Δεύτερη συνάντηση του Biblicum / Second meeting of Biblicum

H δεύτερη επιστημονική συνάντηση των μελών του BIBLICUM (2019-2020) θα γίνει τη Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου στις 19.30΄ στην αίθουσα του μουσείου στον 3ο όροφο της Θεολογικής Σχολής. Εισηγητής θα είναι ο Αναπληρωτής Καθηγητής και Διευθυντής του Τομέα Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας κ. Μόσχος Γκουτζιούδης με θέμα: «Η παραβολή των βασιλικών γάμων (Μτ. 22:1-14) ή του μεγάλου δείπνου (Λκ. 14:15-24) και η σχέση της με την παραβολή στο Γνωστικό κατά Θωμάν ευαγγέλιο (λόγιο 64)».

To τρέχον τεύχος του Sacra Scripta / The current issue of Sacra Scripta

Sacra Scripta 16:1 (2018)

• Dietrich-Alex Koch, "Gottes Triumph und die Aufgabe des Apostels. Überlegungen zu 2Kor 2,14," 7-20 (abstract)
• Martin Meiser, "Der Evangelist Markus und die Parabeln Jesu," 21-47 (abstract)
• Peter Klein, "Kümmere Dich Nicht um die Bösen! Vertraue auf Gott und Geh Deinen Weg! Eine synchrone Textbetrachtung von Psalm 37," 48-82 (abstract)
• Christos Karakolis, "Das Neue Testament in der Orthodoxen Kirche und Theologie Hermeneutische Ansätze und Perspektiven. Ulrich Luz zum 80. Geburtstag," 83-93 (abstract)
• Hans Klein, "Der Gebrauch des Alten Testaments im Markusevangelium. Der Zweite Evangelist an der Schwelle Zwischen Mündlichleit und Schriftlichkeit," 94-109 (abstract)

Λκ 15,11-32 / Lk 15:11-32

Το αυριανό ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι η γνωστή Παραβολή του Ασώτου, όπως επικράτησε στην εκκλησιαστική γλώσσα και στη γλώσσα της ερμηνείας να ονομάζεται. Εξαιρετικά αγαπητή και με βαθιά θεολογικά νοήματα η ιστορία του πατέρα, που είχε δυο γιους, εξακολουθεί να συγκινεί τον κάθε ακροατή για διαφορετικούς ίσως κάθε φορά λόγους. Η παραβολή έχει ερμηνευθεί εκτενέστατα από την αρχαία Εκκλησία μέχρι σήμερα. Σε αυτήν την ανάρτηση θα γίνει μια προσπάθεια να διερευνηθούν τα παρακάτω ερωτήματα: Ποιο είναι τελικά το κεντρικό πρόσωπο της παραβολής; Είναι τελικά άδικη η αγανάκτηση του μεγάλου γιου και γιατί ο πατέρας ουσιαστικά τον ελέγχει για τη στάση του; Τι αντιπροσωπεύουν τα διάφορα πρόσωπα της παραβολής; Ποιος είναι τελικά ο σκοπός που ο Ιησούς είπε, κι ο Λουκάς στη συνέχεια περιέλαβε στο ευαγγέλιό του, αυτήν την ιστορία;

Συνάφεια 

Η παραβολή προέρχεται από το ιδιαίτερο υλικό του Λουκά και παρατίθεται στην ενότητα του ταξιδιού του Ιησού από τη Γαλιλαία στην Ιερουσαλήμ, η οποία καταλαμβάνει το κεντρικό τμήμα του κατά Λουκάν. Η μικροσυνάφειά της (κεφ. 15) είναι μία μικρή συλλογή τριών παραβολών που ως θέμα τους έχουν την εύρεση χαμένων πραγμάτων (κι εδώ ενός προσώπου) και την χαρά που αυτή προκαλεί σε όσους συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στην αναζήτηση. Η σύνδεση της παραβολής του Ασώτου, η οποία είναι η τελευταία στη σειρά κι αποτελεί την κορύφωση της τριπλής αφήγησης, με τις δύο προηγούμενες (του χαμένου προβάτου και της χαμένης δραχμής) γίνεται με ποικίλους τρόπους, έτσι ώστε να είναι προφανής: α) κι οι τρεις παραβολές έχουν τους ίδιους αποδέκτες, δηλ. τους γραμματείς και τους Φαρισαίους (σε αντίθεση προς τα κεφ. 14 και 16, όπου οι αποδέκτες είναι οι μαθητές), β) και στις τρεις γίνεται λόγος για απώλεια ("ἀπόλλυμι"), εύρεση ("εὑρίσκω") αλλά για τη χαρά της εύρεσης ("χαίρω", "εὐφραίνομαι") και γ) κι οι τρεις ακολουθούν σε γενικές γραμμές την ίδια δομή: στην αρχή περιγράφεται η απώλεια, στη συνέχεια η χαρά της εύρεσης και τέλος η μετοχή των άλλων σε αυτήν την χαρά.

