Larry Hurtado (1943–2019)

Κυκλοφόρησε στα βιβλικά ιστολόγια η θλιβερή είδηση της εκδημίας του γνωστού καινοδιαθηκολόγου, Larry Hurtado, ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. Ο εκλιπών υπήρξε ένας πολυγραφότατος και οξύνους ερευνητής με έμφαση στα θέματα τόσο του Ιουδαϊκού μονοθεϊσμού όσο κυρίως της λατρείας του Ιησού από τους πρώτους χριστιανούς. Αναφέρω μερικές από τις σημαντικές του μελέτες: Lord Jesus Christ: Devotion to Jesus in Earliest Christianity (2003), How on Earth did Jesus Become a God? Historical Questions about Earliest Devotion to Jesus (2005), The Earliest Christian Artifacts: Manuscripts and Christian (2006), Destroyer of the Gods: early Christian distinctiveness in the Roman World (2016) και Honoring the Son: Jesus in Earliest Christian Devotional Practice (2018). Ο Hurtado ασχολήθηκε επίσης με θέματα κριτικής του κειμένου της Καινής Διαθήκης. Η διδακτορική του διατριβή ήταν για το κείμενο του κατά Μάρκον στον κώδικα W και δημοσίευσε μελέτες σχετικά με το λόγιο Freer και τη σημασία των nomina sacra στα χειρόγραφα της Καινής Διαθήκης καθώς και τη χρήση του κώδικα για τα κείμενα των αρχαίων χριστιανών. Ήδη λίγους μήνες νωρίτερα είχε ανακοινώσει στο προσωπικό του ιστολόγιο ότι η μορφή λευχαιμίας, από την οποία έπασχε, ήταν εξαιρετικά επιθετική κι η πιθανότητες θεραπείας ελάχιστες. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου σήμερα, 26.11.2019, ο Larry Hurtado έφυγε στον ύπνο του. Ας τον αναπαύει ο Κύριος! Αφήνει πίσω του μια σημαντική ερευνητική παρακαταθήκη κι ένα αξιομίμητο παράδειγμα ακούραστου ερευνητή. 

Ο Larry Hurtado για τους πρώτους χριστιανούς και τη θέση τους στο ρωμαϊκό κόσμο / Larry Hurtado on Christians and their place in the Roman world

Ο Larry Hurtado, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Edinburgh, συζητά στη συνέντευξη που έδωσε στη σειρά Talking Theology με θέμα τη θέση των χριστιανών στις τοπικές κοινωνίες των ελληνορωμαϊκού κόσμου, ποιες είναι οι σχέσεις που αναπτύσσουν μεταξύ τους και με το εθνικό περιβάλλον τους, γιατί αποκαλούν τον Ιησού Κύριο. Μία ενδιαφέρουσα ανάλυση από έναν ειδικό στο χώρο:

What made the church distinctive in the Roman world?

O Larry Hurtado για το βιβλίο της Αποκάλυψης / Larry Hurtado on the book of Revelation

Διαβάστε στο ιστολόγιο του Larry Hurtado το εκτενές του σχόλιο για το βιβλίο της Αποκάλυψης και τη σχέση του με το φιλολογικό είδος της αποκαλυπτικής:  

The Book of Revelation: A Different Kind of “Apocalyptic” Text

Larry Hurtado: Ποιος διάβαζε τα χριστιανικά Απόκρυφα; / Larry Hurtado: Who read Christian Apocrypha?

O Larry Hurtado έχει αναρτήσει στο ιστολόγιό του ένα κείμενό του σχετικά με το αναγνωστικό κοινό των αποκρύφων. Το κείμενο αυτό δημοσιεύεται στο νέο συλλογικό τόμο που κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες από τον εκδοτικό οίκο Oxford University Press σχετικά με τα απόκρυφα (βλ. επόμενη ανάρτηση):

L. W. Hurtado, "Who Read Early Christian Apocrypha?"

L. Hurtado: Οι εξελίξεις στο χώρο της Κ.Δ. κατά τον 20ο αι.

Ο Larry Hurtado ανάρτησε στο ιστολόγιό του έναν κατάλογο των σημαντικότερων κατά τη γνώμη του εξελίξεων στο χώρο της έρευνας της Κ.Δ. κατά τον προηγούμενο αιώνα. Σύμφωνα με τον γνωστό καινοδιαθηκολόγο αυτές είναι:

- Ο "εκθρονισμός" του textus receptus και η στροφή προς τις κριτικές εκδόσεις του κειμένου της Κ.Δ.

- Η ανακάλυψη και η έκδοση πολλών παπύρων της Κ.Δ.

-Η ανάπτυξη μεθόδων στην κριτική έκδοση του κειμένου της Κ.Δ.

- Η κατανόηση του πολύπλοκου χαρακτήρα του ζητήματος των πηγών των ευαγγελίων

- Η μεγαλύτερη συνειδητοποίηση της ιουδαϊκής ταυτότητας του Παύλου

- Η συνειδητοποίηση της πολυμορφίας του αρχέγονου Χριστιανισμού

- Η διαπίστωση της πολυμορφίας και του ιουδαϊκού περιβάλλοντος του αρχέγονου χριστιανισμού

- Η μελέτη της κοινωνικής διαστρωμάτωσης των πρώτων εκκλησιαστικών κοινοτήτων

- Ο τονισμός της ύπαρξης λατρείας του Ιησού ήδη από τα πρώιμα στάδια της αρχαίας Εκκλησίας

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο του Larry Hurtado, πατήστε εδώ. Ο συγγραφέας έχει επίσης αναρτήσει στο ιστολόγιό του το κείμενο που δημοσίευσε σχετικά με τις καινοδιαθηκικές σπουδές κατά τον 20ο αι. στο περιοδικό Religion, του οποίου περίληψη είχαμε παρουσιάσει παλαιότερα.

[Α.Τ.: Σε αυτόν τον ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και κατατοπιστικό κατάλογο θα μπορούσαν να προστεθούν επίσης κάποια επιπλέον σημεία: η αξιοποίηση μεθοδολογικών εργαλείων και διαπιστώσεων από τις κοινωνικές επιστήμες, τη γλωσσολογία και τη φιλολογία, η επίδραση νέων φιλοσοφικών/πολιτικών τάσεων στην ερμηνεία (π.χ. postcolonial, cultural studies κ.ά.), η αξιοποίηση των μη κανονικών κειμένων στη συζήτηση για τον αρχέγονο Χριστιανισμό (π.χ. από το Jesus Seminar κι όχι μόνο), η μετατόπιση του ενδιαφέροντος στον προφορικό χαρακτήρα της αρχαίας παράδοσης για τον Ιησού και στην αξιοποίηση της έρευνας για τους μηχανισμούς της στη συζήτηση για τον ιστορικό Ιησού και, τέλος, η μεγαλύτερη αξιοποίηση και μελέτη της ιστορίας πρόσληψης του βιβλικού κειμένου (η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην αρχαία εκκλησιαστική γραμματεία, αλλά αφορά και στη λειτουργική ζωή, στις τέχνες κτλ.). Σίγουρα σε αυτόν τον κατάλογο θα μπορούσε κανείς να προσθέσει πολύ περισσότερα, κάτι που αποδεικνύει τη ζωντάνια και τη δυναμική των καινοδιαθηκικών σπουδών κατά τον 20ο αι. ]

Δύο νέα άρθρα του L. Hurtado / Two essays of L. Hurtado

Στο ιστολόγιό του ο Larry Hurtado έχει αναρτήσει δύο ακόμη πολύ ενδιαφέροντα κείμενά του (στη σελίδα Essays):

"Remembrance and Revelation"

Κριτική συζήτηση του έργου του J. Dunn, Did the First Christians Worship Jesus? (SPCK 2010)

Το τέλος του κατά Μάρκον (L. Hurtado) / The ending of Mark (L. Hurtado)

Ο Larry Hurtado ανάρτησε σήμερα στο ιστολόγιό του ένα κείμενό του για το τέλος του κατά Μάρκον, στο οποίο υποστηρίζει ότι αντίθετα με την άποψη της πλειοψηφίας ερευνητών ότι ουσιαστικά η κορύφωση του κατά Μάρκον είναι η σκηνή της Σταύρωσης κι ότι το τέλος του κατά Μάρκον στο 16, 8 μάλλον κλείνει το ευαγγέλιο "άδοξα" αφήνοντας τον αναγνώστη με απορίες, η σκηνή της εμφάνισης του αγγέλου στις γυναίκες αποτελεί ουσιαστικά την κορύφωση του ευαγγελίου κι ότι ο ρόλος των γυναικών εκεί είναι ιδιαίτερα σημαντικός.

[Α.Τ.: Μολονότι, όπως παρατηρεί ο ίδιος ο Hurtado, η θέση αυτή δεν είναι ευρέως αποδεκτή από την ακαδημαϊκή κοινότητα, θεωρώ ότι δίνει μία καλή λύση στο γνωστό πρόβλημα του τέλους του κατά Μάρκον. Το "ανοικτό" του τέλος, το οποίο αποδόθηκε σε πολλούς λόγους και γρήγορα συμπληρώθηκε στη χειρόγραφη παράδοση (βλ. το κριτικό υπόμνημα της 27ης έκδοσης της Nestle-Aland) μπορεί ουσιαστικά να οδηγεί σε μία κλιμάκωση της ευαγγελικής διήγησης, αφήνοντας όμως στον αναγνώστη την απόφαση, εάν θα αποδεχθεί ή όχι το γεγονός της ανάστασης στηριζόμενος στη μαρτυρία των γυναικών για τον άδειο τάφο και τη δήλωση του νεανία ότι ο Ιησούς ηγέρθη. ]

Για να πάτε στη σχετική σελίδα του ιστολογίο του Hurtado, όπου θα βρείτε και κάποιες άλλες δημοσιεύσεις του, πατήστε εδώ.

L. Hurtado: η ελευθερία στην Κ.Δ. / L. Hurtado: freedom in the NT

Στο νέο του ιστολόγιο ο γνωστός καθηγητής της Κ.Δ. Larry Hurtado ανέρτησε πριν από λίγο μία εισήγησή του σχετικά με την έννοια της ελευθερίας στην Κ.Δ., συμβολή σε ένα διεθνές πρόγραμμα στο Πανεπιστήμιο της Heidelberg με τον τίτλο "Freedom in Biblical Traditions". Για να βρεθείτε στη σχετική ανάρτηση και να διαβάσετε το κείμενό του, πατήστε εδώ.