Η Ευχαριστία στον Παύλο και στο κατά Ιωάννη / Eucharist in Paul and John's Gospel

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation ο Gary Greenberg (Biblical Archaeology Society of New York) συγκρίνει τις διαφορετικές παραδόσεις σχετικά με την ευχαριστία στα συνοπτικά, στον Παύλο και στον Ιωάννη. Μολονότι δεν είμαι σίγουρη ότι τα συμπεράσματα του Greenberg είναι δεσμευτικά όσον αφορά το ρόλο του Παύλου στη διαμόρφωση της παράδοσης της ευχαριστίας το κείμενό του αναδεικνύει τα κυριότερα ερμηνευτικά ζητήματα και θέτει το πρόβλημα της ιστορίας αυτής της παράδοσης:

The Eucharist Problem: John versus Paul

Εμπειρικά μοντέλα και διαχρονική μέθοδος / Empirical models and diachronic method

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation ο Joshua Berman (Bar-Ilan University) συζητά τη συμβολή των εμπειρικών μοντέλων στη διαχρονική μελέτη της εξέλιξη των κειμένων της Παλαιάς Διαθήκης και της αρχαίας Εγγύς Ανατολής γενικότερα:

The Challenge to Diachronic Method From Empirical Models of Ancient Writing

Οι διαφορετικές εκδοχές του Ιερεμία / The different versions of the book of Jeremiah

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί το σύντομο άρθρο της Shelley L. Birdsong σχετικά με τις δύο διαφορετικές εκδοχές του βιβλίου του Ιερεμία. Σχολιάζοντας την εξέλιξη που συχνά παρατηρείται στις παραδόσεις των βιβλικών κειμένων η Birdsong καταλήγει:

"The texts adapted to their different environments much like a species that evolves to survive. Contemporary interpreters can learn from this process by which sacred texts changed to meet the needs of various people throughout history. It gives us a model of how to reinterpret tradition for each new time and place. The “old” traditions were not deleted or discarded. They were not watered down or shrugged off as relative sentiments. “New” traditions were simply added to the long and polyphonic dialogue, amplifying the cacophony that continues on. So too, we are invited into the conversation, to add our own voices as we engage the texts, their history, and one another."

Engaging Biblical Plurality: The Zedekiahs in the Books of Jeremiah

Alan Garrow: το συνοπτικό πρόβλημα / Alan Garrow: the synoptic problem

Στο ιστολόγιο Biblical Studies Online έχει αναρτηθεί η μαγνητοφωνημένη εισήγηση του Alan Garrow σχετικά με το συνοπτικό πρόβλημα, την οποία παρουσίασε στο σεμινάριο της ΚΔ στο Πανεπιστήμιο του Durham, στις 12.1.2015. Ο Garrow συζητά κριτικά την θέση του B.H. Streeter για την ύπαρξη τεσσάρων πηγών (η υπόθεση που σήμερα είναι γενικά αποδεκτή, βλ. το σχήμα εδώ). Υποστηρίζει ότι ο Ματθαίος είναι εκείνος που χρησιμοποιεί τον Λουκά και τον Μάρκο. 

Για να ακούσετε την ομιλία και να δείτε τις διαφάνειες επισκεφτείτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

Alan Garrow’s solution to Synoptic Problem: Matthew used Mark and Luke

Στο τρέχον τεύχος του JSNT / In the current issue of JSNT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the New Testament 35:1 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα: 

John C. Poirier, "The Roll, the Codex, the Wax Tablet and the Synoptic Problem", 3-30 

Η υπόθεση Farrer, ειδικά στη μορφή που διατυπώθηκε από τον Michael Goulder, δέχθηκε συχνά κριτική, επειδή στηρίζεται σε μία αναχρονιστική και τεχνικά μη πρακτική κατανόηση του συντακτικού έργου του Λουκά. Μία προσεκτικότερη εξέταση των επιχειρημάτων εναντίον των Farrer και Goulder, ωστόσο, αποκαλύπτει μία σειρά από προβλήματα, που συμπεριλαμβάνουν (αλλά δεν περιορίζονται μόνο σε αυτό) την ελλιπή κατανόηση του τρόπου με τον οποίο συντάσσονταν τα έργα στην αρχαιότητα. Η υπόθεση του Goulder ότι ο Λουκάς δούλεψε προς τα πίσω μέσα από το Μτ, ειδικότερα, δέχτηκε αρκετή κριτική, αλλά ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου προσπαθεί να δείξει ότι και δυνατό είναι και απόλυτα σύμφωνο με τον τρόπο που δούλευαν οι αρχαίοι. Ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα με τα επιχειρήματα εναντίον της υπόθεσης Farrer είναι ότι  αγνοούν ότι ο Λουκάς πιθανόν χρησιμοποιούσες τα κέρινα πινακίδια ως μέσο για τη συγγραφή - ένα μέσο που θα έδινε το δικαίωμα στο Λουκά να επαναπροσαρμόσει το υλικού του Μτ με έναν τρόπο τόσο ελεύθερο όσο αυτόν που προτείνει η υπόθεση Farrer.  

