Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τεχνολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τεχνολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 13 Αυγούστου 2021

Classics@18: Ancient Manuscripts and Virtual Research Environments

 Classics@ 18 (2021)

Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2020

Τα πρόσωπα των Ρωμαίων αυτοκρατόρων / The faces of Roman emperors

 Ο Daniel Voshart αξιοποίησε τις πληροφορίες στις αρχαίες πηγές καθώς και τις διάφορες απεικονίσεις των Ρωμαίων αυτοκρατόρων και με τη βοήθεια της ψηφιακής τεχνολογίας προτείνει ρεαλιστικές αποκαταστάσεις των προσώπων τους. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό:

Photoreal Roman Emperor Project

Παρασκευή 14 Αυγούστου 2020

Φρυκτωρίες και τηλε-επικοινωνία στην αρχαιότητα / Fire beacons and tele-communication in the ancient world

 Μπορεί η τηλεπικοινωνία να θεωρείται χαρακτηριστικό επίτευγμα του σύγχρονου κόσμου, στην πραγματικότητα, όμως, κι οι αρχαίοι λαοί είχαν αναπτύξει ειδικά συστήματα μετάδοσης (και μάλιστα γρήγορης) σημαντικών πληροφοριών σε απομακρυσμένα μεταξύ τους σημεία. Διαβάστε σχετικά με αυτό το σύντομο άρθρο της Tiffany Earley-Spadoni (University of Central Florida) στη σελίδα ANE Today: 

Fire Beacons and Message Relays: Staying in Touch in the Ancient Near East

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2020

Ένα ηφαίστειο και το τέλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας / A volcano erruption and the end of Roman Republic

Σύμφωνα με την έρευνα μίας διεθνούς ομάδας ειδικών η έκρηξη ενός ηφαιστείου στις Αλεούτιους Νήσους στην Αλάσκα κατά τον 1ο αι. π.Χ. και οι κλιματικές αλλαγές που αυτή προκάλεσε φαίνεται να συνέβαλε καταλυτικά στο τέλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Η έκρηξη, 6.000 χλμ μακριά από τη Ρώμη, οδήγησε σε μία περίοδο υπερβολικού ψύχους που με τη σειρά του έφερε την οικονομική κρίση, την καταστροφή των γεωργικών καλλιεργειών, την πείνα και στη συνέχεια την κοινωνική και πολιτική αναταραχή. Η γεωχημική ανάλυση ηφαιστειακής τέφρας που βρέθηκε σε πάγους στη Γροιλανδία και στη Ρωσία βεβαιώνει ότι το ηφαίστειο Οκμόκ εξερράγη το 45 π.Χ. και το 43 π.Χ. κι η δεύτερη εκείνη έκρηξη επηρέασε σημαντικά το κλίμα στο βόρειο ημισφαίριο. Σύμφωνα με την έρευνα τα δύο χρόνια μετά το 43 π.Χ. ήταν τα πιο κρύα κατά τα τελευταία 2.500 χρόνια κι η γεωργική κι η οικονομική καταστροφή επιτάχυνε τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις που είχαν ήδη αρχίσει με τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα.
Οι ηφαιστειακές εκρήξεις φαίνεται πως συνέβαλαν σε πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές και σε άλλους πολιτισμούς, όπως της Αιγύπτου, της Εγγύς Ανατολής αλλά και του Αιγαίου. Δυστυχώς, όμως, αυτός ο παράγοντας δε λαμβάνεται συχνά υπόψη, αν και οι γραπτές πηγές ή τα αρχαιολογικά ευρήματα παρέχουν κάποιες ενδείξεις για αυτό. Τέτοιες έρευνες, όπως αυτή για το ηφαίστειο Οκμόκ, οι οποίες συνδυάζουν την τεχνολογία, τη γεωλογία κι άλλες φυσικές επιστήμες και την ιστορία κι αρχαιολογία, παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για ιστορία των αρχαίων πολιτισμών. Επιπλέον, αποδεικνύουν το πόσο ουσιαστική μπορεί να είναι η συνεργασία φυσικών και ανθρωπιστικών επιστημών στη μελέτη του πολιτισμού:

