«Οι Ασσύριοι έρχονται» – αλλά πού είναι; / "The Assyrians Are Coming" — But Where Are They?

Mία νέα μελέτη που δημοσιεύεται στη σελίδα The Bible and Interpretation, της  Margreet L. Steiner, με τον χαρακτηριστικό τίτλο “The Assyrians Are Coming” θέτει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ερωτήματα που απασχολούν την αρχαιολογία της Εποχής του Σιδήρου: πώς γίνεται μια αυτοκρατορία που κυριαρχεί στην Εγγύς Ανατολή για περίπου τρεις αιώνες (9ος–7ος αι. π.Χ.) να αφήνει τόσο «φτωχό» και δυσδιάκριτο υλικό αποτύπωμα στο νότιο τμήμα της περιοχής;

Από τον 9ο έως τον 7ο αι. π.Χ., η Ασσυρία επεκτάθηκε συστηματικά στην περιοχή. Ασσύριοι βασιλείς, όπως ο Ασσουρνασιρπάλ Β΄, ο Σαλμανασάρ Γ΄ και ο Τιγλάθ-Φαλασάρ Γ΄, υπέταξαν διάφορα βασίλεια, ανάμεσά τους εκείνα του Ισραήλ και του Ιούδα, ενώ πόλεις, όπως η Μεγιδδώ και η Σαμάρεια, έπεσαν στα ασσυριακά χέρια. Κι όμως, σε αντίθεση με τους μεταγενέστερους Ρωμαίους, που άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους σε κάθε πτυχή της τοπικής ζωής — από πολεοδομία και ναούς μέχρι κεραμική και γαστρονομία — οι Ασσύριοι σχεδόν «εξαφανίζονται» από το αρχαιολογικό τοπίο μόλις απομακρυνθούμε γεωγραφικά από το κέντρο της ασσυριακής εξουσίας. 

Ενδεικτικά, στην Παλαιστίνη έχουν ανακαλυφθεί μόλις τέσσερις μνημειακές επιγραφές. Η αρχιτεκτονική ασσυριακού τύπου ταυτοποιείται σε λίγες μόνο θέσεις κι ακόμη κι εκεί είναι συνήθως υβριδική — τοπική στην ουσία, ασσυριακή μόνο σε επιμέρους στοιχεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο ναός 650 στην Ekron: ο ναός που κτίσθηκε από τοπικό βασιλιά, έχει ασσυριακής έμπνευσης κάτοψη, αφιερώθηκε σε άγνωστη τοπική θεότητα και τα ευρήματά του είναι κατά κύριο λόγο τοπικής ή αιγυπτιακής προέλευσης.

Η Steiner δίνει μία πειστική απάντηση για το λόγο που τα ίχνη της πολιτιστικής διείσδυσης των Ασσυρίων είναι τόσο λίγα. Οι Ασσύριοι δεν ενδιαφέρονταν να εξάγουν τον πολιτισμό τους· ενδιαφέρονταν να ενσωματώσουν τις κατακτημένες περιοχές σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα — αυτό που η αρχαιολόγος Stefania Mazzoni έχει αποκαλέσει «ασσυριακή κοινή». Το σύστημα αυτό στηριζόταν σε τρεις άξονες: τη δικτύωση των τοπικών οικονομιών σε διαπεριφερειακές αγορές, την καταβολή φόρου-υποτέλειας στον ασσυριακό θρόνο (σε μέταλλα, υφάσματα, άλογα και αγροτικά προϊόντα), και την εντατικοποίηση του εμπορίου πολυτελών αγαθών σε μεγάλες αποστάσεις.

Τα αποτελέσματα αυτής της μορφής διείσδυσης είναι εντυπωσιακά. Η Ekron αναδείχθηκε στο μεγαλύτερο κέντρο παραγωγής ελαιόλαδου στην αρχαία Εγγύς Ανατολή, με πάνω από εκατό εγκαταστάσεις έκθλιψης που παρήγαγαν εκατοντάδες τόνους λαδιού ετησίως — σαφώς μία ένδειξη εξαγωγής σε διεθνείς αγορές. Στην Ιερουσαλήμ του 7ου αι. π.Χ. αποκαλύπτεται ένα αστικό πλέγμα τεχνιτών και εμπόρων που διακινούσαν έπιπλα από τη Βόρεια Συρία, ελεφαντόδοντο, κρασί από Ελλάδα και Κύπρο, σκαραβαίους από Αίγυπτο — ενώ αραβικές επιγραφές σε αγγεία μαρτυρούν εμπορικές επαφές με την Αραβία. Στη Μωάβ, το μικρό Mudayna Thamad αναδείχθηκε σε σημαντικό κέντρο παραγωγής εκλεπτυσμένων υφασμάτων — σε κλίμακα αδιανόητη για τα προγενέστερα δεδομένα της περιοχής — με πλούσια ευρήματα που αντικατοπτρίζουν τη συμμετοχή στα διεθνή εμπορικά δίκτυα.

Το άρθρο της Steiner είναι επίσης εξαιρετικά χρήσιμο στη βιβλική έρευνα. Επιβεβαιώνει ότι η ασσυριακή παρουσία δεν αφορά μόνο τη στρατιωτική κυριαρχία αλλά τη συνεχή διείσδυση στην καθημερινή ζωή των υποτελών λαών. Στα βιβλικά κείμενα η Ασσυρία εμφανίζεται ως απειλή και «ράβδος» κρίσης κι η μνήμη της συνδέεται με το φόβο, τη βία, στις εκτοπίσεις και την πολιτική εξάρτηση. Πίσω, όμως, από τη δραματική εξάρτηση υπάρχει μία περισσότερο «ήρεμη» αλλά πολύ δυναμική διείσδυση στις πολιτικές και οικονομικές δομές της κοινωνίας: φόρος υποτέλειας, αναγκαστική ανακατεύθυνση πόρων, κάτι που οι αφηγήσεις και η προφητική κριτική συχνά υπονοούν, χωρίς ωστόσο να το αναλύουν με οικονομικούς όρους.

Με άλλα λόγια: το άρθρο της Steiner υπογραμμίζει κάτι πολύ σημαντικό προκειμένου να καταλάβουμε τι σημαίνει «έρχονται οι Ασσύριοι»· για παράδειγμα, δεν αρκεί ο εντοπισμός ασσυριακής κεραμικής. Είναι απαραίτητο να διερευνηθεί πώς μια αυτοκρατορία γίνεται καθημερινότητα.

Margreet L. Steiner, "The Assyrians Are Coming"

Επιπλέον βιβλιογραφία

• Farber, Z. & Wright, J.L. (επιμ.), Archaeology and History of Eighth-Century Judah (SBL Press, 2018)
• Avraham Faust, “The Interests of the Assyrian Empire in the West: Olive Oil Production as a Test-Case,” Journal of the Economic and Social History of the Orient 54/1 (2011): 62-86
• Finkelstein Ι.,  Gadot, Υ. & Langgut, D., “The Unique Specialised Economy of Judah under Assyrian Rule and its Impact on the Material Culture of the Kingdom,”  PEQ 154 (2022): 261-279
• Gitin, S., Ortiz, S.M. & Dothan, T. (2022). Tel Miqne-Ekron Excavations: Iron Age IIC Temple Complex 650 (University Park, PA: Eisenbrauns, 2022)
• Margreet L. Steiner, “The Walls that Nehemiah Built: The Town of Jerusalem in the Persian Period”
• Margreet L.Steiner, “Archaeology, Biblical Research and Ancient Israel”
• Ephraim Stern, Archaeology of the Land of the Bible, Volume II: The Assyrian, Babylonian, and Persian Periods, 732–332 BCE (Doubleday: Anchor Bible, 2001)

--------------------------------------------------

[ENG] 

A new study published on The Bible and Interpretation by Margreet L. Steiner, with the telling title “The Assyrians Are Coming,” poses one of the most intriguing questions in Iron Age archaeology: how can an empire that dominated the Near East for almost three centuries (9th–7th c. BCE) leave such a “thin,” barely visible material footprint in the southern Levant?

