Άρθρο για λατομείο του 1ου αι. μ.Χ. / An article on a quarry of the 1st c. AD

Ένα άρθρο στην ηλεκτρονική έκδοση της The Jerusalem Post ασχολείται με το λατομείο, το οποίο πρόσφατα εντοπίσθηκε στην περιοχή της Ιεριχούς και συνδέθηκε με την αρχαία Gilgal και στο οποίο αναφερθήκαμε σε παλαιότερη ανάρτηση. Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.
(Πηγή: ιστολόγιο PaleoJudaica)

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο ZThK / An article of biblical interest in the new issue of ZThK

Στο νέο τεύχος του Zeitschrift für Theologie und Kirche 106:4 (2009) μεταξύ άλλων δημοσιεύεται κι ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Matthias Köckert, "Vom Kultbild Jahwes zum Bilderverbot. Oder: Vom Nutzen der Religionsgeschichte für die Theologie", 371-406
Aναφέροντας το μόσχο στη Βεθήλ το 1 Βασ 12 προϋποθέτει μία λατρευτική εικόνα του Γιαχβέ στο Βόρειο Βασίλειο. Το επιχείρημα στο Δτν 4 υπαινίσσεται μία ανθρωπομορφική εικόνα το Γιαχβέ στο ναό της Ιερουσαλήμ. Η σύγκριση των Χερουβείμ στο 1 Βασ 6 και του φοινικικού υλικού παραπέμπει στην παράσταση της ενθρόνισης. H απαγόρευση των εικόνων, στην περίπτωση η απαγόρευση της λατρευτικής εικόνας του Γιαχβέ, αναπτύχθηκε μετά την καταστροφή της εικόνας του Γιαχβέ εξαιτίας της καταστροφής του Ναού. Σε σχέση προς αυτήν την απαγόρευση των εικόνων το Δτν 4 αναφέρεται στην απόκρυψη του Θεού ως εμπειρία της καταστροφής του 587. Αυτή η εικόνα αντικαθίσταται με την Τορά και με τον Δεκάλογο και την απαγόρευση των εικόνων ως κύρια εντολή.

Ένας νέος συλλογικός τόμος για την ιστοριογραφία και την ταυτότητα στον αρχαίο Ισραήλ / A new book on historiography and identity in ancient Israel

Από τον εκδοτικό οίκο Eisenbrauns κυκλοφορεί ένας νέος συλλογικός τόμος με μελέτες σχετικά με την ιστοριογραφία και την ταυτότητα της κοινότητας στον αρχαίο Ισραήλ. Οι περισσότερες από τις μελέτες στηρίζονται στις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στη συνάντηση του σεμιναρίου Ιστοριογραφίας της Καναδικής Εταιρείας Βιβλικών Σπουδών που έλαβε χώρα την άνοιξη του 2007 (University of Saskatchewan). Η θεματική των εισηγήσεων ήταν ζητήματα αυτοπροσδιορισμού, ταυτότητας της κοινότητας, εθνότητας του Ιούδα και της ιστοριογραφίας του. Επιμέρους ζητήματα, τα οποία πραγματεύθηκαν οι ομιλητές / συγγραφείς, ήταν η κατανόηση, η παρουσίαση και η οριοθέτηση του "Ισραήλ" σε διάφορα βιβλικά κείμενα, η σχέση των κατοίκων του Ισραήλ προς εκείνους του Ιούδα στα ιστορικά κείμενα του Ιούδα, ο ορισμός του Ισραήλ σε σχέση με τους άλλους λαούς και πιθανές εξηγήσεις γιατί η εθνοθρησκευτική κοινότητα του Ισραήλ ήταν το αντικείμενο της ιστοριογραφίας του Ισραήλ και του Ιούδα. Για την ανάλυση αυτών των ζητημάτων οι συγγραφείς υιοθέτησαν διάφορες μεθοδολογικές προσεγγίσεις.

Gary N. Knoppers & Kenneth Ristau (εκδ.), Community Identity in Judean Historiography
Biblical and Comparative Perspectives, Eisenbrauns 2009

ISBN: 978-1-57506-165-8

44,50 $

Περιεχόμενα τόμου

• Kenton L. Sparks, "Israel and the nomads of ancient Palestine", 9-26
• John VanSeters, "David: messianic king or mercenary ruler?", 27-39
• Katherine M. Stott, "A comparative study of the exilic gap in ancient Israelite, Messenian, and Zionist collective memory", 41-58
• Ehud BenZvi, "Are there any bridges out there? : how wide was the conceptual gap between the Deuteronomistic history and Chronicles?", 59-86
• James Bowick, "Characters in stone : royal ideology and Yehudite identity in the Behistun Inscription and the book of Haggai", 87-117
• John Kessler, "The diaspora in Zechariah 1-8 and Ezra-Nehemiah : the role of history, social location, and tradition in the formulation of identity", 119-145
• Gary N. Knoppers, "Ethnicity, genealogy, geography, and change : the Judean communities of Babylon and Jerusalem in the story of Ezra", 147-171
• Mark Leuchter, "Ezra's mission and the Levites of Casiphia", 173-195
• Louis C. Jonker, "Textual identities in the books of Chronicles : the case of Jehoram's history", 197-217
• Kenneth A. Ristau, "Reading and rereading Josiah : the Chronicler's representation of Josiah for the postexilic community", 219-247
• Mark J. Boda, "Identity and empire, reality and hope in the Chronicler's perspective", 249-272

Μαγεία και Ιουδαϊσμός στην Ύστερη Αρχαιότητα / Magic and Judaism in Late Antiquity

O Jim Davila ανάρτησε στο ιστολόγιό του PaleoJudaica την είδηση ότι υπάρχει αναρτημένη στο διαδίκτυο σε ηλεκτρονική μορφή (html) της διατριβής του Lester Ness, Astrology and Judaism in Late Antiquity, 1990. Για να τη διαβάσετε, πατήστε εδώ.

Ομιλία καθ. D. Zeller για τη θεολογία της 1 Κορ / Prof. D. Zeller's lecture on the theology of 1 Cor

Κατά τη συνάντηση της Πέμπτης 26/11/2009 του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ οι μεταπτυχιακοί φοιτητές και οι διδάσκοντες στη Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν την πολλή ενδιαφέρουσα διάλεξη του ομότ. καθηγητή της Κ.Δ. του Παν/μίου Johannes Gutenberg-Universität του Mainz, Dieter Zeller.

Στο πρώτο μέρος της διάλεξής του ο καθηγητής παρουσίασε τη δομή της επιστολής και τόνισε ότι αφορμή για τη συγγραφή της δίνουν α) μία γραπτή επιστολή της κοινότητας προς τον απόστολο και β) ακούσματα, φήμες που είχε από ανθρώπους του περιβάλλοντός του ο Παύλος για την κατάσταση στην κοινότητα της Κορίνθου. Έτσι η επιστολή πραγματεύεται μία σειρά θεμάτων θεολογικού και πρακτικού περιεχομένου. Σκοπός του είναι σαφώς η διευθέτηση των προβλημάτων και η αποκατάσταση της ενότητας των μελών της κοινότητας.