Τετάρτη 3 Ιουνίου 2020

Μαγνητομετρία στις ανασκαφές της Uruk / Magnetometry in the excavations at Uruk

Στην ιστοσελίδα ANE Today ο Jörg W.E. Fassbinder παρουσιάζει την εφαρμογή της μαγνητομετρίας στην αρχαιολογική έρευνα που πραγματοποιεί ομάδα ειδικών από το Πανεπιστήμιο Ludwig-Maximillian του Μονάχου στον αρχαιολογικό χώρο της μεσοποταμιακής Uruk-Warka: 

Τρίτη 2 Ιουνίου 2020

Υλικά γραφής και γνησιότητα χειρογράφων / Writing material and the authenticity of manuscripts

O Brent Nongbri δημοσιεύει στο ιστολόγιό του ένα ενδιαφέρον άρθρο για τον τρόπο που η ανάλυση των υλικών γραφής (μελάνη, επιφάνεια γραφής) συμβάλλει στη διακρίβωση της γνησιότητας των αρχαίων χειρογράφων:

Κυριακή 17 Μαΐου 2020

Τέσσερα σπαράγματα από το Κουμράν στη βιβλιοθήκη John Rylands του Manchester / Four Qumran fragments in Manchester's John Rylands library

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Πανεπιστημίου του Manchester ειδικοί κατόρθωσαν να εντοπίσουν τέσσερα σπαράγματα από τη βιβλιοθήκη του Κουμράν με κείμενο σε μία συλλογή σπαραγμάτων που φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη John Rylands. Πρόκειται για τη συλλογή του Ronald Reed που μεταξύ άλλων συμπεριλαμβάνει και σπαράγματα από το Κουμράν τα οποία ως τώρα εθεωρείτο ότι δεν περιείχαν κείμενο. Ο εντοπισμός του κειμένου οφείλεται στην καθηγ. του King's Taylor Joan Taylor, η οποία μαζί με μία ομάδα ειδικών σύντομα θα δημοσιεύσουν τα σχετικά σπαράγματα:

Τρίτη 17 Μαρτίου 2020

Τεχνητή ζωή στον αρχαίο κόσμο / Artificial life in the ancient world

Στην ιστοσελίδα ANE Today η Adrienne Mayor παρουσιάζει πληροφορίες για μύθους σχετικά με ανδροειδή και ρομπότ στην αρχαία γραμματεία:

Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2019

Οπτικοποίηση αρχαίων αποθηκευτικών χώρων / Visualisation of ancient storage rooms

Στην ιστοσελίδα ANE Today ο Tim Frank παρουσιάζει τις δυνατότητες και χρησιμότητα οπτικοποιήσεων και αναπαραστάσεων των αρχαίων αποθηκευτικών χώρων και σκευών, οι οποίες αξιοποιούν τα δεδομένα των αρχαιολογικών ανασκαφών και τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών:

