Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον VE / A new article of biblical interest in the current issue of VE

Verbum et ecclesia 36:1 (2015)

Joseph J. de Bruyn, "Dining in the lions’ den – Bel and the dragon, verses 28–42 (Old Greek/Theodotion)"

Ένα νέο περιοδικό για την θρησκεία στον ρωμαϊκό κόσμο / A new journal on the religion in the Roman world

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck το νέο περιοδικό με τον τίτλο Religion in the Roman Empire, το οποίο θα δημοσιεύει μελέτες σχετικές με τις λατρείες του ρωμαϊκού κόσμου (εκτός από εκείνες του εθνικού κόσμου συμπεριλαμβάνονται κι ο αρχαίος Ιουδαϊσμός, αρχέγονος Χριστιανισμός, Μανιχαϊσμός κ.ά.). 

RRE 1 (2015)

• Rubina Raja, Jörg Rüpke, "Appropriating Religion: Methodological Issues in Testing the ‘Lived Ancient Religion’ Approach," 11-19 (abstract)
• Lucinda Dirven, "The Mithraeum as tableau vivant. A Preliminary Study of Ritual Performance and Emotional Involvement in Ancient Mystery Cults," 20-50 (abstract)
• Marlis Arnhold, "Male Worshippers and the Cult of Bona Dea," 51-70 (abstract)
• Lara Weiss, "The Consumption of Religion in Roman Karanis," 71-94 (abstract)
• Jörg Rüpke, "The 'Connected Reader' as a Window into Lived Ancient Religion: A Case Study of Ovid's Libri fastorum," 95-113 (abstract)
• John A. North, "Roman Funeral Rituals and the Significance of the Naenia," 114-133 (abstract) 

Τα θαύματα στη συνοπτική παράδοση (X): η σημασία τους στο κατά Λουκάν / Miracles in the synoptic tradition (X): their significance in Luke's Gospel

Ο Λουκάς εκδηλώνει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα θαύματα και διασώζει  μάλιστα σχετικό υλικό που δε μαρτυρείται στους άλλους συνοπτικούς (5,1-11· 7,11-17· 13,10-17· 14,1-6· 17,11-19 κι ένα summarium 8,1-3). Επιπλέον, στις Πράξεις των Αποστόλων γίνεται συχνά αναφορά στα θαύματα του Ιησού κι οι απόστολοι παρουσιάζονται να συνεχίζουν το θαυματουργικό έργο του. Από τον άλλη ο Λουκάς δεν παραδίδει τέσσερα από τα θαύματα του κατά Μάρκον (6,45-52· 7,31-37· 8,1-10· 10,22-26), τα οποία ανήκουν στα λεγόμενα κενά του κατά Λουκάν (εκείνα τα σημεία της αφήγησης, όπου ο Λουκάς δεν ακολουθεί τον Μάρκο). 

Γενικά, ωστόσο, ο Λουκάς ακολουθεί πιστά τον Μάρκο και επαναλαμβάνει το μοτίβο του μυστικού του Μεσσία, αν και αυτό δεν έχει πλέον την ίδια θεολογική βαρύτητα που είχε στο Μκ. Στο Λκ ο Ιησούς παρουσιάζεται ως ο εσχατολογικός προφήτης στο πρότυπο του Ησαΐα και του Ελισσαίου ο οποίος εκπληρώνει τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης. Αυτό καθίσταται σαφές στο κήρυγμα του Ιησού στη Ναζαρέτ (Λκ 4,16-21), το οποίο έχει προγραμματικό χαρακτήρα μέσα στο τρίτο ευαγγέλιο· ο Λουκάς το τοποθετεί στην αρχή της δημόσιας δράσης του Ιησού (σε αντίθεση με τον Μάρκο που το τοποθετεί αργότερα) και παραθέτει το περιεχόμενό της που δεν είναι άλλο από την προφητεία του Ησαΐα 61,1-2 και την δήλωση του Ιησού ότι τώρα αυτή βρίσκει την εκπλήρωσή της. Τα θαύματα που ακολουθούν αποτελούν την επιβεβαίωση αυτού του κηρύγματος.

Ο Ιησούς στο κατά Λουκάν πολύ συχνά συγκρίνεται με τον Ηλία και τον Ελισσαίο κι αναδεικνύεται ανώτερος από αυτούς. Οι ιστορίες τους αποτελούν το προκείμενο από το οποίο αντλούν οι αφηγήσεις του ευαγγελίου. Μία τέτοια σύγκριση βέβαια υπάρχει ήδη και στο Μκ (βλ. Μκ 1,40-45 και 6,30-44· 8,1-10), στο Λκ όμως αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο κι αποτελεί ένα από τα κυρίαρχα χριστολογικά θέματα του ευαγγελίου (βλ., για παράδειγμα 7,11-17 και 17,11-19). 

Στο Λκ επίσης υπάρχει μία ισορροπία μεταξύ θαυμάτων και λόγων του Ιησού. Το κήρυγμα του ευαγγελίου συνιστά το κέντρο της αποστολής του Ιησούς (4,43), συχνά όμως Ο Λουκάς προτάσσει τα θαύματα του κηρύγματος ως περιεχόμενο του έργου του Ιησού (βλ. 24,19). Επιπλέον, η μαθητεία στο Λκ συνδέεται με τα θαύματα. Ενώ στους άλλους δύο συνοπτικούς ο λόγος του Ιησού είναι αρκετός για να τον ακολουθήσουν οι μαθητές τους, στο Λκ τα θαύματα είναι συχνά η αιτία που οι άνθρωποι πλησιάζουν τον Ιησού και τον ακολουθούν ως μαθητές (βλ. την περίπτωση του Λευί 5,27-32 και της Μαρίας Μαγδαληνής 8,1-3). 

Συνοψίζοντας στο Λκ τα θαύματα συνδέονται άμεσα με το χριστολογικό θέμα του Ιησού ως του προφήτη των εσχάτων κατά το πρότυπο του Ηλία και του Ελισσαίου. Ο Ιησούς με τα θαύματά του εκπληρώνει τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης για τη σωτηρία του λαού του  Ισραήλ και την αποκατάσταση και ανόρθωση όσων υποφέρουν και καταπιέζονται.

Το τρέχον τεύχος του CBQ / The current issue of CBQ

Catholic Biblical Quarterly 77:2 (2015)

• Lance Hawley, "The Agenda of Priestly Taxonomy: The Conceptualization of "unclean" and "detestable thing" in Leviticus 11," 231-249
• Addison G. Wright, P.S.S., "Ecclesiastes 9:1-12: An Emphatic Statement of Themes,"  250-262
• Thomas Scott Cason, "Creature Features: Monstrosity and the Construction of Human Identity in the Testament of Solomon,"  263-279
• Brian J. Tabb, "Is the Lucan Jesus a "martyr"? A Critical Assessment of a Scholarly Consensus," 280-301

Μία νέα μελέτη για το βιβλίο του Ιεζεκιήλ / A new study on Ezekiel

Από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht κυκλοφόρησε μία νέα μελέτη σχετικά με το φαινόμενο της προσθήκης κι επέκτασης του αρχικού κειμένου του Ιεζεκιήλ από τους αντιγραφείς του κατά την περίοδο του Δεύτερου Ναού. Πρόκειται για μία διαδικασία παραγωγής, παράδοσης και ερμηνείας του συγκεκριμένου προφητικού κειμένου κι ο συγγραφέας της νέας αυτής μελέτης, Timothy P. Mackie, συγκρίνει το μασωριτικό και ελληνικό κείμενο του Ιεζεκιήλ, προτείνει μία τυπολογία των παρεμβάσεων των γραφέων και τις σχολιάζει. 

Αυτές οι προσθήκες σύμφωνα με τον συγγραφέα, αποτυπώνουν το σεβασμό των γραφέων απέναντι στην αυθεντία του κειμένου. Δε διασώζουν μόνο το ιερό κείμενο αλλά το συμπληρώνουν προκειμένου να το καταστήσουν σαφές στις επόμενες γενιές. Ταυτόχρονα μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις καθίσταται σαφής η τάση διαμόρφωσης μίας συλλογής κειμένων στον μεταιχμαλωσιακό Ιουδαϊσμό κι ένταξης του βιβλίου του Ιεζεκιήλ σε αυτή τη συλλογή: 

Timothy P. Mackie, Expanding Ezekiel: The Hermeneutics of Scribal Addition in the Ancient Text Witnesses of the Book of Ezekiel (FRLANT 257), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2015

339 σελίδες

ISBN 978-3-525-54033-6

99,99 €

Περιεχόμενα / Table of Contents

H σειρά ANCIENT NEAR EAST MONOGRAPHS της SBL ελεύθερη στο διαδίκτυο / Τhe series ANCIENT NEAR EAST MONOGRAPHS accessible online

H σειρά ANCIENT NEAR EAST MONOGRAPHS / MONOGRAFIAS SOBRE EL ANTIGUO CERCANO ORIENTE της Society of Biblical Literature είναι μία φιλόδοξη προσπάθεια έκδοσης επιστημονικών μελετών με θέμα την αρχαία Εγγύς Ανατολή. Οι τόμοι που ήδη κυκλοφορούν διατίθεται σε μαλακό και σκληρό εξώφυλλο αλλά και δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή.

