Το τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 105:1 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

Tzvi Novick, Charity and Reciprocity: Structures of Benevolence in Rabbinic Literature", 33-52

Στο πρόσφατο βιβλίο του ο Seth Schwartz εξετάζει "την ένταση μεταξύ της ισότιμης αλληλεγγύης και της ανταγωνιστικής ανταπόδοσης" στην ύστερη περίοδο του Δεύτερου Ναού και στο ραβινικό Ιουδαϊσμό. Όπως υπαινίσσεται ο Schwartz στον χαρακτηρισμό του για την ανταπόδοση, αυτή δε συμβαδίζει με την ισοτιμία, γιατί η ανταλλαγή, έξω από τα σύνορα της αγοράς, συνήθως είναι δομημένη ασύμμετρα κι επομένως με βάση τις ιεραρχικές σχέσεις της πατρωνείας και της εξάρτησης. Για τον Schwartz η "φυσική" προδιάθεση του Ιουδαϊσμού, τουλάχιστον όπως αυτή διασώζεται μέσα στην Τορά, είναι προς την ισότιμη αλληλεγγύη.  Για να καταστήσει περιττή την ανάγκη "του δώρου που γεννά εξάρτηση" η Τορά απαιτεί τη μεταφορά πλούτου στους φτωχούς μέσα από την ελεήμονα προσφορά (αφήνοντας μια γωνιά του αγρού αθέριστη κλπ). Η ελεημοσύνη, διαφορετικά από το δώρο δεν γεννά την δέσμευση για ανταπόδοση: "ο φτωχός, όπως και ο ιερέας, δεν χρειάζεται να αισθανθεί ευγνωμοσύνη - τουλάχιστον όχι απέναντι στο δωρητή". Με βάση αυτή την εγγενή προτίμηση προς την αλληλεγγύη, το πρόβλημα του Ιουδαϊσμού της ύστερης αρχαιότητας στην κοινωνία της αρχαίας Μεσογείου, η οποία χαρακτηρίζεται από το σύστημα της πατρωνείας, έγκειται ιδιαίτερα "στο πώς κανείς να συμφιλιώσει την ιουδαϊκή του ταυτότητα με το πρακτικό αναπόφευκτο των κοινωνικών θεσμών που στηρίζονταν στην ανταποδοτική ανταλλαγή".  

Simon Gathercole, "Named Testimonia to the Gospel of Thomas: An Expanded Inventory and Analysis", 53-89

Το ερώτημα πόσα από τα απόκρυφα ευαγγέλια καταπολεμήθηκαν ή ακόμη καταστράφηκαν προκαλεί συνεχώς ενδιαφέρον σε ειδικούς και μη.  Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας δεν προσπαθεί να δώσει μία πλήρη απάντηση στο ερώτημα, αλλά έχει τον πιο ταπεινό στόχο να αναλύσει τις διάφορες μαρτυρίες - από την αρχαιότητα μέχρι τον Μεσαίωνα - οι οποίες αναφέρονται στο Ευαγγέλιο του Θωμά.  Ο συγγραφέας δεν ασχολείται με τις διάφορες έμμεσες αναφορές ή τις κατά λέξη παραθέσεις του ευαγγελίου, αλλά περιορίζεται σε συζητήσεις του τίτλου του ευαγγελίου. Αφορμή γι' αυτήν την έρευνα δίνει η παρουσία στο τέλος της δεύτερης ομιλίας στον Κώδικα ΙΙ του Nag Hammadi ενός κολοφώνος με το κείμενο "Το ευαγγέλιο σύμφωνα με τον Θωμά". Εξαιτίας του αντιφατικού περιεχομένου αυτού του ευαγγελίου και η επίσης αντιφατική θέση που καταλαμβάνει στις ακαδημαϊκές συζητήσεις των χριστιανικών απαρχών, η πρόσληψη του κατά Θωμάν κατά την αρχαιότητα έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης από την ανακάλυψη των χειρογράφων του Nag Hammadi κι εξής.  

RBL 8/3/2012

Jennifer G. Bird, Abuse, Power and Fearful Obedience: Reconsidering 1 Peter's Commands to Wives
Reviewed by Torrey Seland

Terence E. Fretheim,  Creation Untamed: The Bible, God, and Natural Disasters
Reviewed by Norman Habel

John Goldingay, Old Testament Theology: Volume 3: Israel's Life
Reviewed by Ovidiu Creanga

Naomi Koltun-Fromm, Hermeneutics of Holiness: Ancient Jewish and Christian Notions of Sexuality and Religious Community
Reviewed by J. Edward Walters

Scot McKnight, The Letter of James
Reviewed by James P. Sweeney

Michaël N. van der Meer, Percy van Keulen, Wido van Peursen, Bas Ter Haar Romeny, eds. Isaiah in Context: Studies in Honour of Arie van der Kooij on the Occasion of His Sixty-Fifth Birthday
Reviewed by Mayer Gruber

Rodrigo J. Morales, The Spirit and the Restoration of Israel: New Exodus and New Creation Motifs in Galatians
Reviewed by Sigurd Grindheim

David Norton, The King James Bible: A Short History from Tyndale to Today
Reviewed by David G. Burke
Reviewed by John Engle 

Vernon K. Robbins, Sea Voyages and Beyond: Emerging Strategies in Socio-rhetorical Interpretation  Reviewed by Dennis R. MacDonald

Τα νέα ευρήματα από την Talpiot / The new findings from Talpiot

Την προηγούμενη εβδομάδα κυριάρχησε στα βιβλικά ιστολόγια η είδηση για τα ευρήματα από έναν τάφο (Patio tomb), ο οποίος βρίσκεται κοντά στο λεγόμενο "τάφο της οικογένειας του Ιησού" στην Talpiot. Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκε ένα εκτενές άρθρο του J. Tabor, στο οποίο παρουσιάζονται τα δεδομένα από τον τάφο ("A Preliminary Report for an Exploration of a Sealed 1st Century Sealed Tomb in East Talpiot, Jerusalem"). 

Σύμφωνα με αυτό το κείμενο ο τάφος εντοπίστηκε το 1981, φωτογραφήθηκε, δεν κατέστη όμως δυνατό να εξεταστεί, γιατί Ορθόδοξοι Ιουδαίοι που αντιτίθενται στις ανασκαφές αρχαίων τάφων, εμπόδισαν το έργο των αρχαιολόγων. Η ομάδα του J. Tabor κατόρθωσε να προσεγγίσει τον τάφο με ρομποτικές κάμερες και να φωτογραφίσει τα ευρήματα: οκτώ κόγχες με ταφές και επτά οστεοφυλάκια, τα οποία χρονολογεί στον 1ο αι. Το ενδιαφέρον των ερευνητών επικεντρώθηκε στα εξής ευρήματα: μία παράσταση, η οποία κατά τη γνώμη τους είναι η αρχαιότερη χριστιανική παράσταση του Ιωνά στο κήτος, γνωστό σύμβολο της ανάστασης και μία επιγραφή στα ελληνικά, την οποία ο Tabor διαβάζει ως εξής: ΔΙΟΣ | ΙΑΙΟ | ΥΨΩ | ΑΓΒ (βλ. τις φωτογραφίες). Ο Tabor θεωρεί ότι η δεύτερη λέξη είναι ο μεταγραμματισμός του τετραγράμματου και μεταφράζει: "Εγώ ο Άγαβ(ος) σε δοξάζω θεϊκέ Γιαχβέ" ή "εγώ ο θεϊκός Γιαχβέ θα αναστήσω τον Άγαβ(ο)". Προτιμά τη δεύτερη μετάφραση, την οποία συνδυάζει με την παράσταση του Ιωνά στο κήτος. 

Η ερμηνεία, η οποία προτείνεται, είναι ότι πρόκειται για τάφο χριστιανικής οικογένειας. Ο Tabor συνδυάζει το νέο εύρημα με την προηγούμενη υπόθεσή του ότι ο διπλανός τάφος είναι εκείνος του Ιησού και της οικογένειάς του. Η σύνδεση των ευρημάτων με τους χριστιανούς στηρίζεται επίσης στο γεγονός ότι αναγράφεται το Τετραγράμματο και μάλιστα στα ελληνικά κι ότι υπάρχει μία ανθρωπομορφική παράσταση, κάτι ασυνήθιστο σε εβραϊκά μνημεία της περιοχής. Μία χριστιανική λοιπόν οικογένεια θάβει τους νεκρούς της δίπλα στον τάφο του ιδρυτή της κι εκφράζει ταυτόχρονα την ελπίδα για την ανάσταση. 

Το νέο δημοσίευμα προκάλεσε μία μεγάλη συζήτηση μεταξύ των ειδικών κι η κριτική τόσο της ερμηνείας των ευρημάτων όσο και της νέας θεωρίας του J. Tabor ήταν έντονη. Μπορείτε να την παρακολουθήσετε στο ιστολόγιο Rogueclasssicism και The Musings of Thomas Verenna. 

A.T. Προσωπικά δε θα είχα να προσθέσω πολλά στα κριτικά σχόλια τόσο ειδικών παρά μόνο τα εξής σύντομα:

(1) Ο τρόπος ανάπτυξης της επιχειρηματολογίας στο άρθρο του Tabor νομίζω ότι είναι προβληματικός. Δύο ευρήματα (μία επιγραφή και μία παράσταση), των οποίων η ερμηνεία είναι υποκειμενική, χρησιμοποιούνται το ένα για να στηρίξει το άλλο.. Καθώς και παλαιότερα ετέθη το ζήτημα της παρουσίας του τετραγράμματου σε επιγραφές, στην περίπτωση μίας επιγραφής από την Θεσσαλονίκη, θεωρώ ότι μία ανάγνωση, όπως αυτή που προτείνει ο Tabor, δε μπορεί να υποστηριχθεί. Κι αυτό, γιατί δεν υπάρχει κάποια επιγραφή που να μαρτυρεί μία τέτοια μεταγραφή του Τετραγραμμάτου, ο ίδιος ο Tabor αναφέρει μαρτυρίες από εκκλησιαστικούς συγγραφείς και μαγικούς παπύρους. Πρόκειται ωστόσο για εντελώς διαφορετικά είδη κειμένων. Αν το ΙΑΟ απαντά στους μαγικούς παπύρους, αυτό δε μπορεί να αποτελέσει απόδειξη ότι το όνομα του εβραϊκού Θεού θα απαντούσε και στις επιγραφές, οι οποίες έχουν διαφορετικό χαρακτήρα και διαφορετική χρήση. Σε κάθε περίπτωση η ανάγνωση ενός Ι αντί για Τ φαίνεται εσφαλμένη, όπως φαίνεται από τη φωτογραφία της επιγραφής: η δεύτερη σειρά γραμμάτων στην επιγραφή αρχίζει με Τ κι όχι με Ι. 

(2) Θεωρώ πειστική την άποψη ότι δεν πρόκειται για παράσταση του κήτους και του Ιωνά αλλά για παράσταση ενός nephesh . Επίσης η παρουσία κι άλλων παραστάσεων ιχθύων στα οστεοφυλάκια του τάφου, δε μπορεί να αποτελέσει απόδειξη ότι πρόκειται για χριστιανικούς τάφους. Ψάρια εμφανίζονται και σε ιουδαϊκά μνημεία, όπως κατέδειξε η Ross Kraemer. 

(3) Η όλη ερμηνεία που προτείνεται στο τέλος του άρθρου ακολουθεί και πάλι την ίδια συλλογιστική μέθοδο: τα ευρήματα στους δύο τάφους χρησιμοποιούνται το ένα για να ερμηνεύσει το άλλο, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν βέβαιες αποδείξεις για την ταυτοποίησή τους. Η ελληνική γλώσσα δε μπορεί επίσης σε καμιά περίπτωση να αποτελέσει ένα επιπλέον επιχείρημα διαφοροποίησης της χριστιανικής αυτής κοινότητας από το περιβάλλον της. Γνωρίζουμε την παρουσία πολλών Ιουδαίων της Διασποράς στην Ιερουσαλήμ του 1ου αι., οι οποίοι χρησιμοποιούν την ελληνική (βλ. επιγραφή Θεοδότου). Επομένως, η χρήση της ελληνικής στην επιγραφή του Talpiot παραπέμπει σε αυτήν τη μεγαλύτερη ομάδα και τίποτε περισσότερο. 

(4) Οπωσδήποτε ψυχολογικοί και θεολογικοί λόγοι καθιστούν επίσης απίθανη την ερμηνεία ότι μία χριστιανική οικογένεια θάβεται δίπλα στον ιδρυτή της περιμένοντας την ανάσταση. Γι' αυτά όμως μπορεί κανείς να διαβάσει στα πολλά σχόλια στο διαδίκτυο. 

Το εύρημα είναι σαφώς ενδιαφέρον, όχι όμως για τους λόγους που προτείνει ο Tabor. Είναι απλά μία ακόμη μαρτυρία για τον Ιουδαϊσμό της Ιερουσαλήμ στην εποχή της Κ.Δ. (ο Τabor χρονολογεί το μνημείο στον 1ο αι. χωρίς όμως να προσφέρει κάποια εξήγηση γι' αυτό). 

Κάποια ενδιαφέροντα άρθρα στη σελίδα The Bible and Interpretation / Some interesting contributions on The Bible and Interpretation

Δυστυχώς  ο εξαιρετικός φόρτος εργασίας των προηγούμενων ημερών δεν επέτρεψε μία περισσότερο έγκαιρη ενημέρωση των αναγνωστών του ιστολογίου. Ελπίζω στις επόμενες μέρες να κατορθώσω να καλύψω τον χαμένο χρόνο. 

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκαν την περασμένη εβδομάδα (πέρα από το άρθρο του Tabor για τα νέα ευρήματα από τον τάφο στην Talpiot, για τα οποία θα υπάρξει ξεχωριστή ανάρτηση τη συνέχεια) και κάποια άλλα ενδιαφέροντα άρθρα. Μπορείτε να τα διαβάσετε επιλέγοντας τους τίτλους παρακάτω: 

Zeev Margalit / Roi Porat, "The Idea for the Interpretation of King Herod’s Tomb at Herodium National Park"

Zeba Crook, "Imagining a Secular Translation of the New Testament"

Raymond F. Person, "The Role of Advocacy in the Academic Study of the Bible"

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του HTS / Articles of biblical interest in the current issue of HTS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Hervomde Teologiese Studies 68:1 (2012) έχουν ήδη δημοσιευθεί μεταξύ των άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος (το τεύχος συμπληρώνεται σταδιακά και θα ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο 2012): 

Στην ολλανδική γλώσσα:

Jan Willem van Henten, "Religie en macht: Theoretische invalshoeken in verband met het Nieuwe Testament"
D. Francois Tolmie, "Die vertaling van ἐξουσία [eksousia] in Johannes 1:12"
Andries G. van Aarde, "Verset teen mag: Die pelgrim se reis in drie ‘Sondergut’ gelykenisse in Lukas 15 en 16"
Johan C. Thom, "Kosmiese mag in Pseudo-Aristoteles, De mundo, en die Nuwe Testament"
Hermie C. van Zyl, "Gesag as diens: Die rol van die dissipels in die Matteusevangelie"
P. H. Rob van Houwelingen, "Macht, onmacht en volmacht in 1 Timoteüs 2:8−15"
Francois P. Viljoen, "Die gesag waarmee Jesus geleer het volgens Matteus 7:29"
Mark R.C. Grundeken, "Schipperen tussen twee rijken: Q en het Romeinse gezag"

Στην αγγλική γλώσσα:
Mbengu D. Nyiawung / Ernest van Eck, "Characters and ambivalence in Luke: An emic reading of Luke’s gospel, focusing on the Jewish peasantry"
Francois P. Viljoen, "Interpreting the visio Dei in Matthew 5:8"
Gillian P. Williams / Magdel le Roux, "King Saul’s mysterious malady"
Marius Nel, "Daniël 2 as satire"
Ronald D. Roberts, "Deviance or acceptable difference: Observance of the Law in Romans 14–15 and Dialogue with Trypho 47"

Bιβλικά χωρία σε ελληνικές ιουδαϊκές και χριστιανικές επιγραφές / Biblical citations in Greek Jewish and Christian inscriptions

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation φιλοξενείται ένα ακόμη σύντομο κείμενό μου σχετικά με τα βιβλικά χωρία σε ελληνικές επιγραφές Ιουδαίων και Χριστιανών. Πρόκειται για μία σύντομη εκδοχή μίας εκτενέστερης μελέτης που δημοσιεύθηκε στον τιμητικό τόμο των Don Wiebe – Panayotis Pachis (eds.), Chasing Down Religion: In the Sights of History and the Cognitive Sciences. Essays in Honour of Luther H. Martin, Barbounakis Publications, Thessaloniki 2010, σσ. 459-478

Για να διαβάσετε το κείμενο, επιλέξτε τον παρακάτω τίτλο:

Ekaterini G. Tsalampouni, "Biblical Citations in Greek, Jewish, and Christian Inscriptions of the Graeco-Roman World"

Η επόμενη συνάντηση στο Biblicum / The next meeting of Biblicum

Η ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ BIBLICUM ΓΙΑ ΤΟ 2012  ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5 ΜΑΡΤΙΟΥ ΣΤΙΣ 19.30΄. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ:

"ΤΟ ΡΙΣΚΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΪΚΗ ΑΙΤΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ, ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΤΙΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ"

ΤΟΠΟΣ:   ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΟΥ 1ου ΟΡΟΦΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ
ΧΡΟΝΟΣ:  ΔΕΥΤΕΡΑ 5 ΜΑΡΤΙΟΥ, ΩΡΑ 19.30'

RBL 29/2/2012

Catharine Dell, ed., Ethical and Unethical in the Old Testament: God and Humans in Dialogue
Reviewed by Walter Brueggemann

Georg Fischer, Der Prophet wie Mose: Studien zum Jeremiabuch
Reviewed by Bob Becking

Robert F. Hull Jr., The Story of the New Testament Text: Movers, Materials, Motives, Methods, and Models
Reviewed by Larry W. Hurtado
Reviewed by Jean-Francois Racine

David Instone-Brewer, Feasts and Sabbaths: Passover and Atonement
Reviewed by Joshua Schwartz

Thomas Richard Kümmerer, ed., Studien zu Ritual und Sozialgeschichte im Alten Orient/Studies on Rituals and Society in the Ancient Near East: Tartuer Symposien 1998-2004
Reviewed by Gerhard Karner

Jennifer L. Koosed, Gleaning Ruth: A Biblical Heroine and Her Afterlives
Reviewed by Helen Leneman

Peter Oakes, Reading Romans in Pompeii: Paul's Letter at Ground Level
Reviewed by Richard A. Wright

Mark Allan Powell, ed.. Methods for Matthew
Reviewed by Daniel A. Smith

Michael Tait and Peter Oakes, eds., Torah in the New Testament: Papers Delivered at the Manchester-Lausanne Seminar of June 2008
Reviewed by William Loader

Iστορικότητα και αφηγήσεις του πάθους / Historicity and passion narratives

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα ενδιαφέρον κείμενο του Daniel A. Smith σχετικά με την ιστορικότητα των αφηγήσεων του πάθους:

 Daniel A. Smith, Narrative, Historicity, and Verisimilitude in the Passion Narratives; or, What I Learned from “Big Fish” About Reading

[Α.Τ.: με αφορμή και τα δικά μου "διαβάσματα" σχετικά με το πρόσωπο του Ιούδα συμφωνώ με τη θέση του Goodacre, την οποία επαναλαμβάνει ο Smith, ότι οι αφηγήσεις του πάθους (κι όχι μόνο)  δεν θα πρέπει να θεωρηθούν ως μη ιστορικές μόνο και μόνο επειδή εκφέρονται με τη γλώσσα της Π.Δ. Η παράδοση για τον Ιησού αποκτά τη μορφή της μέσα από την επεξεργασία της προηγούμενης βιβλικής παράδοσης και τα κείμενα της Π.Δ. διαμορφώνουν το ερμηνευτικό και αφηγηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετούνται τα γεγονότα της ζωής του Ιησού.]

Στο τρέχον τεύχος του JSJ / In the current issue of JSJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of Judaism 43:1 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Francis Borchardt, "The LXX Myth and the Rise of Textual Fixity", 1-21

Σε αυτήν τη σύντομη μελέτη εξετάζεται η επιθυμία για τη διασφάλιση ενός σταθερού κειμενικού τύπου μέσα στην ιουδαϊκή παράδοση. Ο συγγραφέας εξετάζει προσεκτικά αυτό το φαινόμενο σε τρεις πρώιμες εκδοχές του μύθου για τη μετάφραση των Ο΄. Υποστηρίζει ότι αυτός ο μύθος είναι μεγάλης αξίας για τη μελέτη της μετάδοσης και της πρόσληψης των Γραφών καθώς είναι μία από τις αρχαιότερες μαρτυρίες της επιθυμίας να αποκρυσταλλωθεί το κείμενο των Γραφών. Υπογραμμίζοντας τους τρόπους με τους οποίους ο συγγραφέας της Επιστολής Αριστέα, ο Φίλων κι ο Ιώσηπος ασχολούνται με το θέμα της σταθεροποίησης του κειμένου μέσα στο μύθο της γένεσής της, ο συγγραφέας έχει ως σκοπό να παρουσιάσει όλο το εύρος των απόψεων που είχαν οι Ιουδαίοι όσον αφορά στη διαδικασία παράδοσης των ιερών τους βιβλίων. 

Atar Livneh, "Jubilees 34:1-9: Joseph, the “House of Joseph,“ and the Josephites' Portion", 22-41

Σε αυτό το άρθρο δίνεται η ανάλυση του Ιωβηλαία 31, 1-9, μίας εξωβιβλικής διήγησης για τον Ιακώβ και τους γιους του που βρίσκονται σε πόλεμο με τους Αμορίτες. Ο συγγραφέας των Ιωβηλαίων παρουσιάζει τον Ιωσήφ ως υποδειγματικό οικογενειάρχη που βοηθά τους αδελφούς του στον πόλεμο και καταλαμβάνει την περιοχή που γίνεται ο κλήρος του Εφραίμ και του Μανασσή. Ενώ ο τρόπος που παρουσιάζεται ο Ιωσήφ είναι ανάλογος με την θετική εικόνα των πατριατχών στα Ιωβηλαία, τονίζεται επίσης ηαλληλεγγύη των Ισραηλιτών ενόψει της εχθρικής επίθεσης. Αυτή η ενότητα οδηγεί τους Ισραηλίτες στη νίκη κι επομένως στην κληρονομιά της γης. Ενώ αυτά τα θέματα φαίνεται να ταιριάζουν στην Μακκαβαϊκή περίοδο γενικότερα, η περικοπή δε φαίνεται να απηχεί μία ιστορική στρατιωτική εκστρατεία. 

Heinz Schreckenberg, "Textkritisches zu den Antiquitates Judaicae des Flavius Josephus", 42-57

Πρόκειται για τη συνέχεια του άρθρου “Textkritisches zum Bellum Judaicum des Flavius Josephus“ που δημοσιεύθηκε σε προηγούμενο τεύχος και το οποίο επικεντρώνεται στο έργο του Ιωσήπου Ιουδαϊκή Αρχαιολογία. 

Arnon Atzmon, "'The Same Fate Is in Store for the Righteous and the Wicked:' Form and Content in Midreshei Aggadah", 58-77 

Για πολλά χρόνια οι ερευνητές υιοθέτησαν δύο παράλληλες προσεγγίσεις στη μελέτη της midrash aggadah. Η μία προσέγγιση διερευνά ζητήματα που αφορούν στις ίδιες τις συνθέσεις των κειμένων, ενώ η άλλη εστιάζει το ενδιαφέρον της στη σύνθεση μικρότερων μιδρασικών ενοτήτων. Η petihta ή προοίμιο μελετήθηκε εκτενώς από τους εκπροσώπους και των δύο προσεγγίσεων. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου υποστηρίζει ότι ένα ευέλικτο μοντέλο είναι ο καταλληλότερος τρόπος για να περιγραφεί η petihta: ένα μοντέλο, το οποίο ταυτόχρονα αξιοποιεί και τις δύο προσεγγίσεις. Ο συγγραφέας παρουσιάζει μία derasha, μία petihta και τις μετεξελίξεις τους σε διαφορετικά κείμενα (π.χ. Leviticus Rabbah, Tanhuma Aharei Mot, Tanhuma Va-Etchanan). Μέσα από μία συγκριτική μελέτη της derasha ο συγγραφέας παρουσιάζει το προοίμιο ως ένα είδος προφορικού λόγου και μέσα στο πλαίσιο των μιδρασικών συνθέσεων. Τέλος, υποστηρίζει ότι μια καλύτερη κατανόηση του τρόπου εκφοράς της petihta και του Sitz im Leben της συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου της και επιτρέπει την καλύτερη προσέγγιση του μηνύματός της.   

 Arye Edrei & Doron Mendels, "Reaction to Fergus Millar's article 'A Rural Community in Late Roman Mesopotamia, and the Question of a `Split' Jewish Diaspora'", 78-79

Σπουδές φύλου και Π.Δ. / Gender studies and the ΟT

Την Πέμπτη 1 Μαρτίου 2012 και ώρα 18.00 θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ εκδήλωση της Επιτροπής Φύλου και Ισότητας του ΑΠΘ με τον τίτλο "Σπουδές Φύλου και Παλαιά Διαθήκη". 

Δίνουμε στη συνέχεια τις περιλήψεις των δύο εισηγήσεων που θα γίνουν στο πλαίσιο αυτής της εκδήλωσης:

Christl M. Maier, Kαθηγήτρια Παλαιάς Διαθήκης, Philipps-University Marburg
"Σώμα και Συναισθήματα του Θεού: Παραστάσεις του Θείου στην Παλαιά Διαθήκη εξ επόψεως
Σπουδών Φύλου" 

Η φεμινιστική διάκριση μεταξύ βιολογικού και κοινωνιολογικού φύλου έχει συμβάλει στην προώθηση μιας νέας έρευνας των ανθρωπολογικών και θεολογικών εννοιών της Αγίας Γραφής. Φεμινίστριες θεολόγοι στη Δυτική Ευρώπη έχουν αμφισβητήσει τις παραδοσιακές ερμηνείες των περί Θεού παραστάσεων της Παλαιάς Διαθήκης ως ανδροκεντρικές, δηλαδή με επίκεντρο το ανδρικό φύλο και τα συμφέροντα των ανδρών. Η διάλεξη θα δείξει ότι ο βιβλικός Θεός δεν είναι μόνο ανδροκεντρικός. Η Εβραϊκή Βίβλος προσφέρει σειρά παραστάσεων περί Θεού οι οποίες μπορεί να χαρακτηρισθούν άλλοτε μεν ως "θηλυκές" άλλοτε δε ως "αρσενικές", διότι αφορούν σε ρόλους που σήμερα αποδίδονται είτε σε άνδρες είτε σε γυναίκες.
Στο πρώτο μέρος, η διάλεξη θα επικεντρωθεί στις περιγραφές του σώματος του Θεού ή, ακριβέστερα, στα τμήματα του σώματος του Θεού που αναφέρονται στα βιβλικά κείμενα. Στην Εβραϊκή σκέψη, τα μέρη του σώματος εκλαμβάνονται δυναμικά και συμβολίζουν ορισμένες ικανότητες. Πολύ συχνά αναφέρεται το πρόσωπο του Θεού, που υποδηλώνει την εγγύτητα και την προσοχή. Επιπλέον, το χέρι του Θεού, ο βραχίονας ή το δεξί χέρι αναφέρονται στη δύναμη και την επενέργειά Του. Η ανάλυση του τρόπου με τον οποίο περιγράφεται το σώμα του Θεού θα αποκαλύψει ότι στην Παλαιά Διαθήκη δεν γίνεται καμία νύξη σε βιολογικά χαρακτηριστικά του θείου σώματος, αλλά υπάρχουν πολλές αναφορές σε κοινωνιολογικά νοούμενες παραστάσεις και ρόλους που αποδίδονται κυρίως στο ανδρικό φύλο. Το δεύτερο μέρος της διάλεξης θα ασχοληθεί με γυναικείους ρόλους που αποδίδονται στο Θεό, και ειδικότερα με την μεταφορά του τοκετού (Ψαλμός 2:7, 90:2, Δευτ. 32:18) και το ρόλο της μητρότητας (Ησ 46:3-4). Στο τρίτο μέρος, η διάλεξη ασχολείται με το ζήτημα των θείων συναισθημάτων. Αν και τα συναισθήματα στην Αγία Γραφή αποτελούν ένα αρκετά νέο ερευνητικό αντικείμενο, εντούτοις η έννοια rachamim "συμπόνια, έλεος" συζητείται εδώ και πολύ καιρό. Φεμινίστριες θεολόγοι βλέπουν να υπάρχει σύνδεση του rachamim με τον εβραϊκό ὀρο rechem που σημαίνει "μήτρα" και έτσι ερμηνεύουν την ευσπλαχνία του Θεού ως ένα συναίσθημα που παραδοσιακά σχετίζεται με το γυναικείο φύλο. Το θέμα της ετυμολογίας και οι συνέπειες μιας τέτοιας σύνδεσης θα αποτελέσουν επίσης θέμα της συζητήσεως.

Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, Καθηγητής Παλαιάς Διαθήκης ΑΠΘ
Γυναικείες Μορφές στην Λαϊκή Θρησκεία του Βιβλικού Ισραήλ: Η περίπτωση της θεάς Ασερά.

Στόχος της μελέτης αυτής είναι να φωτίσει μια όψη της ισραηλιτικής λαϊκής θρησκείας, τη λατρεία της θεάς Ασερά, με βάση τα δεδομένα της βιβλικής μαρτυρίας, καθώς και της αρχαιολογίας και κυρίως της επιγραφικής. Ο συγκρητισμός της λαϊκής θρησκείας του Ισραήλ δεν είναι τίποτε άλλο παρά η φυσική συνέπεια της ζωής σε μια ταξικά διαρθρωμένη κοινωνία. Αυτός είναι ο λόγος που η αντίδραση των προφητών κατά του πολυθεϊσμού εκδηλώνεται ως κοινωνική κριτική. Δεν είναι το αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης που υπαγορεύει το περιεχόμενο του προφητικού κηρύγματος, αλλά ο κίνδυνος που διαφαίνεται για το μονοθεϊσμό από την πρόσληψη των κοινωνικών δομών της Χαναάν. Η ειδωλολατρία, και επομένως και η λατρεία της Ασερά, είναι συνέπεια της πρόσληψης αυτής και δεν θα πάψει παρά μόνον όταν αλλάξει η δομή της ισραηλιτικής κοινωνίας. Ο απόλυτος μονοθεϊσμός θα επιτευχθεί μόνον όταν ο Ισραήλ κατά την περίοδο της αιχμαλωσίας ξεκομμένος από την εθνική του κοιτίδα και χωρίς κρατική οργάνωση, αναδειχτεί σε πραγματικό λαό του Γιαχβέ.

Στο τρέχον τεύχος του PzB / In the current issue of PzB

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Protokolle zur Bibel 20:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Daniel Lanzinger, "Der Verfasser des Hebräerbriefs als antiker Philologe: Zur Methodik der innerbiblischen Begriffsklärung in Hebr 4", 81-94 

Στο Εβ 4, 3-4 ο συγγραφέας δημιουργεί ένα ερμηνευτικό σύνδεσμο μεταξύ του Ψ 94, 11β (Ο΄) και του Γεν 2, 2β. Ο σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να φωτίσει τον όρο "ανάπαυσις του Θεού", ο οποίος αναφέρεται στον ψαλμό, με τη βοήθεια ενός άλλου βιβλικού κείμενου που περιέχει τον ίδιο όρο. Οι περισσότεροι ερμηνευτές θεωρούν ότι αυτή η προσέγγιση ονομάζεται στη γλώσσα των ραββίνων gezerah shawah. Ωστόσο μία προσεκτική ανάλυση καταδεικνύει ότι αυτή η μέθοδος στην πραγματικότητα λειτουργεί με ένα διαφορετικό τρόπο από εκείνον που χρησιμοποιείται στο Εβ 4. Αντίθετα ένα παρόμοιο ερμηνευτικό τέχνασμα βρίσκει κανείς στα σχόλια των ομηρικών επών. Αυτά πιστοποιούν την επιστημονική δουλειά που γινόταν στην βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Επομένως η βασική θέση του παρόντος άρθρου είναι ότι ο συγγραφέας της προς Εβραίους χρησιμοποιεί μία γνωστή μέθοδος της αρχαίας φιλολογίας για να αναπτύξει την επιχειρηματολογία του. 

Urszula Topczewska, "Die Septuaginta als kanonischer Text", 95-110 

Η έκφραση "η μετάφραση των Ο΄ ως κείμενο του Κανόνα" δηλώνει την αυθεντία της αρχαιότερης μετάφρασης της Παλαιάς Διαθήκης στα ελληνικά και την αποδοχή της ως της Αγίας Γραφής των Ιουδαίων και στη συνέχεια των Χριστιανών. Στο παρόν άρθρο εξετάζονται οι ιστορικοί λόγοι που οδήγησαν στην απόδοση αυτής της κανονικής θέσης στη μετάφραση των Ο΄. 

Agnethe Siquans, "Kontextuelle Bibelauslegung: Die Kirchenväter und die Prophetinnen", 111-124 

Η ερμηνεία της Βίβλου καταλαμβάνει ένα σημαντικό μέρος της πατερικής γραμματείας. Ιδιαίτερα η προφητεία της Π.Δ. διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στην πρώιμη χριστιανική εξήγηση. Οι ερμηνευτές ενδιαφέρονται επίσης για τους προφήτες και τις προφήτιδες του βιβλικού κειμένου. Από τη μία, οι προφήτιδες αντιμετωπίζονται ως πρόσωπα με θεϊκή εξουσία που ενεργούν στο όνομα του Θεού. Από την άλλη, οι Πατέρες της Εκκλησίας προσπαθούν να μιλήσουν στο κοινό. Τα βιβλικά κείμενα προσλαμβάνονται κι ερμηνεύονται μέσα σε ιδιαίτερες πολιτισμικές, θρησκευτικές, κοινωνικοπολιτικές και προσωπικές συνάφειες, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο που παρουσιάζονται τελικά οι γυναίκες προφήτιδες κι επίσης οι γυναίκες γενικότερα. 

Veronika Tropper, "Auseinandersetzung mit der Exegese nach Drewermann am Beispiel der „Schweineperikope“ Mk 5,1–20", 125-142 

Η συγγραφέας αποπειράται να παρουσιάζει σε μία νεότερη γενιά θεολόγων μία γενικά άγνωστη εξηγητική προσέγγιση, αυτή που εκπροσωπήθηκε κυρίως από τον Drewermann, η οποία είχε προκαλέσει μεγάλη συζήτηση στις δεκαετίες του '80 και του '90 του προηγούμενου αιώνα. Για την καλύτερη κατανόησή της χρησιμοποιείται το παράδειγμα της περικοπής με τους χοίρους, στο Μκ 5, 1-20.  

Martin Hasitschka, "Christus ist „Bild Gottes“ (2Kor 4,4): Bibeltheologische Skizze zu einem besonderen Begriff bei Paulus", 143-152 

Σε πέντε σημεία στις παύλειες επιστολές (1 Κορ 15, 49. 2 Κορ 3, 18. 4, 4. Ρωμ 8, 29 και Κολ 1, 15) ο όρος "εικών" δηλώνει κάτι για τον Ιησού, τον αναστημένο Χριστό, και για τη σωτηρία που επαγγέλλεται στους πιστούς. Αυτός ο όρος έχει τις ρίζες του στην ιστορία της δημιουργίας στο βιβλίο της Γένεσης (Γεν 1, 26-27). Επίσης δηλώνει την αποκάλυψη. Τα πέντε κείμενα συμπληρώνουν το ένα το άλλο και δηλώνουν ότι ο όρος "εικών" καταλάμβανε σημαντική θέση στη θεολογία του Παύλου. 

Οι λατρείες στα πλοία του ελληνορωμαϊκού κόσμου / Cults on the ships of the Graeco-Roman world

Οι λατρείες του ελληνορωμαϊκού κόσμου αφορούν σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης δράσης και ζωής. Η μεταπτυχιακή εργασία της Carrie E. Atkins (Texas A&M University, 2010) αξιοποιεί τα διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία βρέθηκαν σε πλοία του αρχαίου κόσμου και συζητά τις λατρευτικές πρακτικές των ανθρώπων που ταξίδευαν στα πλοία εκείνης εποχής. 

Για να διαβάσετε ή να καταφορτώσετε την εργασία της πατήστε στον παρακάτω τίτλο:

Carrie E. Atkins, More than a Hull: Religious Ritual and Sacred Space on Board the Ancient Ship

RBL 23/2/2012

Reinhard Achenbach and Martin Arneth, eds., "Gerechtigkeit und Recht zu üben" (Gen 18,19): Studien zur altorientalischen und biblischen Rechtsgeschichte, zur Religionsgeschichte Israels und zur Religionssoziologie: Festschrift für Eckart Otto zum 65. Geburtstag
Reviewed by John Engle

Paul N. Anderson, The Riddles of the Fourth Gospel: An Introduction to John
Reviewed by Cornelis Bennema

Blane Conklin, Oath Formulas in Biblical Hebrew
Reviewed by Yael Ziegler

Esther J. Hamori, "When Gods Were Men": The Embodied God in Biblical and Near Eastern Literature
Reviewed by Michael B. Hundley

André LaCocque, The Captivity of Innocence: Babel and the Yahwist
Reviewed by Richard S. Briggs

Michael R. Licona, The Resurrection of Jesus: A New Historiographical Approach
Reviewed by Daniel A. Smith

Jonathan Wyn Schofer, Confronting Vulnerability: The Body and the Divine in Rabbinic Ethics
Reviewed by Phillip Sherman

Adiel Schremer, Brothers Estranged: Heresy, Christianity, and Jewish Identity in Late Antiquity
Reviewed by Peter J. Tomson

Christopher D. Stanley, ed., The Colonized Apostle: Paul in Postcolonial Eyes
Reviewed by Matthew Forrest Lowe

Robert Titley, A Poetic Discontent: Austin Farrer and the Gospel of Mark
Reviewed by Richard Pervo

Σπουδές Φύλου και Π.Δ. / Gender Studies and OT

Η Επιτροπή Φύλου και Ισότητας του ΑΠΘ οργανώνειτην 1η Μαρτίου 2012, ώρα 18.00-20.00, στην αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής (1ος όροφος), εκδήλωση με θέμα "Σπουδές Φύλου και Παλαιά Διαθήκη" με τη συμμετοχή των

Christl M. Maier, Kαθηγήτριας Παλαιάς Διαθήκης, Philipps-University Marburg
"God's Body and Emotions: Gender Perspectives on Images of the Divine in the Old Testament"

και

Μιλτιάδη Κωνσταντίνου, Καθηγητή Παλαιάς Διαθήκης ΑΠΘ:
"Γυναικείες Μορφές στην Λαϊκή Θρησκεία του Βιβλικού Ισραήλ".

Συντονίζει η Ευαγγελία Γ. Δάφνη, Λέκτωρ Παλαιάς Διαθήκης ΑΠΘ.