Τρίτη 8 Οκτωβρίου 2019

Ένα αυτόγραφο του φιλόσοφου Φιλόδημου; / An autograph of philosopher Philodemus

Για την αξιοποίηση της τεχνολογίας στην ανάγνωση των απανθρακωμένων πλέον χειρογράφων των πόλεων του Βεζουβίου έγινε λόγος σε παλαιότερη ανάρτηση. Σύμφωνα με το άρθρο της ομάδας που εργάστηκε στην ανάγνωση του PHerc. 1691/1021 τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Ο συγκεκριμένος πάπυρος είναι ένας από τους λίγους παπύρους του Herculaneum που περιέχει κείμενο στο verso. Το πρόβλημα με αυτόν τον πάπυρο, όπως και με άλλους από την ίδια πόλη, ήταν ότι όταν ο πάπυρος ξετυλίχθηκε στα 1796-1798 τα κομμάτιά του κολλήθηκαν επάνω σε χαρτόνι για να διατηρηθούν. Η πρώτη μεταγραφή επίσης δεν ήταν σε θέση να καταγράψει με ακρίβεια όλο το κείμενο. Σήμερα, με την αξιοποίηση της λεγόμενης τεχνικής της υπερφασματικής απεικόνισης στο βραχύ υπέρυθρο τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, οι ειδικοί κατόρθωσαν να αναγνώσουν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό την πλευρά recto του παπύρου αλλά και τα κείμενα που είναι γραμμένα στη verso. Πρόκειται για το κείμενο του φιλοσόφου Φιλοδήμου της Ιστορίας της Ακαδημίας του Πλάτωνα. Ο PHerc. 1691/1021 φαίνεται να είναι το κείμενο που δούλευε μάλλον ο ίδιος ο Φιλόδημος κι οι σημειώσεις στο verso (όπως κι εκείνες στα περιθώρια του recto) είναι διορθώσεις και προσθήκες στο κείμενο εργασίας. Στην ταυτοποίηση των σημειωμάτων στο verso βοήθησαν και τα σχεδιάσματά τους που έγιναν πριν τα τμήματα του παπύρου κολληθούν στο χαρτόνι και τα οποία σήμερα φυλάσσονται στην Οξφόρδη. Κάποια άλλα από αυτά τα σημειώματα μας ήταν γνωστά από άλλους παπύρους του έργου. Σε κάθε περίπτωση ο γραφικός χαρακτήρας στη verso φαίνεται να είναι διαφορετικός από εκείνον του recto και τα σημειώματα να προστέθηκαν μετά την ολοκλήρωση της recto πλευράς. Ένα τέτοιο εύρημα είναι πραγματικά μοναδικό στο είδους του για πολλούς λόγους. Πρώτον, γιατί μας παρέχει πρόσβαση σε ένα κείμενο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας για το οποίο δεν έχουμε πολλές πληροφορίες. Δεύτερον, γιατί μας δίνει πληροφορίες για τον τρόπο συγγραφής κι έκδοσης ενός κειμένου στον αρχαίο κόσμο και το τι μπορεί να σημαίνει αυτόγραφο. Ιδιαίτερα το τελευταίο έχει σημασία και για την αναζήτηση των αυτόγραφων των κειμένων της Καινής Διαθήκης. Κείμενα, όπως ο PHerc. 1691/1021, αποδεικνύουν ότι μάλλον είναι εξαιρετικά δύσκολο να ταυτοποιηθεί ένα τέτοιο κείμενο καθώς ακόμη και το γραπτό κείμενο χαρακτηρίζεται από ρευστότητα ήδη στα πρώτα του βήματα. Η διάσωση του PHerc. 1691/1021 αποτελεί ένα ευτυχές αλλά σπάνιο ατύχημα:

Πέμπτη 3 Οκτωβρίου 2019

Tα καμμένα χειρόγραφα του Herculaneum / The carbonized manuscripts of Herculaneum

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Guardian οι νέες τεχνολογίες μπορούν να βοηθήσουν στην ανάγνωση των απανθρακωμένων χειρογράφων που βρέθηκαν στο Herculaneum, μία πόλη κοντά στη Νάπολη που είχε την ίδια τύχη με την Πομπηία, όταν εξερράγη ο Βεζούβιος το 79 μ.Χ.:


Και το ελληνικό δημοσίευμα στην Καθημερινή:  

Τετάρτη 2 Οκτωβρίου 2019

Τα όστρακα της Μαχαιρούντος / The ostraca from Machaerus

Η επιγραφή σε όστρακο από την Μαχαιρούντα όπως αποκαλύπτεται
με τη χρήση της νέας τεχνολογίας
(Φωτο: Harrison Jones/ GW Today)
Για τη χρήση και την ιστορική σημασία των πήλινων οστράκων μιλήσαμε ήδη σε παλαιότερη ανάρτηση. Στο δημοσίευμα του phys.org παρουσιάζεται η αξιοποίηση της τεχνολογίας για την ανάγνωση των χαραγμένων σημειωμάτων πάνω σε αυτό το αρχαίο υλικό γραφής. Η νέα αυτή τεχνολογία εφαρμόζεται από τον καθηγητή Chris Rollston για την ανάγνωση των επιγραφών επάνω στα όστρακα που βρέθηκαν στον χώρο του φρουρίου της Μαχαιρούντος, μίας τοποθεσίας που συνδέεται τόσο με τον Ηρώδη όσο και με το θάνατο του Ιωάννη του Βαπτιστή:

Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2019

Γραφικές αναπαραστάσεις πληροφοριών στο ρωμαϊκό κόσμο / Infographics in the ancient world