From the ninth to the seventh century BCE, Assyria expanded systematically across the region. Assyrian kings such as Ashurnasirpal II, Shalmaneser III, and Tiglath-pileser III subdued a number of kingdoms, including those of Israel and Judah, while cities such as Megiddo and Samaria fell into Assyrian hands. And yet, unlike the later Romans—who left an indelible mark on virtually every aspect of local life, from urban planning and temples to pottery and even cuisine—the Assyrians almost “disappear” from the archaeological landscape once we move away from the geographic heartland of Assyrian power.

Indicatively, in Palestine only four monumental inscriptions have been discovered. Assyrian-style architecture has been identified at only a handful of sites, and even there it is usually hybrid—essentially local in character, Assyrian only in certain features. A characteristic example is Temple 650 at Ekron: built by a local king, it has a ground plan inspired by Assyrian models, was dedicated to an unknown local deity, and its finds are largely of local or Egyptian origin.

Steiner offers a persuasive explanation for why the traces of Assyrian cultural penetration are so few. The Assyrians were not primarily interested in exporting their culture; they were interested in integrating conquered regions into a single economic system—what the archaeologist Stefania Mazzoni has called an “Assyrian koine.” This system rested on three axes: the networking of local economies into interregional markets; the payment of tribute to the Assyrian throne (in metals, textiles, horses, and agricultural products); and the intensification of long-distance trade in luxury goods.

The results of this form of penetration are striking. Ekron emerged as the largest center of olive-oil production in the ancient Near East, with more than one hundred pressing installations producing five hundred tons of oil annually—clear evidence of export to international markets. In seventh-century BCE Jerusalem, an urban web of artisans and merchants comes into view, trading furniture from northern Syria, ivory, wine from Greece and Cyprus, and scarabs from Egypt—while Arabic inscriptions on vessels attest commercial contacts with Arabia. In Moab, the small site of Mudayna Thamad developed into a major center for the production of refined textiles—on a scale unimaginable for earlier periods in the region—along with rich finds that reflect participation in international trade networks.

Steiner’s article is also exceptionally useful for biblical research. It confirms that Assyrian presence was not limited to military domination but involved a sustained infiltration into the everyday life of subject peoples. In biblical texts, Assyria appears as a threat and as a “rod” of judgment, and its memory is linked to fear, violence, deportations, and political dependence. Yet behind this dramatic subjugation lies a quieter—but highly dynamic—penetration of social and economic structures: tribute, vassalage, the forced redirection of resources—realities that narratives and prophetic critique often imply, even if they do not analyze them in explicitly economic terms.

In other words, Steiner’s article underscores something crucial for understanding what it means to say “the Assyrians are coming”: for example, the identification of Assyrian pottery is not enough. We also need to investigate how an empire becomes everyday reality.

Margreet L. Steiner, "The Assyrians Are Coming"

Further reading

• Farber, Z. & Wright, J.L. (επιμ.), Archaeology and History of Eighth-Century Judah (SBL Press, 2018)
• Avraham Faust, “The Interests of the Assyrian Empire in the West: Olive Oil Production as a Test-Case,” Journal of the Economic and Social History of the Orient 54/1 (2011): 62-86
• Finkelstein Ι.,  Gadot, Υ. & Langgut, D., “The Unique Specialised Economy of Judah under Assyrian Rule and its Impact on the Material Culture of the Kingdom,”  PEQ 154 (2022): 261-279
• Gitin, S., Ortiz, S.M. & Dothan, T. (2022). Tel Miqne-Ekron Excavations: Iron Age IIC Temple Complex 650 (University Park, PA: Eisenbrauns, 2022)
• Margreet L. Steiner, “The Walls that Nehemiah Built: The Town of Jerusalem in the Persian Period”
• Margreet L.Steiner, “Archaeology, Biblical Research and Ancient Israel”
• Ephraim Stern, Archaeology of the Land of the Bible, Volume II: The Assyrian, Babylonian, and Persian Periods, 732–332 BCE (Doubleday: Anchor Bible, 2001)

Ένα εντυπωσιακό παλάτι από την εποχή του Πρώτου Ναού / An impressive palace of First Temple period

Κιονόκρανα πολυτελούς κτιρίου της εποχής του Πρώτου Ναού 
(Φωτο: Shai Halevi, Israel Antiquities Authority)

 Σύμφωνα με δημοσίευμα των Τhe Times of Israel αρχαιολόγοι εντόπισαν ίχνη μίας πολυτελούς οικίας στην περιοχή Armon Hanatziv της Ιερουσαλήμ. Συγκεκριμένα πρόκειται για τρία κιονόκρανα από ασβεστόλιθο τα οποία προέρχονται από πολυτελές οικοδόμημα το οποίο χρονολογείται στην εποχή του Πρώτου Ναού, στην περίοδο μεταξύ της βασιλείας του Εζεκία και του Ιωσία. Μαζί με το παλάτι που βρέθηκε στην Ramat Rachel  και το διοικητικό κτίριο στην Arnona  βεβαιώνουν την επέκταση της πόλης της Ιερουσαλήμ έξω από τα τείχη της πόλης στην περίοδο μετά την επίθεση των Ασσυρίων. Ο ιδιοκτήτης του κτιρίου παραμένει άγνωστος: 

At popular Jerusalem promenade, archaeologists find a First Temple-era palace

Το τρέχον τεύχος του ZNT / The current issue of ZNT

 Zeitschrift für Neues Testament 45 (2020)

• Klaus Bieberstein,  "Jerusalem - mehr als die Summe seiner Steine," 7-23 
• Nils Neumann, "Jerusalem im Matthäusevangelium," 25-36
• Bernd Kollmann, "Warum wollte Jesus nach Jerusalem?" 37-52
• Annette Weissenrieder - Martina Kepper,  "Architekturen: Jerusalem und die Tempel" 53-75
• Kristina Dronsch, "Stellte die Zerstörung Jerusalems für das antike Judentum eine tiefgreifende Krise dar?" 77-78
• Markus Sasse,  "Stellte die Zerstörung Jerusalems für das antike Judentum eine tiefgreifende Krise dar?" 79-88
• Manuel Vogel, "Vom Lärm der Waffen und dem stillen Abschied vom Gott der Bibel," 89-100
• Wolfgang Stegemann, "Einige Aspekte der theologischen Bedeutung Jerusalems im Neuen Testament," 101-118
• Stefan Alkier, "Max Küchler: Jerusalem. Ein Handbuch und Studienreiseführer zur Heiligen Stadt," 119-124

Η ιστορία του ναού του Παναγίου Τάφου / The history of the Church of the Holy Sepulchre

Σχετικά παλιά δημοσίευση του National Geographic που καταγράφει τις αρχιτεκτονικές αλλαγές και την κτηριακή εξέλιξη του ναού του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ:

The History of the Church of the Holy Sepulchre

Ανακάλυψη ενός ιερού της εποχής του Πρώτου Ναού / Discovery of a sanctuary from First Temple Era

Αεροφωτογραφία της ανασκαφής του ιερού το 2013
(φωτο: P. Partouche, SkyView)

Μία σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη δημοσιεύεται σε πρόσφατο τεύχος του Biblical Archaeology Review. Πρόκειται για ένα ιερό του 10ου αι. π.Χ. το οποίο αρχαιολόγοι έφεραν στο φως στην πόλη Motza, 4 χλμ ΒΔ της Ιερουσαλήμ. Ο ναός αυτός, λίγο μικρότερος από το Ναό του Σολομώντος στην Ιερουσαλήμ, φαίνεται πως λειτουργούσε παράλληλα με εκείνον και με την άδειά του. Με βάση κάποια ευρήματα από τον ίδιο αρχαιολογικό χώρο, οι αρχαιολόγοι εικάζουν ότι ο ναός φιλοξενούσε τη λατρεία κι άλλων θεοτήτων εκτός του Γιαχβέ. Οι ανασκαφές αναμένεται να συνεχίσουν το 2020-2021 κι οι ειδικοί εκφράζουν την ελπίδα ότι αυτές θα απαντήσουν σε αρκετά ανοικτά ερωτήματα σχετικά με αυτό το σημαντικό εύρημα:

Revealed: In First Temple era, another massive temple was in use near Jerusalem

Ένα αρχαίο εργαλείο μέτρησης από την Ιερουσαλήμ / A measurement tool from Jerusalem

To μέτρο υγρών που βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ, 1ος αι. μ.Χ.
(Φωτο: Kobi Harati, City of David archive)

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του Ισραήλ αρχαιολόγοι οι οποίοι εργάζονται στον αρχαίο δρόμο των προσκυνητών της πόλης του Δαβίδ στην Ιερουσαλήμ έφεραν στο φως αρκετά μέτρα και σταθμά. Μεταξύ αυτών κι ένα εργαλείο μέτρησης των υγρών, του 1ου αι. μ.Χ. που χρησιμοποιούνταν για τη δίκαιη μέτρηση του οίνου ή του λαδιού. Σύμφωνα με την εκτίμηση των αρχαιολόγων στην περιοχή όπου βρέθηκαν τα νέα ευρήματα πρέπει να τοποθετηθεί το γραφείο των αγορανόμων, αξιωματούχων που ήταν υπεύθυνοι για τη σωστή χρήση των μέτρων και των σταθμών και των νόμων σχετικά με τις αγοραπωλησίες. 

Market along Jerusalem’s Pilgrimage Road Found (BAS)

Archeologists May Have Uncoverd Jerusalem's 2,000 Year Old Market Along the Pilgrimage Road in the City of David (City of David)

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Electrum / In the current issue of Electrum

Electrum 26 (2019)

• Catharine Lorber, "The Circulation of Ptolemaic Silver in Seleucid Coele Syria and Phoenicia from Antiochus III to the Maccabean Revolt: Monetary Policies and Political Consequences," 9-23 
• Donald T. Ariel, "New Evidence for the Dates of the Walls of Jerusalem in the Second Half of the Second Century BC" 25-52
• Orit Peleg-Barkat, "Herod’s Western Palace in Jerusalem: Some New Insights," 53-72
• David M. Jacobson, "Coins of the First Century Roman Governors of Judaea and their Motifs," 73-96
• Omri Abadi-Boaz Zissu, "The Purpose of the Ritual Baths in the Tombs of the Kings: A New Proposal," 97-108
• Avner Ecker, "The Training Ground (Campus) of the legio X Fretensis in Jerusalem/Aelia Capitolina—a Possible Identification North of the Damascus Gate" 109-117
• Miriam Ben Zeev Hofman, "Eusebius and Hadrian's Founding of Aelia Capitolina in Jerusalem," 119-128
• Werner Eck, "Die Colonia Aelia Capitolina: Überlegungen zur Anfangsphase der zweiten römischen Kolonie in der Provinz Iudaea-Syria Palaestina," 129-139
• Eran Almagor, "Jerusalem and the Bar Kokhba Revolt Again: A Note," 141-157
• Michaël Girardin, "Leḥerut Yerushalayim: The Temple at the Time of the Bar Kokhba War," 159-176
• Yana Tchekhanovets, "Ring with Resurrection Scene from Ummayyad Jerusalem," 177-185

Οι ιεροί τόποι του Γιαχβέ / The sacred places of YHWH

Στο ιστολόγιό TheTorah ο Zvi Koenigsberg παρουσιάζει τις μαρτυρίες της Παλαιάς Διαθήκης και της ραββινικής γραμματείας για τους ιερούς τόπου του Γιαχβέ. Από ό,τι φαίνεται δεν ήταν μόνο η Ιερουσαλήμ ή το όρος Γαριζίμ αλλά και πολλοί άλλοι ιεροί τόποι: 

The Place(s) that YHWH will Choose: Ebal, Shiloh, and Jerusalem

Μία δεξαμενή από την εποχή του Πρώτου Ναού / A Cistern in Jerusalem of the First Temple Period

H ιστοσελίδα του Jerusalem Center for Public Affairs φιλοξενεί το άρθρο του Nadav Shragai σχετικά με την ανακάλυψη μίας υπόγειας δεξαμενή νερού στην περιοχή του δυτικού τείχους του Ναού. Πρόκειται για μία αρχαιολογική ανακάλυψη άγνωστη στο ευρύ κοινό, σημαντική όμως, διότι συμπληρώνει τις πληροφορίες που έχουμε στη διάθεσή μας σχετικά με την υδροδότηση της Ιερουσαλήμ στην εποχή του Πρώτου Ναού. Οι αρχαιολόγοι την συνδέουν με τη σχετική μαρτυρία για δεξαμενές νερού στο Ησα 36. Μέχρι σήμερα η γενική θέση ήταν ότι η πόλη υδροδοτούνταν από τα νερά της Gihon, η ανακάλυψη όμως αυτής της δεξαμενής το 2012 ανατρέπει αυτή την εικόνα.

The Forgotten Discovery: A First Temple Era Water Cistern near the Temple Mount in Jerusalem

Τι ψάρια έτρωγαν στην Ιερουσαλήμ / What kind of fish did they eat in Jerusalem

Στην ηλεκτρονική σελίδα TheTorah.com δημοσιεύεται ένα ενδιαφέρον κείμενο σχετικά με τα είδη ψαριών που καταναλώνονταν στην Ιερουσαλήμ από τα προϊστορικά χρόνια και μέχρι την ισλαμική περίοδο:

What Kinds of Fish Were Eaten in Ancient Jerusalem?

Ο τάφος του αρχιερέα Άννα ; / The tomb of High Priest Annas?

Ο λεγόμενος τάφος του αρχιερέα Άννα
(Φωτο: HolyLandPhoto's Blog)

O Carl Rasmussen στο ιστολόγιό του HolyLandPhotos'  Blog παρουσιάζει τα ευρήματα από ένα λαξευτό τάφο στην Ακελδαμά, ο οποίος θεωρείται από αρκετούς ειδικούς ως ο τάφος του αρχιερέα Άννα. Περισσότερες λεπτομέρειες για τον τάφο υπάρχουν στο άρθρο: Leen & Kathleen  Ritmeyer, “Akeldama: Potter’s Field or High Priest’s Tomb?” Biblical Archaeology Review 20 (1994): 23-35, 76, 78:

The Tomb of the High Priest Annas? Part 1 of 2 — The Exterior

Τα αρχαιολογικά ευρήματα για την Ιερουσαλήμ της εποχής του Χαλκού / Archaeological findings of Middle Bronze Jerusalem

Στη γνωστή ιστοσελίδα The Bible and Interpretation o David Gurevich συζητά τα πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα από την Ιερουσαλήμ της μέσης εποχής του Χαλκού και πώς αυτά μπορούν να επηρεάσουν την αξιολόγηση της ιστορίας για το ενωμένο Βασίλειο υπό τον Δαυίδ:

Did the Fortified Jerusalem of the Middle Bronze Just Vanish, and What Does This Say About King David?

Στο τρέχον τεύχος του PEQ / In the current issue of PEQ

Palestine Exploration Quarterly 149:2 (2017)

• David Gurevich, "The Water Pools and the Pilgrimage to Jerusalem in the Late Second Temple Period," 103-134 (abstract)
• David Kennedy, "Losing—and Salvaging?—the Rural Landscape of Graeco-Roman Philadelphia," 135-161 (abstract)

Κιονόκρανο της διπλής κιονοστοιχίας του Ναού του Ηρώδη / A column capital from the 2nd Temple collonnade

Το κιονόκρανο της διπλής κιονοστοιχίας του Ναού - φωτο: Vladimir
Naychin. Site: Israel Hayom

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Israel Hayom αρχαιολόγοι που εργάζονται στο  Temple Mount Sifting Project έφεραν στο φως κιονόκρανο που προέρχεται από την διπλή κιονοστοιχία του Δεύτερου Ναού. 

Διαβάστε σχετικά στο άρθρο της εφημερίδας:  Section of 2nd Temple-era column found at Temple Mount dig καθώς και τον κριτικό σχολιασμό και διόρθωση του αρχικού δημοσιεύματος στο ιστολόγιο Ritmeyer Archaeological Design: A Capital from Solomon’s Porch on the Temple Mount

Τα δύο τελευταία τεύχη του JAJ / The two recent issues of JAJ

Journal of Ancient Judaism 7:1 (2016)

• Jodi Magness, "Were Sacrifices Offered at Qumran? The Animal Bone Deposits Reconsidered," 5-34 (abstract)
• Gunnel Ekroth, "A view from the Greek side:Interpretations of animal bones as evidence for sacrifice and ritual consumption," 35-50 (abstract)
• Dennis Mizzi, "The Animal Bone Deposits at Qumran: An Unsolvable Riddle?," 51-70 (abstract)
• Lawrence H. Schiffman, "Qumran Temple? The Literary Evidence," 71-85 (abstract)
• Susan Marks, "Reconsidering Reclining at Qumran," 86-101 (abstract)
• Cecilia Wassén, "The (Im)purity Levels of Communal Meals within the Qumran Movement," 102-122 (abstract)
• Alison Schofield, "An Altar in the Desert? 
• A Response to Jodi Magness, 'Were Sacrifices Offered at Qumran?'," 123-135 (abstract)

Journal of Ancient Judaism 7:2 (2016)

• Andrew Tobolowsky, "Reading Genesis Through Chronicles: The Creation of the Sons of Jacob," 138-168 (abstract)
• Lawrence Wills, "Jew, Judean, Judaism in the Ancient Period: An Alternative Argument," 169-193 (abstract)
• Michael Flowers, "The Two Messiahs and Melchizedek in 11QMelchizedek," 194-227 (abstract)
• Yonatan Adler,  "Between Priestly Cult and Common Culture: The Material Evidence of Ritual Purity Observance in Early Roman Jerusalem Reassessed," 228-248 (abstract)
• Laura Lieber, "Forever Let it Be Said: Issues of Authorial Multivocality in a Samaritan Hymn," 249-268 (abstract)

To "υπερώο" του Μυστικού Δείπνου / The "upper room" of the Last Supper

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί το κείμενο του David Christian Clausen (University of North Carolina at Charlotte) σχετικά με την πιθανή ταύτιση του "υπερώου", όπου έλαβε χώρα ο Μυστικός Δείπνος με το Coenaculum στην Ιερουσαλήμ:

Can the Cenacle on Mount Zion Really be the “Upper Room” of Jesus’s Last Supper?

Τρία βιβλία του Brill online / Three online Brill books

Στη σειρά του Brill Open Access Titles αναρτήθηκαν τρία ακόμη βιβλία που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον: 

Texts, Transmissions, Receptions

Edited by André Lardinois, Sophie Levie, Hans Hoeken and Christoph Lüthy, Radboud University

The Imagined and Real Jerusalem in Art and Architecture

Edited by Jeroen Goudeau, Mariëtte Verhoeven and Wouter Weijers, Radboud University, Nijmegen

Women in the Bible, Qumran and Early Rabbinic Literature

Paul Heger

Η ιστορία της Ιερουσαλήμ του Δαυίδ / The history of David's Jerusalem

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί το κείμενο Daniel Pioske σχετικά με τη σύνδεση της Ιερουσαλήμ με τη μνήμη του Δαυίδ μέσα στην ιστορία:

Placing the Past: On Writing a History of “David’s Jerusalem”

Τα λάφυρα της Ιερουσαλήμ / The Spoils of Jerusalem

Ένα όμορφο μικρό φιλμ για τις παραστάσεις που σχετίζονται με τη λαφυραγώγηση της Ιερουσαλήμ μπορεί να απολαύσει ο κάθε ενδιαφερόμενος στο youtube.

The Spoils of Jerusalem

Στο τρέχον τεύχος του JSQ / In the current issue of JSQ

Jewish Studies Quarterly 21:3 (2014)

Nadav Sharon, "The Conquests of Jerusalem by Pompey and Herod: On Sabbath or "Sabbath of Sabbaths"?," 193-220 (abstract)