Ένα θέμα που απασχόλησε έντονα την έρευνα είναι κατά πόσο η επιστολή έχει μία κεντρική ιδέα γύρω από την οποία αναπτύσσεται ο παύλειος λόγος και κατά πόσο η επιστολή προάγει μία συγκεκριμένη θεολογία. Ο καθ. Zeller παρουσίασε τις θέσεις που διατυπώθηκαν κατά καιρούς, π.χ. ότι το κεντρικό θεολογικό θέμα της επιστολής είναι η εσχατολογία (K. Barth, A.C. Thiselton), το πρόσωπο του Ιησού Χριστού (G. Friedrich) ή τέλος μία θεολογία του σταυρού [Α.Τ. η θέση αυτή και μάλιστα το δίπολο μωρία του σταυρού και σοφία των ανθρώπων, τονίσθηκε στη συζήτηση από τον κ. Χ. Οικονόμου]. Βέβαια όσον αφορά στην τελευταία θα πρέπει να σημειωθεί ότι η λέξη "σταυρός" ή τα παράγωγά της απαντούν μόνο στα δύο πρώτα κεφάλαια της επιστολής. Διαβάζοντας κανείς το 15,3εξ., το οποίο θεωρήθηκε από πολλούς ερμηνευτές το κεντρικό κεφάλαιο της επιστολής, βλέπει ότι το ευαγγέλιο, που κηρύσσει ο Παύλος, δεν είναι μόνο ο λυτρωτικός θάνατος του Ιησού Χριστού αλλά και η ανάστασή του. Έπειτα όσον αφορά στον πρόσωπο του Ιησού Χριστού ως κεντρικού άξονα της επιστολής, θα πρέπει επίσης να παρατηρηθεί ότι στην επιστολή ο Παύλος το θέτει πάντοτε σε άμεση εξάρτηση από το πρόσωπο του Θεού-πατέρα (1 Κορ 3,23. 8,6 κ.ά.). Ο καθηγ. παρέπεμψε στη συνέχεια στην άποψη του H. Schlier ότι το κεντρικό ζήτημα για τον Παύλο είναι να τονίσει την αποστολική παράδοση. Η παράδοση αυτή ωστόσο δεν αντιμετωπίζεται με έναν στατικό τρόπο από τον απόστολο Παύλο, αλλά αντίθετα επικαιροποιείται και δίνει στον απόστολο τα επιχειρήματα που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει τα ζητήματα της συγκεκριμένης κοινότητας. Η αποστολική παράδοση για την ανάσταση του Ιησού Χριστού αποκτά έμπρακτη εφαρμογή στη βεβαιότητα της ανάστασης των πιστών. Το γεγονός αυτό πάλι βεβαιώνει ότι το σώμα των πιστών ανήκει στον Χριστό και Θεό-Πατέρα κι αυτό έχει προεκτάσεις στα όσα λέει για την ελευθεριότητα των ηθών. Οπωσδήποτε συμφωνώντας με τον H. Conzelmann η αποστολική παράδοση είναι η βασικότερη πηγή του Παύλου. Δεν είναι ωστόσο η μοναδική. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περικοπή 11,2-16, όπου ο Παύλος επικαλείται χωρία των γραφών, το επιχείρημα της φύσης και τους κανόνες του κοινωνικού περιβάλλοντος, ανατρέχει όμως και στην πρακτική της κοινότητας. Ο Παύλος έχει βαθειά θεολογική σκέψη, που στηρίζεται στο γεγονός του σταυρού και της ανάστασης του Ιησού, το οποίο προσπαθεί να επικαιροποιήσεις λαμβάνοντα υπόψη τις ανάγκες της συγκεκριμένης κοινότητας. Είναι ταυτόχρονα επομένως κι ένας πραγματιστής θεολόγος με πλήρη συνείδηση της κατάστασης, την οποία έχει να αντιμετωπίσει και με σκοπό την διαφύλαξη της ενότητας της κοινότητας. [Α.Τ. στη συζήτηση στη συνέχεια ο καθ. ανέφερε παρόμοια παραδείγματα παύλειας στρατηγικής από άλλες επιστολές του αποστόλου]. Συζητώντας τέλος την έννοια της αγάπης του Θεού ως διήκουσας έννοιας της επιστολής, ο Zeller υπογράμμισε ότι αυτή απουσιάζει από την επιστολή, ενώ απαντά στην προς Ρωμαίους.

Καταλήγοντας ο ομιλητής συμπέρανε ότι είναι δύσκολο να διακρίνουμε ένα συγκεκριμένο θεολογικό μοτίβο ως το κεντρικό μέσα στο κείμενο της επιστολής. Μόνο η σύγκρισή του με τις υπόλοιπες παύλειες επιστολές επιτρέπει την οριοθέτηση των θεολογικών αξόνων της παύλειας σκέψης στη συγκεκριμένη επιστολή.

Άρθρο του Stephan Huller για τον επισκοπικό θρόνο της Αλεξάνδρειας / Stephan Huller's article on the episcopal throne of Alexandria

Ο συνάδελφος Stephan Huller μου έστειλε την πληροφορία ότι στο νέο τεύχος του Journal of Coptic Studies (2009) δημοσιεύεται το άρθρο του για την ταύτιση ενός θρόνου που βρίσκεται στην Basilica di San Marco τα τελευταία 200 χρόνια με τον αρχικό επισκοπικό θρόνο της Αλεξάνδρειας και την με την καθέδρα που μνημονεύεται στο Passio Petri Sancti. Μολονότι η περίοδος που καλύπτει το συγκεκριμένο άρθρο είναι έξω από τα χρονικά και θεματικά όρια αυτού του ιστολογίου, ωστόσο το αναφέρουμε προς ενημέρωση των ενδιαφερομένων και ευχαριστούμε τον συνάδελφο για την πληροφορία. Για να δείτε τη σχετική ανάρτηση στο ιστολόγιό του, πατήστε εδώ.

Οι πάπυροι της Καινής Διαθήκης / The New Testament Papyri

Στη σελίδα της Ορθόδοξης Ομάδας Δογματικής Έρευνας έχουν αναρτηθεί δύο πολύ ενδιαφέρουσες σελίδες: η πρώτη αφορά στον P46, ο οποίος χρονολογείται γύρω στα μ. του 2ου αι. μ.Χ. (για δείτε τη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ) και η δεύτερη είναι ένα πολύ χρήσιμο ευρετήριο των αρχαιότερων παπύρων της Κ.Δ. Για κάθε πάπυρο δίνονται πληροφορίες όσον αφορά στη χρονολόγησή του, τον τόπο προέλευσης και τα κείμενα της Κ.Δ. τα οποία διασώζει. Σε ένα παράλληλο ευρετήριο δίνονται τα χωρία της Κ.Δ. (κατά τη σειρά των κανονικών βιβλίων) και δίπλα ο πάπυρος, ο οποίος διασώζει το σχετικό κείμενο. Για να δείτε τη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Βαβυλωνιακή σφραγίδα βρέθηκε στην Αίγυπτο / Babylon seal was unearthed in Egypt

Ανακοινώθηκε χθες στην ηλεκτρονική σελίδα του Egypt State Information Service η είδηση ότι μέλη αυστριακής αρχαιολογικής αποστολής έφεραν στο φως μία σφραγίδα από πηλό η οποία έφερε επάνω της επιγραφή σε σφηνοειδή γραφή. Η σφραγίδα βρέθηκε στο Tal El-Daba'a στην επαρχία al-Sharqiya, 120 χλμ ΒΑ του Καΐρου. Πρόκειται για τη δεύτερη, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σφραγίδα με σφηνοειδή γραφή που βρέθηκε στην Αίγυπτο. Και οι δύο χρονολογούνται στη βαβυλωνιακή εποχή. Η πρώτη μάλιστα είχε βρεθεί στο ανάκτορο του βασιλιά Khayan των Υκσώς (1653-1614 π.Χ.). Πρόκειται για τις δύο αρχαιότερες σφραγίδες αυτού του είδους που βρέθηκαν στην Αίγυπτο και είναι αρχαιότερες κατά 150 χρόνια εκείνων που βρέθηκαν στην Tel-el-Amarna. H παρουσία της μίας σφραγίδας στο παλάτι των Υκσώς επιτρέπει την υπόθεση ότι αυτοί οι βασιλείς είχαν εμπορικές επαφές μέχρι την Βαβυλώνα.
Τέτοιες σφραγίδες ήταν εντυπώσεις επάνω σε υγρό πηλό τον οποίο χρησιμοποιούσαν για να σφραγίσουν ένα κουτί ή ένα σάκκο της διοίκησης. Πιθανόν αυτές οι σφραγίδες σφράγιζαν αντικείμενα που ήρθαν στην Αίγυπτο από τη Μεσοποταμία. Σήμερα στην ηλεκτρονική σελίδα του Al-Ahram Weekly δημοσιεύεται φωτογραφία της σφραγίδας (φωτο).
Για να διαβάσετε το χθεσινό και το σημερινό δημοσίευμα, πατήστε εδώ κι εδώ.