• Richard C. Steiner, Disembodied Souls: The Nefesh in Israel and Kindred Spirits in the Ancient Near East, with an Appendix on the Katumuwa Inscription
• Robert Rezetko and Ian Young, Historical Linguistics and Biblical Hebrew: Steps Toward an Integrated Approach
• C. L. Crouch, Israel and the Assyrians: Deuteronomy, the Succession Treaty of Esarhaddon, and the Nature of Subversion
• Alan Lenzi and Jonathan Stökl, Divination, Politics, and Ancient Near Eastern Empires 
• Diana V. Edelman, Deuteronomy-Kings as Emerging Authoritative Books: A Conversation 
• Israel Finkelstein, The Forgotten Kingdom: The Archaeology and History of Northern Israel  
• Lester L. Grabbe and Martti Nissinen, Constructs of Prophecy in the Former and Latter Prophets and Other Texts
• Alan Lenzi, Reading Akkadian Prayers and Hymns: An Introduction
• Graciela Gestoso Singer, El Intercambio de Bienes entre Egipto y Asia Anterior: Desde el reinado de Tuthmosis III hasta el de Akhenaton
• Juan Manuel Tebes, Centro y periferia en el mundo antiguo: El Negev y sus interacciones con Egipto, Asiria, y el Levante en la Edad del Hierro (1200-586 a.C.)  

H ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια 4 Εnoch / Τhe online encyclopedia 4 Enoch

Ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για όσους μελετούν τον Ιουδαϊσμό του Δεύτερου Ναού κι εξής καθώς και τη συνάντησή του με τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ. Στο πρόγραμμα εμπλέκονται ειδικοί από όλον τον κόσμο κάτι που προσδίδει ιδιαίτερο κύρος στο όλο εγχείρημα:

4 Enoch: The Online Encyclopedia of Second Temple Judaism, and Christian and Islamic Origins

To υπόμνημα του Κυρίλλου Αλεξανδρείας στην 1 Κορινθίους / The commentary of Cyril of Alexandria on 1 Corinthians

Από τον εκδοτικό οίκο Peeters κυκλοφόρησε ένας νέος τόμος στη σειρά Traditio exegetica graeca με την κριτική έκδοση, μετάφραση και ανάλυση του υπομνήματος του Κυρίλλου Αλεξανδρείας στην 1 Κορινθίους. Πρόκειται για την πρώτη κριτική έκδοση και μετάφραση του σχετικά άγνωστου αυτού κειμένου: 

K.F. Zawadzki, Der Kommentar Cyrills von Alexandrien zum 1. Korintherbrief: Einleitung, kritischer Text, Übersetzung, Einzelanalyse (Traditio exegetica graeca 16), Leuven: Peeters 2015

XXVIII-615 p.

ISBN: 978-90-429-3045-2

105 €

Στο τρέχον τεύχος του RThL / In the current issue of RThL

Revue Théologique de Louvain 46:1 (2015)

Pierre de Martin de Viviés, "Les deux fils envoyés à la vigne (Mt 21,28-32): Une parabole dans tous ses états," 84-96 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του BABELAO / In the current issue of BABELAO

BABELAO 4 (2014)

C. OBSOMER, À propos de deux passages du Grand Hymne à Aton (colonnes 2-3 et 6-7) (p. 1-24)

A. FOURNET, Le thème de la révolte de l'objet contre son créateur dans la Bible et ses précurseurs dans les fables de la tablette KBo 32.14 écrite en langue hourrite (p. 25-59)

E. FOGUENNE, L’individu et le péché par inadvertance : une comparaison de rites expiatoires en Mésopotamie et en Israël ancien (p. 61-100)

L. LOCATELLI, Le cheval dans l’onomastique du Sud-Ouest de l’Anatolie (p. 101-110)

F. BOUZID-ADLER, La « Barbarisation » d’Éphèse vue à travers le prisme de l’anthroponymie (p. 111-133)

C.-B. AMPHOUX, La division du temps dans l’Église primitive : une structure septennale dans l’évangile selon Marc (p. 135-148)

E. GÜVEN, Les inscriptions funéraires antiques d’Antioche sur l’Oronte (p. 149-199)

D. MOINE, Réflexion sur le rôle de l’armée romaine dans l’organisation des temples d’Égypte (p. 201-210)

N. AFIF, Les premiers psaumes en berbère tachelhit. Une collection de prières chrétiennes dans l’espace nord-africain au XXe siècle (p. 255-267)