Δομή και χαρακτήρες

Μία τριμερής διαίρεση της παραβολής (αντί της διμερούς που συνήθως προτιμούν οι ερμηνευτές) αναδεικνύει σαφέστερα τον ρόλο των χαρακτήρων της ιστορίας και συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της παραβολής. Έτσι η αφήγηση μπορεί να διαιρεθεί ως εξής: α) μετά την εισαγωγή (στ.11) το πρώτο μέρος περιγράφει τη συμπεριφορά και τις περιπέτειες του μικρού γιου (στ. 12-20α), β) το δεύτερο μέρος περιγράφει την αντίδραση του πατέρα, όταν βλέπει το μικρό γιο να επιστρέφει (στ. 20β-24) και, τέλος, γ) το τρίτο μέρος περιγράφει την αντίδραση του μεγάλου γιου στην απόφαση του πατέρα να δεχτεί το μικρό γιο πίσω και να γιορτάσει για αυτό. Τρία είναι τα κύρια πρόσωπα της ιστορίας, ο πατέρας κι οι δυο γιοι του (και φυσικά υπάρχουν κι άλλα πρόσωπα που απλά αναφέρονται ή εμφανίζονται σε δεύτερο πλάνο, όπως οι δούλοι του πατέρα ή οι φίλοι κι ο εργοδότης του ασώτου). Ουσιαστικά, όπως και σε άλλες παραβολές (βλ. π.χ. την παραβολή του Τελώνη και Φαρισαίου) έχουμε κι εδώ ένα δραματικό τρίγωνο τριών προσώπων (πατέρας, μικρός γιος και μεγάλος γιος), όπου οι δύο γιοι συγκρίνονται μεταξύ τους βέβαια, ποτέ όμως δεν βρίσκονται στην ίδια σκηνή μαζί ούτε μιλά ο ένας απευθείας στον άλλον. Αντίθετα, το πρόσωπο που εμφανίζεται και στα τρία μέρη της ιστορίας είναι ο πατέρας, ο οποίος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο πάντοτε. Ο πατέρας δίνει την περιουσία στο μικρό γιο κι είναι εκείνος τον οποίο σκέφτεται ο άσωτος, όταν φτάνει στα όρια της απελπισίας, είναι εκείνος πάλι που θα τρέξει να δεχτεί τον μικρό γιο χωρίς να περιμένει πρώτα να ακούσει το αίτημά του για συγχώρηση κι είναι πάλι εκείνος που θα απευθύνει στον μεγάλο γιο κάλεσμα συμμετοχής στη χαρά και συμφιλίωσης. Είναι προφανές ότι εκείνος δίνει τη λύση, εκείνος βρίσκει, δέχεται, χαίρεται και προσκαλεί όλους να συμμετάσχουν στη χαρά του. Το ότι είναι το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας το ενισχύει επίσης ο παραλληλισμός (μέσα από την παράλληλη οργάνωση των τριών αφηγήσεων του κεφαλαίου και το κοινό λεξιλόγιο) με τα κεντρικά πρόσωπα των δύο προηγουμένων παραβολών (τον ποιμένα και τη γυναίκα), αλλά και το γεγονός ότι ο πατέρας είναι σαφώς το κύριο πρόσωπο στο μεσαίο μέρος της παραβολής και, τέλος, ότι εισάγεται στην ιστορία με τη φράση "ἄνθρωπός τις", μία φράση, την οποία ο Λκ χρησιμοποιεί συχνά για να εισάγει τον πρωταγωνιστή στις ιστορίες που αφηγείται (βλ. 12,16· 14,16 κ.ά.). 

Το ιστορικό υπόβαθρο

Η διερεύνηση του ιστορικού υπόβαθρου της ιστορίας μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τόσο το παράπτωμα του μικρού γιου όσο και την αντίδραση του μεγάλου. Σύμφωνα με τα ιουδαϊκά έθη οι γιοι έμεναν στο σπίτι του πατέρα και τον κληρονομούσαν μετά το θάνατό του (σε αντίθεση με τις κόρες που παντρεύονταν κι έφευγαν στο νέο τους σπιτικό). Έτσι η απαίτηση του μικρού γιου να του δώσει ο πατέρας το μερίδιο που του αναλογεί, ισοδυναμεί με τη διάρρηξη των σχέσεών του με τον πατέρα. Χωρίς βέβαια ο γιος να ζητά από τον πατέρα να πεθάνει (συνέπεια του οποίου θα ήταν η απόδοση της κληρονομιάς), ουσιαστικά αυτό προϋποθέτει. Όσον αφορά στην κατανομή της κληρονομιάς (το οποίο υπονοεί η φράση "τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας"), αυτή οριζόταν από τον ιουδαϊκό νόμο ως εξής:  ο μεγάλος γιος έπαιρνε δυο μερίδια από την περιουσία, ενώ οι υπόλοιποι γιοι μόνο ένα (στην περίπτωση των δυο γιων της ιστορίας, επομένως, η περιουσία θα χωριζόταν σε τρία μέρη, ο πρώτος θα έπαιρνε δύο μέρη κι ο δεύτερος ένα μέρος). Με βάση τα παραπάνω είναι προφανές ότι ο μικρός γιος πράττει αντίθετα προς όσα αναμενόταν ως αποδεκτή συμπεριφορά ενός γιου προς τον πατέρα· φέρεται με ασέβεια και με αχαριστία διακόπτει τις σχέσεις του με αυτόν. Από την άλλη, ο μεγάλος γιος φέρεται απόλυτα ορθά, με σεβασμό προς τον πατέρα και προς τις κοινωνικές απαιτήσεις της εποχής· δεν εγκαταλείπει τον πατέρα, αλλά μένει και τον υπηρετεί με αφοσίωση και αγόγγυστα. Όσα πλέον απομένουν από την πατρική περιουσία ανήκουν σε εκείνον, αφού ο μικρός κατασπατάλησε το δικό του μερίδιο. Αυτά τα δεδομένα, τα οποία υπενθυμίζει ο μεγάλος γιος, τα αναγνωρίζει κι ο πατέρας στην απάντηση του προς εκείνον. Είναι λοιπόν πιθανόν η συμπάθεια του ακροατηρίου του Ιησού να ήταν με τον μεγάλο γιο κι η στάση του πατέρα μετά την επιστροφή του μικρού γιου προκαλεί την δίκαιη απορία και έκπληξη, ένα στοιχείο που συχνά συναντούμε στις παραβολές. Ο πατέρας τρέχει και προλαβαίνει τον μικρό γιο - πριν ακόμη εκείνος πει όσα είχε σκεφτεί - και τον ασπάζεται, τον αντιμετωπίζει δηλαδή ως ίσο με εκείνον, κάτι που στη συνέχεια επιβεβαιώνεται κι από τις εντολές που δίνει στους δούλους (το δακτυλίδι είναι σύμβολο εξουσίας και κυριότητας). Επιπλέον, η δικαιολογημένη αγανάκτηση του μεγάλου γιου είναι αποδεκτή από τον πατέρα. Ζητά όμως από εκείνον να κάνει ένα βήμα πέρα από αυτήν και να μοιραστεί τη χαρά του ότι πλέον έχει στο σπίτι του και τα δυο του παιδιά κι ότι ο ένας μάλιστα είχε χαθεί και ξαναβρέθηκε. Έτσι κι εδώ πάλι είναι προφανές το στοιχείο της αντιστροφής.

Ο συμβολισμός των προσώπων 

Η συνάφεια της παραβολής εύκολα οδηγεί στην ταύτιση του πατέρα με τον Θεό. Όσον αφορά στον μεγάλο γιο, αυτός και πάλι προκύπτει από τη συνάφεια ότι ταυτίζεται με τους επικριτές του Ιησού, γραμματείς και Φαρισαίους που τηρούν το Νόμο, αισθάνονται δίκαιοι κι ενοχλούνται με τους συνομιλητές του Ιησού, ενώ ο μικρός γιος ταυτίζεται με τους αμαρτωλούς και τους τελώνες και γενικά όσους θεωρούνται χαμένοι. Η παραβολή είναι σαφώς θεοκεντρική, αν και στην πατερική γραμματεία αρκετές φορές η κίνηση του πατέρα προς τον μικρό γιο θεωρήθηκε ως υπαινιγμός της σάρκωσης του Υιού του Θεού. Οπωσδήποτε ο ανοικτός ορίζοντας των παραβολών επιτρέπει την αλληγορική ερμηνεία της παραβολής (βλ. π.χ. την ερμηνεία του Αμβροσίου Μεδιολάνων), όμως σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να παραβλέπουμε τον αρχικό συμβολισμό της παραβολής. Όπως συχνά έχει επισημανθεί, η υπερβολική εφαρμογή της αλληγορικής ερμηνείας στις παραβολές μπορεί να αποπροσανατολίσει από το πραγματικό νόημά τους. 

Ο σκοπός της παραβολής

Σωστά έχει παρατηρηθεί ότι η συγκεκριμένη ιστορία έχει πολλαπλούς σκοπούς, οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους. Ο πρώτος είναι να υπογραμμίσει το μεγάλο έλεος του Θεού, που ξεπερνά την ανθρώπινη αδυναμία και αποτυχία και δέχεται τον κάθε συντετριμμένο και ταλαιπωρημένο από την αμαρτία άνθρωπο. Η άνευ όρων αγάπη του υπογραμμίζεται τόσο από το ότι ο ίδιος αναλαμβάνει πρωτοβουλία και σπεύδει ως ο πατέρας της παραβολής να δεχθεί ως γιο κι όχι ως δούλο το χαμένο παιδί του όσο και στην κατανόηση που δείχνει στον μεγάλο γιο. Ουσιαστικά για τον πατέρα κι οι δυο γιοι, ο καθένας με το δικό του τρόπο, είναι χαμένοι, ο ένας μέσα στην αμαρτωλή ζωή του κι ο άλλος στην αυτάρκειά του. Στο πατρικό του όμως σπίτι κι οι δυο έχουν θέση. Το θέμα επομένως δεν είναι τόσο η μετάνοια στην συγκεκριμένη περικοπή αλλά η αγάπη κι η ευσπλαχνία του Θεού Πατέρα. Ο δεύτερος σκοπός είναι το κάλεσμα όλων για μετοχή στη χαρά εξαιτίας της επιστροφής των αμαρτωλών (βλ. κυρίως τους στ. 23-24 και 32). Ο ευαγγελιστής εδώ χρησιμοποιεί συχνά το ρ. "εὐφραίνομαι", ρήμα που κυρίως στην ΠΔ χρησιμοποιείται σε σχέση με τον Θεό. Ο Θεός, λοιπόν, καλεί τους πάντες, να συμμετάσχουν στη δική του χαρά για την επιστροφή κάθε αμαρτωλού και στη μετοχή στο ευφρόσυνο τραπέζι της Βασιλείας του. Τέλος, η παραβολή λειτουργεί επίσης ως απάντηση του Ιησού στην κριτική την οποία δέχεται από τους παρευρισκόμενους Φαρισαίους (σε καμιά όμως περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί η παραβολή ως κριτική εναντίον αυτής της ομάδας αλλά μάλλον ως κριτική μίας συγκεκριμένης ανθρώπινης συμπεριφοράς). Η παραβολή ουσιαστικά δεν φαίνεται να έχει ανοικτό τέλος, καθώς η βούληση του πατέρα είναι προφανής και το κάλεσμα σαφές. Ωστόσο, όπως και σε κάθε άλλη παραβολή οι ακροατές καλούνται να πάρουν θέση και να αποφασίσουν αν θα δεχθούν ή όχι το κάλεσμα του πατέρα ακόμη δε και να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους πίσω από τη στάση των διαφορετικών χαρακτήρων της ιστορίας. Είναι ενδιαφέρον ότι τον κάθε χαρακτήρα της ιστορίας τον χαρακτηρίζει κι ένα ιδιαίτερο ρήμα: τον πατέρα το ρ. "σπλαχνίζομαι" (στ. 20), τον μικρό γιο το ρ. "ἔρχομαι εἰς ἑαυτὸν" (στ. 17) και τον μεγάλο γιο το ρ. "ὀργίζομαι" (στ. 28). Ο κάθε αναγνώστης, επομένως, θα πρέπει να δει ποια συμπεριφορά ο ίδιος επιλέγει κι αν η καταληκτική της ιστορίας παρατήρηση του πατέρα "εὐφρανθῆναι δὲ καὶ χαρῆναι ἔδει" είναι για αυτόν προτροπή ή επίπληξη. 

e-Theses στο Πανεπιστήμιο του Birmingham / e-Theses in the University of Birmingham

Από τη σχετική σελίδα στο Πανεπιστήμιο του Birmingham παραθέτω τις διατριβές των ετών 2012-2013 με βιβλική θεματική:

• Bale, Alan (2012) Genre and narrative cohesion in the Acts of the Apostles. Th.D. thesis, University of Birmingham.
• Bidnell, David Roger (2012) A cultural-literary reading of Luke’s Parables. Ph.D. thesis, University of Birmingham.
• Foster, Robert James (2012) The significance of exemplars for the interpretation of the Book of James. Ph.D. thesis, University of Birmingham.
• Harrison-Mills, Douglas John (2012) Hearing about Jesus, but thinking about Joel: exploring the biblical and historical relationship between spiritual and economic transformation. Ph.D. thesis, University of Birmingham.
• Morrill, Michael Bruce (2012) A complete collation and analysis of all Greek manuscripts of John 18. Ph.D. thesis, University of Birmingham.
• Perrin, Jac Dean (2013) Family 13 in Saint John's Gospel. Ph.D. thesis, University of Birmingham.
• Strickland, Michael (2012) Evangelicals and the Synoptic problem. Ph.D. thesis, University of Birmingham.
• Warren, E. Janet (2012) Cleansing the Cosmos: a Biblical model for conceptualizing and counteracting evil. Ph.D. thesis, University of Birmingham.
• Welsby, Alison Sarah (2012) A textual study of Family 1 in the Gospel of John. Ph.D. thesis, University of Birmingham.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στα πρόσφατα τεύχη του MThZ / Articles of biblical interest in the current issues of MThZ

Στα πρόσφατα τεύχη του Münchener Theologische Zeitschrift δημοσιεύονται μεταξύ άλλων τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

64:2 (2013)

• David S. DuToit, "Die methodische Grundlagen der Jesusforschung: Enstehung, Struktur, Perspektiven", 98-122
• Jürgen Zangenberg, "Jesus der Galiläer und Archäologie: Beobacthungen zur Bedeutung der Archäeologie für die historische Jesusforschung", 123-156
• Jens Schröter, "Jesus im Judentum seiner Zeit", 157-173
• Stefan Schreiber, "Der politische Jesus: die Jesusbewegung zwischen Gottesherrschaft und Imperium Romanum", 174-194
• Lorenz Oberlinner, "Jesu Anspruch in Botschaft und Wirken - Merkmale einer 'impliziten Christologie'?", 195-206

64:3 (2013)

• Erasmus Gaß, "'Heilig sollt ihr werden. Denn heilig bin ich, Jahwe, euer Gott': zur Begründungsstruktur in Lev 19", 214-231
• Markus Zehetbauer, "Befristete Barmherzigkeit: die scheinbar willkürliche Ungerechtigkeit der Handlungsouveräne in drei großen Parabeln Jesu Mt 18, 23-35, Mt 20, 1-16 und Lk 15, 11-32 und ihre Konsequenzen für die Eschatologie", 232-251

Δυο ενδιαφέροντα άρθρα στο τρέχον ERRS / Two interesting article in the current ERRS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Études ricoeuriennes / Ricoeur Studies 3:2 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Daniel Frey, "Lecture philosophique et lecture théologique de la Bible chez Paul Ricoeur"

Gilbert Vincent, "Métaphores, paraboles et analogie: La référence à la théologie dans la pensée de Paul Ricoeur"

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο HTS / A new article of biblical interest in the current issue of HTS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του Hervomde teologiese studies 69:1 (2013) προστέθηκε ένα ακόμη άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Dieter H. Reinstorf, "The parable of the shrewd manager (Lk 16:1–8): A biography of Jesus and a lesson on mercy"

Δύο σύντομα κείμενα για την παραβολή του Σπορέως / Two short texts on the parable of the Sower

Κυριακή του Σπορέως και στο διαδίκτυο μπορείτε να βρείτε δύο σύντομα κείμενα που ερμηνεύουν την σχετική περικοπή:

Ι. Καραβιδόπουλου,"Η παραβολή του Σπορέα, ένα αφυπνιστικό προσκλητήριο προς αυτοκριτική και αυτογνωσία"

 Μ. Κωνσταντίνου, "Η αναγεννητική δύναμη του λόγου του Θεού (Λου 8:5-15)"

Ένας νέος τόμος για τον Ιησού Χριστό των ευαγγελίων / A new volume on Gospel Images of Jesus Christ

Κυκλοφόρησε ο τόμος με τις εισηγήσεις του 5ου Διεθνούς Συμποσίου Καινοδιαθηκολόγων Ανατολής Δύσης που πραγματοποιήθηκε στο Μινσκ της Λευκορωσίας στο διάστημα 2-9 Σεπτεμβρίου 2010 με την πρωτοβουλία της Eastern Europe Liaison Committee της SNTS.

Christos Karakolis / Karl-Wilhelm Niebuhr / Sviatoslav Rogalsky (eds.), Gospel Images of Jesus Christ in Church Tradition and in Biblical Scholarship, (WUNT I 288), Mohr Siebeck, Tübingen 2012

ISBN: 978-3-16-151908-6

119 ευρώ

Περιεχόμενα του τόμου

• Karl-Wilhelm Niebuhr, "Introduction", 1-9

I Biblical Scholarship in Russia and Belarus

• Metropolitan Philaret of Minsk and Slutsk, "Church Life and Biblical Scholarship in Belarus. An Opening Lecture", 13-17
• Sviatoslav Rogalsky, "A Historical Overview of Pre-Evolutionary Russian Biblical Scholarship", 19-37

II  Paper from the symposium

• Ulrich Luz, "Jesus from a Western Perspective. State of Research. Methodology", 41-64
• Charalampos Atmatzidis, "The Historical Jesus: State of Research and Methodological Questions from an Orthodox Perspective", 65-92
• Marius Reiser, "Jesus-Research from the Enlightenment until Today" , 93-114
• Vasile Mihoc, "How Did the Church Fathers Understand the History of Jesus?", 115-152
• Ekaterini G. Tsalampouni, "Jesus in the View of Luke", 153-180
• Reimund Bieringer, "'... because the Father is greater than I' (John 14:28). Johannine Christology in Light of the Relationship Between the Father and the Son", 181-204
• Konstantinos Th. Zarras, "Beyond Jesus the Jew: Old Visions Meet Modern Challenges", 205-234
• Joel Marcus, "Jesus the Jew in Recent Western Scholarship", 235- 249

III Contributions from the Seminars

• Armand Puig i Tàrrech, "Interpreting the  Parables of Jesus. A Test Case: The Parable of the Lost Sheep", 253-290
• Predrag Dragutinovic, "The Parables: A Theological Approach. Reading Parables in the Context of Today's Orthodox Church", 291-312
• Carl R. Holladay, "Jesus and His Followers in Galilee: Albert Schweitzer's Reconstruction", 313-336
• Tobias Nicklas, "The Crucified Christ and the Silence of God. Thoughts on the Christology of the Gospel of Mark", 349-372
• Dominika A. Kurek-Chomycz, "Performing the Passion. Embodying Proclamation: The Story of Jesus' Passion in the Pauline Letters?", 373-402

IV Discussion

• Christos Karakolis, "Group Discussion: Summaries and Reflections", 405- 408
• Urs von Arx, "Notes from the Group Discussion", 409-412
• Manuel Vogel, "A Talk to Be Continued: A Minsk Group Report", 413-420
• Christos Karakolis, "Final Plenary Discussion: A Summary", 421-424

V Epilogue

• Christos Karakolis, "Hermeneutical Reflections on Modern Jesus-Research: An Orthodox View", 427-434
• Tobias Nicklas, "'Historical Jesus(ses) and the Christ of Christian Belief. A Catholic Perspective", 435-438
• Karl-Wilhelm Niebuhr, "Which Jesus Are We Proclaiming? Some Reflections from a Lutheran Perspective with Reference to Martin Kähler", 439-440

RBL 9/8/2012

Stéphanie Anthonioz, "À qui me comparerez-vous ? " (Is 40,25): La polémique contre l'idolâtrie dans le Deutéro-Isaïe
Reviewed by Sven Petry

Kenneth E. Bailey, Paul through Mediterranean Eyes: Cultural Studies in 1 Corinthians
Reviewed by Ben Witherington III

Jason Bembry, Yahweh's Coming of Age
Reviewed by Johannes de Moor

Martin J. Buss; ed. Nickie M. Stipe, The Changing Shape of Form Criticism: A Relational Approach
Reviewed by Colin Toffelmire

Marielle Frigge, Beginning Biblical Studies
Reviewed by Coleman Baker

Teresa J. Hornsby and Ken Stone, eds., Bible Trouble: Queer Reading at the Boundaries of Biblical Scholarship
Reviewed by Juliana Claassens

Timothy Larsen, A People of One Book: The Bible and the Victorians
Reviewed by Mark Elliott

Matthew S. Rindge, Jesus' Parable of the Rich Fool: Luke 12:13-34 among Ancient Conversations on Death and Possessions
Reviewed by Nils Neumann

Francesca Stavrakopoulou, Land of Our Fathers: The Roles of Ancestor Veneration in Biblical Land Claims
Reviewed by Bob Becking

Michael P. Streck, Altbabylonisches Lehrbuch
Reviewed by Gerhard Karner

Στο τρέχον τεύχος του Biblica / In the current issue of Biblica

Στην ηλεκτρονική σελίδα του περιοδικού Biblica αναρτήθηκε το τρέχον τεύχος του περιοδικού 92:4 (2011): 

John Makujina , "The Interpretation of Ps 144,14: Applying a Pluralistic Approach to a Manifold Difficulty", 481-502 

Erasmus Gass , "Jahwe oder der Perserkönig? Intertextuelle und semantische Studien zu Jes 40,10",  503-527 

Wolfgang Schütte , "Israels Exil in Juda und die Volkersprüche in Am 1-2", 528-553 

Hanna Stettler , "Die Gebote Jesu im Johannesevangelium (14,15.21; 15,10)", 554-579 

Alicia D. Myers , "Prosopopoetics and Conflict: Speech and Expectations in John 8", 580-596 

Céline Rohmer , "Aux frontières du discours en paraboles (Mt 13,1-53)", 597-610 

Στο τρέχον τεύχος του TynBull / In the current issue of TynBull

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Tyndale Bulletin 62:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος: 

• David P. Seccombe, "Incongruity in the gospel parables", 161-172
• Carsten Vang, "God's love according to Hosea and Deuteronomy : a prophetic reworking of a Deuteronomic concept?", 173-194
• Allan Chapple, "Getting 'Romans' to the right Romans : Phoebe and the delivery of Paul's Letter", 195-214
• Rodney K. Duke, "Form and meaning : multi-layered balanced thought structures in Psalm 24:4",  215-232
• Gregory Goswell, "Isaiah 1:26 : a neglected text on kingship", 233-246
• Andrew J. Wilson,  "Hebrews 3:6b and 3:14 revisited", 247-267
• David Instone-Brewer, "Jesus of Nazareth's trial in the uncensored Talmud",  269-294
• John Nolland, "The thought in John 1:3c-4", 295-311
• Daniel S. Diffey, "The royal promise in Genesis : the often underestimated importance of Genesis 17:6, 17:16 and 35:11", 313-316
• Andrew Harker, "Spiritually called Sodom and Egypt : getting to the heart of early Christian prophecy through the Apocalypse of John", 317-319

Στο τρέχον τεύχος του JSHJ / In the current issue of JSHJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the Historical Jesus 9: 2-3 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Paul N. Anderson, "The Origin and Development of the Johannine Egō Eimi Sayings in Cognitive-Critical Perspective", 139-206

Η κριτική θέση ότι τα "εγώ-ειμί" λόγια του Ιησού στο τέταρτο ευαγγέλιο δεν έχουν καμιά σχέση με τις διδασκαλίες του Ιησού της Ναζαρέτ στηρίζεται κυρίως στην παρατήρηση ότι αυτά απουσιάζουν από τα συνοπτικά. Κατά συνέπεια ο Ιωάννης αποκλείσθηκε από την έρευνα για τον ιστορικό Ιησού, επειδή θεωρήθηκε ότι χαρακτηρίζεται από μη ιστορικότητα. Ωστόσο οι κριτικές αναλύσεις γενικά παρέβλεψαν τις ομοιότητες μεταξύ Ιωάννη και συνοπτικών. Ενώ ο τρόπος που ο Ιωάννης παρουσιάζει τον Ιησού μέσα από τα "εγώ-ειμι" χωρία είναι υψηλά θεολογικός, δε μπορεί να υποστηριχθεί ότι είτε ο τρόπος λόγου που δηλώνεται με τα εγώ-ειμι λόγια είτε οι μεταφορές και τα θέματά τους απουσιάζουν από τους συνοπτικούς. Πραγματικά και στον Μάρκο είναι παρόντα κάποια απόλυτα εγώ-ειμι λόγια και καθένας από τους εννιά όρους που χρησιμοποιούνται ως κατηγορούμενα στον Ιωάννη είναι επίσης παρόντες στους συνοπτικούς. Ωστόσο δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι τέτοιοι όροι, στη βάση μόνο των συνοπτικών, δε χρησιμοποιήθηκαν από τον ιστορικό Ιησού ή δεν υπήρχαν μέσα στο υλικό της παράδοσης. Ο συγγραφέας προτείνει ως πιθανή εξήγηση του τρόπου που παρουσιάζεται ο Ιησούς μέσα από τα ιωάννεια λόγια εγώ-ειμι τη γνωσιακή-κριτική ανάλυση. Μέσα από την ανάπτυξη της ιωάννειας παράδοσης αρχαία λόγια του Ιησού εντάχθηκαν μέσα στην απολογητική παρουσίαση της δράσης του Ιησού ως ένα τρόπο για να πείσει τους μετέπειτα ακροατές του ότι αυτός είναι πραγματικά ο Μεσσίας/Χριστός.   

Linda McKinnish Bridges, "Aphorisms of Jesus in John: An Illustrative Look at John 4.35", 207-229 

Αυτό το λογοτεχνικό είδος, ο αφορισμός, βρίσκει την απόλυτη έκφρασή του στο κατά Ιωάννην. Ίχνη του κόσμου της προφορικότητας, αυτά "τα πολύτιμα πετράδια που φωτίζουν" προκαλούν σκέψεις και προσκαλούν τον ερευνητή να δώσει μια απάντηση, γιατί διαφωτίζουν όχι μόνο το λογοτεχνικό σκηνικό του ευαγγελίου, αλλά επίσης παρέχουν ένα πρίσμα μέσα από το οποίο μπορεί κανείς να δει την παράδοση για τον Ιησού μέσα στο ευαγγέλιο του Ιωάννη. Η συγγραφέας δηλώνει ότι το έργο του στηρίζεται στην έρευνα του J.D. Crossan στο έργο του In Fragments στο οποίο πραγματεύεται τους αφορισμούς του Ιησού με επίκεντρο τα συνοπτικά ευαγγέλια. Είναι αναγκαίο ωστόσο να γίνει περισσότερη δουλειά στους αφορισμούς που υπάρχουν στο κατά Ιωάννην. Μολονότι ο αφορισμοί του Ιησού στον Ιωάννη έχουν αποκλεισθεί από τη βάση δεδομένων των αυθεντικών λόγων του Ιησού, η οποία συντάχθηκε από τα μέλη του Jesus Seminar, δεν θα έπρεπε αυτά τα πολύτιμα πετράδια θα πρέπει και πάλι να εξετασθούν. Ενώ οι αφορισμοί του κατά Ιωάννην οδηγούν τον ερευνητή στο αφηγηματικό σκηνικό του ευαγγελίου και ίσως αποκαλύπτουν κάποιες ιδιαίτερες πτυχές της κοινότητας, δεν είναι επίσης δυνατό να παρέχουν τουλάχιστον κάποιες βιαστικές ματιές στο πρόσωπο του Ιησού; Η συγγραφέας χρησιμοποιεί ως παράδειγμα το Ιω 4, 35 και προτείνει έναν τρόπο κατανόησης της μορφής και λειτουργίας των ιωάννειων αφορισμών. Ταυτόχρονα εξετάζει την αυθεντικότητα του λογίου στο Ιω 4, 34-35 εφαρμόζοντας τα καθιερωμένα κριτήρια αυθεντικότητας. Επιπλέον προτείνει το κριτήριο της προφορικότητας ως ένα εργαλείο διερεύνησης.  

 Benjamin E. Reynolds, "The Johannine Son of Man and the Historical Jesus: Shall Ever the Twain Meet? John 9.35 as a Test Case", 230-242
Η έρευνα έχει γενικά απορρίψει τη σπουδαιότητα των λόγων του Υιού του Ανθρώπου στο κατά Ιωάννην ως μίας επιπλέον πηγής στη συζήτηση του προβλήματος του Υιού του Ανθρώπου. Η υποψία για τους λόγους του Ιησού στο κατά Ιωάννην οδήγησε στην απόρριψή τους. Το Ιω 9, 35 προσφέρει ένα ενδιαφέρον παράδειγμα που οδηγεί στην επανεξέταση της αυθεντικότητας των λόγων του Υιού του Θεού στο κατά Ιωάννην.  Μία διερεύνηση αυτού του λογίου αποκαλύπτει ότι παρουσιάζει ασυνέχεια σε σχέση με τον αρχέγονο Χριστιανισμό, με τον Ιουδαϊσμό του Δεύτερου Ναού, με τις ομολογίες πίστης του κατά Ιωάννην ευαγγελίου. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτό το λόγιο μπορεί να προέρχεται από τον ιστορικό Ιησού. 

Ruben Zimmermann, "Are there Parables in John? It is Time to Revisit the Question", 243-276 

Ένα σημείο συμφωνίας μεταξύ της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού και την έρευνα για το κατά Ιωάννην είναι ότι δεν υπάρχουν παραβολές στο τέταρτο ευαγγέλιο. Στο παρόν άρθρο, ωστόσο, αμφισβητείται αυτή η κοινή θέση επί τη βάσει ιστορικών και φιλολογικών κριτηρίων. Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα της έρευνας για τη μνήμη, ο συγγραφέας δεν προσπαθεί να δει "πίσω"  από το κείμενο, αλλά μάλλον αποδέχεται το κείμενο ως ένα ιστορικό κείμενο της μνήμης του Ιησού. Επιπλέον οι νέες θεωρίες για τα λογοτεχνικά είδη καθιστούν αναγκαία τη μετακίνηση κατά την εφαρμογή της κριτικής της μορφής στο είδος της παραβολής. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα νέα μεθοδολογικά συμπεράσματα ο ερευνητής ανακαλύπτει κείμενα στο κατά Ιωάννη, τα οποία μπορούν εξίσου να χαρακτηρισθούν ως "παραβολές" όπως κείμενα που υπάρχουν στα συνοπτικά ευαγγέλια. Επιπλέον, αυτές οι ιωάννειες παραβολές, στη συγκεκριμένη μορφή ανάμνησης, διατηρούν και αποκαλύπτουν σημαντικές θεολογικές πτυχές των παραβολών του Ιησού.

Δύο νέα άρθρα στο τρέχον τεύχος του JGRChrJ / Two new articles of the current issue of JGChrJ

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 8 (2011) έχουν αναρτηθεί δύο νέα άρθρα τα οποία μπορείτε να καταφορτώσετε πατώντας επάνω στους τίτλους:

Jintae Kim, "The Concept of Atonement in the Fourth Servant Song in the LXX"


Tim Brookins, "Dispute with Stoicism in the Parable of the Rich Man and Lazarus"

Στο τρέχον τεύχος του SNTU / In the current issue of SNTU

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Studien zum Neuen Testament und seiner Umwelt 35 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Christoph Niemand, "In memoriam Prof. DDr. Albert Fuchs (14.10.1937-3.2.2010)",7-10
• Heinz Giesen, "Gottes Zuwendung zu seinem Volk : die Auferweckung eines jungen Mannes aus Naïn (Lk 7,11-17)", 11-33
• Karl P. Kirchmayr, "Das sexagesimale System als Schlüssel zu Zahlen in der Offenbarung des Johannes", 35-50
• Beate Kowalski, "Die Ezechielrezeption in der Offenbarung des Johannes und ihre Bedeutung für die Textkritik", 51-77
• Thomas J. Kraus, "Die Welt der Miniaturbücher in der Antike und Spätantike : Prolegomena und erste methodische", 79-110
• Christoph Niemand, "Übersetzungsprobleme im Gleichnis vom Richter und der Witwe (Lk 18,1-8)", 111-144
• Roland Schwarz, "Ordination durch Handauflegung in den Pastoralbriefen", 145-159
• Rainer Schwindt, "Bibelhermeneutische Überlegungen zur Himmelfahrtserzählung Apg 1,4-11", 161-176
• Thomas Witulski, "Die flavischen Kaiser und die römische Provinz Asia : Anmerkungen zu einem imperialen Entwicklungsprogramm", 177-187
• Michael Zugmann, "Philo Iudaeo-Hellenisticus : Judentum und Hellenismus in der Sicht des alexandrinischen Gelehrten", 189-229

Χρήσιμοι ορισμοί σχετικά με τις παραβολές των ευαγγελίων

Διαβάζοντας το εξαιρετικό βιβλίο του Charles W. Hendrick, Many Things in Parables. Jesus and His Modern Critics, 2004 συνάντησα τους εξής χρήσιμους ορισμούς σχετικά με τις διάφορες λογοτεχνικές μορφές που χαρακτηρίζονται μέσα στα ευαγγέλια ως "παραβολές":

Η αφήγηση είναι μία λογοτεχνική μορφή, η οποία αφηγείται μία ιστορία (έχει δηλαδή πλοκή και χαρακτήρες) κι έχει αρχή, μέση και τέλος, π.χ. βλ. τα τρία μέρη της παραβολής του Σπορέως στο κατά Μάρκον: Μκ 4,3 (αρχή) -Μκ 4,4-7 (μέση) - Μκ 4,8 (τέλος)

Η παροιμία είναι ένα σύντομο, πυκνό λόγιο που συνοψίζει κάποια παραδοσιακή σοφή διαπίστωση της κοινότητας. Διατυπώνει αυτό που είναι σαφές και αναγνωρίζεται ως αληθινό, σωστό και πρέπον από αυτούς που συμμετέχουν στη ζωή αυτής της κοινότητας. Συχνά παροιμίες και αφορισμοί συγχέονται, επειδή αυτά τα λόγια έχουν παρόμοια "σφικτή" δομή και πυκνό νόημα.

Ένας αφορισμός είναι μια λακωνική δήλωση σχετικά με μία αρχή ή αντίληψη, η οποία δεν είναι σαφής αμέσως. Ο ακροατής ή αναγνώστης πρέπει να σκεφτεί ποιο είναι το πραγματικό νόημα αυτής της δήλωσης. Ο αφορισμός παρουσιάζεται ως παροιμία, στην πραγματικότητα όμως υπονομεύει την αποδεκτή σοφία της κοινότητας. Συχνά έχει το χαρακτήρα του παράδοξου: βλ. για παράδειγμα τα Λκ 9,60 (ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς), Λκ 6,39 (μήτι δύναται τυφλὸς τυφλὸν ὁδηγῆσαι;), Μτ 10,16 (φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί).

H εικόνα, όπως προδίδει και η λέξη, είναι μία σειρά από λέξεις, οι οποίες περιγράφουν παραστατικά μία εμπειρία των αισθήσεων. Σκοπό έχει να βοηθήσει τον αναγνώστη / ακροατή να έχει μία "οπτική" αντίληψη των όσων διαβάζει. Βλ. για παράδειγμα τις εικόνες που χρησιμοποιεί ο Ιωάννης (ο οποίος τις ονομάζει "παροιμίαι): π.χ. ο καλός ποιμήν και τα πρόβατα, η άμπελος κτλ.