Dan Nässelqvist, "Stylistic Levels in Hebrews 1.1–4 and John 1.1–18", 31-53 
Σε αυτό το έργο παρουσιάζεται η αρχαία ιδέα των υφολογικών επιπέδων ως ένα μέσο προσέγγισης του ερωτήματος πώς η Κ.Δ. διαδόθηκε στην αρχαιότητα. Υποστηρίζεται ότι τα επίπεδα του ύφους επηρέαζαν όχι μόνο τη σύνθεση ενός έργου αλλά και τη διάδοσή του κι ότι μία ανάλυση των κειμένων που έχουν διασωθεί είναι το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση κατανόησης του τρόπου διάδοσής τους. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τα επίπεδα ύφους και αναλύει τα υφολογικά στοιχεία των Εβ 1, 1-4 και Ιω 1, 1-18 κι ερμηνεύονται μέσα από αυτό το σύστημα. Υποστηρίζει ότι τα κείμενα της Κ.Δ. μπορούν να εξετασθούν μέσα σε αυτό το σύστημα. Αντίθετα από τη γνώμη διαφόρων ερμηνευτών υποστηρίζεται ότι ο πρόλογος του Ιω δεν περιέχει ποιητικά κείμενα που εμπλουτίζονται με πρόζα. Αντίθετα η υφολογική μορφή είναι σταθερή τουλάχιστον στο τμήμα Ιω 1, 1-13. 

Matthew Jensen, "The Structure and Argument of 1 John", 54-73 

Στο άρθρο υποστηρίζεται μία δομή της Α΄ Ιω, η  οποία στηρίζεται  τόσο στο ρ. γράφω όσο και στις διάφορες κλητικές. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η Α΄ Ιω χωρίζεται σε δύο μέρη: μία εκτενή εισαγωγή που προσανατολίζει τον αναγνώστη στα θέματα της αμαρτίας και της αγάπης ( 1,1 - 2, 11) και σε ένα τμήμα, όπου γίνεται αναφορά στην ιστορική κατάσταση (2, 15 - 5, 21). Χωρίζει την Α΄ Ιω σε ενότητες που στηρίζονται στο λεξιλόγιο που συνδέονται με το κάθε θέμα και στη συνέχεια αναζητά τα λογοτεχνικά μέσα που χρησιμοποιούνται σε κάθε ενότητα. Τέλος, εξετάζεται η σχέση μεταξύ των διαφόρων ενοτήτων προκειμένου να επιβεβαιωθεί η δομή που προτείνεται.  

James Carleton Paget, "Marcion and the Resurrection: Some Thoughts on a Recent Book", 74-102 
Με αφορμή το πρόσφατο έργο του Markus Vinzent, Christ’s Resurrection in Early Christianity and the Making of the New Testament (Farnham and Burlington: Ashgate, 2011)  ο συγγραφέας εξετάζει τη θέση του Vinzent ότι ο Μαρκίων κρύβεται πίσω από ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάσταση κατά τα μ. του 2ου αι. καθώς και με τη συγγραφή των κανονικών ευαγγελίων.  

Εξάρτηση του Λουκά από τον Ιωάννη; / Lukan dependence on John?

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα κείμενο του καθηγ. της Κ.Δ. Paul Anderson, στο οποίο υποστηρίζει ότι δεν είναι ο Ιωάννης εκείνος που εξαρτάται από τον Λουκά αλλά αντίστροφα. Ιδιαίτερα στο δεύτερο μέρος του κειμένου του παρουσιάζει τα επιμέρους σημεία επαφής του κατά Ιωάννην και του διπλού έργου του Λουκά (Λκ-Πρξ). Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο πατήστε εδώ.

[Α.Τ. Το θέμα της εξάρτησης του Ιω από τον Λκ με απασχόλησε στην τελευταία μου εισήγηση στο συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Βιβλικών Σπουδών στις Σέρρες. Η εκδοχή ο Λκ να εξαρτάται από το Ιω σε μια αρχαιότερη μορφή του, που προτείνει ο Anderson, δεν είναι καινούργια, αλλά υποστηρίχθηκε ήδη κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα από τον Julius Schniewind κ.ά. και κυρίως από τον F. Lamar Cribbs. Καταρχάς θα πρέπει να γίνουν δύο παρατηρήσεις κατά τη γνώμη μου σημαντικές. Η πρώτη αφορά στο δυσεπίλυτο του προβλήματος, αφού ουσιαστικά κινούμαστε στις "γκρίζες ζώνες" της προφορικότητας παραδόσεων στο μακρινό παρελθόν. Η προφορική μετάδοση των παραδόσεων για τα έργα και λόγια του Ιησού έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης κατά τις τελευταίες δεκαετίες, το πρόβλημα ωστόσο είναι κατά πόσο μπορούμε βέβαιοι για τη μορφή που αυτή η μετάδοση είχε. Η θέση του Anderson αποτελεί, πιστεύω, ένα καλό παράδειγμα για τα παραπάνω. Όλα τα επιχειρήματα που επικαλείται θα μπορούσαν να αντιστραφούν: ο Ιωάννης είναι εκείνος που αντλεί από το Λκ ή σε μία περισσότερο βολική εκδοχή και οι δύο αντλούν από ένα κοινό υλικό παράδοσης μάλλον προφορικό. Από την άλλη η ερμηνεία του Anderson δεν μπορεί να εξηγήσει εκείνες τις περιπτώσεις που ο Λουκάς παραλείπει στοιχεία της διήγησης του Μάρκου, τα οποία ωστόσο απαντούν και στον Ιωάννη. Η αλήθεια είναι ότι καμιά ερμηνεία δε μπορεί να δώσει ικανοποιητικές απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα κι επομένως είμαστε αναγκασμένοι να επιλέξουμε εκείνη που κατά τη γνώμη μας είναι η περισσότερο πιθανή. Προσωπικά πιστεύω ότι η σχέση των δύο ευαγγελίων ή του Ιω με τα συνοπτικά γενικότερα είναι περισσότερο σύνθετη και δεν μπορεί να περιοριστεί σε μονοεπίπεδες κι απλές γραμμικές σχέσεις μεταξύ γραπτού κειμένου και προφορικής παράδοσης ή προφορικής παράδοσης και προφορικής παράδοσης αλλά είναι πολυεπίπεδη και πολύπλοκη. Οι πολλές ομοιότητες μεταξύ Ιω και Λκ δεν είναι αναγκαίο να οδηγούν στο συμπέρασμα της ύπαρξης μίας πρωτο-ιωάννειας παράδοσης, την οποία γνώριζε ο συγγραφέας του Λκ. Θα μπορούσε κάλλιστα να υποστηριχθεί ότι ο Ιω γνώριζε το Λκ ή είχε μία κοινή πηγή μαζί του. Είμαι της άποψης ότι ο Ιω γνώριζε το κείμενο του Λκ το οποίο προϋποθέτει σε πολλές περιπτώσεις (βλ. την περίπτωση της Μάρθας και της Μαρίας ή το περιστατικό της θαυμαστής αλιείας). Οι πολλές λεκτικές κυρίως ομοιότητες μάλλον παραπέμπουν επίσης στο φαινόμενο της λεγόμενης "δευτερογενούς προφορικότητας" μίας περαιτέρω προφορικής ανάπτυξης και προφορικής μετάδοσης καταγεγραμμένων στο κατά Λουκάν ευαγγέλιο λογίων και περιστατικών από τη ζωή του Ιησού, τα οποία βρίσκουν την επόμενη καταγραφή τους στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο. Αυτή η εκδοχή θα μπορούσε να εξηγήσει τα πολλά από τη μία λεκτικά και φραστικά παράλληλα μεταξύ περικοπών των δύο ευαγγελίων και από την άλλη τη σχετικά ελεύθερη μετακίνησή τους σε διαφορετικές συνάφειες ή ακόμη και τις αρκετές λεκτικές αποκλίσεις σε παράλληλα μεταξύ των δύο ευαγγελίων χωρία. Νομίζω ότι η σύγκλιση μεταξύ των δύο ευαγγελίων δεν περιορίζεται μόνο σε φράσεις και λέξεις που μπορεί να εξυπηρετούσαν μνημονικές τεχνικές της προφορικής παράδοσης, αλλά είναι μεγαλύτερη και πλουσιότερη.]

Ένα άρθρο για τη σύνταξη της Γένεσης

Στην ηλεκτρονική σελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο του Bill T. Arnold. καθ. της ερμηνείας της Π.Δ. στο Asbury Theological Seminary με τον τίτλο: "Reflections on the Composition of Genesis". Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για την προφορική και γραπτή παράδοση των κειμένων της αρχαιότητας

Με αφορμή τις αναρτήσεις στα ιστολόγιο των April DeConick, Mark Goodacre και Ν.T. Wrong, στα οποία θα αναφερθούμε διεξοδικά αργότερα μέσα στη μέρα, παρουσιάζουμε εδώ ένα νέο βιβλίο για την προφορική και γραπτή παράδοση των αρχαίων κειμένων και για τη φύση βιβλίων όπως ήταν το έπος του Giglamesh, τα έπη του Ομήρου ή η Βίβλος.

David M. Carr,Writing on the Tablet of the Heart. Origins of Scripture and Literature, Oxford University Press, 2008
ISBN: 9780195172973
$75.00

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου

Στο νέο του βιβλίο ο David M. Carr πραγματεύεται ένα νέο μοντέλο για τον τρόπο παραγωγής, αναθεώρησης και πρόσληψης των αρχαίων κειμένων. Το έπος του Gilgamesh, η Ιλιάδα του Ομήρου και η Βίβλος, υποστηρίζει, ήταν κατά πρώτο και κύριο λόγο κείμενα με διδακτικό σκοπό. Η κύρια φροντίδα δεν ήταν να καταγραφούν τέτοια κείμενα επάνω σε παπύρους και όστρακα, αλλά να χαραχθούν αυτά τα κείμενα λέξη προς λέξη επάνω στις καρδιές μίας ξεχωριστής ομάδας της κοινωνίας. Στο πρώτο μέρος του βιβλίου ο Carr εξετάζει τις βασικές έννοιες της προφορικότητας, της κοινωνικής μνήμης και του αλφαβητισμού και στη συνέχεια παρουσιάζει μία σύνθετη εικόνα της μέχρι σήμερα επιστημονικής έρευνας για τη γραφή και την εκπαίδευση στην αρχαία Μεσοποταμία, Αίγυπτο, Ελλάδα και Ισραήλ. Καταδεικνύει πώς αυτοί οι πολιτισμοί δημιούργησαν ελίτ διδάσκοντας σε μία ομάδα νεαρών ανθρώπων (συνήθως ανδρών) ένα σώμα αρχαίων κειμένων, τα οποία συχνά γράφονταν σε μία αρχαϊκή διάλεκτο ή σε μία ξένη γλώσσα. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία, η οποία μπορούσε να λάβει χώρα μέσα ή έξω από τη διαδικασία επίσημης εκπαίδευσης, εκλεκτά μέλη της κοινωνίας εκπαιδεύονταν να διαβάζουν, να γράφουν, να απαγγέλλουν ή να τραγουδούν μία σειρά από κείμενα και προετοιμάζονταν για την αρχηγία. Η κοσμική εκπαίδευση της ελίτ και σήμερα έχει την τάση να καλλιεργεί τη βαθιά γνώση της αρχαίας εσωτεριστικής γνώσης, ακόμη κι αν ο ορίζοντας έχει τώρα επεκταθεί πέρα από την Ιλιάδα σε μία σειρά άλλων βασικών φιλολογικών κειμένων. Επιπλέον ο Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός και το Ισλάμ έχουν δεχθεί ουσιαστική επίδραση από τις αρχαίες ιουδαϊκές πρακτικές εκπαίδευσης, οι οποίες επικεντρώνονταν στη γνώση της Βίβλου σε αντιδιαστολή προς το ελληνικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα και τον ελληνικό πολιτισμό. Αυτές οι αρχαίες μορφές εκπαίδευσης μπορούν να μας διδάξουν πολλά όχι μόνο για την εβραϊκή Βίβλο και τον αρχαίο πολιτισμό του Ισραήλ αλλά και για το πώς δημιουργήθηκαν θρησκευτικές και μη ομάδες της αρχαιότητας με το καταγράψουν στις |"καρδιές" των ανθρώπων της επόμενης γενιάς αρχαίες πολύτιμες παραδόσεις.