Μια μικρή ανασκαφική είδηση από τη Σαρδηνία προσφέρει μία χρήσιμη πληροφορία για την ανάπτυξη των εμπορικών δικτύων μεταξύ της ανατολικής και δυτικής Μεσογείου κατά την Εποχή του Σιδήρου: στο Nuraghe Ruinas ήρθε στο φως ένας σκαραβαίος/σφραγίδα από στεατίτη με ιερογλυφικούς χαρακτήρες. Δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί λεπτομέρειες για το αντικείμενο, καθώς αυτό βρίσκεται στη διαδικασία συντήρησης και μελέτης, αλλά οι ιερογλυφικοί χαρακτήρες φαίνεται να παραπέμπουν σε σχέσεις με το ανατολικό τμήμα της Μεσογείου. Το εύρημα εντοπίστηκε στην περιοχή μπροστά από το πηγάδι του συγκροτήματος και, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις σε ιταλικές σελίδες, έφερε και αργυρό κάλυμμα, κάτι που μπορεί να συνάδει με χρήση ως περίαπτο.
Η είδηση είναι ενδιαφέρουσα, όχι μόνο επειδή τεκμηριώνει τις επαφές με την ανατολική Μεσόγειο (συχνά μέσω της Φοινίκης), αλλά και επειδή προστίθεται σε άλλα παρόμοια ευρήματα της περιοχής. Είναι πιθανόν, επομένως, να παραπέμπει σε σταθερότερες διαδρομές ανταλλαγών και να μην πρόκειται για ένα τυχαίο “εξωτικό” αντικείμενο.
Σε ένα δεύτερο επίπεδο, το εύρημα παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τους βιβλικούς ερευνητές: μας θυμίζει ότι οι λαοί της Βίβλου ζούσαν μέσα σε μία Μεσόγειο γεμάτη κινητικότητα κι ήταν οργανωμένοι σε εμπορικά και άλλα δίκτυα. Ο μικρός αυτός σφραγιδόλιθος, λοιπόν, μπορεί να λειτουργήσει ως υλικό τεκμήριο για να σκεφτούμε τις σχέσεις εμπορίου και εξουσίας που προϋποθέτουν ή περιγράφουν τα βιβλικά κείμενα. Ο ρόλος άλλωστε της Φοινίκης (Τύρου και Σιδώνος, για παράδειγμα), ως εμπορικών κέντρων και σημαντικών κόμβων στα αρχαία θαλάσσια κι εμπορικά δίκτυα, μαρτυρείται μέσα στη Βίβλο. Επιπλέον, το εύρημα γεννά γόνιμα ερευνητικά ενδιαφέροντα, όπως, για παράδειγμα, για το ποιος το φορούσε ή το χρησιμοποιούσε και ποια λειτουργία εξυπηρετούσε. Ή για το ποια είναι η σχέση του συγκεκριμένου αντικειμένου με το χώρο στον οποίο βρέθηκε.
Lauren K. McCormick, "Phoenician Scarab Discovered in Sardinia" (Bible History Daily)
Επιπλέον βιβλιογραφία
Vanessa Boschloos, "Sardinia, Etruria, Cyprus and the Phoenician Homeland: Reflections on Distribution, Chronology, Typology and Iconography of Scarabs from a ‘Tyrian Group’" (2018)
W. Culican, “The Iconography of Some Phoenician Seals and Seal Impressions” AJBA 1/1 (1968): 50-103
E. Matisoo-Smith et al., "Ancient mitogenomes of Phoenicians from Sardinia and Lebanon: A story of settlement, integration, and female mobility," PLoS ONE 13/1 (2018)
------------------------------------
[ENG]
A brief excavation report from Sardinia offers a useful piece of information regarding the development of trade networks between the eastern and western Mediterranean during the Iron Age: at the Nuraghe, a steatite scarab/seal with hieroglyphic characters has come to light. No details about the object have yet been published, as it is currently undergoing conservation and study, but the hieroglyphic characters appear to point to connections with the eastern Mediterranean. The find was located in the area in front of the well of the complex and, according to reports on Italian websites, it also bore a silver cover, which may be consistent with its use a pendant.
The news is interesting not only because it documents contacts with the eastern Mediterranean (often mediated through Phoenicia), but also because it adds to other similar finds from the region. It is therefore possible that it points to more established exchange routes, rather than being a single, incidental "exotic" object.
On a second level, the find is also of interest to biblical scholars: it reminds us that the peoples of the Bible lived within a Mediterranean world full of mobility and were organized into commercial and other networks. This small seal-stone can thus serve as material evidence for reflecting on the trade and power relations that biblical texts presuppose or describe. The role of Phoenicia (Tyre and Sidon, for example) as commercial centers and important nodes in ancient maritime and trade networks is, after all, attested within the Bible. Furthermore, the find raises productive research questions — such as who wore or used it and what function it served, or what the relationship is between this particular object and the space in which it was found.
Lauren K. McCormick, "Phoenician Scarab Discovered in Sardinia" (Bible History Daily)
Eπιπλέον βιβλιογραφία
Vanessa Boschloos, "Sardinia, Etruria, Cyprus and the Phoenician Homeland: Reflections on Distribution, Chronology, Typology and Iconography of Scarabs from a ‘Tyrian Group’" (2018)
W. Culican, “The Iconography of Some Phoenician Seals and Seal Impressions” AJBA 1/1 (1968): 50-103
E. Matisoo-Smith et al., "Ancient mitogenomes of Phoenicians from Sardinia and Lebanon: A story of settlement, integration, and female mobility," PLoS ONE 13/1 (2018)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου