάζει στον πλατωνικό χαρακτήρα τόσο της επίθεσης του φιλοσόφου Κέλσου κατά του Χριστιανισμού όσο και της φιλοσοφικής απάντησης του Ωριγένη, υπογραμμίζοντας πως οι μεταφραστές παρουσιάζουν το έργο του αλεξανδρινού θεολόγου ως κείμενο πολιτικής φιλοσοφίας με στόχο "τη μετατροπή των συνηθισμένων ανθρώπων σε πολίτες της ουράνιας Ιερουσαλήμ, της αλλιώς ανεφάρμοστης καλύτερης πολιτείας του Πλάτωνα", σε διάλογο με το τέλος του βιβλίου 9 της Πολιτείας. Ο Satran συνδέει αυτή την ερμηνεία με τον "Ευχαριστήριο Λόγο" που αποδίδεται στον Γρηγόριο τον Θαυματουργό και επισημαίνει πως η νέα μετάφραση, σε αντίθεση με την κλασική μετάφραση του Henry Chadwick (1953), εντάσσεται στην σύγχρονη κατανόηση του Ωριγένη ως θεολόγου, εξηγητή και φιλοσόφου που συμμετέχει στον ευρύτερο πνευματικό διάλογο της ύστερης αρχαιότητας.

David Satran, "Plato, Politics, and Faith"

Διαβάζοντας τον Κέλσο μέσα από τον Ωριγένη: Πολεμικός λόγος, φιλοσοφική κριτική και απολογητική στρατηγική / Reading Celsus through Origen: polemics, philosophy, and apologetics

 Διαβάστε στη σελίδα Ancient Jew Review το άρθρο της Teresa Morgan για την πρόσληψη του Κέλσου από τον Ωριγένη στο έργο του. Το κείμενο της Morgan αποτελεί μέρος του αφιερώματος στη νέα μετάφραση του έργου του Ωριγένη, Κατὰ Κέλσου: 

Teresa Morgan, "In Defense of Celsus" 

AJR Forum: Μία νέα μετάφραση του έργου του Ωριγένη, Κατά Κέλσου /AJR Forum: A new translation of Origen's Contra Celsum

 Με την αφορμή μίας νέας μετάφρασης του έργου του Ωριγένους, Κατὰ Κέλσου (Robin Darling Young -Joseph Wilson Trigg, The Contra Celsum of Origen:  English Translation and Facing Greek text.  Washington and Cambridge: Harvard University Press/Dumbarton Oaks, 2026) στον ιστότοπο του Ancient Jew Review έχει ανοίξει ένα forum συζήτησης με αξιόλογα άρθρα που φωτίζουν πτυχές της ιστορίας και της πρόσληψης του συγκεκριμένου έργου του Αλεξανδρινού θεολόγου:

Joseph Wilson Trigg, "Origen and the Polis: A New Translation of Contra Celsum"

Robin Darling Young, "Contra Celsum from Caesarea to Constantinople: The Travels of a Byzantine Book"

Το τρέχον τεύχος του Journal of Ethics in Antiquity and Christianity / The current issue of Journal of Ethics in Antiquity and Christianity

 Journal of Ethics in Antiquity and Christianity 7 (2025)

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού είναι αφιερωμένο στην ηθική της ειρήνης.

• Sebastian Grätz, "Friedenskonzeption im Alten Testament: Eine Annäherung," 7-20 (OA)
• Moisés Mayordomo, "Gott des Friedens - Gott der Gewalt: Theologische Ambivalenzen im Neuen Testament," 21- (OA)
• Morwenna Ludlow, David Newheiser, "What kind of speech makes for peace? Eine Annährung," 37-48 (OA)
• Sara Contini, "Das vergessene ethische Stichwort: Humilitas- Humiliation as Instruments of Peace in Origen’s Preaching," 50-57 (OA)
• Regina Elsner, "Friedensethik im Kontext des russischen Angriffskriegs gegen die Ukraine," 58-65 (OA)

Στο τρέχον τεύχος του Scottish Journal of Theology / In the current issue of Scottish Journal of Theology

 Scottish Journal of Theology 75/2 (2022)

• Luke Zerra, "The body's availability: Ezekiel 37, Robert Jenson and disabled flesh," 117-122 (abstract)
• Timothy Troutner, "Sowing seeds of progressive revelation: Origen on the knowledge of the prophets," 123-136
• John-Christian Eurell, "The Hypomnemata of Hegesippus," 148-157 (abstract)

    

    

Στο τρέχον τεύχος του JECS / In the current issue of JECS

Journal of Early Christian Studies 32/2 (2022)

• Luke J. Stevens, "Twenty-Four Elders: Revelation and the Old Testament Canon in Victorinus and Melito," 165-192 (abstract)
• Adam G. Messer, "Origen of Alexandria and Late Antique Gift-Giving: The Integration of Benefaction with Christian Theology and Experience," 193-221 (abstract)
• Brad Boswell, "Moses the Hellenic Sage: Re-reading Julian’s Against the Galileans," 245-274 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του SJT / In the current issue of SJT

 Scottish Journal of Theology 75/2 (2022)

• Luke Zerra, "The body's availability: Ezekiel 37, Robert Jenson and disabled flesh," 117-122 (abstract)
• Timothy Troutner, "Sowing seeds of progressive revelation: Origen on the knowledge of the prophets," 123-136 (abstract)
• John-Christian Eurell, "The Hypomnemata of Hegesippus," 148-157 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του VigChr / In the current issue of VigChr

 Vigiliae Christianae 76/1 (2022)

• Michelle Freeman, "Antithesis and Paradox in the Epistle to Diognetus," 35-57 (abstract)
• Isaac T. Soon, "Satan and Circumcision: The Devil as the ἄγγελος πονηρός in Barn 9:4," 60-72
• M. David Litwa, "The So-Called Stratiotics and Phibionites: Three Notes on the “Gnostics” of Epiphanius, Panarion 26," 73-93
• Nicholas J. Moore, "Preserving Scriptural Harmony: Origen on Jude 3 and συμφωνία in the Commentary on John," 94-106

Στο τρέχον τεύχος του JECS / In the current issue of JECS

 Journal of Early Christian Studies 29/2 (2021)

Alexander H. Pierce, "Apokatastasis, Genesis 1.26–27, and the Theology of History in Origen's De Principiis," 169-191 (abstract)

Το τρέχον τεύχος του ETL / The current issue of ELT

 Ephemerides Theologicae Lovanienses 96/3 (2020)

Women in Biblical and Para-Biblical Jewish and Christian Literature

• Michal Bas-Asher - Tobias Nicklas, "Introduction," 423 - 424
• Jens Schröter, "Sarah, Rebecca, and Rachel: Important Female Figures of Israel's History and their Meaning in the New Testament," 425 - 441 (abstract)
• Michal Bar-Asher Siegal - Michal Beth Dinkler, "Citing Sarah in the New Testament and Rabbinic Literature: Does Original Context Matter?" 443 - 457 (abstract)
• Atar Livneh, "Female Bodies and Dress in Second Temple Jewish Literature: The Case of Lamenting Women," 459 - 483 (abstract)
• Maren R. Niehoff, "Biblical Women in Origen's Newly Discovered Homilies on Psalms: Gendered Markers of Christian Identity in Late Antique Caesarea," 485 - 507 (abstract)
• Tobias Nicklas, "An 'Apocryphal' Role Model Allowing for a Different Lifestyle: Olympias as a Late Antique Thecla," 509 - 519 (abstract)
• Agnethe Siquans, "Miriam's Image in Patristic and Rabbinic Interpretation," 521 - 536 (abstract)
• Harald Buchinger, "Biblical and Parabiblical Women in Late Antique Christian Liturgy: An Eclectic Overview," 537 - 562 (abstract)
• Michael Peppard, "Mary Magdalene's Turn: Text Criticism and Reception History of John 20,16," 563 - 581 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του Church History / In the current issue of Church History

Church History 89/2 (2020)

Julia Kelto Lillis, "No Hymen Required: Reconstructing Origen's View on Mary's Virginity," 249-267 (abstract)

    

Στο τρέχον τεύχος του VigChr / In the current issue of VigChr

 Vigiliae Christianae 74/4 (2020)

• Charles H. Cosgrove, "Word and Table: The Origins of a Liturgical Sequence," 357–373 (abstract)
• Justin J. Lee,  "Origen and 'Angelomorphic Pneumatology'," 394–410 (abstract)
• Chiara Meccariello, "A Catalogue of Virtuous Women. Myth and Mythography in Clement of Alexandria, Stromateis 4,19,118-123," 411–432 (abstract)

+ Marguerite Harl (3.4.1919 – 30.8.2020)

Έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών η ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Paris-IV, Marguerite Harl. Η εκλιπούσα υπήρξε μαθήτρια του Henri-Irénée Marrou και διηύθυνε το γνωστό project "La Bible d’Alexandrie". Εκτός από τη μετάφραση των Ο΄ η Harl εργάστηκε κυρίως στον Ωριγένη και τους Πατέρες των πρώτων αιώνων. Αναφέρω μερικές από τις σημαντικότερες δημοσιεύσεις της: La Langue de Japhet (1992), Le Déchiffrement du sens: Études sur l'herméneutique chrétienne d'Origène à Grégoire de Nysse, Institut d'études augustiniennes (1993), Origène d'Alexandrie et la fonction révélatrice du Verbe incarné (1959) και La Bible grecque des Septante : du judaïsme hellénistique au christianisme ancien, μαζί με τους Gilles Dorival και Olivier Munnich (1994). 

Στο τρέχον τεύχος του JECS / In the current issue of JECS

Journal of Early Christian Studies 28:2 (2020)

• Elizabeth Klein, "Perpetua, Cheese, and Martyrdom as Public Liturgy in the Passion of Perpetua and Felicity," 175-202 (abstract)
• Robert G. T. Edwards, "Healing Despondency with Biblical Narrative in John Chrysostom’s Letters to Olympias," 203-231 (abstract)
• Averil Cameron, "Patristics and Late Antiquity: Partners or Rivals?" 283-302 (abstract)
• Peter W. Martens, "The Modern Editions of Peri Archon," 303-331

Στο τρέχον τεύχος του JThS / In the current issue of JThS

Journal of Theological Studies 71:1 (2020)

• Jan Joosten, "A New Interpretation of Leviticus 18:22 (Par. 20:13) and its Ethical Implications," 1-10 (abstract)
• Mark W Hamilton, "Divine (In)Corporeality in Psalms and Job," 11-35 (abstract)
• Denise Flanders, "Freeing Ahasuerus, Haman, and Mordechai: Liberating the Oppressor in the Book of Esther," 36-61 (abstract)
• Elizabeth E Shively, "Purification of the Body and the Reign of God in the Gospel of Mark," 62-89 (abstract)
• Douglas Estes, "Dualism or Paradox? A New ‘Light’ on the Gospel of John," 90-118 (abstract)
• H A G Houghton, Mina Monier, "Greek Manuscripts in Alexandria," 119-133
• J R C Cousland, "Adam and Evel: Did Satan Sleep with Eve in the Greek and Latin Lives of Adam and Eve?" 134-157 (abstract)
• Devin L White, "Jesus at Fifty: Irenaeus on John 8:57 and the Age of Jesus," 158-163 (abstract)
• Matthijs den Dulk, "Origen of Alexandria and the History of Racism as a Theological Problem," 164-195 

Στο τρέχον τεύχος του VigChr / In the current issue of VigChr

Vigiliae Christianae 24:2 (2020)

• Jan M. Kozlowski, "'And she took off her clothes …'. Agathonice’s Nudity in Acta Carpi 44," 121–128 (abstract)
• Peter Gemeinhardt, "Teaching the Faith in Early Christianity: Divine and Human Agency," 129–164 (abstract)
• Nikolai Kiel,"Auferstehung des Fleisches in der Epistula Apostolorum," 165–198 (abstract)
• Gianluca Piscini, "De l’exégèse à la polémique : la notion d’ἀκολουθία dans les tomes 1-2 du Contre Celse d’Origène," 199–221 (abstract)