Image result for sundial philippi
Το ηλιακό ρολόι των Φιλίππων, μ. 2ου-μ. 3ου αι. μ.Χ., 
αναπαράσταση στο Αρχαιολογικό Μουσείο της 
Θεσσαλονίκης (Φωτο: wikimedia)
Με αφορμή το βιβλίο του Andrew M. Riggsby, Mosaics of Knowledge: Representing Information in the Roman World (Oxford University Press, 2019) η ιστορικός Sarah Bond συζητά τις μορφές και τα τεχνολογικά μέσα με τα οποία οι Ρωμαίοι οπτικοποιούσαν την πληροφορία. Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο που συνοδεύεται από φωτογραφικό υλικό:

Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2019

Το μυστικό του Χειρογράφου του Ναού / The secret of the Tempe Scroll

Σύμφωνα με δημοσιεύματα που κυκλοφόρησαν διαδικτυακά, το μυστικό της καλής συντήρησης του γνωστού Χειρογράφου του Ναού από τη βιβλιοθήκη του Κουμράν φαίνεται να ήταν η επεξεργασία του με ένα μείγμα ορυκτών που περιείχε αλάτι. Αυτή η ιδιαιτερότητα της κατασκευής του υλικού γραφής του χειρογράφου το καθιστά ξεχωριστό μεταξύ των υπολοίπων χειρογράφων του Κουμράν είναι σύμφωνα με τους ειδικούς η αιτία καλής διατήρησής του μέχρι σήμερα αλλά κι αυτή που τελικά μπορεί να συμβάλει στη διάβρωσή του στο μέλλον:



Πέμπτη 29 Αυγούστου 2019

Αξιοποιώντας τα εργαλείας της αρχαίας υφαντικής / Making use of the tools of ancient weaving

Αρχαιολόγοι ανακατασκευάζουν αρχαία εργαλεία υφαντικής και προσπαθούν αξιοποιώντας τα να κατανοήσουν τις τεχνικές της. Διαβάστε για αυτό ακολουθώντας τον παρακάτω σύνδεσμο:

Αρχαία ελληνική τεχνολογία / Ancient Greek Technology

Στην ιστοσελίδα Phys.org παρουσιάζονται τα πορίσματα της πρόσφατης έρευνας του Alessandro Pierattini (Πανεπιστήμιο της Notre Dame, ΗΠΑ) σχετικά με τα τεχνολογικά μέσα που ανέπτυξαν οι αρχαίοι Έλληνες για την κατασκευή τειχών και κτιρίων. Ο Pierattini υποστηρίζει ότι τα στοιχεία που συνέλεξε κατά τη μελέτη του οδηγούν στη διαπίστωση ότι οι πρώτοι γερανοί για την ανοικοδόμηση τέτοιων δημόσιων κτισμάτων εμφανίζονται στην αρχαία Ελλάδα ήδη κατά το 700 με 650 π.Χ.

Παρασκευή 26 Ιουλίου 2019

Ένας ρωμαϊκός δρόμος κι οι κατασκευαστές του / A Roman Road and its Constructors

Netherlands Roman road
O ενεπίγραφος πάσσαλος με το όνομα της κοόρτης των κατασκευαστών
του δρόμου (Φωτο: Επαρχιακό Συμβούλιο της 
Zuid Holland)
Σύμφωνα με δημοσιεύματα σε διάφορα ηλεκτρονικά μέσα αρχαιολόγοι εντόπισαν τμήμα ρωμαϊκού
 δρόμου στην Ολλανδία, κατά μήκος του βόρειου συνόρου (limes) της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως 470 ξύλινους πασσάλους που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή αυτού του δρόμου. Ένας από αυτούς φέρει την επιγραφή COH II CR, δηλαδή Cohors II Civium Romanorum κι είναι η "υπογραφή" ενός ειδικού σώματος 500 πολιτών, οι οποίοι επιστρατεύονταν κι ήταν υπεύθυνοι για την κατασκευή δρόμων. Πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα που δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τους ανθρώπους που κρύβονται πίσω από την κατασκευή των ρωμαϊκών οδών, οι οποίες ακόμη και σήμερα αποτελούν ένα τεχνολογικό επίτευγμα: