Θυσία και Γραφές / Sacrifice and Scriptures

Στην ιστοσελίδα της Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία της Ilaria Ramelli για τον συλλογικό τόμο Sacrifice, Scripture, and Substitution. Για να διαβάσετε τη βιβλιοκρισία, πατήστε εδώ.

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του ZThK / An article of biblical interest in the current issue of ZThK

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschrift für Theologie und Kirche 109:1 (2012) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Jan Dochhorn, "Der Sturz des Teufels in der Urzeit Eine traditionsgeschichtliche Skizze zu einem Motiv frühjüdischer und frühchristlicher Theologie mit besonderer Berücksichtigung des Luzifermythos", 3-47
O συγγραφέας του παρόντος άρθρου συζητά τις ιουδαϊκές, χριστιανικές και γνωστικές παραδόσεις όσον αφορά στην αρχική πτώση του Διαβόλου στην αρχή του χρόνου. Αυτές οι παραδόσεις θα πρέπει να διακριθούν από τις αφηγήσεις για την εσχατολογική πτώση του Διαβόλου, οι οποίες φαίνεται ότι είναι παλαιότερες των ιστοριών της αρχικής του πτώσης. Ο συγγραφέας ερευνά τις αφηγήσεις για την αρχική πτώση του Διαβόλου και εστιάζει ιδιαίτερα την προσοχή του στην ανασύνταξη της ιστορικής παράδοσης που κρύβεται πίσω από τον αρχικό μύθο για τον Εωσφόρο. Ο δυαλισμός Θεός / Διάβολος μαρτυρείται σχετικά αργά σε αυτές τις αφηγήσεις. Επομένως, ο συμβατικός χαρακτηρισμός του Διαβόλου ως του αντιπάλου του Θεού θα πρέπει, σύμφωνα με τον συγγραφέα να αποφεύγεται.

H ιστορία του Ιουδαιοχριστιανισμού / The History of Jewish Christianity

Από την ιστοσελίδα History of the Ancient World πληροφορούμαστε την ανάρτηση στο διαδίκτυο μίας παλαιότερης διατριβής που έχει ως θέμα την ιστορία των Ιουδαιοχριστιανών. Ο συγγραφέας της Douglas Lawson αναλύει τις σχετικές πηγές και καταλήγει ότι αυτό που οδήγησε στην εξαφάνιση αυτού του κλάδου του αρχέγονου Χριστιανισμού ήταν ο μαρασμός εξαιτίας της ίδιας της φύσης και των τάσεων που αναπτύχθηκαν μέσα σε αυτήν:

Douglas Lawson, The History of Jewish Christianity in the Early Roman Empire

Ένα νέο άρθρο στο JGRChrJ / A new article on the JGRChrJ page

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 8 (2011-2012) δημοσιεύεται το εξής άρθρο:

Wally V. Cirafesi, "The Priestly Portrait Of Jesus In The Gospel Of John In The Light Of 1QS, 1QSa And 1QSb", 83-105

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον BTHZ / Two articles of biblical interest in the current issue of BThZ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Berliner Theologische Zeitschrift 28:2 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Gunter Kennel, "Hymnologische Spuren im Neuen Testament", 194-210
• Christoph Markschies, "Die Herausbildung des christlichen Liedes im Kontext der antiken Musik- und Religionspraxis",  211-229

Το τρέχον τεύχος του Biblical Research / In the current issue of Biblical Research

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblical Research 54 (2009) περιέχει ένα αφιέρωμα στα 30 χρόνια από την έκδοση του υπομνήματος στην προς Γαλάτας επιστολή του Han Dieter Betz:

• Clare K. Rothschild, "Laudatio", 7-10 
• Richard N. Longenecker, "Hans Dieter Betz's Galatians commentary : a retrospective word of commendation, with some criticisms, thirty years after the commentary's publication", 11-23 
• James A. Kelhoffer, "The gradual disclosure of Paul's violence against Christians in the Acts of the Apostles as an apology for the standing of the Lukan Paul", 25-35 
• Paul B. Duff, "Paul's elusive opponents : reading 2 Cor 3 without the "false apostles" of 2 Cor 11:13", 37-59
• Eung C. Park, "A soteriological reading of the Great Commandment pericope in Matthew 22:34-40", 61-78
• Troy W. Martin, "The syntax of surprise, irony, or shifting of blame in Gal 1:6-7", 79-98

To ψάρι ως θρησκευτικό σύμβολο /Fish as a religious symbol

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκε το σύντομο άρθρο του Joe Zias σχετικά με το συμβολικό περιεχόμενο της παράστασης του ψαριού σε διάφορες θρησκείες της αρχαιότητας:

Joe Zias, "Fish-A Religious symbol"

Συνέδριο για τους δαίμονες / A Conference on Demonology

To Iνστιτούτο για τη Μελέτη του Αρχαίου Κόσμου του Πανεπιστημίου της Ν. Υόρκης διοργανώνει στις 23 Απριλίου 2012 συνέδριο με τον τίτλο:

"Evil Spirits, Monsters and Benevolent Protectors: Demonology in Ancient Egypt and Mesopotamia"

Σκοπός του συνεδρίου είναι να συζητηθούν τα κύρια ζητήματα που αφορούν στη μελέτη των δαιμόνων ειδικά στο χώρο της αρχαίας Αιγύπτου και της Μεσοποταμίας και μέσα στο πλαίσιο των αρχαίων θρησκειών της Μεσοποταμίας. Η προέλευση, η φύση και η λειτουργία αυτών των υπερφυσικών όντων, τα οποία λειτουργούν ως μεσάζοντες δεν έχει ακόμη διευκρινισθεί εξαιτίας της ασάφειας των πηγών. Η αρχαία Αίγυπτος και η Μεσοποταμία συνδέονται στενά μεταξύ τους ιστορικά (τουλάχιστον από την 3η χιλιετία π.Χ. και μέχρι την 1η χιλιετία μ.Χ.) και γεωγραφικά. Επομένως είναι αναγκαία μία διαπολιτισμική ανάλυση των κειμενικών, εικονογραφικών και υλικών πηγών, η οποία θα μπορούσε με κάποιο τρόπο να φωτίσει αυτά τα ζητήματα εντοπίζοντας ομοιότητες, αναλογίες αλλά και διαφορές στον τρόπο που κατανοούνται οι δαίμονες, παρουσιάζονται, απομακρύνονται ή εξευμενίζονται μέσα από τελετές. 

Τα εξής θέματα θα αποτελέσουν θέμα της συνάντησης:

- ορισμός των δαιμόνων σε σχέση με τους θεούς και άλλες κατηγορίες και άλλα υπερφυσικά όντα και η ορολογία που χρησιμοποιείται

- η εξήγηση και η ερμηνεία των κειμένων, αντικειμένων και παραστάσεων, όπου απαντούν οι δαίμονες

- το σώμα των δαιμόνων και τα εικονογραφικά μοντέλα παράστασης των δαιμόνων στην αρχαία Αίγυπτο και στη Μεσοποταμία

- η ιστορική εξέλιξη και οι αλλαγές στον τρόπο κατανόησης και στη θέση των δαιμόνων σε διάφορες εποχές

- τέρατα και φανταστικά ζώα: αναλογίες και διαφορές στον κόσμο των δαιμόνων

Πρόγραμμα

9:00am Beate Pongratz Leisten (ISAW): Opening Remarks/Welcome
9:15am Rita Lucarelli (ISAW/Bonn University): For a Comparative Approach to Demonology in Antiquity: the Case of Ancient Egypt and Mesopotamia
9:45am R. Lucarelli/K. Szpakowska/P. Kousoulis: The Demonology Project – Overview
10:15am Kasia Szpakowska (Swansea University): The Devil is in the Details: The Demonology 2K Project

10:45am Coffee Break

11:00am Colleen Manassa (Yale University): Divine Phylogeny in the Underworld Books: Gods and Daimones
11:30am Ludwig Morenz (Bonn University)/Rita Lucarelli: Demons at Deir el Medinah: The Magical Papyrus of Mutemheb Reconsidered
12:00pm Panagiotis Kousoulis (University of the Aegean): Rebellious Identities and Demonic Diversity: msw-bdSt and the Apophian Children 12:30pm Lunch Break (Provided by ISAW)
2:00pm Karen Sonik (UCLA): Defining the Terms of Mesopotamian Demonology
2:30pm Lorenzo Verderame (University of Rome “La Sapienza”): Their Divinity is Different, their Nature is Distinct! Origin and Features of Demons in Mesopotamian Cultures
3:00pm Eckart Frahm (Yale University): A Tale of Two Lands and Two Thousand Years: The Origins of Pazuzu

3:30pm Coffee Break

3:45pm Sarah Graff (The Metropolitan Museum of Art): Humbaba’s Head: A New Interpretation
4:15pm David Frankfurter (Boston University): Amente Demons and Christian Syncretism
4:45pm Christopher A. Faraone (University of Chicago): Theriomorphic vs. Monstrous Demons in the Ancient Near East and Greece

5:15pm Coffee Break

 5:30pm Final Discussion: the Role and Meaning of Demons in Egypt and the Ancient Near East

Ορισμένα ενδιαφέροντα άρθρα / Some interesting essays

Στη σελίδα The Bible and Interpretation έχουν αναρτηθεί κατά τις τελευταίες μέρες μία σειρά από ενδιαφέροντα άρθρα:

• Antonio Lombatti, "Observations on the “Jonah” Iconography on the Ossuary of Talpiot B Tomb"
• Daniel A. Smith, "On the Theological Usefulness of a “Secular” Translation of the Bible"
• Claude Cohen-Matlofsky, "Prosopographic Note on Josephus Flavius"

Το οστεοφυλάκιο του Ιακώβου και πάλι / James' ossuary again

Για όσους παρακολουθούν την υπόθεση του οστεοφυλακίου του Ιακώβου, το άρθρο της δημοσιογράφου Nina Burleigh στην ηλεκτρονική έκδοση των Los Angeles Times  μπορεί να φανεί εξαιρετικά ενδιαφέρον. 

Σημειώνω εδώ απλά τα σχόλιά της στην κατακλείδα:

"For those who seek to prove that the Bible is literally true, the particulars of science matter little. They want tangible artifacts, and the details be damned... Fighting legitimate science to provide proof for religious faith is a relatively victimless pastime. A few scientists' reputations get burned and believers get another object for the reliquary.

But when faith trumps reason as the whole world gets hotter, scientists aren't the only ones paying the price."

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενό της, πατήστε στον παρακάτω τίτλο:

Nina Burleigh, "Faith, forgery, science -- and the James Ossuary"
 

Σεμινάριο Ορθοδόξου Ερμηνευτική-Συνάντηση Μαρτίου / Seminar of Orthodox Hermeneutics-March meeting

Το Σεμινάριο Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας θα πραγματοποιη­θεί την Πέμπτη 29 Μαρτίου και ώρα 6:00 μμ. στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.

Εισηγητής: Πρωτοπρεσβύτερος Ιωάννης Σκιαδαρέσης, Επίκουρος Καθηγητής της Καινής Διαθήκης του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με θέμα:  

«Λατρεία και Έσχατα στην Αποκάλυψη του Ιωάννη».

Ιστορικός Ιησούς και μετα(υπέρ)νεωτερικότητα / Historical Jesus and post(ultra)modernism

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο κείμενο του Anthony LeDonne σχετικά τη μεταμοντέρνα (ή όπως ο ίδιος την ονομάζει υπερ-μοντέρνα) θεώρηση του ιστορικού Ιησού, την οποία υιοθετεί στο νέο του βιβλίο, Historical Jesus. Για να διαβάσετε το κείμενό του πατήστε στον τίτλο στη συνέχεια.

Αnthony LeDonne, "The Condition of Ultra-Modernity in my Historical Jesus"

Επιπλέον ο  James F. McGrath  έχει αναρτήσει μία σύντομη βιβλιοκρισία του νέου βιβλίου του LeDonne στο ιστολόγιό του Exploring Our Matrix. 

Oι Αμαζόνες στη ρωμαϊκή λογοτεχνία και τέχνη / Amazons in Roman Literature and Art

O τρόπος που ο μύθος των Αμαζόνων αξιοποιείται μέσα στην αυτοκρατορική προπαγάνδα των πρώτων Ρωμαίων αυτοκρατόρων και ως όχημα διάδοσης και προβολής των νέων αξιών που επικρατούν , αποτελεί το θέμα της διατριβής του Erin W. Leal. Μπορείτε να την καταφορτώσετε (σε μορφή pdf) πατώντας στον παρακάτω σύνδεσμο:

Erin W. Leal, The Empire's Muse: Roman Interpetations of the Amazons through Literature and Art, PhD Thesis, San Diego State University 2010

(Πηγή: History of the Ancient World)

RBL 24/3/2012

Enam Al-Wer and Rudolf de Jong, eds., Arabic Dialectology: In Honour of Clive Holes on the Occasion of His Sixtieth Birthday
Reviewed by John Kaltner

Clinton E. Arnold, Ephesians
Reviewed by Gregory E. Sterling

Anthony Heacock, Jonathan Loved David: Manly Love in the Bible and the Hermeneutics of Sex
Reviewed by John Barclay Burns

John R. Levison, Filled with the Spirit
Reviewed by Mark Batluck

Maynard Paul Maidman, Nuzi Texts and Their Uses as Historical Evidence
Reviewed by Ronan Head

Thomas W. Mann, The Book of the Former Prophets
Reviewed by Trent C. Butler

David Miano, Shadow on the Steps: Time Measurement in Ancient Israel
Reviewed by Spencer L. Allen

Anathea E. Portier-Young, Apocalypse against Empire: Theologies of Resistance in Early Judaism
Reviewed by Benjamin E. Reynolds
Reviewed by Joshua Schwartz

Karlheinz Schüssler, ed., Biblia Coptica: Die koptischen Bibeltexte. Vollständiges Verzeichnis mit Standorten 4.3
Reviewed by Stephan Witetschek

Tα βάσανα των αντιγραφέων / The troubles of the scribes

Μέσω του ιστολογίου Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε για το ενδιαφέρον δημοσίευμα της Maria Popova στην ιστοσελίδα brain pickings, όπου καταγράφονται σημειώσεις των αντιγραφέων γραμμένες στα περιθώρια των χειρογράφων. Πραγματικά απολαυστικά. Ταυτόχρονα όμως επιτρέπουν στο σύγχρονο αναγνώστη τους να ρίξει μια ματιά στη ζωή αυτών των ανώνυμων αντιγραφέων που μας άφησαν μία τόσο πολύτιμη κληρονομιά χειρογράφων.

Oh, My Hand: Complaints Medieval Monks Scribbled in the Margins of Illuminated Manuscripts

Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Eep Talstra / FS Eep Talstra

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Brill ο τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Eep Talstra με αφορμή τα 65α γενέθλιά του.

W.Th. van Peursen, J.W. Dyk (eds), Tradition and Innovation in Biblical Interpretation. Studies Presented to Professor Eep Talstra on the Occasion of his Sixty-Fifth Birthday (Studia Semitica Neerlandica 57), Brill 2011 

ISBN: 9789004210615 
XVI + 502 σελίδες
161 €

Περιγραφή τόμου

Οι μελέτες που φιλοξενούνται στον τιμητικό τόμο έχουν ως θέμα τους κυρίως το ρόλο που διαδραματίζει η παράδοση στην ερμηνεία των βιβλικών κειμένων αλλά και σε εκείνον που μπορούν να διαδραματίσουν νέες μέθοδοι κειμενικής ανάλυσης. 

Για να διαβάσετε τα περιεχόμενα, πατήστε εδώ.  

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο TTZ / Two articles of biblical interest in the current TTZ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Trierer Theologische Zeitschrift 121:1 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Ernst Haag, "Ein großes Zeichen am Himmel : Tradition und Interpretation in Offenbarung 12", 1-23
• Marius Reiser, "Der Papst als Interpret Jesu : eine kritische Würdigung", 24-42

Στο τρέχον τεύχος του The Heythrop Journal / In the current issue of The Heythrop Journal

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού The Heythrop Journal 53:2 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Hugo A. Meynell, "Ur-Matthäus", 175-181 
• Adam G. Cooper, "Hope, a mode of faith : Aquinas, Luther and Benedict XVI on Hebrews 11:1", 182-190
• William T. Dickens, "The liturgical shaping of biblical interpretation", 191-203 
• David Kahan, "Textured spatiality and the art of interpretation", 204-216 
• Bradley H. MacLean, "The crisis of historicism : and the problem of historical meaning in New Testament studies", 217-240 
• Augustine M. Casiday, "On heresy in modern patristic scholarship : the case of Evagrius Ponticus", 241-252 
• Benjamin Sargent, "John Milbank and biblical hermeneutics : the end of the historical-critical method?", 253-263

H δίκη για το οστεοφυλάκιο του Ιακώβου / The trial for James' ossuary

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpetation έχει αναρτηθεί ένα κείμενο σχετικά με το ζήτημα του λεγόμενου οστεοφυλακίου του Ιακώβου και την πρόσφατη αθωωτική απόφαση του δικαστηρίου για τον συλλέκτη αρχαιοτήτων Oded Golan. 

Paul V.M. Flesher, "The Ossuary of James the Brother of Jesus: From Trial to Truth?"

Εκλογή και λαός του Θεού στα Ρωμ 9-11 / Election and the People of God in Rom 9-11

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Ecumenical Review 64:1 (2012) δημοσιεύεται ένα κείμενό μου για την ιδέα της εκλογής και του εκλεκτού λαού του Θεού, όπως αυτή απαντά στα βιβλικά κείμενα και κυρίως στα Ρωμ 9-11:

Ε. Tsalampouni, "'Election' and the 'People of God': An Orthodox Theological Perspective", 14-26

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Graphé / In the current issue of Graphé

To τρέχον τεύχος του περιοδικού Graphé 21 (2012) είναι αφιερωμένο στην Βαβέλ:

• Catherine Vialle, "Babel ou la dispersion (Gn 11,1-9)", 13-24
• Corin Braga, "La montagne cosmique, la ziggourat et la Tour de Babel", 25-43
• Yoav Lévy, "Le récit de la Tour de Babel dans les sources rabbiniques anciennes",  45-60
• Mickaël Ribreau, "La Tour de Babel, image de la cité terrestre ("Cité de Dieu", XVI,4-11) : l'interprétation augustinienne et ses précédents",  61-75
• Marie M. Castellani, "Tour de puissance et tour d'orgueil, imaginaire de la Tour de Babel dans la littérature médiévale",   77-92
• Jean P. Deremble, "Les images médiévales de la Tour de Babel, principes de lecture visuelle, entre valeurs positives et négatives",  93-108
• Jean L. Blaquart, "La Tour de Babel : le renversement d'une construction théologique", 109-123
• Sylvain Angiboust, "La Babel future : présence littérale et métaphorique de la Tour de Babel dans "Metropolis" de Fritz Lang (1927)",  125-140
• Évelyne Frank, "Pierre Emmanuel: Babel, porte du ciel malgré tout, Dieu voulant, Dieu venant!",  141-151
• Sylvie Parizet, "'Le poème de Babel' d'Adonis, ou la vision mystique d'une 'Babel de chair'", 153-162
• Catherine Khordoc, "Constructions américaines de la Tour de Babel dans la littérature contemporaine",  163-175
• Laurent Bazin, "Le sens de Babel : le paradigme de la tour dans la littérature de jeunesse", 177-188
• Isabelle Roussel-Gillet, "Tour de Babel, Tour de Babil dans les oeuvres écrites et plastiques du XX et XXI siècles",  189-203

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του ThR / Two articles of biblical interest in the current issue of ThR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Rundschau 77:1 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Rüdiger Liwak, "Vierzig Jahre Forschung zum Jeremiabuch : 4: Intertextualität und Rezeption", 1-53 
• Michael Tilly, "Antikes Judentum und frühes Christentum 1998-2010", 54-87

Στο τρέχον τεύχος του CurrBR / In the current issue of CurrBR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Currents in Biblical Research 10:2 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Charles Trimm, "Recent Research on Warfare in the Old Testament", 171-216

Στην εισαγωγή στην αγγλική μετάφραση του έργου του Gerhard von Rad, Holy War in Ancient Israel, ο Ollenburger (1991) έκανε μία επισκόπηση των σημαντικότερων μελετών στο θέμα του πολέμου, οι οποίες κυκλοφόρησαν γύρω στα 1990. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας παρουσιάζει ένα ενημερωμένο κατάλογο μελετών σχετικά με το θέμα του πολέμου στην Π.Δ., οι οποίες καλύπτουν το διάστημα 1990-2010 και συζητά ζητήματα, όπως την ιστορικότητα, γενικότερες ιστορίες πολέμου και την πολυμορφία στον πόλεμο. Επιπλέον, το άρθρο διευρύνει την έρευνα του Ollenburger παρουσιάζει κι άλλες μελέτες που πραγματεύονται άλλα θέματα που συνδέονται με το θέμα του πολέμου (herem, ο πόλεμος στους Ψαλμούς και στα βιβλία των Χρονικών, στρατιωτική ιστορία και ηθική) καθώς και με νέες οπτικές σχετικά με τον πόλεμο (σχέσεις στην αρχαία Εγγύς Ανατολή, φεμινιστικές προσεγγίσεις, ειρήνη και πρώιμη ιστορία της πρόσληψης). 

Judy Diehl, "Empire and Epistles: Anti-Roman Rhetoric in the New Testament Epistles", 217-263

Oι πρόσφατες μελέτες για τις επιστολές της Κ.Δ. εντόπισαν λέξεις, φράσεις, ιδέες και εικόνες που είναι φορτισμένες με μία αντι-ιμπεριαλιστική ρητορεία.  Το παρόν άρθρο είναι το δεύτερο στη σειρά τριών άρθρων και παρουσιάζει την πρόσφατη έρευνα σχετικά με τη χρήση της αντι-ιμπεριαλιστικής ρητορικής στις επιστολές της Κ.Δ. Ενώ είναι αδύνατο να αγνοήσει κανείς τον ιουδαϊκό χαρακτήρα πολλών επιστολών της Κ.Δ., η αντι-ιμπεριαλιστική ρητορεία αμφισβητεί τη λατρεία του αυτοκράτορα και την προπαγάνδα της ρωμαϊκής εξουσίας κατά τον 1ο αι. Το πρώτο άρθρο, που παρουσιάστηκε στο προηγούμενο τεύχος, δίνεται μία σύντομη περίληψη των εξελίξεων που έλαβαν χώρα στη έρευνα των επιστολών της Κ.Δ. Μέσα στις τελευταίες δεκαετίες η έρευνα πέρασε από την συνάντηση του βιβλίου των Πράξεων και των παύλειων επιστολών στη σχέση μεταξύ του αποστόλου Παύλου και του Ιουδαϊσμού και στη συνειδητοποίηση επίσης της συνάντηση του Παύλου με τον εθνικό κόσμο. Στο δεύτερο άρθρο το θέμα είναι κάποιες παύλειες και καθολικές επιστολές. Ο συγγραφέας συζητά τις πρόσφατες  εξελίξεις στην έρευνα, η οποία χαρακτηρίζεται από τη μεταποικιακή προσέγγιση της συνάφειας των επιστολών της Κ.Δ. και της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Γενικά, η απάντηση των συγγραφέων των επιστολών της Κ.Δ. απέναντι στην εξουσία φαίνεται να είναι: "ο Ιησούς είναι ο Κύριος κι όχι ο Καίσαρ!".              

Helen Mardaga, "Hapax Legomena: A Neglected Field in Biblical Studies", 264-274

H παρούσα μελέτη παρέχει μία επισκόπηση των κύριων μελετών σχετικά με τα άπαξ λεγόμενα στο μασωριτικό κείμενο, στη μετάφραση των Ο' και στην Κ.Δ. Η συγγραφέας επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στον ορισμό της έννοιας "άπαξ λεγόμενο". Οι ερευνητές δεν συμφωνούν εάν ο όρος θα πρέπει να δηλώνει (α) μία λέξη που απαντά μόνο μία φορά σε ένα συγκεκριμένο σώμα βιβλικών κειμένων ή (β) μία λέξη που απαντά περισσότερες από μία φορές καθώς και γραμματικοί τύποι μίας λέξης που απαντούν μία μόνο φορά ή μοναδικές σημασίες της λέξης. Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο όρος "άπαξ λεγόμενα" θα πρέπει να δηλώνει λέξεις που απαντούν μόνο μία φορά στο μασωριτικό, στη μετάφραση των Ο΄ και στην Κ.Δ.                  

 

Travis B. Williams, "Suffering from a Critical Oversight: The Persecutions of 1 Peter within Modern Scholarship", 275-292

Mέσα στην ιστορία της έρευνας της Α' Πέτρου το θέμα των διωγμών αποτελεί ένα από τα κύρια ζητήματα. Προς στιγμήν ωστόσο έχει επιτευχθεί μία γενική συμφωνία όσον αφορά στη φύση των προβλημάτων των αναγνωστών της επιστολής. Σύμφωνα λοιπόν με τη γενική άποψη οι διωγμοί ήταν τοπικού χαρακτήρα και περιοριζόταν σε λεκτικές προσβολές και κοινωνικές διακρίσεις (δηλ. σε έναν ανεπίσημο διωγμό). Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας εξετάζει πώς οι ερευνητές κατέληξαν σε αυτήν τη γενική συμφωνία κι επικεντρώνει την προσοχή του σε μία βασική παράβλεψη που συνέβη ήδη από την αρχή. Στη συνέχεια διερευνά κάποιες από τις σημαντικότερες συνέπειες που είχε αυτή η παράβλεψη στην έρευνα κι εξετάζει ταυτόχρονα πώς κάποιες από τις πρόσφατες μελέτες προσπάθησαν να διορθώσουν αυτό το λάθος.                  

David M. Miller, "Ethnicity Comes of Age: An Overview of Twentieth-Century Terms for Ioudaios", 293-311

Αυτό το άρθρο αποτελεί το δεύτερο μέρος μίας τριμερούς μελέτης σχετικά με τη σημασία του όρου "Ιουδαίος" (με την εθνική σημασία ή με τη γεωγραφική). Ο συγγραφέας εξετάζει τη χρήση της εθνικής ορολογίας στην έρευνα, όσον αφορά στον όρο Ιουδαίος,  κατά τα τελευταία 75 χρόνια κι επικεντρώνει την προσοχή του στις αντιπροσωπευτικές μελέτες των δεκαετιών 1930 έως και 1950, τις οποίες συγκρίνει με τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στην έρευνα. Ο συγγραφέας εντοπίζει τις μετατοπίσεις στη σημασία της εθνικής ορολογίας μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και εξετάζει γιατί η "εθνότητα" τελικά κατέληξε να υποκαταστήσει άλλους όρους όπως "φυλή" ή "έθνος". Στο πρώτο μέρος, το οποίο δημοσιεύθηκε στα 2010 στο CBR 9.1., εξετάστηκε η σχέση μεταξύ του όρου "Ιουδαίος"  και τους άλλους χαρακτηρισμούς ομάδων στον αρχαίο Ιουδαϊσμό, όπως "Ισραήλ" και "Γαλιλαίος". Στο επόμενο άρθρο ο συγγραφέας θα αναλύσει τη σχέση μεταξύ της εθνότητας και της θρησκείας στην έρευνα, όσον αφορά στη σημασία του όρου "Ιουδαίος" και θα αξιολογήσει τη συζήτηση σχετικά με τη μετάφραση του όρου στα αγγλικά.                

Δύο νέα άρθρα στο τρέχον τεύχος του JHS / Two new articles in the current issue of JHS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 12 (2012) δημοσιεύονται δύο νέα άρθρα:

• Kåre Berge, “Literacy, Utopia and Memory: Is There a Public Teaching in Deuteronomy?”
• Oded LIPSCHITS, “Archaeological Facts, Historical Speculations and the Date of the LMLK Storage Jars: A Rejoinder to David Ussishkin”

Ιστορικός Ιησούς και απολογητική / Historical Jesus and Apologetics

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκε ένα σύντομο ενδιαφέρον άρθρο του Sebastian Moll (Θεολογική Σχολή του Mainz) σχετικά με τη σχέση του ζητήματος του ιστορικού Ιησού με την απολογητική, μία σύνδεση, την οποία κανείς στο έργο του Albbert Schweizer για τον ιστορικό Ιησού (Geschichte der Leben-Jesu-Forschung):

Sebastian Moll, "The Historical Jesus and Apologetics"

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του RestQ/ Two articles of biblical interest in the current RestQ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Restoration Quarterly 54:1 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Todd D.Still, "'Since we believe that Jesus died and rose again' : the gospel Paul preached in Thessalonica as evidenced by 1 Thessalonians", 7-18
• John T.Willis, "Mediating conditional and unconditional promises in the Hebrew Bible", 39-47

RBL 14/3/2012

Peter Altmann, Festive Meals in Ancient Israel: Deuteronomy's Identity Politics in Their Ancient Near Eastern Context
Reviewed by Stephen A. Reed

Wes Howard-Brook, "Come Out My People!": God's Call Out of Empire in the Bible and Beyond
Reviewed by Matthew Forrest Lowe

Mary L. Coloe and Tom Thatcher, eds., John, Qumran, and the Dead Sea Scrolls: Sixty Years of Discovery and Debate
Reviewed by John Painter

Catherine Gunsalus Gonzàlez, 1 and 2 Peter and Jude
Reviewed by Peter H. Davids

Martin Hallaschka, Haggai und Sacharja 1-8: Eine redaktionsgeschichtliche Untersuchung
Reviewed by Lena-Sofia Tiemeyer

Murray J. Harris, Colossians and Philemon
Reviewed by Michael F. Bird

Thomas Kazen, Jesus and Purity Halakhah: Was Jesus Indifferent to Impurity?
Reviewed by Kevin McCruden

Tod Linafelt, Claudia V. Camp, and Timothy Beal, eds., The Fate of King David: The Past and Present of a Biblical Icon
Reviewed by Dr. Ilse Muellner

E. A. Myers, The Ituraeans and the Roman Near East: Reassessing the Sources
Reviewed by Mark A. Chancey

Adam Winn, Mark and the Elijah-Elisha Narrative: Considering the Practice of Greco-Roman Imitation in the Search for Markan Source Material
Reviewed by Dean Deppe

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού CBQ / The current issue of CBQ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Catholic Biblical Quarterly 74:1 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Mark S. Smith, "God in Israel's Bible : divinity betweeen the world and Israel, between the Old and the New",1-27
• Walter Brueggemann, "Theology of the Old Testament : testimony, dispute, advocacy revisited",  28-38
• Katherine M. Hayes, "'A spirit of deep sleep' : divinely induced delusion and wisdom in Isaiah 1-39",  39-54
• Nancy L. DeClaissé-Walford, "Psalm 145 : all flesh will bless God's holy name",  55-66
• Samantha Joo, "Job, the biblical atlas",  67-83
• Brian J. Wright, "Greek syntax as a criterion of authenticity : a new discussion and proposal", 84-100
• Hellen Mardaga, "The repetitive use of hypsoo in the Fourth Gospel",  101-117
• Alice L. Laffey, "In memoriam: Frederick Murphy", 118-119

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του ThLZ / An article of biblical interest in the current issue of ThLZ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Literaturzeitung 137:2 (2012) δημοσιεύεται το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Wilhelm Pratscher, "Die Rezeption des Neuen Testaments bei den Apostolischen Vätern", 139-152

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Bibel und Kirche / In the current issue of Bibel und Kirche

Το πρώτο τεύχος του περιοδικού Bibel und Kirche 67:1 (2012) είναι αφιερωμένο στον άνθρωπο, όπως αυτός παρουσιάζεται μέσα στα βιβλικά κείμενα:

• B. Janowski, "Was ist der Mensch? Grundzüge einer biblischen Sicht des Menschen", 4-9
• M. Häusl, "Verköpertes Leben. Körperbilder und -konzepte im Alten Testament", 10-15
• J. Dietrich, "Um der Ehre willen. Formen der Ehre im Altern Israel", 16-20
• S. Gillmayr-Bucher, "Rauchende Nase, bebendes Herz. Gefühle zur Sprache bringen", 21-25
• D. Erbele-Küster, "Kult(un)fähigkeit des geschlechtlichen Körpers. Die so genannten Reinheitsbestimmungenin Lev 15", 26-29
• M. Rösel, "Von der Kehle zur Seele. Neue Akzente im Menschenbild der Septuaginta", 30-35
• Th. Söding, "Berührung als Heilung. Die handfeste Gnade in den Wunder Jesu", 46-40
• Cl. Janssen, "Zerbrechlicher Körper und Körprer Christi. Die Kraft der Auferstehung in 1 Kor 15", 41-45
• Il. Müllner, "Zwischenruf. Dürfen wir tun, was wir können? Optimierung der Körper und die Grenzen der Machbarkeit", 46-47

Νέα άρθρα στο τρέχον τεύχος του JHS / Some new articles in the current issue of JHS

Στη σελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 12 (2012) δημοσιεύονται τα εξής νέα άρθρα: 

Α. Wolters, "The Meaning of ṢANTĔRÔT (Zech 4:12)" 

E.J. Bridge, "Female Slave vs Female Slave: אָמָה and שִׁפְחָה in the HB"

Το τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 105:1 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

Tzvi Novick, Charity and Reciprocity: Structures of Benevolence in Rabbinic Literature", 33-52

Στο πρόσφατο βιβλίο του ο Seth Schwartz εξετάζει "την ένταση μεταξύ της ισότιμης αλληλεγγύης και της ανταγωνιστικής ανταπόδοσης" στην ύστερη περίοδο του Δεύτερου Ναού και στο ραβινικό Ιουδαϊσμό. Όπως υπαινίσσεται ο Schwartz στον χαρακτηρισμό του για την ανταπόδοση, αυτή δε συμβαδίζει με την ισοτιμία, γιατί η ανταλλαγή, έξω από τα σύνορα της αγοράς, συνήθως είναι δομημένη ασύμμετρα κι επομένως με βάση τις ιεραρχικές σχέσεις της πατρωνείας και της εξάρτησης. Για τον Schwartz η "φυσική" προδιάθεση του Ιουδαϊσμού, τουλάχιστον όπως αυτή διασώζεται μέσα στην Τορά, είναι προς την ισότιμη αλληλεγγύη.  Για να καταστήσει περιττή την ανάγκη "του δώρου που γεννά εξάρτηση" η Τορά απαιτεί τη μεταφορά πλούτου στους φτωχούς μέσα από την ελεήμονα προσφορά (αφήνοντας μια γωνιά του αγρού αθέριστη κλπ). Η ελεημοσύνη, διαφορετικά από το δώρο δεν γεννά την δέσμευση για ανταπόδοση: "ο φτωχός, όπως και ο ιερέας, δεν χρειάζεται να αισθανθεί ευγνωμοσύνη - τουλάχιστον όχι απέναντι στο δωρητή". Με βάση αυτή την εγγενή προτίμηση προς την αλληλεγγύη, το πρόβλημα του Ιουδαϊσμού της ύστερης αρχαιότητας στην κοινωνία της αρχαίας Μεσογείου, η οποία χαρακτηρίζεται από το σύστημα της πατρωνείας, έγκειται ιδιαίτερα "στο πώς κανείς να συμφιλιώσει την ιουδαϊκή του ταυτότητα με το πρακτικό αναπόφευκτο των κοινωνικών θεσμών που στηρίζονταν στην ανταποδοτική ανταλλαγή".  

Simon Gathercole, "Named Testimonia to the Gospel of Thomas: An Expanded Inventory and Analysis", 53-89

Το ερώτημα πόσα από τα απόκρυφα ευαγγέλια καταπολεμήθηκαν ή ακόμη καταστράφηκαν προκαλεί συνεχώς ενδιαφέρον σε ειδικούς και μη.  Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας δεν προσπαθεί να δώσει μία πλήρη απάντηση στο ερώτημα, αλλά έχει τον πιο ταπεινό στόχο να αναλύσει τις διάφορες μαρτυρίες - από την αρχαιότητα μέχρι τον Μεσαίωνα - οι οποίες αναφέρονται στο Ευαγγέλιο του Θωμά.  Ο συγγραφέας δεν ασχολείται με τις διάφορες έμμεσες αναφορές ή τις κατά λέξη παραθέσεις του ευαγγελίου, αλλά περιορίζεται σε συζητήσεις του τίτλου του ευαγγελίου. Αφορμή γι' αυτήν την έρευνα δίνει η παρουσία στο τέλος της δεύτερης ομιλίας στον Κώδικα ΙΙ του Nag Hammadi ενός κολοφώνος με το κείμενο "Το ευαγγέλιο σύμφωνα με τον Θωμά". Εξαιτίας του αντιφατικού περιεχομένου αυτού του ευαγγελίου και η επίσης αντιφατική θέση που καταλαμβάνει στις ακαδημαϊκές συζητήσεις των χριστιανικών απαρχών, η πρόσληψη του κατά Θωμάν κατά την αρχαιότητα έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης από την ανακάλυψη των χειρογράφων του Nag Hammadi κι εξής.  

RBL 8/3/2012

Jennifer G. Bird, Abuse, Power and Fearful Obedience: Reconsidering 1 Peter's Commands to Wives
Reviewed by Torrey Seland

Terence E. Fretheim,  Creation Untamed: The Bible, God, and Natural Disasters
Reviewed by Norman Habel

John Goldingay, Old Testament Theology: Volume 3: Israel's Life
Reviewed by Ovidiu Creanga

Naomi Koltun-Fromm, Hermeneutics of Holiness: Ancient Jewish and Christian Notions of Sexuality and Religious Community
Reviewed by J. Edward Walters

Scot McKnight, The Letter of James
Reviewed by James P. Sweeney

Michaël N. van der Meer, Percy van Keulen, Wido van Peursen, Bas Ter Haar Romeny, eds. Isaiah in Context: Studies in Honour of Arie van der Kooij on the Occasion of His Sixty-Fifth Birthday
Reviewed by Mayer Gruber

Rodrigo J. Morales, The Spirit and the Restoration of Israel: New Exodus and New Creation Motifs in Galatians
Reviewed by Sigurd Grindheim

David Norton, The King James Bible: A Short History from Tyndale to Today
Reviewed by David G. Burke
Reviewed by John Engle 

Vernon K. Robbins, Sea Voyages and Beyond: Emerging Strategies in Socio-rhetorical Interpretation  Reviewed by Dennis R. MacDonald

Τα νέα ευρήματα από την Talpiot / The new findings from Talpiot

Την προηγούμενη εβδομάδα κυριάρχησε στα βιβλικά ιστολόγια η είδηση για τα ευρήματα από έναν τάφο (Patio tomb), ο οποίος βρίσκεται κοντά στο λεγόμενο "τάφο της οικογένειας του Ιησού" στην Talpiot. Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκε ένα εκτενές άρθρο του J. Tabor, στο οποίο παρουσιάζονται τα δεδομένα από τον τάφο ("A Preliminary Report for an Exploration of a Sealed 1st Century Sealed Tomb in East Talpiot, Jerusalem"). 

Σύμφωνα με αυτό το κείμενο ο τάφος εντοπίστηκε το 1981, φωτογραφήθηκε, δεν κατέστη όμως δυνατό να εξεταστεί, γιατί Ορθόδοξοι Ιουδαίοι που αντιτίθενται στις ανασκαφές αρχαίων τάφων, εμπόδισαν το έργο των αρχαιολόγων. Η ομάδα του J. Tabor κατόρθωσε να προσεγγίσει τον τάφο με ρομποτικές κάμερες και να φωτογραφίσει τα ευρήματα: οκτώ κόγχες με ταφές και επτά οστεοφυλάκια, τα οποία χρονολογεί στον 1ο αι. Το ενδιαφέρον των ερευνητών επικεντρώθηκε στα εξής ευρήματα: μία παράσταση, η οποία κατά τη γνώμη τους είναι η αρχαιότερη χριστιανική παράσταση του Ιωνά στο κήτος, γνωστό σύμβολο της ανάστασης και μία επιγραφή στα ελληνικά, την οποία ο Tabor διαβάζει ως εξής: ΔΙΟΣ | ΙΑΙΟ | ΥΨΩ | ΑΓΒ (βλ. τις φωτογραφίες). Ο Tabor θεωρεί ότι η δεύτερη λέξη είναι ο μεταγραμματισμός του τετραγράμματου και μεταφράζει: "Εγώ ο Άγαβ(ος) σε δοξάζω θεϊκέ Γιαχβέ" ή "εγώ ο θεϊκός Γιαχβέ θα αναστήσω τον Άγαβ(ο)". Προτιμά τη δεύτερη μετάφραση, την οποία συνδυάζει με την παράσταση του Ιωνά στο κήτος. 

Η ερμηνεία, η οποία προτείνεται, είναι ότι πρόκειται για τάφο χριστιανικής οικογένειας. Ο Tabor συνδυάζει το νέο εύρημα με την προηγούμενη υπόθεσή του ότι ο διπλανός τάφος είναι εκείνος του Ιησού και της οικογένειάς του. Η σύνδεση των ευρημάτων με τους χριστιανούς στηρίζεται επίσης στο γεγονός ότι αναγράφεται το Τετραγράμματο και μάλιστα στα ελληνικά κι ότι υπάρχει μία ανθρωπομορφική παράσταση, κάτι ασυνήθιστο σε εβραϊκά μνημεία της περιοχής. Μία χριστιανική λοιπόν οικογένεια θάβει τους νεκρούς της δίπλα στον τάφο του ιδρυτή της κι εκφράζει ταυτόχρονα την ελπίδα για την ανάσταση. 

Το νέο δημοσίευμα προκάλεσε μία μεγάλη συζήτηση μεταξύ των ειδικών κι η κριτική τόσο της ερμηνείας των ευρημάτων όσο και της νέας θεωρίας του J. Tabor ήταν έντονη. Μπορείτε να την παρακολουθήσετε στο ιστολόγιο Rogueclasssicism και The Musings of Thomas Verenna. 

A.T. Προσωπικά δε θα είχα να προσθέσω πολλά στα κριτικά σχόλια τόσο ειδικών παρά μόνο τα εξής σύντομα:

(1) Ο τρόπος ανάπτυξης της επιχειρηματολογίας στο άρθρο του Tabor νομίζω ότι είναι προβληματικός. Δύο ευρήματα (μία επιγραφή και μία παράσταση), των οποίων η ερμηνεία είναι υποκειμενική, χρησιμοποιούνται το ένα για να στηρίξει το άλλο.. Καθώς και παλαιότερα ετέθη το ζήτημα της παρουσίας του τετραγράμματου σε επιγραφές, στην περίπτωση μίας επιγραφής από την Θεσσαλονίκη, θεωρώ ότι μία ανάγνωση, όπως αυτή που προτείνει ο Tabor, δε μπορεί να υποστηριχθεί. Κι αυτό, γιατί δεν υπάρχει κάποια επιγραφή που να μαρτυρεί μία τέτοια μεταγραφή του Τετραγραμμάτου, ο ίδιος ο Tabor αναφέρει μαρτυρίες από εκκλησιαστικούς συγγραφείς και μαγικούς παπύρους. Πρόκειται ωστόσο για εντελώς διαφορετικά είδη κειμένων. Αν το ΙΑΟ απαντά στους μαγικούς παπύρους, αυτό δε μπορεί να αποτελέσει απόδειξη ότι το όνομα του εβραϊκού Θεού θα απαντούσε και στις επιγραφές, οι οποίες έχουν διαφορετικό χαρακτήρα και διαφορετική χρήση. Σε κάθε περίπτωση η ανάγνωση ενός Ι αντί για Τ φαίνεται εσφαλμένη, όπως φαίνεται από τη φωτογραφία της επιγραφής: η δεύτερη σειρά γραμμάτων στην επιγραφή αρχίζει με Τ κι όχι με Ι. 

(2) Θεωρώ πειστική την άποψη ότι δεν πρόκειται για παράσταση του κήτους και του Ιωνά αλλά για παράσταση ενός nephesh . Επίσης η παρουσία κι άλλων παραστάσεων ιχθύων στα οστεοφυλάκια του τάφου, δε μπορεί να αποτελέσει απόδειξη ότι πρόκειται για χριστιανικούς τάφους. Ψάρια εμφανίζονται και σε ιουδαϊκά μνημεία, όπως κατέδειξε η Ross Kraemer. 

(3) Η όλη ερμηνεία που προτείνεται στο τέλος του άρθρου ακολουθεί και πάλι την ίδια συλλογιστική μέθοδο: τα ευρήματα στους δύο τάφους χρησιμοποιούνται το ένα για να ερμηνεύσει το άλλο, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν βέβαιες αποδείξεις για την ταυτοποίησή τους. Η ελληνική γλώσσα δε μπορεί επίσης σε καμιά περίπτωση να αποτελέσει ένα επιπλέον επιχείρημα διαφοροποίησης της χριστιανικής αυτής κοινότητας από το περιβάλλον της. Γνωρίζουμε την παρουσία πολλών Ιουδαίων της Διασποράς στην Ιερουσαλήμ του 1ου αι., οι οποίοι χρησιμοποιούν την ελληνική (βλ. επιγραφή Θεοδότου). Επομένως, η χρήση της ελληνικής στην επιγραφή του Talpiot παραπέμπει σε αυτήν τη μεγαλύτερη ομάδα και τίποτε περισσότερο. 

(4) Οπωσδήποτε ψυχολογικοί και θεολογικοί λόγοι καθιστούν επίσης απίθανη την ερμηνεία ότι μία χριστιανική οικογένεια θάβεται δίπλα στον ιδρυτή της περιμένοντας την ανάσταση. Γι' αυτά όμως μπορεί κανείς να διαβάσει στα πολλά σχόλια στο διαδίκτυο. 

Το εύρημα είναι σαφώς ενδιαφέρον, όχι όμως για τους λόγους που προτείνει ο Tabor. Είναι απλά μία ακόμη μαρτυρία για τον Ιουδαϊσμό της Ιερουσαλήμ στην εποχή της Κ.Δ. (ο Τabor χρονολογεί το μνημείο στον 1ο αι. χωρίς όμως να προσφέρει κάποια εξήγηση γι' αυτό). 

Κάποια ενδιαφέροντα άρθρα στη σελίδα The Bible and Interpretation / Some interesting contributions on The Bible and Interpretation

Δυστυχώς  ο εξαιρετικός φόρτος εργασίας των προηγούμενων ημερών δεν επέτρεψε μία περισσότερο έγκαιρη ενημέρωση των αναγνωστών του ιστολογίου. Ελπίζω στις επόμενες μέρες να κατορθώσω να καλύψω τον χαμένο χρόνο. 

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκαν την περασμένη εβδομάδα (πέρα από το άρθρο του Tabor για τα νέα ευρήματα από τον τάφο στην Talpiot, για τα οποία θα υπάρξει ξεχωριστή ανάρτηση τη συνέχεια) και κάποια άλλα ενδιαφέροντα άρθρα. Μπορείτε να τα διαβάσετε επιλέγοντας τους τίτλους παρακάτω: 

Zeev Margalit / Roi Porat, "The Idea for the Interpretation of King Herod’s Tomb at Herodium National Park"

Zeba Crook, "Imagining a Secular Translation of the New Testament"

Raymond F. Person, "The Role of Advocacy in the Academic Study of the Bible"

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του HTS / Articles of biblical interest in the current issue of HTS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Hervomde Teologiese Studies 68:1 (2012) έχουν ήδη δημοσιευθεί μεταξύ των άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος (το τεύχος συμπληρώνεται σταδιακά και θα ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο 2012): 

Στην ολλανδική γλώσσα:

Jan Willem van Henten, "Religie en macht: Theoretische invalshoeken in verband met het Nieuwe Testament"
D. Francois Tolmie, "Die vertaling van ἐξουσία [eksousia] in Johannes 1:12"
Andries G. van Aarde, "Verset teen mag: Die pelgrim se reis in drie ‘Sondergut’ gelykenisse in Lukas 15 en 16"
Johan C. Thom, "Kosmiese mag in Pseudo-Aristoteles, De mundo, en die Nuwe Testament"
Hermie C. van Zyl, "Gesag as diens: Die rol van die dissipels in die Matteusevangelie"
P. H. Rob van Houwelingen, "Macht, onmacht en volmacht in 1 Timoteüs 2:8−15"
Francois P. Viljoen, "Die gesag waarmee Jesus geleer het volgens Matteus 7:29"
Mark R.C. Grundeken, "Schipperen tussen twee rijken: Q en het Romeinse gezag"

Στην αγγλική γλώσσα:
Mbengu D. Nyiawung / Ernest van Eck, "Characters and ambivalence in Luke: An emic reading of Luke’s gospel, focusing on the Jewish peasantry"
Francois P. Viljoen, "Interpreting the visio Dei in Matthew 5:8"
Gillian P. Williams / Magdel le Roux, "King Saul’s mysterious malady"
Marius Nel, "Daniël 2 as satire"
Ronald D. Roberts, "Deviance or acceptable difference: Observance of the Law in Romans 14–15 and Dialogue with Trypho 47"

Bιβλικά χωρία σε ελληνικές ιουδαϊκές και χριστιανικές επιγραφές / Biblical citations in Greek Jewish and Christian inscriptions

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation φιλοξενείται ένα ακόμη σύντομο κείμενό μου σχετικά με τα βιβλικά χωρία σε ελληνικές επιγραφές Ιουδαίων και Χριστιανών. Πρόκειται για μία σύντομη εκδοχή μίας εκτενέστερης μελέτης που δημοσιεύθηκε στον τιμητικό τόμο των Don Wiebe – Panayotis Pachis (eds.), Chasing Down Religion: In the Sights of History and the Cognitive Sciences. Essays in Honour of Luther H. Martin, Barbounakis Publications, Thessaloniki 2010, σσ. 459-478