Εγκυκλοπαίδεια για τον Ιουδαϊσμό του Δεύτερου Ναού / Online Encyclopedia of Second Temple Judaism Research

Από το ιστολόγιο PaleoJudaica πληροφορούμαστε ότι λειτουργεί διαδικτυακά ένα χρήσιμο εργαλείο για όσους ασχολούνται με τον Ιουδαϊσμό της Εποχής του Δεύτερου Ναού και τη σχετική επιστημονική έρευνα. Πρόκειται για την Online Encyclopedia of Second Temple Judaism Research, η οποία εντάσσεται στο επιστημονικό πρόγραμμα του Enoch Seminar (για να πληροφορηθείτε σχετικά με αυτό, πατήστε εδώ). Υπεύθυνοι του προγράμματος είναι οι : Gabriele Boccaccini (University of Michigan, USA), Hanan Eshel (Bar-Ilan University, Israel) και Loren T. Stuckenbruck (Princeton Theological Seminary, USA).

Στην κεντρική σελίδα αυτής της μηχανής αναζήτησης περιγράφεται ο στόχος του προγράμματος ως εξής:

"The Encyclopedia aims to offer a comprehensive introduction to scholarly research in Second Temple Judaism (or from the Babylonian Exile to the Bar-Kokhba Revolt). It includes biographies of Scholars and Authors as well as abstracts of scholarly and fictional Works on the period, from the 16th century to the present."

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Πρόσκληση συμμετοχής σε εργαστήριο για την αρχαία ιατρική / Call for papers Workshop on ancient medicine in Oslo

Σας παραθέτουμε την πρόσκληση συμμετοχής σε εργαστήριο σχετικό με την αρχαία ιατρική που θα λάβει χώρα στο διάστημα 16-18 Σεπτεμβρίου 2009:

Call for papers

Workshop: The texts of the medical profession in antiquity - genres and purposes to be held at the University of Oslo, 16th-18th September 2010

Organisers: Isabella Andorlini (University of Parma); David Leith (University College London) and Anastasia Maravela-Solbakk (University of Oslo)

Invited speakers: Heinrich Von Staden (Princeton), Vivian Nutton (UCL), Philip van der Eijk (Newcastle), Laurence Totelin (Cardiff), Rebecca Flemming (Cambridge), Ann Ellis Hanson (Yale).

We are inviting the submission of abstracts for papers (duration: 20-30 min.) to be presented at the workshop ”The texts of the medical profession in antiquity: genres and purposes” (16-18/09, 2010 in Oslo,Norway). The papers may deal with any text or group of medical texts

from the Graeco-Roman antiquity as long as what is in focus are issues of genre, cross-generic relations and/ or purpose. We are particularlyinterested in discussions of generic features and classification as wellas the purpose of medical texts recovered on papyri. We are also keen on papers exploring the term ”handbook” both within medicine and in comparison with the use of the term for other prose texts.

Please submit your abstract by March 1st, 2010 to: anastasia.maravela-solbakk@ifikk.uio.no