Οι ιουδαϊκές και χριστιανικές κατακόμβες στην έρευνα / The Jewish and Christian catacombs in research

Στη σελίδα του Πανεπιστημίου του Chicago έχει αναρτηθεί η εισήγηση της Amy K. Hirschfeld που έγινε στο πλαίσιο του συνεδρίου "Commemorating the Dead: Texts and Artifacts in Context: The Shohet Conference on Roman, Jewish and Christian Burials" (Πανεπιστήμιο του Chicago, 2005) κι έχει ως θέμα της τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους αντιμετωπίστηκαν οι ιουδαϊκές και χριστιανικές κατακόμβες από τους ερευνητές. 

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, πατήστε επάνω στον τίτλο:

The Intellectual History of Catacomb Archaeology

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού SNTU / In the current issue of SNTU

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Studien zum Neuen Testament und seiner Umwelt 36 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Heinz: Giesen,  "Triumph der Herrlichkeit : zur eschatologischen Dimension des Heils nach Röm 8,17c-30", 5-59
• Sandra Hübenthal, "Pseudepigraphie als Strategie in frühchristlichen Identitätsdiskursen? : Überlegungen am Beispiel des Kolosserbriefs",  61-92
• Isaac Kalimi, "Episoden aus dem Neuen Testament und ihr Ursprung in der Hebräischen Bibel - dem Alten Testament",  93-110
• Karl M. Schmidt, "Die Wehen des Völkerapostels : Gal 4,19 und die topographische Verankerung des Heidenapostolats innerhalb von Gal 1,13-2,14 und Gal 4,21-31",  11-156
• Thomas Witulski, "Bar Kokhba und Qumran : Anmerkungen zum theologisch-ideologischen Hintergrund des zweiten jüdischen Krieges anhand des Paradigmas des nasî'-Titels",  157-207

Η πρώτη συνάντηση του Biblicum για το έτος 2012 / Τhe first meeting of Biblicum in 2012

Η πρώτη συνάντηση του ΒIBLICUM θα γίνει τη Δευτέρα 16 Ιανουαρίου στι 19.30. Εισηγητής θα είναι ο επίκουρος καθηγητής Χαράλαμπος Ατματζίδης με θέμα: 

"'Ίησοῦς ... ἦν [γὰρ] παραδόξων ἔργων ποιητής'. Η εξορκιστική δραστηριότητα του Ιησού - περιπτωσιολογία και νοηματοδότηση"

Στον ιστοτόπο  http://www.theo.auth.gr/theo/gr/Divisions/Pages/Div1.aspx  θα βρίσκονται (σταδιακά) σε μορφή αρχείων pdf όλες οι εισηγήσεις της χρονιάς. 

Τρίτη συνάντηση Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής / Third meeting of the Seminar of Orthodox Theology

Το Σεμινάριο Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2012 και ώρα 6:00 μμ. στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.

Εισηγητής: κ. Γρηγόριος Ζιάκας, Ομότιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με θέμα:  

«ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΚΟΡΑΝΙΟ. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ »

Τον εισηγητή και το έργο του θα παρουσιάσει ο κ. Απόστολος Κραλίδης, Επίκ. Καθηγητής της Ιστορίας των Θρησκειών

Στο τρέχον τεύχος του Novum Testamentum / In the current issue of Novum Testamentum

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Novum Testamentum 53:4 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:


Jan Lambrecht, "'You shall not swear falsely' (Matt 5:33c)", 315-318

Yπάρχουν σοβαροί λόγοι που οδηγούν στο να υποθέσουμε ότι στο Μτ 5, 33γ ο συγγραφέας αναφέρεται στο δεκάλογο (Έξ 20, 16) και πιθανόν με το "οὐκ ἐπιορκήσεις" δεν εννοεί "δεν θα αθετήσεις την ένορκη  υπόσχεσή σου" (έτσι ο John A.L. Lee) αλλά "δεν θα ψευδορκήσεις". Ο Ματθαίος παραθέτει ελεύθερα το δεκάλογο σε τέσσερις άλλες αντιθέσεις και στο 19, 18 προσφέρει ένα ανάλογο παράθεμα.  Ο στίχος 33 με το "δὲ" στο 33δ έχει νόημα. 

James R. Edwards, "Galatians 5:12", 319-337

Διάφορες μεταφορικές ερμηνείες του Γαλ 5, 12 προτάθηκαν κατά τη διάρκεια της πατερικής περιόδου και συνεχίζουν να προτείνονται και σήμερα. Οι σύγχρονοι ερμηνευτές γενικά προτιμούν τις περισσότερο κατά γράμμα ερμηνείες, αν και λίγοι θεωρούν το Γαλ 5, 12 ως σημαντικό για την ανάπτυξη της επιχειρηματολογίας της προς Γαλάτας. Μία διερεύνηση της λατρείας της Μητέρας Θεών στη ρωμαϊκή Γαλατία, ωστόσο, καταδεικνύει τη σχέση που έχει η σαρκαστική απεικόνιση του Γαλ 5, 12 με το κοινωνικό περιβάλλον των Γαλατών. Υπό το φως αυτής της σχέσης επανεξετάζεται η επιχειρηματολογία της προς Γαλάτας επιστολής κι αποκαλύπτει ότι εκείνοι οι οποίοι δίνουν μία σημαντική σημασία στην περιτομή ως μέσο σωτηρίας κάνουν τόσο λάθος όσο και οι ιερείς της λατρείας της Κυβέλης.   

Hans Förster, "Johannes 11:11-14—ein typisches johanneisches Missverständnis?", 338-357

Στην ιστορία της ανάστασης του Λαζάρου υπάρχει μία παρεξήγηση (Ιω 11, 11-14), η οποία απομακρύνεται κατά πολύ από τις χαρακτηριστικές ιωάννειες παρανοήσεις. Η απάντηση των μαθητών φαίνεται να είναι εκτός θέματος. Μία διερεύνηση αυτής της ενότητας θέτει το ερώτημα, αν η απάντηση, όπως αυτή διατυπώνεται, εκφράζει την προσδοκία των μαθητών για ένα θαύμα θεραπείας. Σε αυτήν την περίπτωση ο Ιησούς θα ήταν το ποιητικό αίτιο στην απόδοση της υποθετικής πρότασης στο Ιω 11, 12 κι η παρεξήγηση θα ήταν μια χαρακτηριστική ιωάννεια παρεξήγηση. 

Dirk Jongkind, "Some Observations on the Relevance of the 'Early Byzantine Glossary' of Paul for the Textual Criticism of the Corpus Paulinum", 358-375

Στα 2005 κυκλοφόρησε ένα λεξικό για τις παύλειες επιστολές με τον τίτλο “Ein frühbyzantinisches Glossar.“ Αυτό το γλωσσάρι αποδεικνύεται ένας πολύτιμος μάρτυρας  του ελληνικού κειμένου του Παύλου και πιστοποιεί ένα καλό και παλιό κείμενο. Επιπλέον φωτίζει τη γένεση των κειμενικών παραλλαγών κατά την αντιγραφή του κειμένου της Καινής Διαθήκης. 

Thomas Scott Caulley, "The Chrestos/Christos Pun (1 Pet 2:3) in P72 and P125", 376-387 

Τόσο στο P72 (P.Bodm. VIII) και τον πρόσφατα δημοσιευμένο Ρ125 (P.Oxy. 4934), η παράθεση του Ψ 33, 9 (Ο΄) στο 1 Πε 2, 3, η παράθεση στηρίζεται σε ένα λογοπαίγνιο μεταξύ του χρηστός (καλός) και Χριστός. Σε αυτούς τους δύο παπύρους, τους αρχαιότερους μάρτυρες για το 1 Πε, η παράθεση του Ψαλμού - "γεύσασθε και ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ κύριος" - μετατρέπεται σε ομολογία "ο Χριστός είναι ο Κύριος" και γράφεται και τις δύο φορές ως nomina sacra. Σε αυτό το άρθρο εξετάζεται η χρήση του Ψ 33, 9 (Ο') στην 1 Πε κι αναλύεται το σχετικό κείμενο στους δύο παπύρους. Ο συγγραφέας συζητά τον P72 στο πλαίσιο της ευρύτερης συνάφειας του κώδικα Bodmer. Αυτή η παραλλαγή είναι αρχαία και διαδεδομένη, μολονότι τα δύο κείμενα των δύο παπύρων υπό συζήτηση δεν συνδέονται στενά μεταξύ τους. Στο άρθρο εξετάζονται οι πιθανές συνέπειες που έχει αυτή η ανάγνωση στην κατανόηση της αρχαίας χριστιανικής αντίστασης στους διωγμούς της Ρώμης καθώς επίσης και στην παρανόηση εκ μέρους των Ρωμαίων των ονομάτων χρηστός και χριστός, χρηστιανοί και χριστιανοί.

Christophe Guignard, "The Content of Vatopedinus 853 (= Minuscule 1720 Gregory-Aland)", 388-389 

Σκοπός αυτής της σύντομης ανακοίνωσης είναι να συμπληρώσει και να διορθώσει τις πληροφορίες που υπάρχουν στον κατάλογο των Σ. Ευστρατιάδη και Αρκαδίου, όσον αφορά στο περιεχόμενο του Βατοπεδινού χειρογράφου 853 (1750 στον Gregory-Aland) και να προσθέσει κάποιες επιπλέον πληροφορίες όσον αφορά στα χαρακτηριστικά του. 

Tjitze Baarda, "'Abraham has seen you?'", 390-402 

Σε αυτό άρθρο υποστηρίζεται ότι οι ισλαμικές παραγματείς εναντίον του χριστιανισμού, που χρονολογούνται κατά τον 10ο αι. κι εξής, παρέχουν κάποιες σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την εξήγηση και το κείμενο της Καινής Διαθήκης. Οι πραγματείες του Abd al-Jabbār είναι πολύ γνωστές γι' αυτό. Αυτή η μελέτη ασχολείται με μία ενδιαφέρουσα επιστολή που γράφηκε από έναν προσήλυτο, τον  al-Hassan b. Ayyūb, με σκοπό να πείσει τον αδελφό του ότι το Ισλάμ είναι μία καλύτερη εναλλακτική λύση. Έτσι ασχολείται με κείμενα της Βίβλου, ιδιαίτερα με τα κάποια των ευαγγελίων. Ένα από αυτά είναι το Ιω 8, 56-59. 

Στο τρέχον τεύχος του JSHJ / In the current issue of JSHJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the Historical Jesus 9: 2-3 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Paul N. Anderson, "The Origin and Development of the Johannine Egō Eimi Sayings in Cognitive-Critical Perspective", 139-206

Η κριτική θέση ότι τα "εγώ-ειμί" λόγια του Ιησού στο τέταρτο ευαγγέλιο δεν έχουν καμιά σχέση με τις διδασκαλίες του Ιησού της Ναζαρέτ στηρίζεται κυρίως στην παρατήρηση ότι αυτά απουσιάζουν από τα συνοπτικά. Κατά συνέπεια ο Ιωάννης αποκλείσθηκε από την έρευνα για τον ιστορικό Ιησού, επειδή θεωρήθηκε ότι χαρακτηρίζεται από μη ιστορικότητα. Ωστόσο οι κριτικές αναλύσεις γενικά παρέβλεψαν τις ομοιότητες μεταξύ Ιωάννη και συνοπτικών. Ενώ ο τρόπος που ο Ιωάννης παρουσιάζει τον Ιησού μέσα από τα "εγώ-ειμι" χωρία είναι υψηλά θεολογικός, δε μπορεί να υποστηριχθεί ότι είτε ο τρόπος λόγου που δηλώνεται με τα εγώ-ειμι λόγια είτε οι μεταφορές και τα θέματά τους απουσιάζουν από τους συνοπτικούς. Πραγματικά και στον Μάρκο είναι παρόντα κάποια απόλυτα εγώ-ειμι λόγια και καθένας από τους εννιά όρους που χρησιμοποιούνται ως κατηγορούμενα στον Ιωάννη είναι επίσης παρόντες στους συνοπτικούς. Ωστόσο δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι τέτοιοι όροι, στη βάση μόνο των συνοπτικών, δε χρησιμοποιήθηκαν από τον ιστορικό Ιησού ή δεν υπήρχαν μέσα στο υλικό της παράδοσης. Ο συγγραφέας προτείνει ως πιθανή εξήγηση του τρόπου που παρουσιάζεται ο Ιησούς μέσα από τα ιωάννεια λόγια εγώ-ειμι τη γνωσιακή-κριτική ανάλυση. Μέσα από την ανάπτυξη της ιωάννειας παράδοσης αρχαία λόγια του Ιησού εντάχθηκαν μέσα στην απολογητική παρουσίαση της δράσης του Ιησού ως ένα τρόπο για να πείσει τους μετέπειτα ακροατές του ότι αυτός είναι πραγματικά ο Μεσσίας/Χριστός.   

Linda McKinnish Bridges, "Aphorisms of Jesus in John: An Illustrative Look at John 4.35", 207-229 

Αυτό το λογοτεχνικό είδος, ο αφορισμός, βρίσκει την απόλυτη έκφρασή του στο κατά Ιωάννην. Ίχνη του κόσμου της προφορικότητας, αυτά "τα πολύτιμα πετράδια που φωτίζουν" προκαλούν σκέψεις και προσκαλούν τον ερευνητή να δώσει μια απάντηση, γιατί διαφωτίζουν όχι μόνο το λογοτεχνικό σκηνικό του ευαγγελίου, αλλά επίσης παρέχουν ένα πρίσμα μέσα από το οποίο μπορεί κανείς να δει την παράδοση για τον Ιησού μέσα στο ευαγγέλιο του Ιωάννη. Η συγγραφέας δηλώνει ότι το έργο του στηρίζεται στην έρευνα του J.D. Crossan στο έργο του In Fragments στο οποίο πραγματεύεται τους αφορισμούς του Ιησού με επίκεντρο τα συνοπτικά ευαγγέλια. Είναι αναγκαίο ωστόσο να γίνει περισσότερη δουλειά στους αφορισμούς που υπάρχουν στο κατά Ιωάννην. Μολονότι ο αφορισμοί του Ιησού στον Ιωάννη έχουν αποκλεισθεί από τη βάση δεδομένων των αυθεντικών λόγων του Ιησού, η οποία συντάχθηκε από τα μέλη του Jesus Seminar, δεν θα έπρεπε αυτά τα πολύτιμα πετράδια θα πρέπει και πάλι να εξετασθούν. Ενώ οι αφορισμοί του κατά Ιωάννην οδηγούν τον ερευνητή στο αφηγηματικό σκηνικό του ευαγγελίου και ίσως αποκαλύπτουν κάποιες ιδιαίτερες πτυχές της κοινότητας, δεν είναι επίσης δυνατό να παρέχουν τουλάχιστον κάποιες βιαστικές ματιές στο πρόσωπο του Ιησού; Η συγγραφέας χρησιμοποιεί ως παράδειγμα το Ιω 4, 35 και προτείνει έναν τρόπο κατανόησης της μορφής και λειτουργίας των ιωάννειων αφορισμών. Ταυτόχρονα εξετάζει την αυθεντικότητα του λογίου στο Ιω 4, 34-35 εφαρμόζοντας τα καθιερωμένα κριτήρια αυθεντικότητας. Επιπλέον προτείνει το κριτήριο της προφορικότητας ως ένα εργαλείο διερεύνησης.  

 Benjamin E. Reynolds, "The Johannine Son of Man and the Historical Jesus: Shall Ever the Twain Meet? John 9.35 as a Test Case", 230-242
Η έρευνα έχει γενικά απορρίψει τη σπουδαιότητα των λόγων του Υιού του Ανθρώπου στο κατά Ιωάννην ως μίας επιπλέον πηγής στη συζήτηση του προβλήματος του Υιού του Ανθρώπου. Η υποψία για τους λόγους του Ιησού στο κατά Ιωάννην οδήγησε στην απόρριψή τους. Το Ιω 9, 35 προσφέρει ένα ενδιαφέρον παράδειγμα που οδηγεί στην επανεξέταση της αυθεντικότητας των λόγων του Υιού του Θεού στο κατά Ιωάννην.  Μία διερεύνηση αυτού του λογίου αποκαλύπτει ότι παρουσιάζει ασυνέχεια σε σχέση με τον αρχέγονο Χριστιανισμό, με τον Ιουδαϊσμό του Δεύτερου Ναού, με τις ομολογίες πίστης του κατά Ιωάννην ευαγγελίου. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτό το λόγιο μπορεί να προέρχεται από τον ιστορικό Ιησού. 

Ruben Zimmermann, "Are there Parables in John? It is Time to Revisit the Question", 243-276 

Ένα σημείο συμφωνίας μεταξύ της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού και την έρευνα για το κατά Ιωάννην είναι ότι δεν υπάρχουν παραβολές στο τέταρτο ευαγγέλιο. Στο παρόν άρθρο, ωστόσο, αμφισβητείται αυτή η κοινή θέση επί τη βάσει ιστορικών και φιλολογικών κριτηρίων. Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα της έρευνας για τη μνήμη, ο συγγραφέας δεν προσπαθεί να δει "πίσω"  από το κείμενο, αλλά μάλλον αποδέχεται το κείμενο ως ένα ιστορικό κείμενο της μνήμης του Ιησού. Επιπλέον οι νέες θεωρίες για τα λογοτεχνικά είδη καθιστούν αναγκαία τη μετακίνηση κατά την εφαρμογή της κριτικής της μορφής στο είδος της παραβολής. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα νέα μεθοδολογικά συμπεράσματα ο ερευνητής ανακαλύπτει κείμενα στο κατά Ιωάννη, τα οποία μπορούν εξίσου να χαρακτηρισθούν ως "παραβολές" όπως κείμενα που υπάρχουν στα συνοπτικά ευαγγέλια. Επιπλέον, αυτές οι ιωάννειες παραβολές, στη συγκεκριμένη μορφή ανάμνησης, διατηρούν και αποκαλύπτουν σημαντικές θεολογικές πτυχές των παραβολών του Ιησού.

Ο τάφος του Talpiot / Talpiot tomb

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα κείμενο των Kevin Kitty και του Mark Elliott του Πανεπιστημίου του Wyoming στο οποίο εξετάζονται οι θέσεις της Jodi Magness σχετικά με το γνωστό τάφο του Talpiot. Regarding Magness and Talpiot

Στο τρέχον τεύχος του HBT / In the current issue of HBT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Horizons in Biblical Theology 33:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Nicholas Ansell, "On (Not) Obeying the Sabbath: Reading Jesus Reading Scripture", 97-120

Σε αυτήν τη μελέτη εξετάζεται η αντιπαράθεση για το Σάββατο στο Μκ 2, 23-28 προκειμένου να αναδειχθεί το πώς ο Ιησούς αντιμετωπίζει την πρόκληση της βιβλικής ερμηνείας,  καθώς διατυπώνει το τι σημαίνει για τους μαθητές του να σκέφτονται τον Θεό εν ελευθερία. Στις κλασικές ερμηνείες της περικοπής η ερμηνευτική διαδικασία, που τίθεται σε εφαρμογή εδώ και την οποία ο συγγραφέας της μελέτης ονομάζει "διαβάζοντας τις Γραφές που παρουσιάζουν τον Ιησού να διαβάζει τις Γραφές", περιορίζεται στα αρχικά της στάδια. Αν μία αφήγηση έχει "ζωή από μόνη της" πέρα από την πρόθεση του συγγραφέα (όσο απαραίτητος κι αν είναι ο συγγραφέας), μπορούμε να πούμε το ίδιο και για έναν χαρακτήρα, που καταλαμβάνει κεντρική θέση μέσα στην αφήγηση; Αν ισχύει αυτό, έχει περισσότερη σπουδαιότητα ο "Ιησούς στο κατά Μάρκον ευαγγέλιο" από τον "Ιησού του Μάρκου"; Στόχος της μελέτης είναι να αναπτύξει μία διακειμενική, χριστοκεντρική ερμηνευτική μέσω της εξέτασης των εμμέσων και άμεσων τρόπων με τους οποίους παρουσιάζεται ο Ιησούς μέσα στην αφήγηση  διαβάζει τις Γραφές. 

James E. Robson, "Forgotten Dimensions of Holiness", 121-146

Σε αυτήν τη μελέτη εξετάζεται μία κάπως ξεχασμένη διάσταση της θείας αγιότητας, της θείας αγιότητας ως αγάπης. Ο συγγραφέας ξεκινά από μία εμφανή ασυμφωνία μεταξύ της περίληψης του Νόμου στην Καινή Διαθήκη "θα πρέπει να αγαπάτε τον πλησίον σας όπως τον εαυτό σας" (Λευιτ 19, 18) και τη συνάφεια αυτού του στίχου στο Λευιτ, όπου η πιο πιθανή περίληψη του Νόμου είναι το κάλεσμα "να είστε άγιοι, γιατί κι εγώ, ο Γιαχβέ ο Θεός σας, είμαι άγιος" (Λευιτ 19, 2).  Ο συγγραφέας εξετάζει τη σημασία της σύνδεσης του Λευιτ 19, 2 και 19, 18 και υποστηρίζει ότι είναι σωστό να μιλήσει κανείς για την αγάπη ως μία διάσταση της θείας αγιότητας. Στο κύριο μέρος του άρθρου, όπου εξετάζεται γενικότερα η Π.Δ., συμπεριλαμβανομένων των βιβλίων της Εξόδου, Ιεζακιήλ, Ωσηέ και της ζωής της προσευχής στον Ισραήλ, η θεία αγιότητα ως αγάπη είναι προφανής μέσα από μία προσεκτική εξέταση τριών διαστάσεων: αγιότητα και αυτο-αποκάλυψη, αγιότητα και σωτηρία, αγιότητα και θεία παρουσία.

Yung Suk Kim, "'Imitators' (Mimetai) in 1 Cor. 4:16 and 11:1: A New Reading of Threefold Embodiment", 147-170

Όταν γίνεται λόγος για τη γλώσσα της "μίμησης" στις επιστολές του Παύλου  (1 Κορ 4, 16. 11, 1; Φιλιπ 3, 17. 1 Θεσσ. 1, 6-7. 2, 14), οι ειδικοί εκφράζουν διαφωνίες. Στη μία άκρη αυτού του φάσματος απόψεων βρίσκεται η άποψη ότι ο Παύλος ακολουθεί το στωικό μοντέλο μίμησης, σύμφωνα με το οποίο ο δάσκαλος καλεί τους μαθητές να τον ακολουθήσουν βάσει της εξουσίας του, η οποία έχει εδραιωθεί μέσω της καλής του συμπεριφοράς. Κατά συνέπεια ο Παύλος αντιμετωπίζεται ως ο υποστηρικτής του ελληνιστικού ιδεώδους της ενότητας εις βάρος της πολυμορφίας. Στην άλλη πλευρά του φάσματος ο Παύλος αντιμετωπίζεται ως κοινωνικά συντηρητικός κι ως εμπόδιο στην πραγματική απελευθέρωση. Εδώ η ιδέα της μίμησης χρησιμοποιείται ως ένα μέσο ελέγχου και κυριαρχίας επάνω σε άλλους, όπως υποστήριξαν ερμηνευτές που εφαρμόζουν τη φεμινιστική ή μεταποικιακή ερμηνευτική προσέγγιση. Έτσι η προτροπή του Παύλου "μιμηταί μου γίνεσθε καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ" (1 Κορ 11, 1) κατανοείται ως μία απαίτηση για ομοιομορφία, ως μία προτροπή να αντιγράψουν τον Παύλο. Ωστόσο η γλώσσα της μίμησης μπορεί να κατανοηθεί και μέσω της "ενσωμάτωσης" - ενός τρόπου ζωής, ως μίας εναλλακτικής κατανόησης της μίμησης στην 1 Κορ, που συνδέει μεταξύ τους τρεις πλευρές, του Θεού-Πατέρα, του Χριστού και του πιστού. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η μίμηση στην 1 Κορ δε σημαίνει αντιγραφή ή ομοιότητα ούτε ένα τύπο ή μοντέλο που πρέπει να ακολουθήσουν οι Κορίνθιοι. Θα πρέπει μάλλον να κατανοηθεί ως ένας τρόπος ζωής που έχει τις ρίζες του στη μορφή του σταυρωμένου Χριστού, η οποία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην επιστολή κι η οποία αποδομεί τις επιθετικές και καταστροφικές δυνάμεις μέσα σε μια κοινότητα και κοινωνία, τις οποίες αναδομεί σε μία αγαπητική κοινότητα.

Mark McEntire, "The God at the End of the Story: Are Biblical Theology and Narrative Character Development Compatible?", 171-189

Αν ο σκοπός της θεολογίας της εβραϊκής Βίβλου είναι να περιγράψει τον Θεό και τη σχέση του με τον κόσμο, τότε μας οδηγεί μπροστά σε ένα δίλημμα. Είναι προφανές ότι η Τανακ μας παρέχει μια ποικιλία περιγραφών του Θεού. Υπάρχουν δύο τρόποι για να αξιοποιηθούν αυτές οι περιγραφές: η πρώτη είναι να τοποθετηθούν σε ένα επιφανειακό επίπεδο και να συζητηθεί η σχέση και η αντιπαράθεση που υπάρχει μεταξύ τους. Η δεύτερη επιλογή είναι να τοποθετηθούν αυτές οι παραστάσεις σε μία εξελικτική πορεία και να δοθεί προτεραιότητα σε κάποιες από αυτές που βρίσκονται σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο αυτής της πορείας. Φυσικά υπάρχουν τρεις διαφορετικές λύσεις σε αυτήν την περίπτωση: η ιστορική προσέγγιση, η προσέγγιση στο πλαίσιο του κανόνος και η αφηγηματική. Οι δύο τελευταίες διαφέρουν πολύ περισσότερο μεταξύ στην χριστιανική Π.Δ. από ό,τι στην Τανάκ. Μία αυστηρά αφηγηματική προσέγγιση, η οποία διαβάζει τη βιβλική ιστορία από τη Γένεση έως τον Νεεμία, παρουσιάζει ένα θείο ον, το οποίο αλλάζει και αναπτύσσεται ως χαρακτήρας, μία διαδικασία, η οποία τονίστηκε ιδιαίτερα κατά την τελευταία δεκαετία στα έργα των Jack Miles, Richard Elliot Friedman, W. Lee Humphreys, Meir Sternberg, Jerome M. Segal κ.ά. Υπάρχει μία γενική συμφωνία ότι η θείος χαρακτήρας που παρουσιάζεται στο τέλος αυτής της αφηγηματικής εξελικτικής πορείας, είναι εκείνος που ταιριάζει στη θρησκευτική εμπειρία εκείνων που εξέδωσαν τα επιμέρους βιβλία και τον κανόνα στην τελική του μορφή. Αυτό το συμπέρασμα μπορεί να οδηγεί στην κατεύθυνση μίας αφηγηματικής θεολογικής μεθόδου, η οποία δίνει το προβάδισμα στο τελικό σημείο αυτής της εξέλιξης, μία παρατήρηση, η οποία θέτει δύο ερωτήματα: πρώτον, συμφωνεί με την πραγματική χρήση των κειμένων από εκείνους που αποπειρώνται αφηγηματικές προσεγγίσεις στη βιβλική θεολογία; Δεύτερον, τι ρόλο διαδραματίζουν εκείνες οι περιγραφές του Θεού των πρώιμων σταδίων εξέλιξης σε μια αφηγηματική προσέγγιση της θεολογίας της εβραϊκής Βίβλου; 

Μεικτοί γάμοι στην εποχή του Δεύτερου Ναού / Mixed marriages in the Second Temple period

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί το άρθρο Christian Frevel και Benedikt Rausche (Ruhr-Universität Bochum Benedikt Rausche) σχετικά με το ζήτημα των μεικτών γάμων στην περίοδο του Δεύτερου Ναού. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι οι ερευνητές θα πρέπει να λάβουν υπόψη όχι μόνο εκείνες τις ιστορίες της περιόδου, που ασκούν κριτική σε τέτοιους γάμους, αλλά και τα θετικά παραδείγματα της ιστορίας της Ρουθ, του Ιωσήφ και της Ασενέθ και της Σεπφώρας. Όπως σημειώνεται στο κείμενο τα όσα οι συγγραφείς συζητούν στο παρόν άρθρο είναι πορίσματα του ερευνητικού προγράμματος το οποίο πραγματοποίησε ο Dr. Christian Frevel (Ruhr- Universität Bochum) και το οποίο χρηματοδοτήθηκε από την Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG). Επίσης ο Christian Frevel επιμελήθηκε σχετικό βιβλίο στη σειρά Library of the Hebrew Bible / The Old Testament Studies, αρ. 547 (T &  Clark): Mixed Marriages Intermarriage and Group Identity in the Second Temple Period (ISBN: 9780567310507, τιμή 150$):

Mixed Marriages as a Challenge to Identity in Second Temple Judaism

Στο τρέχον τεύχος του EvTh / In the current issue of EvTh

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Evangelische Theologie 71:6 (2011) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα κείμενο του Jürgen Moltmann σχετικά με τη σχέση της καινοδιαθηκικής ερμηνείας και της θεολογίας:

Jürgen Moltmann, "»Verstehst Du auch, was Du liest?« Neutestamentliche Wissenschaft und die hermeneutische Frage der Theologie. Ein Zwischenruf", 405-414

Στο τρέχον τεύχος του Biblical Interpretation / In the current issue of Biblical Interpretation

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblical Interpretation 19:4-5 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα: 

• Timothy Beal, "Reception History and Beyond: Toward the Cultural History of Scriptures", 357-372
• Joseph A. Marchal, "'Making History' Queerly: Touches across Time through a Biblical Behind", 373-395
• Matthew J.M. Coomber, "Caught in the Crossfire? Economic Injustice and Prophetic Motivation in Eighth-Century Judah", 396-432
• Job Y. Jindo, "On the Biblical Notion of Human Dignity: 'Fear of God' as a Condition for Authentic Existence", 433-453
• Brian O. Sigmon, "Shadowing Jacob's Journey: Gen 47:13-26 as a Sideshadow", 454-470
• Jussi Kalervo Koivisto, "Martin Luther's Conception of fascinare (Gal. 3:1)", 471-495
• Robert D. Miller, "Solomon the Trickster", 496-504

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του ThR / Two articles of biblical interest in the current issue of ThR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Rundschau 76:4 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

 

• Andreas Schüle, "Anthropologie des Alten Testaments", 399-414
• Rüdiger Liwak, "Vierzig Jahre Forschung zum Jeremiabuch. III. Texte und Themen", 415-475

 

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον ZThK / An article of biblical interest in the current issue of ZThK

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschrift für Theologie und Kirche 108:4 (2011) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Bernd U. Schipper, "Das Proverbienbuch und die Toratradition", 381-404
Στο βιβλίο των Παροιμιών υπάρχει ένα είδος εσωβιβλικής ερμηνείας με ιδιαίτερες αναφορές στην παράδοση της Τορά. Μία εξήγηση κάποιων περικοπών των Παρ 1-9 καθιστά σαφές ότι κεφάλαια όπως τα Παρ 3, 6 και 7 παρουσιάζουν διαφορετικές αντιλήψεις για τη σοφία και την Τορά παρά μία ενιαία κατανόησή τους. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι αυτοί οι διαφορεικοί τρόποι καθορισμού και ορισμού της σοφίας και της Τορά διαμόρφωσαν τη σύνταξη και την επεξεργασία του βιβλίου των Παροιμιών (Παρ 2, 30). Στην τελευταία αναθεώρηση του βιβλίου, ωστόσο, επικρατεί μία άποψη, η οποία τονίζει τους περιορισμούς της σοφίας και με αυτόν τον τρόπο πλησιάζει τα ύστερα προφητικά κείμενα.

Συνέδριο προς τιμήν του Zipi Talshir / A conference in honour of Zipi Talshir

Το Τμήμα της Βίβλου, Αρχαιολογίας και των σπουδών για την Αρχαία Εγγύς Ανατολή διοργανώνει στο διάστημα 3/1/2012 έως 5/1/2012 συνέδριο προς τιμήν το καθηγητή Zipi Talshir με αφορμή τα 65α γενέθλιά του. Το συνέδριο θα λάβει χώρα στο Πανεπιστήμιο  Ben-Gurion του Negev, Beer-Sheva κι ο τίτλος του είναι:

From Author to Copyist: Composition, Redaction and Transmission of the Hebrew Bible

Για να διαβάσετε το πρόγραμμα του συνεδρίου, πατήστε εδώ.

Υπόμνημα στην προς Φιλήμονα επιστολή / A new commentary on Philemon

Κυκλοφόρησε στη σειρά υπομνημάτων ΚΕΚ ένα νέο υπόμνημα στην προς Φιλήμονα επιστολή:

Peter Müller, Der Brief an Philemon (KEK 9,3), Vabdebhoeck & Ruprecht, Göttingen 2012
165 σελίδες
ISBN 978-3-525-51637-9
60 ευρώ

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου

Η προς Φιλήμονα είναι η συντομότερη παύλεια επιστολή. Με μία πρώτη ματιά και ειδικά συγκρινόμενη με την προς Ρωμαίους, τις προς Κορινθίους και την προς Γαλάτας μοιάζει να είναι μια ασήμαντη επιστολή. Εδώ ο Παύλος γράφει για να μεσολαβήσει μεταξύ του Φιλήμονα, ενός χριστιανού, στου οποίου την οικία γίνονται οι συναντήσεις της κοινότητας, και του δούλου Ονήσιμου, που επίσης έγινε χριστιανός. Το πώς γράφει ο Παύλος αυτήν την επιστολή είναι που την καθιστά σύμφωνα με τον συγγραφέα ένα πολύτιμο μάθημα ηθικής για τους χριστιανούς. Εδώ ο συγγραφέας παρουσιάζει την εντελώς νέα κοσμοαντίληψη του Παύλου, η οποία καθίσταται δυνατή μέσω της κοινωνία με τον Ιησού Χριστό κι έχει τις επιπτώσεις στην κοινωνία των πιστών. Τα κύρια θέματα αυτής της επιστολής - πίστη, αγάπη και κοινωνία - είναι δεσμευτικά κι έχουν μία συγκεκριμένη αξία όσον αφορά στη σχέση του Φιλήμονα με το δούλο του Ονήσιμο. Το ότι ο Παύλος δεν απαιτεί σαφώς την απελευθέρωση του Ονήσιμου έχει επισημανθεί και επικριθεί στην πρόσφατη έρευνα - κάτι που ο Müller απορρίπτει. Στον κόσμο της αρχαίας δουλείας και σύμφωνα με τους όρους που συνδέονται με αυτή, η απελευθέρωση του δούλου δεν ήταν αναγκαστικά η καλύτερη επιλογή. Ωστόσο ο Παύλο απαιτεί περισσότερα από τον Φιλήμονα από όσα νομικά ήταν υποχρεωμένος να κάνει: μία νέα, μεταμορφωμένη σχέση μεταξύ δούλου και κυρίου που έχει τις επιπτώσεις της στην καθημερινή ζωή. Ο Müller καθιστά σαφές ότι ο καθορισμός του περιεχομένου της σχέσης μεταξύ άνισων κοινωνικά δεν ήταν απλά μία προσωπική υπόθεση, αλλά κάτι που αφορά ολόκληρη την κοινότητα, κάτι που καθιστά σημαντική την προς Φιλήμονα σήμερα.

Στο τρέχον τεύχος του JAS / In the current issue of JAS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Ancient Judaism 2:3 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Michael Segal, "The Chronological Conception of the Persian Period in Daniel 9", 283-303

Ο συγγραφέας επανεξετάζει την ακαδημαϊκή συζήτηση για το Δαν 9, ιδιαίτερα όσον αφορά στον τρόπο, με τον οποίο εκεί αξιοποιείται η προφητεία του Ιερεμία για τα 70 χρόνια. Υποστηρίζεται ότι οι 70 εβδομάδες του Δανιήλ δεν επανερμηνεύουν ακριβώς τα 70 χρόνια του Ιερεμία ούτε συμπίπτουν με αυτά ούτε και τα αντικαθιστούν. Αντίθετα οι 70 εβδομάδες αντικατροπτρίζουν μία συνεχή περίοδο χρόνου που ακολουθεί μετά τα 70 χρόνια στην Αιχμαλωσία. Αυτή η νέα κατανόηση του κεφαλαίου έχει επιπτώσεις στον τρόπο γενικότερα που κατανοείται η ιστορία σε έναν αριθμό ιουδαϊκών παραδόσεων κατά την ελληνιστική περίοδο.  

Benjamin G. Wright, "The Letter of Aristeas and the Question of Septuagint Origins Redux", 304-326

Η έρευνα για τη μετάφραση των Ο΄ συχνά στηρίζεται στη μαρτυρία της Επιστολής του Αριστέα προκειμένου να εντοπίσει το αρχικό περιβάλλον της μετάφρασης της Πεντατεύχου στα ελληνικά. Ενώ η ίδια η επιστολή του Αριστέα υποστηρίζει ότι η μετάφραση των Ο΄ είναι η έγκυρη αντικατάσταση του εβραϊκού πρωτότυπου, η εξέταση του κειμενικού - γλωσσικού χαρακτήρα του ελληνικού κειμένου οδηγούν στο συμπέρασαμ ότι αυτός δεν ήταν ο στόχος της αρχικής μετάφρασης.  Τέτοια κειμενικά - γλωσσικά κριτήρια, η εβραΐζουσα δομή και η παρουσία μίας σειράς μεταγραφών συμβάλλουν επίσης σε αυτό το συμπέρασμα.

Βen Zion Rosenfeld / Haim Perlmutter, "Landowners in Roman Palestine 100–300 C. E.: A Distinct Social Group", 327-352

Οι συγγραφείς παρουσιάζουν ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού, που ανήκε στη μεσαία ομάδα μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών στην ιουδαϊκή κοινωνία της ρωμαϊκής Παλαιστίνης από τον 1ο έως τον 3ο αι. μ.Χ. Η εβραϊκή έκφραση ba‘al habayit και το ελληνικό παράλληλο "οικοδεσπότης" αρχικά αναφέρεται απλά στον ιδιοκτήτη μίας οικίας. Οι αναλύσεις των φιλολογικών και αρχαιολογικών πηγών από αυτήν την περίοδο καθιστούν σαφές ότι αυτές οι ιδέες απέκτησαν νέο περιεχόμενο εξαιτίας των ιστορικών γεγονότων, τα οποία οδήγησαν σε αλλαγές στην κοινωνικο-οικονομική τάξη και κατέληξαν να δηλώνουν τους μικρούς ιδιοκτήτες γης στην ιουδαϊκή κοινωνία. Οι πηγές περιγράφουν διάφορα χαρακτηριστικά αυτής της ομάδας, όπως για παράδειγμα τη συνεργασία μεταξύ των μελών της. Το παρόν άρθρο συμβάλλει επίσης στη συζήτηση για την ύπαρξη μίας μεσαίας τάξης στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

H μετάφραση του όρου "πρεσβύτερος" στις Ιωάννειες επιστολές και στην Αποκάλυψη / On the translation of "πρεσβύτερος" in John's epistles and the Revelation

Στο δεύτερο τόμο του περιοδικού Πολύφιλος / Poliphilos 2 (2011), το οποίο εκδίδει το Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δημοσιεύεται μεταξύ των άλλων μελετών και η μελέτη του επίκουρου καθηγητή της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ Χαράλαμπου Ατματζίδη σχετικά με τη μετάφραση του όρου "πρεσβύτερος" στη 2 και 3 Ιω καθώς και στην Αποκ. Για να το διαβάσετε ή να το καταφορτώσετε σε μορφή pdf, πατήστε επάνω στον παρακάτω τίτλο:

Χ. Ατματζίδη, "Μεταξύ «Σκύλλας» και «Χάρυβδης». Οικειοποιητική ή ξενισμική μετάφραση της Βίβλου; Απόπειρα μετάφρασης των όρων «πρεσβύτερος» και «πρεσβύτεροι» στα Β΄ Ιω 1 • Γ΄ Ιω 1 & Απ 4,4"

Στη συνέχεια δίνουμε την περίληψη του άρθρου:

"Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με ορισμένες εκφάνσεις της μεταμοντέρνας κριτικής στις μεταφράσεις της Βίβλου. Η επιλογή μας αυτή έχει χαρακτήρα πρακτικό και δεν υποτιμά τις μη εξεταζόμενες θεωρίες. Απλά με την επιλογή μας αυτή επιχειρούμε ν’ αναδείξουμε τα όρια της «παραδοσιακής» μεταφραστικής πρακτικής και ταυτόχρονα να υποδείξουμε νέες, και κατά τη γνώμη μας, πρόσφορες και αποδοτικές για τη Βίβλο μεταφραστικές θεωρίες."

Ευχές για το 2012 / A Happy New Year

Καθώς το 2012 θα είναι αφιερωμένο στη μνήμη του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου οι στίχοι-ευχή για τη νέα χρονιά που μόλις ανέτειλε προέρχονται από ένα δικό του ποίημα με την ευχή να έρθει στον κόσμο και στις καρδιές όλων μας η πολυπόθητη ειρήνη:

T’ όνομα σου: ψωμί στο τραπέζι
T’ όνομα σου: νερό στη πηγή
T’ όνομα σου: αγιόκλημα αναρριχώμενων άστρων
T’ όνομα σου: παράθυρο ανοιγμένο τη νύχτα στη πρώτη του Μάη

T’ όνομα σου: ρινίσματα ήλιου
T’ όνομα σου: στροφή από φλάουτο τη νύχτα
T’ όνομα σου: στα χείλη των αγγέλων τριαντάφυλλο
T’ όνομα σου: κουδούνισμα αλόγων που σέρνουν την άνοιξη πίσω τους

T’ όνομα σου: βροχούλα στου σπορέα το μέτωπο
T’ όνομα σου: περίσσευμα στου βοσκού την καλύβα
T’ όνομα σου: τοπίο χωρισμένο με χρώματα
T’ όνομα σου: δύο δρύς που το ουράνιο τόξο στηρίζει τις άκρες του

T’ όνομα σου: ένας ψίθυρος απ’ αστέρι σ’ αστέρι
T’ όνομα σου: ομιλία δύο ρυακιών μεταξύ τους
T’ όνομα σου: μονόλογος ενός πεύκου στο Σούνιο
T’ όνομα σου: ένα ελάφι βουτηγμένο ως το γόνατο σε μια άμπωτη ήλιου

T’ όνομα σου: ροδόφυλλο σ’ ενός βρέφους το μάγουλο
T’ όνομα σου: πεντάγραμμο στις κεραίες των γρύλλων
T’ όνομα σου: ο Ηνίοχος στην άμαξα του ήλιου
T’ όνομα σου: πορεία πέντε κύκνων που σέρνουν την πούλια μεσούρανα

T’ όνομα σου: Ειρήνη στα κλωνάρια του δάσους
T’ όνομα σου: Ειρήνη στους δρόμους των πόλεων
T’ όνομα σου: Ειρήνη στις ρότες των πλοίων
T’ όνομα σου: ένας άρτος , βαλμένος στην άκρη της γης που περίσσεψε

T’ όνομα σου: αέτωμα περιστεριών στον ορίζοντα
T’ όνομα σου: αλληλούια πάνω στο Έβερεστ.

Νικηφόρος Βρεττάκος, απόσπασμα από το ποίημα "Μεγαλυνάρι"
(H φωτογραφία είναι του Markus Schreiber / AP Photo: από την ετήσια συνάντηση προσευχής του μοναχικού τάγματος του Ταιζέ στο Βερολίνο)

Καλή χρονιά, ευλογημένη και ειρηνική!

Α happy, blessed and peaceful new year!

Μια διαφορετική ερμηνεία της σφραγίδας από την Ιερουσαλήμ / A different interpretation of the seal from Jerusalem

O George Athas ανάρτησε στο ιστολόγιό του With Meagre Powers μία διαφορετική ερμηνεία της χρήσης της σφραγίδας που βρέθηκε πρόσφατα στην περιοχή της αρχαίας Ιερουσαλήμ. Σύμφωνα με αυτήν την ερμηνεία η σφραγίδα δινόταν από τους αργυραμοιβούς του Ναού σε όσους αντάλλασσαν νομίσματα και τους έδινε τη δυνατότητα να τα χρησιμοποιοήσουν στο Ναό.

A Currency Exchange Token? A New Take on the Recently Discovered Ancient Seal from Jerusalem

RBL 31/12/ 2011

Daniel Bodi, The Demise of the Warlord: A New Look at the David Story
Reviewed by Jeremy Hutton

M. Eugene Boring, Mark: A Commentary
 Reviewed by W. R. Telford

Bruce Chilton and Deirdre J. Good, Studying the New Testament: A Fortress Introduction
Reviewed by Paul Foster

Hemchand Gossai, Power and Marginality in the Abraham Narrative
Reviewed by Thomas Hieke

David G. Horrell, Cherryl Hunt, and Christopher Southgate, Greening Paul: Rereading the Apostle in a Time of Ecological Crisis
Reviewed by Amy L. B. Peeler

André Lemaire, ed., Congress Volume: Ljubljana 2007
Reviewed by Siegfried Kreuzer

Herbert Migsch, Studien zum Jeremiabuch und andere Beiträge zum Alten Testament
Reviewed by Hannes Bezzel

Carolyn J. Sharp, Wrestling the Word: The Hebrew Scriptures and the Christian Believer
Reviewed by Phillip G. Camp

Matthew A. Thomas, These Are the Generations: Identity, Covenant, and the 'toledot' Formula
Reviewed by Mark McEntire

Eugene Ulrich and Peter W. Flint, Qumran Cave 1.II: The Isaiah Scrolls
Reviewed by Eibert Tigchelaar

Ένα ενδιαφέρον εύρημα από την Ιερουσαλήμ / An interesting find from Jerusalem

Στις 25 Δεκεμβρίου η Εφορία Αρχαιοτήτων του Ισραήλ ανακοίνωσε το εύρεση μίας σπάνιας σφραγίδας (φωτ.) που βρέθηκε στην περιοχή της αρχαίας Ιερουσαλήμ. Η σφαγίδα, σε μέγεθος κουμπιού, φέρει την επιγραφή στα αραμαϊκά "καθαρό για τον Θεό" (επάνω "דכא" και κάτω "ליה") Χρονολογείται κατά τις εκτιμήσεις των ειδικών μεταξύ του 1ου αι. π.Χ. και του 70 μ.Χ. Πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα που συνδέεται και πάλι σύμφωνα με το δημοσίευμα της Israel Antiquities Authority με τη λατρεία του Ναού. Εικάζεται ότι με τη σφραγίδα αυτή σφραγίζονταν προϊόντα ή αντικείμενα που προσφέρονταν στο Ναό και τα οποία έπρεπε να είναι καθαρά.

ΙΑΑ -Press Release

The Associated Press

(φωτογραφία από τη σελίδα της IAA)

Σοφία και ευαγγέλιο / Wisdom and Gospel

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Peeters ένα νέο βιβλίο για το πιθανό υπόβαθρο της στάση του ευαγγελίου απέναντι στη σοφία:

H.-J. Inkelaar, Conflict over Wisdom: The Theme of 1 Corinthians 1-4 Rooted in Scripture (Contributions to Biblical Exegesis and Theology 63), Peeters, Leuven 2011

XVIII + 351 σελίδες

47 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Ενώ η σοφία χαίρει μεγάλης εκτίμησης στον ελληνιστικό κόσμο, μόνο σε ένα σημείο της Κ.Δ. γίνεται αναφορά στο ευαγγέλιο σε σχέση με τη σοφία: 1 Κορ 1-4. Ωστόσο αντί να προχωρήσει σε μία συμβιβαστική πρόταση ο Παύλος έρχεται αντιπαρατίθεται με τη σοσφία. Στην παρούσα μελέτη υποστηρίζεται ότι οι ρίζες αυτής της σύγκρουσης μπορούν να εντοπισθούν στη Βίβλο και ιδιαίτερα στα προφητικά βιβλία του Ησαΐα και του Ιερεμία, όπως δηλώνουν τα παραθέματα από αυτά τα βιβλία. Οι θεολογικές και λογοτεχνικές σχέσεις μεταξύ τους αναδεικνύονται μέσα από μία διακειμενική προσέγγιση.

Στο τρέχον τεύχος του JSNT / In the current issue of JSNT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the New Testament 34:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

R. Barry Matlock, "Zeal for Paul but Not According to Knowledge: Douglas Campbell’s War on ‘Justification Theory’", 115-149

Το έργο του Douglas Campbell, The Deliverance of God: An Apocalyptic Rereading of Justification in Paul είναι μία ενδελεχής κριτική αυτού που ο Campbell oνομάζει "θεωρία της δικαίωσης" (ΘΔ "μία κατά βάση εξατομικευμένη και λογοκρατική σωτηριολογία"), η οποία, θεωρεί ,ότι είναι η ουσιαστική αιτία για ένα μεγάλο αριθμό παλαιότερων και σύγχρονων δυσκολιών στην ανάγνωση του Παύλου. Ο Campbell έχει ως στόχο του να αποσυνδέσει τη ΘΔ από τον Παύλο, πρώτον, ασκώντας κριτική σε αυτήν καθαυτή και, δεύτερον, απομακρύνοντάς την από κείμενα του Παύλου μέσα από μία "ρητορική" και "αποκαλυπτική" ανάγνωση εκ νέου τωνΡωμ 1-4 και άλλων σχετικών κειμένων. Με αυτόν τον τρόπο ελπίζει ότι θα οδηγήσει την έρευνα για τον Παύλο όχι μόνο "πέρα από τη λουθηρανή ανάγνωση του Παύλου" αλλά και "πέρα από τις διαμαρτυρίες της "νέας οπτικής" και χαρακτηρίζει το βιβλίο του ως "μία σημαντική στιγμή στην πορεία του εκκλησιαστικού και ακαδημαϊκού θριάμβου του συμμετοχικού και αποκαλυπτικού ευαγγελίου". Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας παρακολουθεί προσεκτικά την περιγραφή εκ μέρους του Campbell της ΘΔ και των δυσκολιών της, ασκεί μία μεθοδολογική και ουσιαστική κριτική στη "θεωρητική περιγραφή" της ΘΔ εκ μέρους του Campbell  και της "συμβατικής ανάγνωσης" της Ρωμ και εντοπίζει και ασκεί κριτική στις βασικές κινήσεις που συνιστούν την ανάγνωση εκ νέου των Ρωμ 1-4 από τον Campbell. 

Grant Macaskill, "Review Article: The Deliverance of God", 150-161

Στο πρόσφατο βιβλίο του ο Douglas Campbell (The Deliverance of God) προτείνει μία σημαντική ανάγνωση εκ νέου της προς Ρωμαίους και κυρίως των πρώτων κεφαλαίων της επιστολής και μέσα από αυτήν προσφέρει μία ευρύτερη επανερμηνεία της παύλειας σωτηριολογίας, την οποία εσκεμμένα συγκρίνει με θεολογικές παραδόσεις, ιδιαίτερα με εκείνες που στηρίζονται στη δικανική κατανόηση του ιλασμού. Σε αυτό το άρθρο αξιολογούνται τα βασικά στοιχεία του επιχειρήματος του Campbell και ειδικότερα (1) ο τρόπος που περιγράφει την ιουδαϊκή σωτηριολογία, (2) την υπόθεσή του ότι πολλά στην ενότητα Ρωμ 1, 18 - 3, 20 μπορούν να εξηγηθούν μέσω της "προσωποποιΐας" κι επομένως αντιπροσωπεύουν την άποψη των αντιπάλων του Παύλου κι όχι του ίδιου του αποστόλου και (3) ο τρόπος που πραγματεύεται το ζήτημα της ιστορικής θεολογίας. Το έργο The Deliverance of God είναι προκλητικό και ενδιαφέρον σε πολλά σημεία, συμβάλλει στην έρευνα, αλλά δεν πείθει στα κύρια σημεία του. 

Douglas A. Campbell, "An Attempt to be Understood: A Response to the Concerns of Matlock and Macaskill with The Deliverance of God", 162-208

Το παρόν άρθρο είναι η απάντηση στην κριτική των Grant Macaskill και Barry Matlock του έργου The Deliverance of God. Επειδή γενικά έχουν παρανοήσει το σύνθετο επιχείρημα του συγκεκριμένου βιβλίου, κατά την άποψη του συγγραφέα ,δίνεται εδώ μία εφαρμογή του στο παράδειγμα του Γαλ 2, 15-16, έτσι ώστε να καταστεί σαφές ότι οι Macaskill και Matlock έχουν παραπλανηθεί ή δεν έχουν κατανοήσει αρκετά το βιβλίο. Αντίθετα προς τις αρνητικές τους εκτιμήσεις υποστηρίζεται ότι τα ουσιώδη προβλήματα του αρειανισμού μέσα στην περιγραφή του Παύλου που δίνεται στο βιβλίο, παραμένουν πραγματικά και κριτικά κι ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές δυσκολίες στον τρόπο που ο Μ. Αθανάσιος διαβάζει τα κείμενα του Παύλου για τη δικαίωση κι όπως αυτός παρουσιάζεται στο βιβλίο. Εναλλακτικά: αν ο Παύλος διαβαστεί με συνέπεια "προς τα πίσω" κι όχι "προς τα μπροστά", το τέλμα των ερμηνευτικών δυσκολιών μπορούν να αντιμετωπισθεί.  

Ένα άρθρο του Philip F. Esler για την πολιτισμική ανθρωπολογία στις βιβλικές σπουδές / An article of Philip F. Esler on cultural anthropology and the Bible

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα κείμενο του γνωστού καθηγητή της Κ.Δ. στο St Mary’s University College (Λονδίνο), Philip F. Esler, σχετικά με την αξιοποίηση των πορισμάτων των κοινωνικών επιστημών και κυρίως της πολιτισμικής ανθρωπολογίας στη μελέτη των βιβλικών κειμένων:

"Reading Biblical Narrative with Its Ancient Audience"

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού BZ / In the current issue of BZ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Zeitschrift 55:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

 

• Nathalie Siffer-Wiederhold, "L'image de Dieu dans la source Q", 161-178
• Adrian Wypadlo, ""Wahrhaftig, dieser Mensch war Gottes Sohn" (Mk 15,39) : Überlegungen zur Funktion des Centuriobekenntnisses im christologischen Entwurf des Markusevangeliums", 179-208
• Georg Braulik, "Gott kämpft für Israel : zur Intertextualität der Deuteronomistischen Landeroberungserzählung mit Exodus 1-14", 209-223
• Jakob Wöhrle, "Der verborgene und der rettende Gott : exegetische und religionsgeschichtliche Überlegungen zur Theologie der Klagepsalmen", 224-241
• Gerhard Dautzenberg, "Jesus und das Gesetz : neu evaluiert von John P. Meier". 242-248
• Martin Mulzer, "Elischas Diener Gehasi in 2 Kön 4", 245-256
• Catherine Vialle, "Achior l'Ammonite : une conversion au judaïsme peu banale dans le livre de Judith", 257-264
• Bernd Biberger, "Unbefriedigende Gegenwart und ideale Zukunft : gesamtisraelitische Heilsperspektiven in den letzten Worten Tobits (Tob 14)", 265-280 

Ένα νέο βιβλίο για τη σχέση συνοπτικών και Παύλου / Α new book on the relationship of the synoptics to Paul

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht ένα νέο βιβλίο στη σειρά NTOA/StUNT σχετικά με τη σχέση των συνοπτικών με τον Παύλο:

Eric Kun Chun Wong, Evangelien im Dialog mit Paulus: Eine intertextuelle Studie zu den Synoptikern (NTOA/StUNT 89), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2012
ISBN: 978-3-525-53037-5
201 σελίδες
49.95 €

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Τα συνοπτικά συνήθως ερμηνεύονται χωρίς καμιά αναφορά στον Παύλο και στη θεολογία του. Ο συγγραφέας της παρούσης μελέτης υποστηρίζει ότι και τα τρία ευαγγέλια περιέχουν ένα συνεχή διάλογο με τον Παύλο. Το ευαγγέλιο του Μάρκου έχει έναν αριθμό κοινών για τον Ιησού και συχνά θεωρείται ότι απαντά στον Παύλο και προσπαθεί να τις επανατοποθετήσει στην αρχική τους σημασία. Κάνει λόγο για το ευαγγέλιο, την μεταμορφώνει, αλλά ωστόσο βρίσκεται πολύ κοντά στη διδασκαλία του Παύλου για το σταυρό. Η σχέση μεταξύ του Μάρκου και του Παύλου θα μπορούσε να θεωρηθεί κριτική αλλά ουδέτερη. Το ευαγγέλιο του Ματθαίου, από την άλλη, σαφώς επιτίθεται στον Παύλο σε διάφορα σημεία και τονίζει, αντί για τον ευαγγελισμό του ευαγγελίου στα έθνη, την ηθική φύση του μηνύματος του Χριστού. Εντελώς διαφορετική είναι η προσέγγιση του συγγραφέα του κατά Λουκάν: είναι θαυμαστής του Παύλου και παρουσιάζει τη διδασκαλία του για τη δικαίωση μέσα στο πλαίσιο της παράδοσης του Παύλου.  

Ο συγγραφέας καταλήγει σε αυτά τα συμπεράσματα μέσα από μία διακειμενική έρευνα. Ο διάλογος με ένα άλλο κείμενο δεν περιορίζεται σε κατά λέξη αναφορές στο κείμενο στην αρχική του μορφή. Από ιστορικής απόψεως ένας τέτοιος διάλογος είναι πολύ πιθανόν: και τα τρία συνοπτικά προϋποθέτουν την ιεραποστολική δραστηριότητα του Παύλου στα έθνη και δε θα πρέπει να γράφτηκαν έχοντας υπόψη αυτή τη δραστηριότητα. Είναι απίθανο οι συγγραφείς του να μην γνώριζαν τον Παύλο και τη θεολογία του, ακόμη κι αν αυτή η γνώση δε διατυπώνεται με σαφήνεια στα ευαγγελικά κείμενα.

Στo HTS 67:3 (2011) - In the current issue of HTS 67:3 (2011)

Στο 67:3 (2011) του περιοδικού Hervormde Teologiese Studies δημοσιεύονται μεταξύ των άλλων άρθρων και πολλά που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον (σε κάποια από αυτά αναφερθήκαμε κατά καιρούς και τώρα τα παρουσιάζουμε όλα μαζί για να έχουν οι αναγνώστες μία συνολική εικόνα):

James Alfred Loader, "What do the heavens declare? On the Old Testament motif of God’s beauty in creation"

Johannes van Oort, "The Holy Spirit and the Early Church: Doctrine & Confession"

Ernest van Eck, "In the kingdom everybody has enough – A social-scientific and realistic reading of the parable of the lost sheep (Lk 15:4–6)"

Pieter M. Venter, "The function of the Ammonite Achior in the book of Judith"

Andries G. van Aarde, "Rudolf Bultmann: Sy mees invloedryke bydrae in die 20ste eeu: ‘Urchristentum’, ‘Jesus’, ‘Johannes’-kommentaar?"

Ernest van Eck, "Do not question my honour: A social-scientific reading of the parable of the minas (Lk 19:12b–24, 27)"

Zeba A. Crook, "Fictive-friendship and the Fourth Gospel"

Eric Stewart, " I’m okay, you’re not okay: Constancy of character and Paul’s understanding of change in his own and Peter’s behaviour"

Andries G. van Aarde, "Regeneration and resurrection in Matthew – Peasants in campo hearing time signals from scribes"

Carlos Molina, Ernest van Eck, "Sfragís and its metaphorical testimonial presence in 2 Timothy 2:19"

Jacobus W. Gericke, "Descriptive currents in philosophy of religion for Hebrew Bible studies"

Elritia le Roux, "Levitikus as agtergrond van Markus 5:25–34, geïnterpreteer in terme van eer-en-skaamte"

Ferdinand M. M’bwangi , "A case of tribal defilement in a Kenyan rural village: A narratological and socio-rhetorical function of the motifs of ‘hearing and understanding’ and ‘contrast’ in Matthew 15:10–11 vis-à-vis Leviticus 11:1–4"

S. Philip Nolte, Pierre J. Jordaan, "Ideology and intertextuality: Intertextual allusions in Judith 16"

Daniël P. Veldsman, "The iconic significance of the Psalms as a literary genre for speaking about God: A phenomenological perspective"

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού JSPs / In the current issue of JSPs

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of Pseudepigrapha 21:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Ljubica Jovanović, "Aseneth’s Gaze Turns Swords into Dust", 83-97
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η προσευχή της Ασενέθ και η θεϊκή απάντηση στο Ιωσήφ & Ασενέθ 27, 8 είναι μεταγενέστερες αγιολογικές προσθήκες που αντικατοπτρίζουν τα ενδιαφέροντα της ανατολικής ορθόδοξης χριστιανοσύνης. Στην ελληνιστική εκδοχή του βιβλίου η ηρωΐδα διαφεύγει θαυματουργικά μόνο με το βλέμμα της: η δύναμη που έχει η ματιά της συμφωνεί πλήρως με τις αντίστοιχες αντιλήψεις της αρχαιότητας για τη θεϊκή φύση του φωτός. Τα ακροατήρια των ελληνιστικών χρόνων γνώριζαν την ιδέα της εκπομπής ενέργειας μέσα από το ανθρώπινο μάτι - μια ιδέα που υποστηρίζεται από τον Πλάτωνα, τον Ευκλείδη και τον Πτολεμαίο -, το οποίο κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες και τη θεία εύνοια μπορούσε να πραγματοποιήσει θαύματα. Διορθωτές του κειμένου με επιδράσεις από τα αγιογραφικά κείμενα υποστήριξαν ότι το θαύμα δε συνδέεται με το δυνατό βλέμμα της Ασενέθ αλλά με την ευσέβειά της και την θεϊκή ανταπόκριση σε αυτήν και πρόσθεσαν την προσευχή μεταθέτοντας έτσι το ενδιαφέρον από το δυνατό βλέμμα της Ασενέθ στη δύναμη της ευσέβειάς της.

Dale C. Allison, Jr, "Eldad and Modad ", 99-131
Στον Ποιμένα του Ερμά  παρατίθεται ένα απόσπασμα από ένα έργο που ονομάζεται "Ελδάδ και Μοδάδ" κι αρκετοί εκκλησιαστικοί κατάλογοι βιβλίων το αναφέρουν επίσης. Ενώ αυτό το έργο δεν είναι γνωστό από αλλού, υπάρχουν σοβαροί λόγοι για να υποθέσει κανείς ότι όχι μόνο το γνώριζαν οι συγγραφείς της Ιακώβου, της 1 Κλημ και της 2 Κλημ, αλλά κι ότι διέσωσαν κάποιες αράδες από αυτό. Αν αυτό ισχύει, τότε αυτοί οι στίχοι που διασώθηκαν μπορούν να μας βοηθήσουν να σχηματίσουμε μια εικόνα για τη φύση και το μέγεθος αυτής της χαμένης αποκάλυψης ή του χαμένου ψευδεπίγραφου. 

Todd Klutz, "Jesus, Morton Smith, and the Eighth Book of Moses (PGM 13.1-734)", 133-159
Η πρωτοποριακή ερμηνεία του PGM 13.1-734 από τον Morton Q. Smith, σύμφωνα με την οποία αυτό το κείμενο περιέχει όχι δύο αλλά τρεις διαφορετικές εκδοχές του 8ου Βιβλίου του Μωυσή (Μωυσής VIII) στηρίχθηκε σε υποθέσεις, οι οποίες δεν έχουν εξετασθεί κριτικά είτε από τους μελετητές αυτού του κειμένου είτε στην κριτική συζήτηση για τη χρήση των μαγικών παπύρων στο βιβλίο του Morton Smith, Jesus the Magician. Η κριτική εξέταση αυτών των υποθέσεων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η αρνητική εκ μέρους του Smith αξιολόγηση της κοσμοαντίληψης του Μωυσής VIII, άσκησε αρνητική επίδραση τόσο στη μετάφραση του κειμένου, που εκπόνησε, όσο και στις εκτιμήσεις του σχετικά με τις πηγές του βιβλίου και τη λογοτεχνική του δομή. Ως κριτική εναλλακτική λύση στις απόψεις του Smith, ο συγγραφέας στο παρόν άρθρο επανέρχεται στην προ του Smith έρευνα και υποστηρίζει ότι στο PGM 13.1-734 διασώζονται μόνο δύο εκδοχές του Μωυσής VIII. Παρέχει επίσης μία συγκριτική ανάλυση των δύο εκδοχών, όπου η εκδοχή Β (στ. 343-734) παρουσιάζεται ότι αντιπροσωπεύει την αρχαιότερη φάση ανάπτυξης της παράδοσης και η εκδοχή Α (στ. 1-343) θεωρείται ως μία χριστιανική αναθεώρηση του κειμένου κατά τον 4ο αι. μ.Χ., η οποία ανήκει εν μέρει στην ιστορία πρόσληψης των ευαγγελίων και των Πράξεων της Κ.Δ.

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του HTR / Two articles of biblical interest in the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 105:1 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Tzvi Novick, "Charity and Reciprocity: Structures of Benevolence in Rabbinic Literature", 33-52

Στο πρόσφατο βιβλίο του ο Seth Schwarz διερευνά "την ένταση που υπάρχει μεταξύ της ισότιμης αλληλεγγύης και της ανταγωνιστικής ανταποδοτικότητας" κατά την περίοδο του Δεύτερου Ναού και στο ραββινικό Ιουδαϊσμό. Όπως υπαινίσσεται ο χαρακτηρισμός της ανταποδοτικότητας, που κάνει ο Schwartz, αυτή δε συμφωνεί με την ισότητα, επειδή η ανταλλαγή δωρεών έξω από τα όρια της αγοράς στηρίζεται συνήθως στην ασυμμετρία κι έτσι εξαρτάται από τις ιεραρχικές σχέσεις της πατρωνίας και της εξάρτησης. Για τον Schwartz η φυσική τάση του Ιουδαϊσμού, όπως αυτή τουλάχιστον δηλώνεται μέσα στην Τορά, στρέφεται προς την ισότιμη αλληλεγγύη. Για να καταστήσει περιττή την ανάγκη "εξάρτησης-προσφοράς δώρου" η Τορά απαιτεί τη μεταφορά πλούτου στους φτωχούς μέσα από την ελεήμονα δωρεά (να αφήνει κανείς αθέριστο το χωράφι του για τους φτωχούς κ.ά.). Η ελεημοσύνη, διαφορετικά από το δώρο, δε δημιουργεί την υποχρέωση ανταπόδοσης: " ο φτωχός, όπως κι ο ιερέας, δεν πρέπει να αισθάνονται ευγνωμοσύνη - τουλάχιστον όχι προς τον δωρητή". Λαμβάνοντας υπόψη την προτίμηση για αλληλεγγύη, το πρόβλημα του Ιουδαϊσμού κατά την Ύστερη Αρχαιότητα μέσα σε μία κοινωνία στην οποία επικρατεί το σύστημα της πατρωνίας, έγκειται στο "πώς να συμφιλιωθεί με την πρακτική αναπόφευκτη εφαρμογή των κοινωνικών θεσμών της κοινωνίας μέσα στην οποία βρίσκεται και οι οποίοι στηρίζονται στη λογική της αμοιβαίας ανταλλαγής".

Simon Gathercole, "Named Testimonia to the Gospel of Thomas: An Expanded Inventory and Analysis", 53-89

Το ερώτημα πόσα από τα απόκρυφα ευαγγέλια πολεμήθηκαν, αποσύρθηκαν ή ακόμη καταστράφηκαν κατά την αρχαιότητα, απασχολεί έντονα τόσο την έρευνα όσο και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.  Στο παρόν άρθρο δεν καταβάλλεται η προσπάθεια να απαντηθεί αυτό το ερώτημα αλλά επιχειρείται η ανάλυση των διάφορων μαρτυριών - από την αρχαιότητα μέχρι και τον Μεσαίωνα - για το ευαγγέλιο του Θωμά. Ο συγγραφέας δεν ασχολείται με τις πολυάριθμες έμμεσες αναφορές και παραθέσεις του περιεχομένου του απόκρυφου ευαγγελίου, αλλά περιορίζεται μόνο στις αναφορές στον τίτλο του (γι' αυτό και ο χαρακτηρισμός "testimonia"). Αφορμή της συγκεκριμένης αυτής έρευνας είναι η παρουσία στον κολοφώνα, στο τέλος της δεύτερης πραγματείας από τον Κώδικα ΙΙ του Nag Hammadi του τίτλου "Το κατά Θωμάν ευαγγέλιο". Λαμβάνοντας υπόψη το επίμαχο περιεχόμενο αυτού του ευαγγελίου και την εξίσου αμφιλεγόμενη θέση, την οποία καταλαμβάνει μέσα στη συζήτηση των ερευνητών για τις απαρχές του Χριστιανισμού, η πρόσληψη του ευαγγελίου του Θωμά κατά την αρχαιότητα έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτηση από την εποχή της ανακάλυψης της βιβλιοθήκης του Nag Hammadi κι εξής.  

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Lectio difficilior / In the current issue of Lectio difficilior

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Lectio difficilior 2/2011 δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Nadja Boeck, "Frauen im Matthäusevangelium – revisited"
• Monika Brockhaus, "Achsah: who ever saw her was angry with his wife. Achsah in the Bible and Bavli Temurah 16a "
• Charlene van der Walt, "Hearing Tamar's voice: How the margin hears differently. Contextual readings of 2 Samuel 13:1-22 "

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού ΘΕΟΛΟΓΙΑ / In the current issue of THEOLOGIA

Κυκλοφόρησε το τρίτο τεύχος του 82ου τόμου του περιοδικού ΘΕΟΛΟΓΙΑ, το οποίο είναι ποικίλης ύλης. Μεταξύ των πολλών πολύ ενδιαφερόντων άρθρων αναφέρουμε εδώ δύο τα οποία παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

• Χ.Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, "Ο απόστολος Παύλος, η Εκκλησία της Θεσσαλονίκης και οι δύο επιστολές προς Θεσσαλονικείς", 57-92
• Δ. ΟΥΛΗ, "Η "Ελληνοποίηση" του Ιησού ως παράδειγμα "μετανεωτερικού" Εθνικισμού", 291-314

Ένα νέο βιβλίο με μελέτες στην Αποκάλυψη / A new collection with studies on Revelation

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Σφακιανάκη το βιβλίο του επίκουρου καθηγητή της Κ.Δ. στο Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ, π. Ιωάννη Σκιαδαρέση, στο οποίο περιέχονται μελέτες σχετικά με το βιβλίο της Αποκάλυψης:

π. Ι. Σκιαδαρέση, Αποκαλύψεως Εξηγητικόν. Ερμηνευτικά και θεολογικά μελετήματα στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, εκδ. Σφακιανάκη, Θεσσαλονίκη 2011

398 σελίδες

ISBN: 978-960-6681-41-7

Περιεχόμενα βιβλίου

• Συντακτικές ετερότητες στο κείμενο της Αποκάλυψης του Ιωάννη και εκλογικεύσεις τους στη χειρόγραφη παράδοσή του, 9-46
• Γένεση και Αποκάλυψη (Τα πρώτα και τα έσχατα εν διαλόγω), 47-102
• Ο αντιγνωστικός χαρακτήρας της Αποκάλυψης του Ιωάννη, 103-132
• Αποκάλυψη του Ιωάννη και πνευματικότητα, 133-168
• Εκκλησία, λατρεία και ευχαριστία στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, 169-204
• Πρότυπα ιερατικής διακονίας στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, 205-246
• Οι Λειτουργικές σκηνές και το υμνικό υλικό της Αποκάλυψης του Ιωάννη, 247-292
• Η Αποκάλυψη του Ιωάννη έναντι του Ιουδαϊσμού, 293-320
• Οι ζοφερές εικόνες της Αποκάλυψης του Ιωάννη και η λειτουργία τους, 321-348
• Το εσχατολογικό όραμα της Αποκάλυψης για τον άνθρωπο σε σχέση με το περιβάλλον του (σχόλιο στο Αποκ 21-22, 1-5), 349-376

Από τον πρόλογο του βιβλίου

Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, αυτό το όντως δύσβατο βιβλίο της Καινής Διαθήκης, ελκύει στις μέρες μας, όπως και στα μαύρα χρόνια της τουρκικής σκλαβιάς, πολλούς αναγνώστες, εξαιτίας του σπάνιου πλούτου που κρύβει στα σπλάχνα της. Κυρίως εμπνέει ελπίδα αλλά και αγωνιστικότητα που αποτελούν εκφράσεις της γνήσιας πνευματικότητας.

Οι μελέτες αυτού του τόμου είναι καρπός μακράς σπουδής στο βιβλίο της Αποκάλυψης, το οποίο κλείνει μεν την κανόνα της Αγίας Γραφής, μας ανοίγει όμως την όραση προς τον εσχατολογικό μας ορίζοντας που είναι πλατύς, φωτεινός και ολοένα εγγίζων.

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού CurrBR / In the current issue of CurrBR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Currents in Biblical Research 10:1 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Judith A. Diehl, "Anti-imperial rhetoric in the New Testament", 9-52

Σε αυτή τη μελέτη γίνεται μία σύντομη παρουσίαση της σύγχρονης έρευνας όσον αφορά την αντι-αυτοκρατορική ρητορεία στα ευαγγέλια και στις Πράξεις των Αποστόλων. Κατά τον 1ο αι. μ.Χ., εάν ο αυτοκράτορας λατρευόταν ως θεός, τότε τι σήμαινε αυτό για τους χριστιανούς, οι οποίοι δήλωναν την πίστη τους σε έναν άλλο θεό; Έπρεπε οι συγγραφείς της Κ.Δ. να υιοθετήσουν ανατρεπτική κι έμμεση γλώσσα, ανατρεπτικά σύμβολα και ανατρεπτικές λέξεις για να κρύψουν την πραγματική σημασία του μηνύματός τους από τις αυτοκρατορικές αρχές; Οι απαντήσεις σε αυτές τις σημαντικές ερωτήσεις μπορούν να μας δώσουν μία σαφή εικόνα για την κουλτούρα, την κοινωνία και το περιβάλλον μέσα στο οποίο γράφηκαν τα κείμενα της Κ.Δ.  Σκοπός αυτής της σύνθετης μελέτης είναι να μελετήσεις το πώς η σύγχρονη έρευνα αντιμετωπίζει την αντι-αυτοκρατορική ρητορεία και τις συνέπειες που αυτή έχει μέσα στην Κ.Δ. υποθέτοντας βέβαια ότι αυτή η ρητορεία υπάρχει μέσα στα κείμενα. Η συγγραφέας της μελέτης εξετάζει τη σύγχρονη έρευνα, όσον αφορά στο υπόβαθρο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, τις σύγχρονες ερμηνευτικές μεθόδους και την έρευνα όσον αφορά στην αντι-αυτοκρατορική γλώσσα που απαντά στα ευαγγέλια και στις Πράξεις. 

John W. Olley, "Trajectories of Ezekiel : (part 2): beyond the book", 53-80
Σε μία παλαιότερη μελέτη στο ίδιο περιοδικό (9:2: ‘Trajectories of Ezekiel: Part 1’), ο συγγραφέας εξέτασε τις πηγές και τις μελέτες που σχετίζονται με το κείμενο του βιβλίου του Ιεζεκιήλ, τόσο στα ελληνικά όσο και στα εβραϊκά, και τη σημασία των διαφορών τους. Στην παρούσα μελέτη η έρευνα εστιάζεται στον τρόπο που αυτό το βιβλίο και οι εικόνες σε αυτό επηρέασαν άλλα έργα, από τα κείμενα της ιουδαϊκής ερήμου έως την Κ.Δ. και μέχρι την πατερική περίοδο. Για παράδειγμα, η επίδραση του οράματος στο κεφ. 1 είναι τόσο διαδεδομένη που οδήγησε τελικά στην πνευματικότητα της Merkabah. Η επίδραση του οράματος των ξηρών οστών στο κεφ. 37 είναι επίσης διαδεδομένη και συνδέεται με τη συζήτηση για την ανάσταση. Το βιβλίο του Ιεζεκιήλ χρησιμοποιείται σε μεγάλη έκσταση στο βιβλίο της Αποκάλυψης καθώς και σε άλλα βιβλία της Κ.Δ.

Brisio J. Oropeza, "The warning passages in Hebrews : revised theologies and new methods of interpretation", 81-100
Η ερμηνεία των παραινετικών περικοπών της Εβραίους έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης για πολύ καιρό και ιδιαίτερα η περικοπή 6, 4-6. Οι συζητήσεις σχετικά με το ζήτημα κατά τις τελευταίες δεκαετίες παραμένουν συνήθως στο χώρο του διαλόγου με τις θεολογίες των Καλβινιστών και το ζήτημα που συνήθως απασχολεί όσους μετέχουν σε αυτόν το διάλογο είναι εάν οι αποδέκτες του μηνύματος είναι "πραγματικοί" πιστοί και είναι πρόθυμοι να εγκαταλείψουν την σωτηρία τους εξαιτίας της αποστασίας. Οι πρόσφατες μέθοδοι ερμηνείας άνοιξαν νέους δρόμους κατανόησης αυτής της παραίνεσης.  Αυτές οι μέθοδοι περιλαμβάνουν εκείνες της ιστορικοκριτικής, της κοινωνικορητορικής, της κοινωνιολογικής, της διακειμενικότητας και της κριτικής από απόψεως της προφορικότητας. Σε αυτή τη μελέτη παρουσιάζονται μελέτες που σχετίζονται με αυτές τις προσεγγίσεις και εξετάζονται ερμηνείες που λαμβάνουν υπόψη την καλβινική παράδοση.

Robert R. Cargill, "The state of the archaeological debate at Qumran", 101-118
Σε αυτήν τη μελέτη εξετάζεται η παρούσα κατάσταση της αρχαιολογικής έρευνας στο Κουμράν. Ο συγγραφέας πρώτα παρουσιάζει τους ερευνητές που ήρθαν στο Κουμράν πριν την ανακάλυψη των χειρογράφων και ερμήνευσαν την τοποθεσία χωρίς να έχουν τη μαρτυρία των χειρογράφων. Στη συνέχεια εξετάζει πώς η ερμηνεία της τοποθεσίας μεταβλήθηκε εξαιτίας της ανακάλυψης των χειρογράφων και της ανασκαφής που διεξήγαγε στην τοποθεσία ο Roland de Vaux. Στη συνέχεια εξετάζονται οι τελευταίες μελέτες εκείνων που έσκαψαν στην περιοχή μετά τον de Vaux καθώς και οι μελέτες μελετητών που δεν ανέσκαψαν στην περιοχή αλλά επηρέασαν την έρευνα. Ο συγγραφέας καταλήγει συζητώντας το ερώτημα, γιατί η ερμηνεία του Κουμράν μπορεί να επηρεάσει τόσο πολύ τον τρόπο που κατανοούμε και ερμηνεύουμε σήμερα τα χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης.  

Eileen M. Schuller, "Recent scholarship on the 'Hodayot' 1993-2010", 119-162
Η Hodayot είναι μία συλλογή ποιητικών συνθέσεων αίνου και ευχαριστίας που έγινε γνωστή για πρώτη φορά μετά την ανακάλυψη των χειρογράφων στα σπήλαια του Κουμράν. Αυτά τα κείμενα διασώζονται σε οκτώ αντίγραφα, δύο βρέθηκαν στο σπήλαιο 1  (1QH^a, 1QH^b) κι έξι στο σπήλαιο 4 (4QH^a-e, 4QpapH^f, 4Q427-432). Αυτή η συλλογή θεωρείται μαζί με άλλα κείμενα, όπως ο Κανόνας της Κοινότητας, ο Κύλινδρος του Πολέμου και τα Pesharim, ως τα κεντρικά κείμενα της ιουδαϊκής ομάδας που αντιπροσωπεύεται από αυτά τα κείμενα. Στο πρώτο μέρος της μελέτης περιγράφονται τα χειρόγραφα 1QH^a, 1QH^b, and 4QH^a-f και δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθενός και στον τρόπο που αυτά συμβάλλουν στην κατανόηση της φύσης και της διαμόρφωσης της συλλογής. Στο δεύτερο μέρος το θέμα είναι ιδιαίτερα ζητήματα, τα οποία έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην έρευνα για την Hodayot μετά την έκδοση των χειρογράφων του σπηλαίου 4.  

Παιδίον εγεννήθη ημίν / A child is born to us

"... παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν οὗ ἡ ἀρχὴ ἐγεννήθη ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἄγγελος. ἐγὼ γὰρ ἄξω εἰρήνη ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας, εἰρήνην καὶ ὑγίειαν αὐτῷ (Ησ 9, 5)"

"For to us a child is born, to us a son is given, and the government will be on his shoulders. And he will be called Wonderful Counselor, Mighty God, Everlasting Father, Prince of Peace. (Isa　9:6　NIV)"

Χρόνια πολλά

ευλογημένα και ειρηνικά Χριστούγεννα

(* Η φωτογραφία από την ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΕΘΝΟΣ 25/12/2011)

Το τέλος του βιβλικού μινιμαλισμού / The end of biblical minimalism

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpetation έχει αναρτηθεί ένα ενδιαφέρον κείμενο του ομότιμου καθηγητή της Π.Δ. του Πανεπιστημίου του Sheffield Philip Davies αχετικά με τις μινιμαλιστικές προσεγγίσεις του βιβλικού κειμένου (ο ίδιος θεωρείται μάλιστα εκπρόσωπός τους). Για να το διαβάσετε, πατήστε στον παρακάτω τίτλο:

Philip Davies, "The End of Biblical Minimalism?"

Ένα νέο βιβλίο για τις ερμηνευτικές μεθόδους / A new book on the exegetical methods

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πουρναράς η μετάφραση του βιβλίου που επιμελήθηκε η Paula Gooder σχετικά με τις ερμηνευτικές μεθόδους ανάγνωσης του βιβλικού κειμένου και ειδικότερα εκείνου της Κ.Δ. Την ελληνική μετάφραση έκανε ομάδα μεταπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ και την έκδοση επιμελήθηκαν ο επίκουρος καθηγητής Χ. Ατματζίδης και η λέκτορας Αικ. Τσαλαμπούνη.

Μεταξύ των προτερημάτων  αυτού του βιβλίου θα μπορούσε κανείς να αναφέρει την ποικιλία των ερμηνευτικών προσεγγίσεων, τις οποίες παρουσιάζει και το συνδυασμό της θεωρίας με την πρακτική εφαρμογή της κάθε μεθόδου σε κάποιο κείμενο της Κ.Δ. Η παρουσίαση κάθε μεθόδου παρουσιάζει την εξής σειρά: παρουσίαση της θεωρίας από έναν διακεκριμένο ειδικό της Κ.Δ., συζήτηση των σημαντικότερων έργων που συνδέονται με αυτήν την μέθοδο, πρακτική εφαρμογή της μεθόδου και κριτική αποτίμησή της.

Paula Gooder (επιμ.), Αναζητώντας το νόημα: Μία εισαγωγή στην ερμηνεία της Καινής Διαθήκης, (επιμ. ελληνικής έκδοσης Χ. Ατματζίδης / Αικ. Τσαλαμπούνη), εκδ. Πουρναράς, Θεσσαλονίκη 2011

396 σελίδες

ISBN:  978-960-242-482-7

Από τον πρόλογο της ελληνικής μετάφρασης

... Ένα από τα ερωτήματα, τα οποία εύλογα προκαλεί αυτή η ερμηνευτική ποικιλία είναι το κατά πόσο θα μπορούσαν αυτές να υιοθετηθούν από ένα σύγχρονο ορθόδοξο βιβλικό ερμηνευτή και να αξιοποιηθούν μέσα στο πλαίσιο της δικής του ερμηνευτικής παράδοσης. Είναι βέβαια προφανές ότι μία σύγχρονη ορθόδοξη βιβλική ερμηνευτική, η οποία επιθυμεί να διαλέγεται με το σύγχρονο κόσμο, δε θα μπορούσε να αδιαφορήσει ποτέ για τις εξελίξεις στο χώρο της βιβλικής έρευνας ούτε για τη μεταβαλλόμενη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, η οποία "γέννησε" κατά κάποιον τρόπο αυτές τις νέες ερμηνευτικές προσεγγίσεις. Κάποιες από τις μεθόδους που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο φαίνεται ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εναρμονισθούν με το γενικότερο πλαίσιο των ερμηνευτικών προϋποθέσεων μίας ορθόδοξης βιβλικής ερμηνείας. Από την άλλη όμως, αποτελεί ένα ζητούμενο και μία πρόκληση για την ορθόδοξη βιβλική ερμηνεία του σήμερα ο τρόπος με τον οποία θα κατορθώσει να οδηγήσει σε γόνιμο διάλογο μεταξύ της πλούσιας πατερικής της ερμηνευτικής παράδοσης και των σύγχρονων ερμηνευτικών απαντήσεων στα πρβλήματα της εποχής. Σε καμιά περίπτωση βέβαια αυτή η αναφορά στην πατερική παράδοση δεν θα πρέπει να έχει το χαρακτήρα μίας στεγνής ιστορικής αναδρομής σε ένα ένδοξο παρελθόν, η οποία όμως περιορίζεται στην ανούσια και στερημένη δημιουργικής πνοής επανάληψη χωρίων με το πρόσχημα μίας "πιστής" πλην όμως τυραννικής εξάρτησης από το παρελθόν. Απεναντίας κάθε προηγούμενη πατερική ερμηνευτική προσέγγιση και εμπειρία μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση του παρόντος και στην άρθρωση σύγχρονου λόγου, έτσι ώστε κάθε νέα ερμηνευτική προσέγγιση να αποτελεί ουσιαστικά παραλλαγή επάνω στο ίδιο μουσικό θέμα, στο οποίο συνεχώς ανατρέχει, αναλύει και αναπτύσσει. Η υιοθέτηση επομένως νέων μεθοδολογικών εργαλείων και στρατηγικών δεν σημαίνει κατ' ανάγκη και εγκατάλειψη των θεμελιωδών αρχών και αξιών της ορθόδοξης ερμηνευτικής ...

Στο νέο τεύχος του Δελτίου Βιβλικών Μελετών / In the new issue of Deltion Biblikon Meleton

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Δελτίον Βιβλικών Μελετών 27 (2009) περιέχει ένα αφιέρωμα στον απόστολο Παύλο:

• Jan Lambrecht, "Ο Παύλος τότε και τώρα. Πέντε επιμέρους σημεία", 10-25
• Karl Donfried, "Οι λατρείες της Θεσσαλονίκης και οι Προς Θεσσαλονικείς επιστολές", 26-53
• Otfried Hofius, "Η "αλήθεια του ευαγγελίου". Ερμηνευτικές και θεολογικές σκέψεις σχετικά με την αξίωση αλήθειας του παύλειου κηρύγματος", 54-77
• Hermann Lichtenberger, "Οι απαρχές της ερμηνείας του Ρωμ 7. Το Ρωμ 7, 25", 78-91
• Morna D. Hooker, "Ὑποτασσόμενοι ἀλλήλοις. Η μεταμόρφωση των σχέσεων εν Χριστώ (Εφ 5, 21-6, 9)", 92-119
• Michael Wolter, "Η ηθική του Παύλου ως εφαρμοσμένη εκκλησιολογία", 120 136
• Βιβλιοκρισίες
• Βιβλικός στοχασμός (Α. Παπαρίζος, "Ο φόνος-θυσία του Ιησού Χριστού και η συνοχή των χριστιανικών κοινωνιών", 149-154)
• Η Βίβλος στη σχολική αίθουσα (Καλλιρρόη Ακανθοπούλου, 155-164)
• Χρονικά

Tα πρακτικά συνεδρίου για το Μεσσιανισμό / The proceedings of a conference on Messianism

Κυκλοφόρησαν από το ίδρυμα ΑΡΤΟΣ ZΩΗΣ τα πρακτικά του συνεδρίου που πραγματοποίηθηκε με πρωτοβουλία του ιδρύματος το Νοέμβριο 2010 και το οποίο έφερε τον τίτλο "Η μεσσιανική ιδέα και οι μεταμορφώσεις της".

Στ. Ζουμπουλάκης (επιμ.), Η μεσσιανική ιδέα και οι μεταμορφώσεις της. Από την Παλαιά Διαθήκη ως τους πολιτικούς μεσσιανισμούς του 20ου αιώνα (Συναντήσεις 1), εκδ. ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ, Αθήνα 2011

ISBN: 978-960-8053-35-9

524 σελίδες

25 ευρώ

Από το οπισθόφυλλο του τόμου

Ο μεσσιανισμός, γέννημα και θρέμμα της Βίβλου, πήρε ποικίλες μορφές στην ιστορία, πολλές φορές αντιφερόμενες μεταξύ τους, διαπότισε την ευρωπαϊκή σκέψη και επηρέασε καθοριστικά, συχνά με τραγικό τρόπο, την ευρωπαϊκή ιστορία. Ο Άρτος Ζωής, στην προσπάθειά του να φέρει τη Βίβλο στον δημόσιο χώρο της σκέψης και να συμβάλει στη συνάντηση ανθρώπων που σκέπτονται εντός της πίστης με στοχαστές του εκκοσμικευμένου Λόγου, αφιέρωσε το πρώτο συνέδριό του στη μεσσιανική ιδέα και τις μεταμορφώσεις της. Οι εισηγήσεις θεολόγων, φιλοσόφων, ιστορικών και πολιτικών στοχαστών, που περιέχονται όλες στον παρόντα τόμο μαζί με τη συζήτηση που τις ακολούθησε, αναδεικνύουν το γεγονός ότι ο μεσσιανισμός είναι ακατανόητος χωρίς τη βιβλική πηγή του, αλλά και ότι η πηγή αυτή φωτίζεται αναδρομικά από τις μεταγενέστερες ερμηνείες και εμπνεύσεις που γέννησε.