Η επόμενη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής / Τhe next meeting of the Seminar of Orthodox Hermeneutics

Η επόμενη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τομέα Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ θα λάβει χώρα την Πέμπτη 23 Φεβρουαρίου 2012 και ώρα 18.00 στην Αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.

Ομιλητής θα είναι ο ομότιμος καθ. Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών ΑΠΘ κ. Γεώργιος Γούναρης. 

Τίτλος της εισήγησής του: 

"Η ημέρα η μία. Ερμηνευτική προσέγγιση της βιβλικής διήγησης για τη δημιουργία του κόσμου από τη σύγχρονη φυσική"

Τον ομιλητή θα παρουσιάσει ο επίκουρος καθ. της Π.Δ. κ. Αθανάσιος Παπαρνάκης

Το τρέχον τεύχος του NovT / In the current issue of NovT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Novum Testamentum 54:1 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:


Peter J. Williams, "An Examination of Ehrman's Case for ὀργισθείς in Mark 1:41", 1-12

Ο Bart D. Ehrman ασχολήθηκε διεξοδικά με τη γραφή "ὀργισθείς" στο Μκ 1, 41. Σε αυτήν την κριτική εξέταση των επιχειρημάτων του και του κειμένου ο συγγραφέας του άρθρου αποπειράται να αποδείξει ότι η  πρόταση του Ehrman, όπως κι άλλων ειδικών, δεν έχει συζητηθεί αρκετά κι ότι επίσης δεν έχει διερευνηθεί το πώς ένα αρχικό "σπλαχνισθείς" μετατράπηκε σε "ὀργισθείς". Στο άρθρο επίσης υπογραμμίζονται κάποιες από τις αδυναμίες της επιχειρηματολογίας του Ehrman. Ο συγγραφέας του άρθρου θεωρεί ότι η γραφή "σπλαχνισθείς" είναι περισσότερο πιθανή και συμφωνεί και με τη συνάφεια.

Takamitsu Muraoka, "Luke and the Septuagint", 13-15

Η επιλογή των ελληνικών λέξεων σε δύο περικοπές από το κατά Λουκάν φαίνεται να υποδηλώνουν ότι ο ευαγγελιστής συνειδητά στηρίζεται σε δύο κείμενα της μετάφρασης των Ο΄. Αυτή η στενή σχέση με τους Ο'  ξεκινά από τη θεματική ομοιότητα μεταξύ των δύο κειμένων του κατά Λουκάν και των αντίστοιχων κειμένων από τους Ο΄.  

Matthew Thiessen, "Luke 2:22, Leviticus 12, and Parturient Impurity", 16-29

Στο Λκ 2, 22 ο ευαγγελιστής θεωρεί ότι τόσο η Μαρία όσο και ο Ιησούς (ή και ο Ιωσήφ)  δεν είναι καθαροί από τελετουργικής απόψεως. Οι ερμηνευτές συχνά συμπεραίνουν ότι αυτός ο στίχος καθιστά σαφές ότι ο Λκ παρανόησε τους νόμους του Λευιτικού σχετικά με την καθαρότητα μετά τη γέννηση ενός παιδιού (Λευιτ 12), όπου όμως γίνεται λόγος μόνο για την καθαρότητα της μητέρας. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι παρά τη φαινομενική αντίθεση μεταξύ των Λευιτ 12 και Λκ 2, ο Λουκάς δεν παρανόησε την ιουδαϊκή αντίληψη περί καθαρότητας μετά τη γέννα. Όχι μόνο είναι δυνατό να συμπεράνει κανείς ότι το Λευιτ εμμέσως θεωρεί και το νεογέννητο ακάθαρτο, αλλά σε κάποιους Ιουδαίους συγγραφείς της περιόδου του Δεύτερου Ναού, όπως για παράδειγμα στους συγγραφείς των Ιωβηλαίων και του  4Q265 υπήρχε η πεποίθηση ότι το νεογέννητο παιδί ήταν τόσο ακάθαρτο όσο και η μητέρα. Καθίσταται επομένως σαφές ότι ο Λκ γνωρίζει τις σύγχρονες με εκείνον αντιλήψεις και πρακτικές για την καθαρότητα. 

Paul Trebilco, "The Significance of the Distribution of Self-designations in Acts", 30-49

Μία ανάλυση της κατανομής των αυτοπροσδιορισμών στις Πράξεις αποδεικνύει ότι η χρήση αυτών των χαρακτηρισμών από τον Λουκά δεν είναι τυχαία. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η μελέτη του τρόπου που αυτοί οι χαρακτηρισμοί κατανέμονται και χρησιμοποιούνται μέσα στις Πράξεις μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τη θεολογία του Λουκά και για την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας. Οι αυτοπροσδιορισμοί που συζητά ο συγγραφέας του άρθρου είναι οι: "αδελφοί", "μαθηταί", "εκκλησία", "πιστοί", "άγιοι" , "αγιασμένοι". 

Thomas D. Stegman, "Reading ἔγραψα in 2 Corinthians 2:9 as an Epistolary Aorist", 50-67

Ο συγγραφέας του άρθρου προσφέρει μία ανάγνωση εκ νέου της λέξης "ἔγραψα" στο 2 Κορ 2, 9. Υποστηρίζει ότι αυτό το ρήμα θα πρέπει να ερμηνευθεί ως επιστολικός αόριστος και δηλώνει την αιτία γιατί ο Παύλος γράφει τώρα. Δεν αναφέρεται επομένως στην "επιστολή των δακρύων".  Η ερμηνεία του "ἔγραψα" ως επιστολικού αόριστου στο 2, 9 επιλύει τα προβλήματα που δημιουργεί η προηγούμενη ερμηνεία σε σχέση με τη συνάφεια του στίχου και οδηγεί σε μία περισσότερο λογική ανάγνωση των 2, 5-11, όπου ο Παύλος παρακαλεί τους Κορίνθιους να δεχθούν αυτόν που προκάλεσε τη θλίψη. Η παρούσα μελέτη συμπληρώνει την ανάλυση του K.L. McKay σε παλαιότερο τεύχος του Novum Testamentum σχετικά με τον επιστολικό αόριστο. 

John Granger Cook, "Crucifixion as Spectacle in Roman Campania", 68-100

Τέσσερα ευρήματα από την αρχαία Καμπανία παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη ρωμαϊκή ποινή της σταύρωσης: ένα σημείωμα από την Πομπηία, όπου ανακοινώνεται η εκτέλεση κάποιου με σταύρωση στην Cumae στο πλαίσιο μονομαχιών, ο Lex Puteolana, ο οποίος  περιείχε οδηγίες για την σταύρωση δούλων από ιδιώτες και για τις δημόσιες εκτελέσεις στην πόλη, ο lex Cumana, που κανόνισε τη διαδικασία σταύρωσης εκεί κι ένα γράφημα από μία taberna στους Ποτεόλους, το οποίο φαίνεται να είναι η αρχαιότερη ρωμαϊκή απεικόνιση μίας σταύρωσης.  Αυτές οι πηγές παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για την κατανόηση της δήλωσης του Παύλου ότι ο λόγος του σταυρού είναι σκάνδαλο. 

Νόμοι κατά της πολυτέλειας στον αρχαίο κόσμο / Sumptuary laws in the ancient world

Noah Mencow, "The Origin and Failure of Roman Sumptuary Laws", Columbia Undergraduate Journal of History


(H πληροφορία προέρχεται από τον πολύ ενδιαφέροντα ιστότοπο History of the Ancient World)

RBL 14/2/2012

Craig L. Blomberg, with Jennifer Foutz Markley, A Handbook of New Testament Exegesis
Reviewed by Jan G. van der Watt

John Drane, Introducing the Old Testament
Reviewed by Jordan M. Scheetz

Gregg Gardner and Kevin L. Osterloh, eds., Antiquity in Antiquity: Jewish and Christian Pasts in the Greco-Roman World
Reviewed by Douglas Estes

Joze Krasovec, The Transformation of Biblical Proper Names
Reviewed by Jeremy Hutton

Michael C. Legaspi, The Death of Scripture and the Rise of Biblical Studies
Reviewed by Teresa Okure

Kevin B. McCruden, Solidarity Perfected: Beneficent Christology in the Epistle to the Hebrews
Reviewed by Craig R. Koester

Daniel O'Hare, "Have You Seen, Son of Man?": A Study of the Translation and Vorlage of LXX Ezekiel 40-48
Reviewed by William Tooman

Gert J. Steyn and Dirk J. Human, eds., Psalms and Hebrews: Studies in Reception
Reviewed by Scott D. Mackie

Anthony C. Swindell, Reworking the Bible: The Literary Reception-History of Fourteen Biblical Stories
Reviewed by Frank H. Polak

Naomi Tadmor, The Social Universe of the English Bible: Scripture, Society, and Culture in Early Modern England
Reviewed by Lena-Sofia Tiemeyer

Ένα νέο ερευνητικό πρόγραμμα για τους κώδικες Nag Hammadi / A new research programme on the Nag Hammadi codices

Από την ηλεκτρονική σελίδα Past Horizons πληροφορούμαστε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ερευνών ενέκρινε την ερευνητική πρόταση του  Hugo Lundhaug (Παν/μιο του Όσλο) σχετικά με τους κώδικες του Nag Hammadi. Σύμφωνα με αυτήν την ερευνητική πρόταση οι κοπτικοί κώδικες θα μελετηθούν στη συνάφεια του αιγυπτιακού μοναχισμού κατά τον 4ο και 5ο αι. αποφεύγοντας ωστόσο να τους αντιμετωπίσουν υπό το πρίσμα του Γνωστικισμού. 

Πρόκειται για ένα αξιόλογο έργο, το οποίο σίγουρα θα συμβάλει στην μελέτη αυτής της ενδιαφέρουσας αρχαίας χριστιανικής βιβλιοθήκης.

Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Στο τρέχον τεύχος του Biblica / In the current issue of Biblica

Στην ηλεκτρονική σελίδα του περιοδικού Biblica αναρτήθηκε το τρέχον τεύχος του περιοδικού 92:4 (2011): 

John Makujina , "The Interpretation of Ps 144,14: Applying a Pluralistic Approach to a Manifold Difficulty", 481-502 

Erasmus Gass , "Jahwe oder der Perserkönig? Intertextuelle und semantische Studien zu Jes 40,10",  503-527 

Wolfgang Schütte , "Israels Exil in Juda und die Volkersprüche in Am 1-2", 528-553 

Hanna Stettler , "Die Gebote Jesu im Johannesevangelium (14,15.21; 15,10)", 554-579 

Alicia D. Myers , "Prosopopoetics and Conflict: Speech and Expectations in John 8", 580-596 

Céline Rohmer , "Aux frontières du discours en paraboles (Mt 13,1-53)", 597-610 

RBL 9/2/2012

Michael Avioz, "I Sat Alone": Jeremiah among the Prophets
Reviewed by Jerry Hwang

Roy E. Ciampa & Brian S. Rosner, The First Letter to the Corinthians
Reviewed by Korinna Zamfir

Bruce N. Fisk, A Hitchhiker's Guide to Jesus: Reading the Gospels on the Ground
Reviewed by Timothy D. Howell

Anthony J. Frendo, Pre-exilic Israel, the Hebrew Bible, and Archaeology: Integrating Text and Artefact
Reviewed by Ralph K. Hawkins

Giovanni Garbini, Introduzione all' epigrafia semitica
Reviewed by André Lemaire

Manfred Görg, Mythos und Mythologie: Studien zur Religionsgeschichte und Theologie
Reviewed by Mark W. Hamilton

Paul M. Joyce & Andrew Mein, eds., After Ezekiel: Essays on the Reception of a Difficult Prophet
Reviewed by Lena-Sofia Tiemeyer

Megan Bishop Moore & Brad E. Kelle, Biblical History and Israel's Past: The Changing Study of the Bible and History
Reviewed by Bob Becking

Anders Runesson, Birger Olsson, Donald D. Binder, The Ancient Synagogue from Its Origins to 200 C.E.: A Source Book
Reviewed by Adele Reinhartz

Marti J. Steussy, Samuel and His God
Reviewed by Johannes Klein

Tρία ενδιαφέροντα άρθρα στο τρέχον JECS / Three interesting articles in the current JECS

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Early Christian Studies 19:4 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλω και τρία άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν τον αρχέγονο Χριστιανισμό και την ερμηνεία στην αρχαία Εκκλησία:

• David J. Downs, "Redemptive almsgiving and economic stratification in 2 Clement", 493-517
• Karen L. King, "Reading sex and gender in The secret revelation of John", 519-538
• Isabella Sandwell, "How to teach Genesis 1.1-19 : John Chrysostom and Basil of Caesarea on the creation of the world", 539-564

 

Γυναίκες επικεφαλής στις αρχαίες συναγωγές / Women leaders in ancient synagogues

Ένα παλαιότερο άρθρο της Bernadette Brooten, το οποίο είχε δημοσιευθεί στο συλλογικό τόμο L.I. Levine / Z. Weiss, From Dura to Sepphoris: Studies in Jewish Art and Society in Late Antiquity (Portsmouth 2000) σχετικά με την παρουσία γυναικών επικεφαλής σε αρχαίες συναγωγές της Διασποράς έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο:

B. Brooten, "Female Leadership in the Ancient Synagogues"

(Πηγή: History of the Ancient World)

Ένα άρθρο αρχαιολογικού ενδιαφέροντος / An article of archaeological interest

Διαβάστε στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation ένα ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με τη χρονολόγηση σφραγίδων από λαβές αγγείων που βρέθηκαν στην περιοχή του Ιούδα:

G.M. Grena, "Considering the Rejoinder to LMLK Chronology"

O βασιλικός κήπος στο Kibbutz Ramat Rachel / Τhe royal garden at Kibbutz Ramat Rachel

H ηλεκτρονική έκδοση της 2/2/ της εφημερίδας Haaretz δημοσιεύει την είδηση ότι οι πρόσφατες ανακαλύψεις στο βασιλικό κήπο του παλατιού που βρέθηκε παλαιότερα στο Kibbutz Ramat Rachel (εποχή Εζεκία έως εποχή Ασμοναίων, βλ.. φωτ.) οδηγούν σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα σχετικά με τα φυτά που καλλιεργούνταν εκεί. 

Σύμφωνα με το δημοσίευμα κόκκοι γύρης που βρέθηκαν σε στρώμα κονιάματος από την περσική περίοδο οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στον κήπο ήταν φυτεμένα κίτρα (etrog). Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι η καλλιέργειά του ήταν ένας ακόμη τρόπος προβολής της δύναμης του βασιλιά και της αίγλης του. Τέλος από τον ίδιο κήπο προέρχονται μαρτυρίες για την καλλιέργεια της μυρτιάς και της ιτιάς, δύο φυτών που χρησιμοποιούνταν στην εορτή της Σκηνοπηγίας.

Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο πατήστε εδώ.

Στο τρέχον τεύχος του Bibliotheca Sacra / In the current issue of Bibliotheca Sacra

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Bibliotheca Sacra 169/673 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Craig A. Blaising, "The day of the Lord : theme and pattern in biblical theology", 3-19 
• J.G. Sheryl, "Can the date of Jesus' return be known?", 20-32 
• John N. Oswalt, "Who were the addressees of Isaiah 40-66?", 33-47 
• René A. López, "Paul's vice list in Galatians 5:19-21", 48-67 
• John A. MacLean, "An exegetical study of 1 John 5:18-21", 68-78 
• Andrew M. Woods, "Have the prophecies in Revelation 17-18 about Babylon been fulfilled? : part 1", 79-100

O χορτασμός των πεντακισχιλίων / The feeding of the 5,000

Ο διαχειριστής της ιστοσελίδας Mark Elliott  The Bible and Interpretation είχε την ευγένεια να μου προτείνει να δημοσιεύσω εκεί ένα σύντομο άρθρο. Tον ευχαριστώ πολύ (thank you very much, Mark!)

Για όσους ενδιαφέρονται να το διαβάσουν, θα μπορούσαν να επισκεφτούν τη σχετική σελίδα πατώντας στον παρακάτω τίτλο:

"The Story of Feeding the Multitudes in Luke 9:12-17: A Social-Scientific Approach"

Μία χρήσιμη γραμματοσειρά / A useful font

Ο εκδοτικός οίκος Brill σχεδίασε και διαθέτει δωρεάν στο διαδίκτυο μία πολύ χρήσιμη γραμματοσειρά, η οποία υποστηρίζει ελληνικά και λατινικά κι έχει και πολλά χρήσιμα σύμβολα.

Για να την καταφορτώσετε θα πρέπει να επισκεφτείτε τη διεύθυνση: brill.nl/brill-typeface

Frederick W. Danker (1920 - +2012)

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορηθήκαμε το θλιβερό νέο της εκδημίας του γνωστού καθηγητή της Καινής Διαθήκης Frederick W. Danker (1920-2012).O Danker διετέλεσε καθηγητής της Κ.Δ. στο Concordia Seminary, Christ Seminary-Seminex και στη Lutheran School of Theology του Chicago, μέχρι τη συνταξιοδότησή του στα 1988. Θεωρείται κορυφή στο χώρο της λεξοκογαφίας της Καινής Διαθήκης. Σημαντικότερο έργο του είναι το A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3d ed., Chicago/London: University of Chicago Press, 2000, γνωστό και ως BDAG.  To τελευταίο του έργο είναι μία συντομότερη εκδοχή αυτού του λεξικού, το Concise Greek-English Lexicon of the New Testament (2009). Σημαντικό ωστόσο έργο, αν και δεν αναφέρεται συχνά, είναι το Benefactor: Epigraphic Study of a Graeco-Roman and New Testament Semantic Field (1982).

Συνάντηση Biblicum για το μήνα Φεβρουάριο / Meeting of Biblicum in February

Η δεύτερη συνάντηση του Biblicum για το 2012 θα γίνει τη Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου 2012 και ώρα 19:30. 
Εισηγήτριες θα είναι η διδάκτωρ κ. Ελένη Σουμάνη και η υποψήφια διδάκτωρ κ. Ελπίδα Βαρελή με τα παρακάτω θέματα:


1. ΣΟΥΜΑΝΗ ΕΛΕΝΗ, "ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ ΣΤΗΝ ΙΟΥΔΑΪΚΗ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ"

2. ΒΑΡΕΛΗ ΕΛΠΙΔΑ, "Ο ΚΑΚΟΣ ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ. ΜΙΑ ΜΟΡΦΗ ΕΚΦΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ"

Το πρόβλημα της Q / The problem with Q

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation δημοσιεύεται το κείμενο του Daniel A. Smith (Huron University College, London Ontario) σχετικά με την πηγή των Λογίων (Q) και τα προβλήματα που συνδέονται με αυτήν την υπόθεση εργασίας όσον αφορά στη σύνταξη των συνοπτικών ευαγγελίων.

D.A. Smith, "The Trouble with Q"

Ο Smith εκθέτει τα ιδιαίτερα προβλήματα και τονίζει τον υποθετικό χαρακτήρα της Πηγής. Tονίζει ωστόσο ότι κι η άρνηση της Πηγής έχει τον ίδιο υποθετικό χαρακτήρα. Επιπλέον ο Smith φαίνεται να υιοθετεί την άποψη ότι η Πηγή συνδέεται με κάποια χριστιανική ομάδα, η οποία δεν τονίζει τον σωτηριώδη χαρακτήρα της θυσίας του Ιησού και δεν θέτει στο κέντρο της πίστης της την ανάσταση του Ιησού.

[Α.Τ.: Οι θέσεις του Smith είναι ενδιαφέρουσες, αν και γνωστές. Ιδιαίτερα εύστοχη είναι η παρατήρησή του ότι ένας από τους σοβαρούς λόγους που αυτές οι θέσεις δεν γίνονται δεκτές είναι το γεγονός ότι αλλάζει κατά πολύ τις δεδομένες αντιλήψεις που έχουμε για τον αρχέγονο Χριστιανισμό κι ότι οπωσδήποτε όσα λέγονται κι από τις δύο πλευρές στηρίζονται κυρίως στις υποθέσεις. Αυτός ωστόσο ο υποθετικός χαρακτήρας της Πηγής είναι εκείνος, που νομίζω ότι θα έπρεπε να μας κάνει προσεκτικούς στα συμπεράσματα που συνάγουμε. Παρά τη βεβαιότητα του Smith ότι γνωρίζουμε πού άρχιζε και τέλειωνε η Πηγή, αυτό δεν είναι και τόσο βέβαιο. Πώς μπορούμε να γνωρίζουμε ότι κάποιο από το ιδιαίτερο υλικό των Μτ και Λκ δεν προέρχεται από την Q; Έπειτα ό,τι δεν αναφέρεται ρητά σε ένα κείμενο, δε σημαίνει κατ΄ ανάγκη ότι δεν προϋποτίθεται. Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνούμε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της Πηγής (λόγια του Ιησού) καθώς και τα νέα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις μελέτες για την προφορικότητα κτλ, κάτι που βάζει στη συζήτηση για τη σύνταξη των συνοπτικών κι άλλους παράγοντες πέρα από την Πηγή.]

Στο τρέχον τεύχος του JBL / In the current issue of JBL

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Biblical Literature 130:4 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα: 

• Esther J. Hamori, "Echoes of Gilgamesh in the Jacob Story", 625-642 
• Joel S. Baden - Candida R. Moss, "The origin and interpretation of saraat in Leviticus", 643-662 
• Scott C. Jones, "Lions, serpents, and lion-serpents in Job 28:8 and beyond", 663-686 
• Noam Mizrahi, "The history and linguistic background of two Hebrew titles for the high priest", 687-705
• Jeramy Townsley, "Paul, the goddess religions, and queer sects : Romans 1:23-28", 707-728 
• Jeffrey R. Asher, "An unworthy foe : heroic ???, trickery, and an insult in Ephesians 6:11", 729-748 
• Joseph A. Marchal, "The usefulness of an Onesimus : the sexual use of slaves and Paul's letter to Philemon", 749-770 
• Eyal Regev, "Were the early Christians sectarians?", 771-793 
• Stephen J. Patterson, "Apocalypticism or prophecy and the problem of polyvalence : lessons from the Gospel of Thomas", 795-817

RBL 31/1/2012

Roger David Aus, Feeding the Five Thousand: Studies in the Judaic Background of Mark 6:30-44 par. and John 6:1-15
Reviewed by James Crossley

Calum Carmichael, Sex and Religion in the Bible
Reviewed by Stefan Fischer

J. Andrew Dearman, The Book of Hosea
Reviewed by Heinz-Dieter Neef

Károly Dániel Dobos and Miklós Köszeghy, eds., With Wisdom as a Robe: Qumran and Other Jewish Studies in Honour of Ida Fröhlich
Reviewed by Korinna Zamfir

Charles Freeman, A New History of Early Christianity
Reviewed by Michael F. Bird

Bruce Louden, Homer's Odyssey and the Near East
Reviewed by Charles L. Echols

Jason Radine, The Book of Amos in Emergent Judah
Reviewed by Daniel C. Timmer

Michel Roberge, The Paraphrase of Shem (NH VII,1): Introduction, Translation and Commentary
Reviewed by James F. McGrath

Shemaryahu Talmon, Text and Canon of the Hebrew Bible
Reviewed by August H. Konkel

William A. Tooman and Michael A. Lyons, eds., Transforming Visions: Transformations of Text, Tradition, and Theology in Ezekiel
Reviewed by William R. Osborne

EABS/SBL Last Call of Papers (Amsterdam July 2012)

Στις 1 Φεβρουαρίου τελειώνει η προθεσμία για την υποβολή περιλήψεων και αιτήσεων συμμετοχής με εισήγηση στην ερευνητική μου ομάδα "Graeco-Roman Society and the New Testament" στην European Association of Biblical Studies. Φέτος το συνέδριο της εταιρίας διοργανώνεται από κοινού με την SBL στο Άμστερνταμ (22-26 Ιουλίου):

Description: The research group will focus a) on various aspects of the social life of the Graeco-Roman world (e.g. household networks and religion, kinship, friendship and other relationships, slavery, prostitution, social and geographical mobility, social groups, everyday life in Graeco-Roman cities etc.) that consist part of the socio-historical context of the New Testament texts and could therefore provide insight into them, and b) on artifacts from the Graeco-Roman world (e.g. inscriptions, papyri and archeological findings) that can shed light to various aspects of the New Testament texts and events.

Call for papers: Papers that present interdisciplinary approaches to the topics under discussion and offer new insights and interpretations of New Testament texts placing them within their socio-historical context are welcome.

Two sessions are scheduled for the meeting of 2012 in Amsterdam:

• an open session where papers on any topic within the range of the interests of the research group as described above are welcome
• a session focused on “Inscriptions and the New Testament”. Inscriptions have always provided useful evidence not only for understanding the New Testament vocabulary but also for illuminating events and situations described or implied in the New Testament texts. The ever growing epigraphic data provides the biblical scholarly research with a valuable pool of information that can be used through interdisciplinary readings in reconstructing the socio-historical context of the NT texts and the early Christian communities.

Therefore, papers that deal a) with methodological issues regarding the constructive use of the epigraphic data in the NT exegesis, b) with the evaluation of the work done in this field by previous scholars (e.g. A. Deissmann, R. Horsley etc), c) with particular cases of utilization of the epigraphic data in the lexicographical research of the NT, and d) with the use of the inscriptions in illuminating the social, political or religious background of the NT, are welcome.

Paper proposals should be proposed through the SBL International Meeting website

Η τρέλα του Καλιγούλα / Caligula's madness

Μέσω της ιστοσελίδας History of the Ancient World πληροφορούμαστε για την ανάρτηση στο διαδίκτυο ενός παλιού άρθρου σχετικά με την τρέλα του αυτοκράτορα Καλιγούλα, ενός αυτοκράτορα της εποχής της Καινής Διαθήκης, ο οποίος συνδέεται άμεσα με τα γεγονότα που περιγράφονται από τον Φίλωνα στο έργο του Πρεσβεία προς Γάιον:

A.T. Sandison, "The Madness of the Emperor Caligula", Medical History 2:3 (1958)

Στο τρέχον τεύχος του SJOT / In the current issue of SJOT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Scandinavian Journal of the Old Testament 25:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Bernard P. Robinson, "The theophany and meal of Exodus 24", 155-173 
• Thomas L. Thompson, "Memories of Esau and narrative reiteration : themes of conflict and reconciliation",174-200 
• Kurt L. Noll, "Did 'scripturalization' take place in Second Temple Judaism?", 201-216 
• Bob Becking, "Zedekiah, Josephus and the dating of the Books of Chronicles", 217-233 
• Thi L. Tran, "Expressions of the particular terms of love in the Song of Songs", 234-259 
• Carly L. Crouch, "Adapting the cosmological tradition in Isaiah 40-45", 260-275 
• Alexander I. Abasili, "Genesis 38: the search for progeny and heir", 276-288 
• Patty van Cappellen, "Un rituel collectif: analyse de 1 Ch 15-16 selon le modèle de E. Durkheim", 289-302

Δύο ενδιαφέροντα άρθρα / Two interesting articles

Στην ιστοσελίδα The Bible and interpretation αναρτήθηκαν δύο πολύ ενδιαφέροντα άρθρα:

Ruth Langer, "Cursing the Christians? History of the Birkat HaMinim"

Daniel A. Smith, "The Trouble With Q"

Ένα νέο άρθρο στο JGRChrJ / A new article on JGRChrJ

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 8 (2011) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο:

Greg Goswell, 'An Early Commentary on the Pauline Corpus: The Capitulation of Codex Vaticanus'

Δύο άρθρα για το γνωστικισμό στο τρέχον ZAC / Two articles on Gnosticism in the current issue of ZAC

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschrift für antikes Christentum 15:3 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με τη μελέτη του Γνωστικισμού:

• AnneMarie Luijendijk, "'Jesus says: 'There is nothing buried that will not be raised'.' : a late-antique shroud with Gospel of Thomas logion 5 in context", 389-410
• Christoph Markschies, "Individuality in some Gnostic authors : with a few remarks on the interpretation of Ptolemaeus, Epistula ad Floram", 411-430

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού ΒΒR / In the current issue of BBR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Bulletin of Biblical Research 21:4 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος: 

• H.D. Zacharias, "Old Greek Daniel 7:13-14 and Matthew's Son of Man", 453-465 
• Robert S. Snow, "Let the reader understand : Mark's use of Jeremiah 7 in Mark 13:14", 467-477 
• Steven M. Bryan, "Consumed by zeal : John's use of Psalm 69:9 and the action in the temple", 479-494
• Brian J. Tabb, "Johannine fulfillment of Scripture : continuity and escalation", 495-505 
• Timothy Wiarda, "The portrayal of Peter and atonement theology in the Gospel of John", 507-523

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον JbAC / An article of biblical interest in the current JbAC

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Jahrbuch für antikes Christentum 53 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:


Boris Dunsch, "Menander bei Paulus. Oralität, Performanz und Zitationstechnik im Corpus Paulinum", 5-19

Στο τρέχον τεύχος του RivB / In the current issue of RivB

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Rivista biblica 59:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Christian B. Amphoux, "L'histoire du texte de l'Épître de Jacques", 149-187 
• Alexander Rofé, "Correzioni del TM motivate dal principio dell'amore di Dio per Israele (Am 6,8; Os 1,6; Ger 31,32)", 189-203 
• Antonio Landi, "La exousia del Figlio dell'uomo di rimettere i peccati e la comunità matteana (Mt 9,1-8)", 205-222 
• Giorgio Jossa, "Criterio di plausibilità e argomenti 'e silentio' : il caso di Mc 7,15", 223-239
• Giuseppe DeVirgilio, "L'esortazione apostolica "Verbum Domini" : prospettive teologico-pastorali", 241-261

Ένας αρχαίος αστρολογικός δίσκος / An ancient astrological board

Σύμφωνα με δημοσίευμα του LiveScience βρέθηκε σε σπήλαιο στην Κροατία τμήμα αστρολογικού δίσκου, ο οποίος σύμφωνα με το δημοσίευμα είναι 2.000 χρόνων τουλάχιστον. Το εύρημα αποτελείται από 30 θραύσματα ελεφαντόδοντου,  τα οποία φέρουν χαραγμένα επάνω τους σύμβολα του ζωδιακού κύκλου. Από το δημοσίευμα προκύπτει ότι τα τμήματα βρέθηκαν παλαιότερα και συναρμολογήθηκαν τώρα. Τα σύμβολα που διασώζονται είναι του Καρκίνου (φωτο), των Διδύμων και των Ιχθύων. Ο δίσκος βρέθηκε δίπλα σε σταλαγμίτη με φαλλικό σχήμα και όστρακα αγγείων ελληνιστικής εποχής. 

O τρέχων τόμος του JBTh / The current volume of JBTh

Ο τόμος του Jahrbuch für biblische Theologie 25 (2010) είναι αφιερωμένος στη σχέση Βίβλου και Θεολογίας:

• Bernd Janowski, "Einführung: Wie biblisch ist die Theologie?", 3-5 
• Christoph Schwöbel, "Wie biblisch ist die Theologie? : systematisch-theologische Bemerkungen zur Themafrage", 7-18 
• Hans Weder, "Biblische Theologie : Konturen und Anforderungen aus hermeneutischer Perspektive", 19-40 
• Irmtraud Fischer, "Einführung: Wie biblisch und theologisch ist die alttestamentliche Exegese?", 43-44 
• Ludger Schwienhorst-Schönberger, "'Eines hat Gott gesagt, zweierlei habe ich gehört' (Ps 62,12) : Sinnoffenheit als Kriterium einer biblischen Theologie", 45-61 
• Konrad Schmid, "Sind die Historisch-Kritischen kritischer geworden? : Überlegungen zu Stellung und Potential der Bibelwissenschaften in der Theologie", 63-78 
• Jörg Frey, "Einführung: Wie biblisch und theologisch ist die neutestamentliche Exegese?", 81-83 
• Jens Schröter, "Wie theologisch ist die Bibelwissenschaft? : Reflexionen über den Beitrag der Exegese zur Theologie", 85-104 
• Michael Theobald, "Exegese als theologische Basiswissenschaft : Erwägungen zum interdisziplinären Selbstverständnis neutestamentlicher Exegese", 105-139 
• Berndt Hamm, "Einführung: Wie biblisch ist die Kirchengeschichte?", 143-145 
• Uta Heil, "Wann ist die Kirchengeschichte "biblisch"? : Anmerkungen zur Bedeutung und Problematik der "veritas hebraica et graeca" aus altkirchlicher Sicht", 147-173 
• Albrecht Beutel, "Wie biblisch ist die Kirchen- und Theologiegeschichte? : überprüft am Beispiel von Luthers Obrigkeitsschrift (1523)", 175-199 
• Dorothea Sattler, "Einführung: Wie biblisch ist die Systematische Theologie?", 203-205 
• Jörg Lauster, "Erfahrungserhellung : zur Bedeutung der Bibel für die Systematische Theologie", 207-220 
• Hans Kessler, "Wie biblisch ist die Systematische Theologie? : kritisch-kreative Traditionsvermittlung in heutigen Kontexten", 221-240 
• Ottmar Fuchs, "Einführung: Was ist biblisch an der Praktischen Theologie?", 243-245 
• Rainer Bucher, "Wann und unter welchen Umständen wäre die Praktische Theologie biblisch?", 247-263 
• Friedrich Schweitzer, "Welche Exegese braucht die Religionspädagogik? : oder: Keine biblische Religionspädagogik ohne religionspädagogische Exegese?", 265-285 
• Günter Stemberger, "Einführung: Judaistik und Biblische Theologie", 289-290 
• Gabrielle Oberhänsli-Widmer, "Wie biblisch ist israelische Literatur? : ein Streiflicht auf David und Elija", 291-303 
• Beate Ego, "Judaistik und Biblische Theologie : forschungsgeschichtliche und systematische Überlegungen zu einem komplexen Verhältnis", 305-329

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του TC / A new article in the current issue of TC

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού TC 16 (2011) έχει αναρτηθεί ένα ακόμη ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με το κείμενο της προς Κολοσσαείς: 

Matteo Grosso, The Diversification of Colossians’ Text and Women’s Status in the Early Church

Μαθήματα για τη συριακή γραμματεία / Lectures on syriac literature

Το Ίδρυμα «Άρτος Ζωής» διοργανώνει τέσσερα μαθήματα για τη χριστιανική συριακή γραμματεία.

Τα μαθήματα θα παραδώσει ο Sebastian Brock, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας, η κορυφαία σήμερα αυθεντία στο χώρο της συριακής γραμματείας και της ιστορίας των συρόφωνων εκκλησιών της Μέσης Ανατολής.

Τον ομιλητή θα παρουσιάσει ο Μανόλης Παπουτσάκης, επίκουρος καθηγητής συριακής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, Η.Π.Α., Department of Near Eastern Studies.

Τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν από την Τρίτη 24 Ιανουαρίου έως και την Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2012, στις 6 το απόγευμα (το μάθημα διαρκεί μία περίπου ώρα ̇ ακολουθεί συζήτηση), στην αίθουσα "Αρέθας" του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του Μ.Ι.Ε.Τ, στην οδό Παναγή Σκουζέ 3, πίσω από το ιερό της Αγίας Ειρήνης οδού Αιόλου (βλ. συνημμένο χάρτη), με ελεύθερη είσοδο.

Τα μαθήματα θα γίνουν στα αγγλικά, θα υπάρχει όμως διερμηνεία στα ελληνικά κατά τη συζήτηση που θα ακολουθεί κάθε μάθημα.

Αναλυτικά, τα θέματα των μαθημάτων θα είναι τα εξής:

Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2012:

Syriac Spirituality, 4th-8th centuries: An Overview

Τετάρτη 25 Ιανουαρίου 2012:

St Ephrem and his " Sea of Symbols / Mysteries "

Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2012:

St Isaac the Syrian on Divine Compassion

Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2012:

Some Central Themes: Prayer of the Heart and the Spiritual Mirror

Ίδρυμα "Άρτος Ζωής"
Μπουμπουλίνας 28, Αθήνα
Τηλ.: 210-8824547, 210-8228791
artos@otenet.gr
www.artos.zoes.gr

Τροφοί στο ρωμαϊκό κόσμο / Wet nurses in the Roman World

Διαβάστε την ενδιαφέρουσα διατριβή της Anna Sparreboom στη σελίδα academia.edu στην οποία παρουσιάζεται η θέση και ο ρόλος των τροφών στη ρωμαϊκή κοινωνία:

Wet nursing in the Roman Empire: Indifference, efficiency and affection

Τα δύο τελευταία τεύχη του EC / In the last two issues of EC

Early Christianity 2:3 (2011)

• A.J. Harrill, "Paul and Empire: Studying Roman Identity after the Cultural Turn", 281-311 
• H. Cancik, "Hairesis, Diatribe, Ekklesia. Griechische Schulgeschichte und das Lukanische Geschichtswerk", 312-334 
• A.J. Droge, "Ghostlier demarcations: the “gospels“ of Augustus and Mark", 335-355 
• Paul A. Holloway, "Commendatio aliqua sui: Reading Romans with Pierre Bourdieu", 356-383 
• John Granger Cook, "A Note on SEG 53, 633: Crucifixion in Imperial Thessalonica", 387-390 

Early Christianity 2:4 (2011)

• Ruben Zimmermann, "Geschichtstheorien und Neues Testament. Gedächtnis, Diskurs, Kultur und Narration in der historiographischen Diskussion", 417-444 
• Steve Mason, "Speech-Making in Ancient Rhetoric, Josephus, and Acts: Messages and Playfulness, Part I", 445-467 
• Jan Dochhorn, ",,Vater, in deine Hände übergebe ich meinen Geist“. Das Kreuzeswort Jesu in Lk 23,46 und die Rezeption von Ps 31,6 im frühen Judentum und Christentum", 468-491 
• William “Chip“ Gruen, "The Liminal Donkey: A Reappraisal of the Palatine Crucifix", 492-514 
• Ursula Schattner-Rieser, "Die Vision Gabriels (Hazon Gabriel-HazGab). Ein Steintext vom Toten Meer?", 517-536

Στο τρέχον τεύχος του TynBull / In the current issue of TynBull

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Tyndale Bulletin 62:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος: 

• David P. Seccombe, "Incongruity in the gospel parables", 161-172
• Carsten Vang, "God's love according to Hosea and Deuteronomy : a prophetic reworking of a Deuteronomic concept?", 173-194
• Allan Chapple, "Getting 'Romans' to the right Romans : Phoebe and the delivery of Paul's Letter", 195-214
• Rodney K. Duke, "Form and meaning : multi-layered balanced thought structures in Psalm 24:4",  215-232
• Gregory Goswell, "Isaiah 1:26 : a neglected text on kingship", 233-246
• Andrew J. Wilson,  "Hebrews 3:6b and 3:14 revisited", 247-267
• David Instone-Brewer, "Jesus of Nazareth's trial in the uncensored Talmud",  269-294
• John Nolland, "The thought in John 1:3c-4", 295-311
• Daniel S. Diffey, "The royal promise in Genesis : the often underestimated importance of Genesis 17:6, 17:16 and 35:11", 313-316
• Andrew Harker, "Spiritually called Sodom and Egypt : getting to the heart of early Christian prophecy through the Apocalypse of John", 317-319