Για να διαβάσετε το κείμενο, επιλέξτε τον παρακάτω τίτλο:

Ekaterini G. Tsalampouni, "Biblical Citations in Greek, Jewish, and Christian Inscriptions of the Graeco-Roman World"

Η επόμενη συνάντηση στο Biblicum / The next meeting of Biblicum

Η ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ BIBLICUM ΓΙΑ ΤΟ 2012  ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5 ΜΑΡΤΙΟΥ ΣΤΙΣ 19.30΄. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ:

"ΤΟ ΡΙΣΚΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΪΚΗ ΑΙΤΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ, ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΤΙΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ"

ΤΟΠΟΣ:   ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΟΥ 1ου ΟΡΟΦΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ
ΧΡΟΝΟΣ:  ΔΕΥΤΕΡΑ 5 ΜΑΡΤΙΟΥ, ΩΡΑ 19.30'

RBL 29/2/2012

Catharine Dell, ed., Ethical and Unethical in the Old Testament: God and Humans in Dialogue
Reviewed by Walter Brueggemann

Georg Fischer, Der Prophet wie Mose: Studien zum Jeremiabuch
Reviewed by Bob Becking

Robert F. Hull Jr., The Story of the New Testament Text: Movers, Materials, Motives, Methods, and Models
Reviewed by Larry W. Hurtado
Reviewed by Jean-Francois Racine

David Instone-Brewer, Feasts and Sabbaths: Passover and Atonement
Reviewed by Joshua Schwartz

Thomas Richard Kümmerer, ed., Studien zu Ritual und Sozialgeschichte im Alten Orient/Studies on Rituals and Society in the Ancient Near East: Tartuer Symposien 1998-2004
Reviewed by Gerhard Karner

Jennifer L. Koosed, Gleaning Ruth: A Biblical Heroine and Her Afterlives
Reviewed by Helen Leneman

Peter Oakes, Reading Romans in Pompeii: Paul's Letter at Ground Level
Reviewed by Richard A. Wright

Mark Allan Powell, ed.. Methods for Matthew
Reviewed by Daniel A. Smith

Michael Tait and Peter Oakes, eds., Torah in the New Testament: Papers Delivered at the Manchester-Lausanne Seminar of June 2008
Reviewed by William Loader

Iστορικότητα και αφηγήσεις του πάθους / Historicity and passion narratives

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα ενδιαφέρον κείμενο του Daniel A. Smith σχετικά με την ιστορικότητα των αφηγήσεων του πάθους:

 Daniel A. Smith, Narrative, Historicity, and Verisimilitude in the Passion Narratives; or, What I Learned from “Big Fish” About Reading

[Α.Τ.: με αφορμή και τα δικά μου "διαβάσματα" σχετικά με το πρόσωπο του Ιούδα συμφωνώ με τη θέση του Goodacre, την οποία επαναλαμβάνει ο Smith, ότι οι αφηγήσεις του πάθους (κι όχι μόνο)  δεν θα πρέπει να θεωρηθούν ως μη ιστορικές μόνο και μόνο επειδή εκφέρονται με τη γλώσσα της Π.Δ. Η παράδοση για τον Ιησού αποκτά τη μορφή της μέσα από την επεξεργασία της προηγούμενης βιβλικής παράδοσης και τα κείμενα της Π.Δ. διαμορφώνουν το ερμηνευτικό και αφηγηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετούνται τα γεγονότα της ζωής του Ιησού.]

Στο τρέχον τεύχος του JSJ / In the current issue of JSJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of Judaism 43:1 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Francis Borchardt, "The LXX Myth and the Rise of Textual Fixity", 1-21

Σε αυτήν τη σύντομη μελέτη εξετάζεται η επιθυμία για τη διασφάλιση ενός σταθερού κειμενικού τύπου μέσα στην ιουδαϊκή παράδοση. Ο συγγραφέας εξετάζει προσεκτικά αυτό το φαινόμενο σε τρεις πρώιμες εκδοχές του μύθου για τη μετάφραση των Ο΄. Υποστηρίζει ότι αυτός ο μύθος είναι μεγάλης αξίας για τη μελέτη της μετάδοσης και της πρόσληψης των Γραφών καθώς είναι μία από τις αρχαιότερες μαρτυρίες της επιθυμίας να αποκρυσταλλωθεί το κείμενο των Γραφών. Υπογραμμίζοντας τους τρόπους με τους οποίους ο συγγραφέας της Επιστολής Αριστέα, ο Φίλων κι ο Ιώσηπος ασχολούνται με το θέμα της σταθεροποίησης του κειμένου μέσα στο μύθο της γένεσής της, ο συγγραφέας έχει ως σκοπό να παρουσιάσει όλο το εύρος των απόψεων που είχαν οι Ιουδαίοι όσον αφορά στη διαδικασία παράδοσης των ιερών τους βιβλίων. 

Atar Livneh, "Jubilees 34:1-9: Joseph, the “House of Joseph,“ and the Josephites' Portion", 22-41

Σε αυτό το άρθρο δίνεται η ανάλυση του Ιωβηλαία 31, 1-9, μίας εξωβιβλικής διήγησης για τον Ιακώβ και τους γιους του που βρίσκονται σε πόλεμο με τους Αμορίτες. Ο συγγραφέας των Ιωβηλαίων παρουσιάζει τον Ιωσήφ ως υποδειγματικό οικογενειάρχη που βοηθά τους αδελφούς του στον πόλεμο και καταλαμβάνει την περιοχή που γίνεται ο κλήρος του Εφραίμ και του Μανασσή. Ενώ ο τρόπος που παρουσιάζεται ο Ιωσήφ είναι ανάλογος με την θετική εικόνα των πατριατχών στα Ιωβηλαία, τονίζεται επίσης ηαλληλεγγύη των Ισραηλιτών ενόψει της εχθρικής επίθεσης. Αυτή η ενότητα οδηγεί τους Ισραηλίτες στη νίκη κι επομένως στην κληρονομιά της γης. Ενώ αυτά τα θέματα φαίνεται να ταιριάζουν στην Μακκαβαϊκή περίοδο γενικότερα, η περικοπή δε φαίνεται να απηχεί μία ιστορική στρατιωτική εκστρατεία. 

Heinz Schreckenberg, "Textkritisches zu den Antiquitates Judaicae des Flavius Josephus", 42-57

Πρόκειται για τη συνέχεια του άρθρου “Textkritisches zum Bellum Judaicum des Flavius Josephus“ που δημοσιεύθηκε σε προηγούμενο τεύχος και το οποίο επικεντρώνεται στο έργο του Ιωσήπου Ιουδαϊκή Αρχαιολογία. 

Arnon Atzmon, "'The Same Fate Is in Store for the Righteous and the Wicked:' Form and Content in Midreshei Aggadah", 58-77 

Για πολλά χρόνια οι ερευνητές υιοθέτησαν δύο παράλληλες προσεγγίσεις στη μελέτη της midrash aggadah. Η μία προσέγγιση διερευνά ζητήματα που αφορούν στις ίδιες τις συνθέσεις των κειμένων, ενώ η άλλη εστιάζει το ενδιαφέρον της στη σύνθεση μικρότερων μιδρασικών ενοτήτων. Η petihta ή προοίμιο μελετήθηκε εκτενώς από τους εκπροσώπους και των δύο προσεγγίσεων. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου υποστηρίζει ότι ένα ευέλικτο μοντέλο είναι ο καταλληλότερος τρόπος για να περιγραφεί η petihta: ένα μοντέλο, το οποίο ταυτόχρονα αξιοποιεί και τις δύο προσεγγίσεις. Ο συγγραφέας παρουσιάζει μία derasha, μία petihta και τις μετεξελίξεις τους σε διαφορετικά κείμενα (π.χ. Leviticus Rabbah, Tanhuma Aharei Mot, Tanhuma Va-Etchanan). Μέσα από μία συγκριτική μελέτη της derasha ο συγγραφέας παρουσιάζει το προοίμιο ως ένα είδος προφορικού λόγου και μέσα στο πλαίσιο των μιδρασικών συνθέσεων. Τέλος, υποστηρίζει ότι μια καλύτερη κατανόηση του τρόπου εκφοράς της petihta και του Sitz im Leben της συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου της και επιτρέπει την καλύτερη προσέγγιση του μηνύματός της.   

 Arye Edrei & Doron Mendels, "Reaction to Fergus Millar's article 'A Rural Community in Late Roman Mesopotamia, and the Question of a `Split' Jewish Diaspora'", 78-79

Σπουδές φύλου και Π.Δ. / Gender studies and the ΟT

Την Πέμπτη 1 Μαρτίου 2012 και ώρα 18.00 θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ εκδήλωση της Επιτροπής Φύλου και Ισότητας του ΑΠΘ με τον τίτλο "Σπουδές Φύλου και Παλαιά Διαθήκη". 

Δίνουμε στη συνέχεια τις περιλήψεις των δύο εισηγήσεων που θα γίνουν στο πλαίσιο αυτής της εκδήλωσης:

Christl M. Maier, Kαθηγήτρια Παλαιάς Διαθήκης, Philipps-University Marburg
"Σώμα και Συναισθήματα του Θεού: Παραστάσεις του Θείου στην Παλαιά Διαθήκη εξ επόψεως
Σπουδών Φύλου" 

Η φεμινιστική διάκριση μεταξύ βιολογικού και κοινωνιολογικού φύλου έχει συμβάλει στην προώθηση μιας νέας έρευνας των ανθρωπολογικών και θεολογικών εννοιών της Αγίας Γραφής. Φεμινίστριες θεολόγοι στη Δυτική Ευρώπη έχουν αμφισβητήσει τις παραδοσιακές ερμηνείες των περί Θεού παραστάσεων της Παλαιάς Διαθήκης ως ανδροκεντρικές, δηλαδή με επίκεντρο το ανδρικό φύλο και τα συμφέροντα των ανδρών. Η διάλεξη θα δείξει ότι ο βιβλικός Θεός δεν είναι μόνο ανδροκεντρικός. Η Εβραϊκή Βίβλος προσφέρει σειρά παραστάσεων περί Θεού οι οποίες μπορεί να χαρακτηρισθούν άλλοτε μεν ως "θηλυκές" άλλοτε δε ως "αρσενικές", διότι αφορούν σε ρόλους που σήμερα αποδίδονται είτε σε άνδρες είτε σε γυναίκες.
Στο πρώτο μέρος, η διάλεξη θα επικεντρωθεί στις περιγραφές του σώματος του Θεού ή, ακριβέστερα, στα τμήματα του σώματος του Θεού που αναφέρονται στα βιβλικά κείμενα. Στην Εβραϊκή σκέψη, τα μέρη του σώματος εκλαμβάνονται δυναμικά και συμβολίζουν ορισμένες ικανότητες. Πολύ συχνά αναφέρεται το πρόσωπο του Θεού, που υποδηλώνει την εγγύτητα και την προσοχή. Επιπλέον, το χέρι του Θεού, ο βραχίονας ή το δεξί χέρι αναφέρονται στη δύναμη και την επενέργειά Του. Η ανάλυση του τρόπου με τον οποίο περιγράφεται το σώμα του Θεού θα αποκαλύψει ότι στην Παλαιά Διαθήκη δεν γίνεται καμία νύξη σε βιολογικά χαρακτηριστικά του θείου σώματος, αλλά υπάρχουν πολλές αναφορές σε κοινωνιολογικά νοούμενες παραστάσεις και ρόλους που αποδίδονται κυρίως στο ανδρικό φύλο. Το δεύτερο μέρος της διάλεξης θα ασχοληθεί με γυναικείους ρόλους που αποδίδονται στο Θεό, και ειδικότερα με την μεταφορά του τοκετού (Ψαλμός 2:7, 90:2, Δευτ. 32:18) και το ρόλο της μητρότητας (Ησ 46:3-4). Στο τρίτο μέρος, η διάλεξη ασχολείται με το ζήτημα των θείων συναισθημάτων. Αν και τα συναισθήματα στην Αγία Γραφή αποτελούν ένα αρκετά νέο ερευνητικό αντικείμενο, εντούτοις η έννοια rachamim "συμπόνια, έλεος" συζητείται εδώ και πολύ καιρό. Φεμινίστριες θεολόγοι βλέπουν να υπάρχει σύνδεση του rachamim με τον εβραϊκό ὀρο rechem που σημαίνει "μήτρα" και έτσι ερμηνεύουν την ευσπλαχνία του Θεού ως ένα συναίσθημα που παραδοσιακά σχετίζεται με το γυναικείο φύλο. Το θέμα της ετυμολογίας και οι συνέπειες μιας τέτοιας σύνδεσης θα αποτελέσουν επίσης θέμα της συζητήσεως.

Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, Καθηγητής Παλαιάς Διαθήκης ΑΠΘ
Γυναικείες Μορφές στην Λαϊκή Θρησκεία του Βιβλικού Ισραήλ: Η περίπτωση της θεάς Ασερά.

Στόχος της μελέτης αυτής είναι να φωτίσει μια όψη της ισραηλιτικής λαϊκής θρησκείας, τη λατρεία της θεάς Ασερά, με βάση τα δεδομένα της βιβλικής μαρτυρίας, καθώς και της αρχαιολογίας και κυρίως της επιγραφικής. Ο συγκρητισμός της λαϊκής θρησκείας του Ισραήλ δεν είναι τίποτε άλλο παρά η φυσική συνέπεια της ζωής σε μια ταξικά διαρθρωμένη κοινωνία. Αυτός είναι ο λόγος που η αντίδραση των προφητών κατά του πολυθεϊσμού εκδηλώνεται ως κοινωνική κριτική. Δεν είναι το αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης που υπαγορεύει το περιεχόμενο του προφητικού κηρύγματος, αλλά ο κίνδυνος που διαφαίνεται για το μονοθεϊσμό από την πρόσληψη των κοινωνικών δομών της Χαναάν. Η ειδωλολατρία, και επομένως και η λατρεία της Ασερά, είναι συνέπεια της πρόσληψης αυτής και δεν θα πάψει παρά μόνον όταν αλλάξει η δομή της ισραηλιτικής κοινωνίας. Ο απόλυτος μονοθεϊσμός θα επιτευχθεί μόνον όταν ο Ισραήλ κατά την περίοδο της αιχμαλωσίας ξεκομμένος από την εθνική του κοιτίδα και χωρίς κρατική οργάνωση, αναδειχτεί σε πραγματικό λαό του Γιαχβέ.

Στο τρέχον τεύχος του PzB / In the current issue of PzB

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Protokolle zur Bibel 20:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Daniel Lanzinger, "Der Verfasser des Hebräerbriefs als antiker Philologe: Zur Methodik der innerbiblischen Begriffsklärung in Hebr 4", 81-94 

Στο Εβ 4, 3-4 ο συγγραφέας δημιουργεί ένα ερμηνευτικό σύνδεσμο μεταξύ του Ψ 94, 11β (Ο΄) και του Γεν 2, 2β. Ο σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να φωτίσει τον όρο "ανάπαυσις του Θεού", ο οποίος αναφέρεται στον ψαλμό, με τη βοήθεια ενός άλλου βιβλικού κείμενου που περιέχει τον ίδιο όρο. Οι περισσότεροι ερμηνευτές θεωρούν ότι αυτή η προσέγγιση ονομάζεται στη γλώσσα των ραββίνων gezerah shawah. Ωστόσο μία προσεκτική ανάλυση καταδεικνύει ότι αυτή η μέθοδος στην πραγματικότητα λειτουργεί με ένα διαφορετικό τρόπο από εκείνον που χρησιμοποιείται στο Εβ 4. Αντίθετα ένα παρόμοιο ερμηνευτικό τέχνασμα βρίσκει κανείς στα σχόλια των ομηρικών επών. Αυτά πιστοποιούν την επιστημονική δουλειά που γινόταν στην βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Επομένως η βασική θέση του παρόντος άρθρου είναι ότι ο συγγραφέας της προς Εβραίους χρησιμοποιεί μία γνωστή μέθοδος της αρχαίας φιλολογίας για να αναπτύξει την επιχειρηματολογία του. 

Urszula Topczewska, "Die Septuaginta als kanonischer Text", 95-110 

Η έκφραση "η μετάφραση των Ο΄ ως κείμενο του Κανόνα" δηλώνει την αυθεντία της αρχαιότερης μετάφρασης της Παλαιάς Διαθήκης στα ελληνικά και την αποδοχή της ως της Αγίας Γραφής των Ιουδαίων και στη συνέχεια των Χριστιανών. Στο παρόν άρθρο εξετάζονται οι ιστορικοί λόγοι που οδήγησαν στην απόδοση αυτής της κανονικής θέσης στη μετάφραση των Ο΄. 

Agnethe Siquans, "Kontextuelle Bibelauslegung: Die Kirchenväter und die Prophetinnen", 111-124 

Η ερμηνεία της Βίβλου καταλαμβάνει ένα σημαντικό μέρος της πατερικής γραμματείας. Ιδιαίτερα η προφητεία της Π.Δ. διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στην πρώιμη χριστιανική εξήγηση. Οι ερμηνευτές ενδιαφέρονται επίσης για τους προφήτες και τις προφήτιδες του βιβλικού κειμένου. Από τη μία, οι προφήτιδες αντιμετωπίζονται ως πρόσωπα με θεϊκή εξουσία που ενεργούν στο όνομα του Θεού. Από την άλλη, οι Πατέρες της Εκκλησίας προσπαθούν να μιλήσουν στο κοινό. Τα βιβλικά κείμενα προσλαμβάνονται κι ερμηνεύονται μέσα σε ιδιαίτερες πολιτισμικές, θρησκευτικές, κοινωνικοπολιτικές και προσωπικές συνάφειες, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο που παρουσιάζονται τελικά οι γυναίκες προφήτιδες κι επίσης οι γυναίκες γενικότερα. 

Veronika Tropper, "Auseinandersetzung mit der Exegese nach Drewermann am Beispiel der „Schweineperikope“ Mk 5,1–20", 125-142 

Η συγγραφέας αποπειράται να παρουσιάζει σε μία νεότερη γενιά θεολόγων μία γενικά άγνωστη εξηγητική προσέγγιση, αυτή που εκπροσωπήθηκε κυρίως από τον Drewermann, η οποία είχε προκαλέσει μεγάλη συζήτηση στις δεκαετίες του '80 και του '90 του προηγούμενου αιώνα. Για την καλύτερη κατανόησή της χρησιμοποιείται το παράδειγμα της περικοπής με τους χοίρους, στο Μκ 5, 1-20.  

Martin Hasitschka, "Christus ist „Bild Gottes“ (2Kor 4,4): Bibeltheologische Skizze zu einem besonderen Begriff bei Paulus", 143-152 

Σε πέντε σημεία στις παύλειες επιστολές (1 Κορ 15, 49. 2 Κορ 3, 18. 4, 4. Ρωμ 8, 29 και Κολ 1, 15) ο όρος "εικών" δηλώνει κάτι για τον Ιησού, τον αναστημένο Χριστό, και για τη σωτηρία που επαγγέλλεται στους πιστούς. Αυτός ο όρος έχει τις ρίζες του στην ιστορία της δημιουργίας στο βιβλίο της Γένεσης (Γεν 1, 26-27). Επίσης δηλώνει την αποκάλυψη. Τα πέντε κείμενα συμπληρώνουν το ένα το άλλο και δηλώνουν ότι ο όρος "εικών" καταλάμβανε σημαντική θέση στη θεολογία του Παύλου. 

Οι λατρείες στα πλοία του ελληνορωμαϊκού κόσμου / Cults on the ships of the Graeco-Roman world

Οι λατρείες του ελληνορωμαϊκού κόσμου αφορούν σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης δράσης και ζωής. Η μεταπτυχιακή εργασία της Carrie E. Atkins (Texas A&M University, 2010) αξιοποιεί τα διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία βρέθηκαν σε πλοία του αρχαίου κόσμου και συζητά τις λατρευτικές πρακτικές των ανθρώπων που ταξίδευαν στα πλοία εκείνης εποχής. 

Για να διαβάσετε ή να καταφορτώσετε την εργασία της πατήστε στον παρακάτω τίτλο:

Carrie E. Atkins, More than a Hull: Religious Ritual and Sacred Space on Board the Ancient Ship

RBL 23/2/2012

Reinhard Achenbach and Martin Arneth, eds., "Gerechtigkeit und Recht zu üben" (Gen 18,19): Studien zur altorientalischen und biblischen Rechtsgeschichte, zur Religionsgeschichte Israels und zur Religionssoziologie: Festschrift für Eckart Otto zum 65. Geburtstag
Reviewed by John Engle

Paul N. Anderson, The Riddles of the Fourth Gospel: An Introduction to John
Reviewed by Cornelis Bennema

Blane Conklin, Oath Formulas in Biblical Hebrew
Reviewed by Yael Ziegler

Esther J. Hamori, "When Gods Were Men": The Embodied God in Biblical and Near Eastern Literature
Reviewed by Michael B. Hundley

André LaCocque, The Captivity of Innocence: Babel and the Yahwist
Reviewed by Richard S. Briggs

Michael R. Licona, The Resurrection of Jesus: A New Historiographical Approach
Reviewed by Daniel A. Smith

Jonathan Wyn Schofer, Confronting Vulnerability: The Body and the Divine in Rabbinic Ethics
Reviewed by Phillip Sherman

Adiel Schremer, Brothers Estranged: Heresy, Christianity, and Jewish Identity in Late Antiquity
Reviewed by Peter J. Tomson

Christopher D. Stanley, ed., The Colonized Apostle: Paul in Postcolonial Eyes
Reviewed by Matthew Forrest Lowe

Robert Titley, A Poetic Discontent: Austin Farrer and the Gospel of Mark
Reviewed by Richard Pervo

Σπουδές Φύλου και Π.Δ. / Gender Studies and OT

Η Επιτροπή Φύλου και Ισότητας του ΑΠΘ οργανώνειτην 1η Μαρτίου 2012, ώρα 18.00-20.00, στην αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής (1ος όροφος), εκδήλωση με θέμα "Σπουδές Φύλου και Παλαιά Διαθήκη" με τη συμμετοχή των

Christl M. Maier, Kαθηγήτριας Παλαιάς Διαθήκης, Philipps-University Marburg
"God's Body and Emotions: Gender Perspectives on Images of the Divine in the Old Testament"

και

Μιλτιάδη Κωνσταντίνου, Καθηγητή Παλαιάς Διαθήκης ΑΠΘ:
"Γυναικείες Μορφές στην Λαϊκή Θρησκεία του Βιβλικού Ισραήλ".

Συντονίζει η Ευαγγελία Γ. Δάφνη, Λέκτωρ Παλαιάς Διαθήκης ΑΠΘ.

Η επόμενη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής / Τhe next meeting of the Seminar of Orthodox Hermeneutics

Η επόμενη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τομέα Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ θα λάβει χώρα την Πέμπτη 23 Φεβρουαρίου 2012 και ώρα 18.00 στην Αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.

Ομιλητής θα είναι ο ομότιμος καθ. Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών ΑΠΘ κ. Γεώργιος Γούναρης. 

Τίτλος της εισήγησής του: 

"Η ημέρα η μία. Ερμηνευτική προσέγγιση της βιβλικής διήγησης για τη δημιουργία του κόσμου από τη σύγχρονη φυσική"

Τον ομιλητή θα παρουσιάσει ο επίκουρος καθ. της Π.Δ. κ. Αθανάσιος Παπαρνάκης

Το τρέχον τεύχος του NovT / In the current issue of NovT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Novum Testamentum 54:1 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:


Peter J. Williams, "An Examination of Ehrman's Case for ὀργισθείς in Mark 1:41", 1-12

Ο Bart D. Ehrman ασχολήθηκε διεξοδικά με τη γραφή "ὀργισθείς" στο Μκ 1, 41. Σε αυτήν την κριτική εξέταση των επιχειρημάτων του και του κειμένου ο συγγραφέας του άρθρου αποπειράται να αποδείξει ότι η  πρόταση του Ehrman, όπως κι άλλων ειδικών, δεν έχει συζητηθεί αρκετά κι ότι επίσης δεν έχει διερευνηθεί το πώς ένα αρχικό "σπλαχνισθείς" μετατράπηκε σε "ὀργισθείς". Στο άρθρο επίσης υπογραμμίζονται κάποιες από τις αδυναμίες της επιχειρηματολογίας του Ehrman. Ο συγγραφέας του άρθρου θεωρεί ότι η γραφή "σπλαχνισθείς" είναι περισσότερο πιθανή και συμφωνεί και με τη συνάφεια.

Takamitsu Muraoka, "Luke and the Septuagint", 13-15

Η επιλογή των ελληνικών λέξεων σε δύο περικοπές από το κατά Λουκάν φαίνεται να υποδηλώνουν ότι ο ευαγγελιστής συνειδητά στηρίζεται σε δύο κείμενα της μετάφρασης των Ο΄. Αυτή η στενή σχέση με τους Ο'  ξεκινά από τη θεματική ομοιότητα μεταξύ των δύο κειμένων του κατά Λουκάν και των αντίστοιχων κειμένων από τους Ο΄.  

Matthew Thiessen, "Luke 2:22, Leviticus 12, and Parturient Impurity", 16-29

Στο Λκ 2, 22 ο ευαγγελιστής θεωρεί ότι τόσο η Μαρία όσο και ο Ιησούς (ή και ο Ιωσήφ)  δεν είναι καθαροί από τελετουργικής απόψεως. Οι ερμηνευτές συχνά συμπεραίνουν ότι αυτός ο στίχος καθιστά σαφές ότι ο Λκ παρανόησε τους νόμους του Λευιτικού σχετικά με την καθαρότητα μετά τη γέννηση ενός παιδιού (Λευιτ 12), όπου όμως γίνεται λόγος μόνο για την καθαρότητα της μητέρας. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι παρά τη φαινομενική αντίθεση μεταξύ των Λευιτ 12 και Λκ 2, ο Λουκάς δεν παρανόησε την ιουδαϊκή αντίληψη περί καθαρότητας μετά τη γέννα. Όχι μόνο είναι δυνατό να συμπεράνει κανείς ότι το Λευιτ εμμέσως θεωρεί και το νεογέννητο ακάθαρτο, αλλά σε κάποιους Ιουδαίους συγγραφείς της περιόδου του Δεύτερου Ναού, όπως για παράδειγμα στους συγγραφείς των Ιωβηλαίων και του  4Q265 υπήρχε η πεποίθηση ότι το νεογέννητο παιδί ήταν τόσο ακάθαρτο όσο και η μητέρα. Καθίσταται επομένως σαφές ότι ο Λκ γνωρίζει τις σύγχρονες με εκείνον αντιλήψεις και πρακτικές για την καθαρότητα. 

Paul Trebilco, "The Significance of the Distribution of Self-designations in Acts", 30-49

Μία ανάλυση της κατανομής των αυτοπροσδιορισμών στις Πράξεις αποδεικνύει ότι η χρήση αυτών των χαρακτηρισμών από τον Λουκά δεν είναι τυχαία. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η μελέτη του τρόπου που αυτοί οι χαρακτηρισμοί κατανέμονται και χρησιμοποιούνται μέσα στις Πράξεις μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τη θεολογία του Λουκά και για την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας. Οι αυτοπροσδιορισμοί που συζητά ο συγγραφέας του άρθρου είναι οι: "αδελφοί", "μαθηταί", "εκκλησία", "πιστοί", "άγιοι" , "αγιασμένοι". 

Thomas D. Stegman, "Reading ἔγραψα in 2 Corinthians 2:9 as an Epistolary Aorist", 50-67

Ο συγγραφέας του άρθρου προσφέρει μία ανάγνωση εκ νέου της λέξης "ἔγραψα" στο 2 Κορ 2, 9. Υποστηρίζει ότι αυτό το ρήμα θα πρέπει να ερμηνευθεί ως επιστολικός αόριστος και δηλώνει την αιτία γιατί ο Παύλος γράφει τώρα. Δεν αναφέρεται επομένως στην "επιστολή των δακρύων".  Η ερμηνεία του "ἔγραψα" ως επιστολικού αόριστου στο 2, 9 επιλύει τα προβλήματα που δημιουργεί η προηγούμενη ερμηνεία σε σχέση με τη συνάφεια του στίχου και οδηγεί σε μία περισσότερο λογική ανάγνωση των 2, 5-11, όπου ο Παύλος παρακαλεί τους Κορίνθιους να δεχθούν αυτόν που προκάλεσε τη θλίψη. Η παρούσα μελέτη συμπληρώνει την ανάλυση του K.L. McKay σε παλαιότερο τεύχος του Novum Testamentum σχετικά με τον επιστολικό αόριστο. 

John Granger Cook, "Crucifixion as Spectacle in Roman Campania", 68-100

Τέσσερα ευρήματα από την αρχαία Καμπανία παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη ρωμαϊκή ποινή της σταύρωσης: ένα σημείωμα από την Πομπηία, όπου ανακοινώνεται η εκτέλεση κάποιου με σταύρωση στην Cumae στο πλαίσιο μονομαχιών, ο Lex Puteolana, ο οποίος  περιείχε οδηγίες για την σταύρωση δούλων από ιδιώτες και για τις δημόσιες εκτελέσεις στην πόλη, ο lex Cumana, που κανόνισε τη διαδικασία σταύρωσης εκεί κι ένα γράφημα από μία taberna στους Ποτεόλους, το οποίο φαίνεται να είναι η αρχαιότερη ρωμαϊκή απεικόνιση μίας σταύρωσης.  Αυτές οι πηγές παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για την κατανόηση της δήλωσης του Παύλου ότι ο λόγος του σταυρού είναι σκάνδαλο. 

Νόμοι κατά της πολυτέλειας στον αρχαίο κόσμο / Sumptuary laws in the ancient world

Noah Mencow, "The Origin and Failure of Roman Sumptuary Laws", Columbia Undergraduate Journal of History


(H πληροφορία προέρχεται από τον πολύ ενδιαφέροντα ιστότοπο History of the Ancient World)