Για σχεδόν χίλια χρόνια (2ος αι. π.Χ.–7ος αι. μ.Χ.) Ιουδαίοι και Χριστιανοί συγγραφείς έγραφαν ελληνικούς χρησμούς σε εξάμετρο και τους απέδιδαν σε μια αρχαία προφήτισσα: τη Σίβυλλα. Η εικόνα είναι από μόνη της αποκαλυπτική: η θεολογία, η ερμηνεία της Γραφής και ο σχολιασμός της ιστορίας περνούν μέσα από τη φωνή μιας γυναίκας που το αρχαίο ακροατήριο αναγνώριζε ως φορέα αυθεντίας.
Ο συλλογικός τόμος, που προέκυψε από τη Nangeroni Meeting του Enoch Seminar (2022) και θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Brill τον Μάρτιο του 2026 είναι αφιερωμένος σε αυτήν την ιουδαϊκή και χριστιανική συλλογή των σιβυλλικών χρησμών (“Listen to the Sibyl”: The History, Poetics, and Reception of Sibylline Oracles).
Γιατί, όμως, να προτιμάται μια γυναικεία φωνή για αυτά τα προφητικά κείμενα που έχαιραν εκτίμησης στην αρχαιότητα; Η Σίβυλλα δεν ήταν απλώς λογοτεχνικό τέχνασμα. Ήταν μια μορφή βαθιά ριζωμένη στη συλλογική μνήμη του ελληνορωμαϊκού κόσμου: αρχαία, αδιαμφισβήτητη, διαπολιτισμική. Σε κόσμους όπου η θρησκευτική αυθεντία ήταν κατά κανόνα ανδροκρατούμενη, είναι εντυπωσιακό ότι μια αρχαία γυναικεία προφητική φωνή τίθεται στο κέντρο της αποκάλυψης.
Παρά τη θρησκευτική και ιστορική τους σημασία αυτοί οι χρησμοί δε μελετήθηκαν αρκετά. Ο τόμος έρχεται να καλύψει αυτό το κενό κι οι 20 μελέτες που φιλοξενεί πραγματεύονται θέματα όπως την ιστορικότητα της Σίβυλλας, την ένταξη των σιβυλλικών χρησμών στα πολιτισμικά συμφραζόμενα, την ποιητική και αισθητική αξία αυτών των κειμένων και την πρόσληψή τους σε άλλα πολιτισμικά πλαίσια και μεταγενέστερες εποχές.
Για την καινοδιαθηκική έρευνα οι σιβυλλικοί χρησμοί αποτελούν μαρτυρίες για τους τρόπους με τους οποίους τεκμηριώνονται οι πολιτισμικές διαδρομές μεταξύ διαφορετικών θρησκευτικών ομάδων (Ιουδαίων - Χριστιανών), ερμηνεύεται η Γραφή και κατανοείται θεολογικά η ιστορία. Η Σίβυλλα, μια γυναικεία προφητική μορφή, ενώνει δύο διαφορετικές πραγματικότητες, Ιουδαίους και χριστιανούς και καταδεικνύει πώς αυτές μπορούν να συναντώνται σε κοινό πολιτισμικό έδαφος χωρίς να χάνουν, όμως, την ιδιοπροσωπία τους.
Lester, Olivia Stewart, Max Leventhal, Hindy Najman, Joshua Scott, Elizabeth Stell (επιμ.), "Listen to the Sibyl": The History, Poetics, and Reception of Sibylline Oracles, Leiden: Brill, 2026.
------------------------------------------------
[ENG]
For almost a thousand years (2nd century BCE–7th century CE), Jewish and Christian writers composed Greek oracles in hexameter verse and attributed them to an ancient prophetess: the Sibyl. The image is striking in itself: theology, scriptural interpretation, and historical commentary are all conveyed through the voice of a woman whom ancient audiences recognized as a bearer of authority.
The collected volume, which emerged from the Nangeroni Meeting of the Enoch Seminar (2022) and will be published by Brill in March 2026, is devoted to this Jewish and Christian collection of sibylline oracles ("Listen to the Sibyl": The History, Poetics, and Reception of Sibylline Oracles).
But why would a female voice be preferred for prophetic texts that enjoyed such esteem in antiquity? The Sibyl was not merely a literary device. She was a figure deeply embedded in the collective memory of the Greco-Roman world: ancient, uncontested, transcultural. In worlds where religious authority was typically male-dominated, it is remarkable that an ancient female prophetic voice is placed at the very center of revelation.
Despite their religious and historical significance, these oracles have not received the scholarly attention they deserve. This volume comes to fill that gap, and the twenty studies it contains address topics such as the historicity of the Sibyl, the place of the sibylline oracles within their cultural contexts, the poetic and aesthetic value of these texts, and their reception across different cultural settings and later periods.
For New Testament research, the Sibylline Oracles offer evidence of the ways in which cultural exchanges between different religious communities (Jewish and Christian) are documented, scripture is interpreted, and history is understood theologically. The Sibyl, a female prophetic figure, bridges two distinct realities — Jewish and Christian — and demonstrates how these can meet on common cultural ground without, however, losing their distinctive identities.
Lester, Olivia Stewart, Max Leventhal, Hindy Najman, Joshua Scott, Elizabeth Stell (επιμ.), "Listen to the Sibyl": The History, Poetics, and Reception of Sibylline Oracles, Leiden: Brill, 2026.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου