Stephanie Lynn Budin, Sex and Sexuality in the Ancient Near East (Elements in the Ancient Near Eastern World and the Bible, Cambridge University Press, 2026).
Το νέο τεύχος της σειράς The Ancient Near Eastern World and the Bible (Cambridge Elements) έρχεται να καλύψει ένα θέμα που συχνά παραμένει στο περιθώριο της ακαδημαϊκής συζήτησης, παρά τη σημασία του για την κατανόηση των βιβλικών κειμένων: τη σεξουαλικότητα στον κόσμο της αρχαίας Εγγύς Ανατολής.
Η Stephanie Lynn Budin, έμπειρη ερευνήτρια
της αρχαίας Εγγύς Ανατολής, παρουσιάζει με συστηματικό και προσιτό τρόπο τα
δεδομένα που αντλούμε από τη Μεσοποταμία, την Ανατολία και το Λεβάντε,
καλύπτοντας στο μικρό αυτό βιβλίο θεματικούς άξονες, όπως τη γυναικεία και την ανδρική
σεξουαλικότητα, τη γονιμότητα και την υπογονιμότητα, το σεξουαλικό
προσανατολισμό καθώς και τη σκοτεινή και παραβατική πλευρά της σεξουαλικότητας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πρωτογενείς πηγές (μυθολογικά και λογοτεχνικά
κείμενα, νομοθεσία, μαγικά και ιατρικά κείμενα, οιωνοσκοπικά κείμενα), ώστε ο
αναγνώστης να παρακολουθεί όχι μόνο τα συμπεράσματα αλλά και τη μεθοδολογία που
τα στηρίζει.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του
βιβλίου είναι η παρατήρηση ότι, σε σύγκριση με τις παραδόσεις της Μεσοποταμίας
και γενικότερα της Εγγύς Ανατολής, τα βιβλικά κείμενα —με λίγες εξαιρέσεις— αφήνουν
πολύ λιγότερο χώρο σε μια ρητά «γυναικεία» φωνή/οπτική γύρω από τον έρωτα και
την ερωτική εμπειρία. Τα σουμεριακά ερωτικά ποιήματα της θεάς Inana, οι γαμήλιοι ύμνοι, ακόμα και ορισμένα
βασιλικά ερωτικά τραγούδια φαίνεται να διασώζουν — έστω μέσα από θρησκευτική διαμεσολάβηση
— μια γυναικεία οπτική της ερωτικής εμπειρίας: σωματική, αισθησιακή,
αποδεσμευμένη από την αγωνία της τεκνοποίησης. Σημαντική εξαίρεση στη βιβλική
παράδοση αποτελεί το Άσμα Ασμάτων. Στο ίδιο πνεύμα, ενδιαφέρουσα είναι
και η επισήμανση για το μοτίβο της γυναίκας που λούζεται και γίνεται
αντικείμενο επιθυμίας: σε ορισμένες αφηγήσεις της Εγγύς Ανατολής αυτό μπορεί να
λειτουργεί ως σκηνή γυναικείας σαγήνης/αποπλάνησης, ενώ στη βιβλική αφήγηση του
Δαβίδ και της Βηρσαβεέ η ίδια δομή επανανοηματοδοτείται προς την κατεύθυνση της
ανδρικής εξουσίας και της βίας.
Από την οπτική της καινοδιαθηκικής έρευνας,
το βιβλίο είναι χρήσιμο με έναν συγκεκριμένο τρόπο: υπενθυμίζει ότι τα κείμενά
μας δεν «γεννήθηκαν στο κενό». Όταν ο Παύλος μιλά για σεξουαλική ηθική, όταν η
Αποκάλυψη αξιοποιεί την εικόνα της πόρνης ή όταν τα Ευαγγέλια καταγράφουν
στάσεις απέναντι στον γάμο και τη μοιχεία, όλα αυτά εντάσσονται μέσα σε ένα
ευρύτερο πολιτισμικό πλαίσιο, όπου οι έννοιες του σώματος, της τιμής, της
συγγένειας και της τάξης έχουν μακρά προϊστορία στην Εγγύς Ανατολή. Το βιβλίο
της Budin βοηθά να διακρίνουμε τι
είναι πράγματι ιδιαίτερο στη βιβλική παράδοση και τι αντανακλά κοινές πολιτισμικές
παραδοχές της αρχαίας Εγγύς Ανατολής.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί και η κριτική
συζήτηση που γίνεται στο βιβλίο όσον αφορά κάποιες αναγνώσεις της
σεξουαλικότητας υπό το πρίσμα του Foucault — κριτική που αφορά άμεσα και τις βιβλικές
σπουδές, όπου αντίστοιχα σχήματα έχουν λειτουργήσει, άλλοτε γόνιμα και άλλοτε
απλουστευτικά, ως ερμηνευτικό υπόβαθρο.
Για περισσότερες πληροφορίες και για πρόσβαση στον τόμο, δείτε τη σελίδα
του βιβλίου στο Cambridge Core (DOI: 10.1017/9781009559003).
------------------------------------------
[ENG]
Stephanie Lynn Budin, Sex and Sexuality in the Ancient Near East (Elements in the Ancient Near Eastern World and the Bible, Cambridge University Press, 2026).
A new volume in the Cambridge Elements series The Ancient Near Eastern World and the Bible addresses a topic that often remains on the margins of academic discussion, despite its importance for understanding biblical texts: sexuality in the ancient Near Eastern world.
Stephanie Lynn Budin, an experienced scholar of the ancient Near East, presents in a systematic and accessible way the evidence drawn from Mesopotamia, Anatolia, and the Levant, covering in this slim volume key thematic axes such as female and male sexuality, fertility and infertility, sexual orientation, and the darker and transgressive dimensions of sexuality. Particular emphasis is placed on primary sources (mythological and literary texts, law codes, magical and medical texts, omen texts), so that the reader can follow not only the conclusions but also the methodology that supports them.
One of the most thought-provoking aspects of the book is the observation that, in comparison with the traditions of Mesopotamia and the ancient Near East more broadly, the biblical texts — with few exceptions — leave considerably less room for an explicitly "female" voice or perspective on love and erotic experience. The Sumerian erotic poems of the goddess Inana, the bridal hymns, and even certain royal love songs appear to preserve — albeit through religious mediation — a female perspective on erotic experience: embodied, sensual, and uncoupled from anxiety about procreation. A notable exception within the biblical tradition is the Song of Songs. In the same vein, the book raises an interesting point about the motif of the woman who bathes and becomes the object of desire: in certain ancient Near Eastern narratives this can function as a scene of female allure and seduction, whereas in the biblical account of David and Bathsheba the same structure is re-signified in the direction of male power and violence.
From the perspective of New Testament scholarship, the book is useful in a specific way: it reminds us that our texts were not "born in a vacuum." When Paul speaks of sexual ethics, when the Book of Revelation draws on the image of the prostitute, or when the Gospels record attitudes toward marriage and adultery, all of this is situated within a broader cultural framework in which concepts of the body, honor, kinship, and order have a long prehistory in the ancient Near East. Budin's book helps us to discern what is genuinely distinctive about the biblical tradition and what reflects shared cultural assumptions of the ancient Near Eastern world.
Finally, it is worth noting the critical discussion the book offers regarding certain readings of sexuality through a Foucauldian lens — a critique that is directly relevant to biblical studies as well, where analogous frameworks have functioned, sometimes productively and sometimes reductively, as an interpretive backdrop.
For more information and access to the volume, see the book's page on Cambridge Core (DOI: 10.1017/9781009559003).