Περιεχόμενα τόμου

• Μ. Κωνσταντίνου, "Η διαμόρφωση της μεσσιανικής ιδέα στην Π.Δ. και η επανερμηνεία της στην Κ.Δ.", 13-33
• Π. Βασιλειάδης, "Από τον ιουδαϊκό μεσσιανισμό στην πρωτοχριστιανική χριστολογία", 34-51
• Χ. Καρακόλης, "Το καινοφανές του πρωτοχριστιανικού μεσσιανισμού. Ενότητα και εκδοχές του χριστολογικού κηρύγματος της πρώτης Εκκλησίας", 52-76
• Αικ. Τσαλαμπούνη, "Το κήρυγμα του αποστόλου Παύλου για τον Μεσσία-Χριστό: Η θέση του μέσα στην παύλεια θεολογία και ο ρόλος του στη διαμόρφωση της ταυτότητας των παύλειων κοινοτήτων", 77-113
• π. Αντώνιος Πινακούλας, "Βυζαντινός μεσσιανισμός. Η περίοδος της ουτοπίας", 129-147
• Ν.Ε. Καραπιδάκης, "Πολιτικές και ιδεολογικές χρήσεις της έννοιας "μεσσίας" στη δυτική μεσαιωνική ιστορία", 148-166
• Κ.Θ. Ζάρρας, "Μεσσιανικές αντιλήψεις στον ραββινικό και μεσαιωνικό ιουδαϊσμό", 175-210
• Αγγ. Ζιάκα, "Μεσσιανικές προσδοκίες στο σιιτικό Ισλάμ", 211-236
• Σ. Μιχαήλ, "Incipit Vita Nova ή το Γκόλεμ και ο Μεσσίας", 237-253
• Χ. Μαρσέλλος, "Η εποχή του πνεύματος και οι μεσσιανισμοί της ή η κληρονομιά του αββά Ιωακείμ εκ Φλωρίδος", 271-311
• Μ. Πάγκαλος, "Ουτοπία και μεσσιανισμός", 312-338
• Ν. Πίσσης, "Αποκαλυπτικός λόγος και μεσσιανική προσδοκία: Χρήσεις και λειτουργίες από τη βυζαντινή στην οθωμανική περίοδο", 339-359
• Γ. Σαγκριώτης, "Ο πολιτικός μεσσιανισμός του Βάλτερ Μπένγιαμιν", 385-405
• Γ. Παπαφράγκος, "Ubi Lenin, ibi Jerusalem: Η αναζήτηση της ουτοπίας και οι πολιτικές συνέπειές της στο έργο του Έρνστ Μπλοχ", 406-423
• Στ. Ζουμπουλάκης, "Εμμανουήλ Λεβινάς: η υπέρβαση του μεσσιανισμού", 424-437
• Α. Πανταζόπουλος, "Αυτός που ήρθε απ' έξω: η σωτηριολογική διάσταση του λαϊκιστή ηγέτη", 455-469
• Θ. Λίποβατς, "Ο εθνικοσοσιαλισμός ως πολιτικός μεσσιανισμός", 470-483
• Γ. Βώκος, "Το χαμόγελο του Αμπλόγκιν", 484-510

Στα δύο τελευταία τεύχη του περιοδικού Revue Biblique / In the two recent issues of Revue Biblique

Στα δύο τελευταία τεύχη του περιοδικού Revue Biblique δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

 

118:3 (2011)

• Émile Puech, "Inscriptions d'un hypogée de Shafât et du tombeau des rois", 321-330
• Bernd U. Schipper, "Gen 41:42 and the Egyptian background to the investiture of Joseph", 331-338
• Deena Grant, "Human anger in biblical literature", 339-361
• Étienne Nodet, "Chronologies de la Passion : leur sens", 362-407
• Matthew W. Bates, "Why do the seven sons of Sceva fall? : exorcism, magic, and oath enforcement in Acts 19,13-17", 408-421
• Michel Gourgues, "'Tout a été crée par lui et pour lui' (Col 1,16) : sens et portée d'une proclamation christologique", 422-442

 

118:4 (2011)

• Jan Joosten, "Discours prophétique et rhétorique populaire dans la Bible hébraïque", 481-495
• Anne E. Gardner, "SKL in the Hebrew Bible : key to the identity and function of the maskilim in Daniel", 496-514
• Axel van de Sande, "'Amour' ou 'seins' dans le Cantique des Cantiques (TM-LXX)? : conflit d'interprétation et profil linguistique du traducteur", 515-532
• Jerome Murphy-O'Connor, "The descent from the cross and the burial of Jesus (Jn 19:31-42)", 533-557
• Joseph Patrich, "The pre-Herodian temple II : the building project of Simeon the Just on the Temple Mount", 558-574
• Tomáš Petrácek, "The École Biblique and its influence on Czech Catholic exegesis and Church", 575-594
• Étienne Nodet, "Moïse ou Platon ou ...?", 595-604

Στο τρέχον τεύχος του Bibel und Kirche / In the current issue of Bibel und Kirche

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Bibel und Kirche 66:4 (2011) είναι αφιερωμένο στο πρόσωπο του Ηλία:

Bettina Eltrop, "Was wissen wir über den historischen Elija?", 190-191

Jürgen Werlitz, "Vom feurigen Propheten zum Versöhner: Ein Überblick über die biblischen Elijatexte mit Schwerpuntk auf dem Alten Testament", 192-201

Eleonore Reuter, "Besser arm und fromm als reich und böse: Elija und die Witwe von Sarepta (1 Kön 17)", 202- 207

Frank Crüsemann, "Gottes leise Stimme gegen Gewalt im Namen Gottes: Elija, Mose und die Anfänge des biblischen Monotheismus", 208-214

Roland Kachler, "Wege aus der Wüste: Elijas Krise als Archetypus einer Lebenskrise (1 Kön 19)", 215-218

Andreas Bedenbender, "Warum am Horeb? Zur Lokalisierung von Gottesoffenbarungen in der Hebräischen Bibel", 219-223

Bernhard Lehnart, "Regenmacher, Schamane oder was?: Elija, der Tischbitter - eine komplexe Gestalt", 224-228

Anna Maria Schwemer, "Die Elijagestalt im Wandel der Zeiten: Elijatraditionen aus hellenistisch-römischen Zeit", 229-233

Franz-Josef Ortkemper, "Mendelsohns Elias und die Bibel: Das Oratorium und die Erzählungen aus den Königsbüchern im Vergleich", 236-242

Ο Geza Vermes για τους Ιουδαιοχριστιανούς / Geza Vermes on Judaeochristians

Aπόλη του ιστολόγιο του Jim Davila πληροφορούμαστε για τη δημοσίευση ενός άρθρου του καθ. Geza Vermes σχετικά με τους Ιουδαιοχριστιανούς της αρχέγονης Εκκλησίας:

Jews, Christians and Judaeo-Christians

Δύο νέα άρθρα στο τρέχον τεύχος του JGRChrJ / Two new articles of the current issue of JGChrJ

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 8 (2011) έχουν αναρτηθεί δύο νέα άρθρα τα οποία μπορείτε να καταφορτώσετε πατώντας επάνω στους τίτλους:

Jintae Kim, "The Concept of Atonement in the Fourth Servant Song in the LXX"


Tim Brookins, "Dispute with Stoicism in the Parable of the Rich Man and Lazarus"

To τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblica / In the current issue of Biblica

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblica 92:3 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Mark Leuchter , "Eisodus as Exodus: The Song of the Sea (Exod 15) Reconsidered." 321-346
• Burkard Zapff , "Sir 38,1-15 als Beispiel der Verknüpfung von Tradition und Innovation bei Jesus Sirach." 347-367
• Philipp F. Bartholomä , "John 5,31-47 and the Teaching of Jesus in the Synoptics. A Comparative Approach." 368-391
• Simon J. Joseph , " ΄Seek His Kingdom»: Q 12,22b-31, God’s Providence, and Adamic Wisdom." 392-410
• Robert Hermans , "La christologie d’Ephésiens." 411-426
• Koog P. Hong , "The Deceptive Pen of Scribes: Judean Reworking of the Bethel Tradition as a Program for Assuming Israelite Identity." 427-441
• Anne-Françoise Loiseau , "Note sur la traduction araméenne de 1 R 19,12." 442-444

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Interpretation / In the current issue of Interpretation

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Interpretation 65:4 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Theodore Hiebert, "Reclaiming the world : biblical resources for the ecological crisis", 341-352
• Rosemary R. Ruether, "Ecology and theology : ecojustice at the center of the Church's mission", 354-363
• Larry L. Rasmussen, "New wineskins", 364-376
• William H. Schlesinger, "Climate change", 378-390

Between text and sermon

• Pete Peery, "Genesis 1:1-2:3", 392-394
• Uriah Y. Kim, "Leviticus 25:1-24", 396-398
• Carol J. Dempsey, "Revelation 21:1-8", 400-406

Τιμητικός τόμος για τον Kent Harold Richards / FS for Kent Harold Richards

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Brill ένας νέος συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή Kent Harold Richards, καθηγητή της Π.Δ. στο Iliff School of Theology, Denver, Colorado:

F.R. Ames / Ch.W. Miller, Foster Biblical Scholarship: Essays in Honor of Kent Harold Richards (Biblical Scholarship in North America), Brill 2011

358 σελίδες
ISBN: 978-9004187115
141 ευρώ (έκδοση του Brill με σκληρό εξώφυλλο)
35 ευρώ (έκδοση SBL με μαλακό εξώφυλλο)

Περιγραφή

Σε αυτήν τη συλλογή μελετών περιγράφεται το έργο της βιβλικής έρευνας κατά τον 21ο αιώνα και εξετάζονται τα πορίσματα των μοντέρνων και μεταμοντέρνων προσεγγίσεων του κειμένου, μοντέλων εκπαίδευση και της δημόσιας και πολιτικής χρήσης της Βίβλου. Επιπλέον δίνεται ιδιαίτερη σημασία στον ιδιαίτερο ρόλο της Society of Biblical Literature. Εννέα πρώην πρόεδροι της SBL συμμετέχουν με μελέτες τους στον τόμο προς τιμήν του K.H. Richards, ο οποίος διετέλεσε και Executive Director της SBL.

Περιεχόμενα τόμου

• Gail R. O'Day, "Fostering biblical scholarship : the contributions of Kent Harold Richards", 3-10
• Frank R. Ames, "Conditions that foster biblical scholarship", 11-29
• Gene M. Tucker, "The modern (and postmodern?) Society of Biblical Literature : institutions and scholarship", 31-52
• Harold W. Attridge, "Study of the New Testament in the pluralistic context of the twenty-first century", 53-64
• John J. Collins, "Faith, scholarship, and the Society of Biblical Literature",
• 65-81
• Douglas A. Knight, "Politics and biblical scholarship in the United States", 83-100
• Vincent L. Wimbush, "Ex-centric reading : a case for critical reorientation",101-116
• David L. Petersen, "The Bible in public view", 117-133
• Elisabeth Schüssler Fiorenza, "A republic of many voices : biblical studies in the twenty-first century", 137-159
• David J. Clines, "Teaching the biblical languages : time for a rethink?", 161-168
• Elizabeth S. Malbon, "The SBL in the undergraduate classroom : pedagogical reflections", 169-188
• Charles W. Miller, "'Psalms are not interesting' : learner-centered approaches to teaching biblical poetry and the Psalms", 189-212
• Tamara C. Eskenazi, "Revisiting the composition of Ezra-Nehemiah : a prolegomenon", 215-234
• Paul J. Achtemeier, "Rome and the early church : background of the persecution of Christians in the first and early second centuries", 235-249
• Jo C. Exum, "Do you feel comforted? : M. Night Shyamalan's "Signs" and the Book of Job", 251-267
• Norman C. Habel, "Canaan, land of promise : an ecological reading of Genesis 10:15-20 in context", 269-278
• Athalya Brenner, "Revising the myth of the 'biblical family' : reflections on issues of methodologies and interpretive ideologies", 279-294
• Pablo R. Andiñach, "Clandestine relationship : an approach to the Song of Songs", 295-312
• James L. Mays, "God's anthropos project", 313-335
• Erhard S. Gerstenberger, "Liberating readings of the Bible : contexts and conditions", 337-352 

Δεύτερη συνάντηση Biblicum / Second meeting Biblicum

Η δεύτερη συνάντηση του BIBLICUM του Τομέα Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου και ώρα 19:30 στην αίθουσα συνεδριάσεων της Σχολής. 

Εισηγητής θα είναι ο  Λέκτορας του Τομέα  κ. Μόσχος Γκουτζιούδης και θα μιλήσει με θέμα:

"ΖΩΟΜΟΡΦΙΚΕΣ ΕΚΔΟΧΕΣ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ"