Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2015

Ο Ωριγένης και η Αγία Γραφή / Origen and the Bible

Στη σειρά των αναρτήσεων για την πρόσληψη της Αγίας Γραφής θα αφιερώσουμε κάποιες από αυτές στον Ωριγένη.

Ο Ωριγένης μιλά για την ερμηνεία των βιβλικών κειμένων στο 4ο βιβλίο του έργου του Περὶ ἀρχῶν, όπου δίνει και τις θεολογικές αρχές της εξήγησής του. 
Βασική θέση του είναι βέβαια ο θείος χαρακτήρας της Βίβλου, αφού περιέχει θείες διδασκαλίες και μπορεί, επομένως, να μεταμορφώνει τη ζωή των ανθρώπων. Αυτές οι διδασκαλίες αποκαλύπτονται στην Καινή Διαθήκη από τον Ιησού Χριστό ο οποίος προφητεύθηκε στην Παλαιά. Επομένως, οι δύο διαθήκες παρά την πολυμορφία των κειμένων έχουν ενότητα. 
Αυτή η ενότητα καθίσταται σαφής σε τρία σημεία: α) στην υπόθεσή τους, δηλαδή στο κοινό μήνυμα Παλαιάς και Καινής, β) στην οικονομία, δηλ. στο θεϊκό σχέδιο, το οποίο αποκαλύπτεται σε αυτές και γ) στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, που είναι το κεντρικό πρόσωπο (ἀνακεφαλαίωσις) και στις δύο.
Μολονότι ο Ωριγένης προϋποθέτει τις τρεις παραπάνω αρχές, γνωστές κι από άλλους εκκλησιαστικούς συγγραφείς της εποχής, ακολουθεί διαφορετική πορεία εξήγησης στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη. Στην ΠΔ η εμπειρία του Λόγου γίνεται μέσω τρίτων, ενώ στην Καινή Διαθήκη είναι άμεση. Και στις δύο όμως περιπτώσεις η εξηγητική πορεία είναι ανάλογη, καθώς ο τελικός στόχος είναι η γνώση του Λόγου. 
Φυσικά ο Ωριγένης προϋποθέτει επίσης την θεοπνευστία του βιβλικού κειμένου, την οποία κατανοεί ως ενέργεια τόσο του Λόγου όσο και του Πνεύματος. Η θεοπνευστία συνίσταται σε δύο στοιχεία: α) στο σκοπό της Βίβλου, που είναι η "παιδεία" της ψυχής και β) στο περιεχόμενό της, που δεν είναι άλλο από το βαθύτερο πνευματικό νόημα που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια. Σκοπός της εξήγησης είναι, επομένως, να αναδείξει αυτό το νόημα, ώστε οι ακροατές να οδηγηθούν στην τελειότητα. Αυτό όμως δεν είναι μια απλή υπόθεση. Ο ερμηνευτής / αναγνώστης θα συναντήσει "λίθους προσκόμματος" και παράδοξα σημεία μέσα στο κείμενο (π.χ. ανθρωπομορφισμούς, γραμματικά και συντακτικά λάθη, προβληματικά σημεία από πλευράς ηθικής κ.ά.). Θα πρέπει να συνδέσει, λοιπόν, όλα τα στοιχεία για να μπορέσει να φτάσει σε ένα μήνυμα που θα έχει συνοχή και να ανακαλύψει την "ἀκολουθία" του κειμένου (Περὶ ἀρχῶν 4.3.3). 
Αυτό οδηγεί στην ιδέα της διπλής φύσης της Βίβλου, η οποία προκύπτει επίσης από την αναλογία την οποία βλέπει ο Ωριγένης κι άλλοι εκκλησιαστικοί συγγραφείς μεταξύ της ενσάρκωσης του Λόγου και του λόγου του Θεού που έγινε γραπτό κείμενο. Για την ακρίβεια η σάρκωση του Λόγου οδηγεί και στην καταγραφή του λόγου. Έτσι η Γραφή είναι η εκδήλωση των πνευματικών αληθειών, στις οποίες τώρα οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση. 
Μολονότι στο έργο του Περὶ ἀρχῶν ὁ Ωριγένης μιλά για τριμερή διάκριση του κειμένου: σώμα, ψυχή και πνεύμα (4.2.11), αυτή η διαίρεση δεν απαντά αλλού στο έργο του. Στα περισσότερα κείμενά του κάνει λόγο για δύο επίπεδα του κειμένου. Είναι πιθανον η τριμερής διάκριση να αναφέρεται στα τρία διακριτά στάδια της πορείας προς την τελείωση (K.J. Torjesen, Hermeneutical Procedur and Theological Method in Origen's Exegesis, 1986: 41). Aυτά τα τρία στάδια αντιστοιχούν και σε τρεις διαφορετικές ομάδες μέσα στην χριστιανική κοινότητα: τους αρχάριους, τους προχωρημένους και τους τέλειους. Έργο του εξηγητή είναι, επομένως, να απευθυνθεί και στις τρεις αυτές ομάδες με τέτοιον τρόπο ώστε το βιβλικό μήνυμα να γίνει κατανοητό από όλους. 
Μολονότι ο τελικός στόχος είναι το πνευματικό μήνυμα του κειμένου, το γράμμα είναι εξίσου σημαντικό κι ο εξηγητής αναπτύσσει διάφορες μεθόδους για να το προσεγγίσει. Πνευματικό μήνυμα και γράμμα του κειμένου είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους. Το γράμμα του βιβλικού κειμένου είναι σημαντικό, γιατί αναφέρεται στην βιβλική ιστορία, είναι χρήσιμο για τα απλά μέλη της κοινότητας κι έχει επίσης απολογητική αξία. Από την άλλη δεν επαρκεί η γραμματική ή η ιστορική μελέτη του. Το βιβλικό κείμενο έχει βαθύτερο νόημα που απευθύνεται στους ώριμους και πρέπει αντληθεί. 

Υπόμνημα με βάση το βυζαντινό κείμενο / Textual commentary on byzantine texts

Στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism ο Tommy Wassermann ανακοίνωσε την έκδοση ενός υπομνήματος στο κείμενο των χειρογράφων, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη το βυζαντινό κείμενο. Η νέα αυτή έκδοση έρχεται να συμπληρώσει το ανάλογο εγχείρημα του Metzger και προσφέρει μία νέα αξιολόγηση του υλικού της χειρόγραφης παράδοσης. Είναι πραγματικά ευχάριστο ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι ειδικοί στρέφουν το ενδιαφέρον τους στα χειρόγραφα του βυζαντινού κειμένου, το οποίο αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας σοβαρός κι αξιόπιστος μάρτυρας του κειμένου της ΚΔ.

RBL 16.1.2015

Gary A. Anderson, Charity: The Place of the Poor in the Biblical Tradition
Reviewed by Timothy Sandoval

Aaron Chalmers, Exploring the Religion of Ancient Israel: Prophet, Priest, Sage and People
Reviewed by Thomas Wagner

Raymond F. Collins, Second Corinthians
Reviewed by B. J. Oropeza

Philip R. Davies and Thomas Römer, eds., Writing the Bible: Scribes, Scribalism and Script
Reviewed by Stephen Reed

A. E. Harvey, Is Scripture Still Holy? Coming of Age with the New Testament
Reviewed by Christopher Holmes

Tawny L. Holm, Of Courtiers and Kings: The Biblical Daniel Narratives and Ancient Story-Collections
Reviewed by Jordan M. Scheetz

Eugene E. Lemcio, Travels with St. Mark: GPS for the Journey. A Pedagogical Aid
Reviewed by Kenneth Litwak

Michael E. Stone, An Editio Minor of the Armenian Version of the Testaments of the Twelve Patriarchs
Reviewed by Adam Carter McCollum

Rannfrid I. Thelle, Approaches to the “Chosen Place”: Accessing a Biblical Concept
Reviewed by Eckart Otto

Heath A. Thomas, Poetry and Theology in the Book of Lamentations: The Aesthetics of an Open Text
Reviewed by Miriam Bier

Donald M. Walter and Gillian Greenberg, trans.; George A. Kiraz and Joseph Bali, eds., The Book of the Twelve Minor Prophets according to the Syriac Peshitta Version with English Translation: The Twelve Prophets
Reviewed by H. F. van Rooy

Τρίτη συνάντηση του Biblicum / Third meeting of Biblicum

Η τρίτη συνάντηση του Biblicum θα γίνει την  Δευτέρα 19  Ιανουαρίου 2015, ώρα 7.30΄ μ.μ. στην αίθουσα συνεδριάσεων: 

Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, "Η αποκαλυπτική γλώσσα του Παύλου στην προς Ρωμαίους επιστολή: το παράδειγμα του Ρωμ 16,20"


Το τρέχον τεύχος του ThR / The current issue of ThR

Theologische Rundschau 79:4 (2014)

  • Wolfgang Zwickel, "Biblische Archäologie, 2," 393-417
  • Melanie Köhlmoos, "Komposition, Redaktion, Tradition : dreißig Jahre Methodenwechsel in der alttestamentlichen Exegese (1984 - 2014)," 418-435
  • Ulrich H. Körtner, "Literatur zur theologischen Hermeneutik 2000 - 2014, 2," 436-475
  • Konrad Schmid, "'Die Entstehung des Alten Testaments' : zur Neuausgabe von Rudolf Smends Lehrbuch," 476-482

Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2015

O Larry Hurtado για τις καινοδιαθηκικές σπουδές στον 20ο αιώνα / Larry Hurtado on the NT studies in the 20th c.

O Larry Hurtado έχει αναρτήσει ένα παλαιότερο άρθρο του σχετικά με την πορεία των καινοδιαθηκικών σπουδών κατά τον 20ο αι. Το κείμενό του δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Religion 39 (2009): 43-57


O Hurtado δημοσίευσε μία ακόμη ενδιαφέρουσα μελέτη με παρόμοιο θέμα "Fashions, fallacies and future prospects in New Testament studies," JSNT 36:4 (2014): 299-324 αλλά και μία παλαιότερη, του M. Hengel, "Aufgaben der neutestamentlichen Wissenschaft," NTS (1994): 321-357

Τα θαύματα στη συνοπτική παράδοση (ΙΙ): ιστορία της ερμηνείας / Miracles in the synoptic tradition: history of interpretation

Τα θαύματα μέσα στην Καινή Διαθήκη αλλά και στην αρχαία Εκκλησία έχουν σωτηριολογικό περιεχόμενο και συνδέονται άμεσα με την ιστορία της σωτηρίας και της αποκάλυψης του Θεού μέσα στην ιστορία. Η σημαντική αλλαγή απέναντι στο θαύμα πραγματοποιείται κατά τα νεότερα χρόνια. Αιτία είναι η εκδήλωση κριτικής στάσης απέναντι στις πηγές και η εφαρμογή κριτικών ιστορικών μεθόδων. Η ανάπτυξη των  φυσικών επιστημών άλλαξε την αντίληψη για τον κόσμο. Έτσι το θαύμα σιγά-σιγά παραγκωνίστηκε στο μικρό πλέον χώρο του αδύνατου με τα ανθρώπινα δεδομένα. Ταυτόχρονα η αισιοδοξία που προκάλεσε η ανάπτυξη των θετικών επιστημών προκάλεσε την έντονη αμφισβήτηση της πεποίθηση ότι ο Θεός μπορεί να παρέμβει στον κόσμο και να καταργήσει ή να αλλάξει τους νόμους που ο ίδιος έθεσε. Σε φιλοσοφικό επίπεδο αναπτύσσονται δύο διαφορετικές τάσεις: α) ο θεϊσμός (deismus) σύμφωνα με τον οποίο ο Θεός έθεσε τους φυσικούς νόμους και δεν παρεμβαίνει πλέον στον κόσμο και β) η αθεΐα, η οποία αρνείται την ύπαρξη κάθε ανώτερου όντος κι επομένως και των θαυμάτων. 
Και στον χώρο της Εκκλησίας αναπτύσσεται ένας αντίλογος προς αυτές τις τάσεις. Μία βασική έκφρασή του είναι η λεγόμενη απολογητική, για την οποία έγινε ήδη λόγος. Ταυτόχρονα αναπτύσσονται μία σειρά από διαφορετικές ερμηνευτικές τάσεις, οι οποίες στέκονται με διαφορετικό η καθεμιά τρόπο απέναντι στο θαύμα, λιγότερο ή περισσότερο κριτικά και σκοπό έχουν να δώσουν απάντηση στο πρόβλημα του θαύματος. Στη συνέχεια δίνουμε πολύ σύντομα τις βασικές τάσεις στην ιστορία πρόσληψης των θαυμάτων (με βάση τον πίνακα του B. Kollmann, Bibel u. Kirche 61/2 (2006): 92-93):

Πατερική ερμηνεία
Η ιστορικότητα των θαυμάτων δεν αμφισβητείται. Είναι σε άμεση σχέση με την ιστορία της θείας οικονομίας και την εκκλησιαστική κοινότητα. Αποτελούν την απόδειξη της θεότητας του Ιησού. Έχουν σωτηριολογικό περιεχόμενο.

Λογοκρατία (C.F. Bahrdt, H.E.G. Paulus, C.H. Venturini)
Tα θαύματα του Ιησού βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα, δεν έχουν τίποτε το υπερφυσικό ή το αντίθετο προς τη λογική. Ερμηνεύονται, επομένως, λογοκρατικά για να αποδειχθεί η ιστορικότητά τους.

Μυθολογική ερμηνεία (D.F. Strauss)
Tα θαύματα είναι μη ιστορικοί μύθοι. Διαμορφώθηκαν με βάση ανάλογες αφηγήσεις της Π.Δ. για να αποδείξουν τη μεσσιανικότητα του Ιησού. Οι καινοδιαθηκικές αφηγήσεις των θαυμάτων, επομένως, θα πρέπει να κατανοηθούν ως προϊόντα της αρχαίας χριστιανικής πίστης για το Μεσσία και θα πρέπει να διερευνηθεί το θρησκευτικό τους περιεχόμενο.

Θρησκειοϊστορική και κηρυγματική ερμηνεία (R. Bultmann, G. Klein, W. Schmithals)
Διάφορες λαϊκές αφηγήσεις θαυμάτων και μοτίβα σχετικά με τα θαύματα, κυρίως από τον ελληνιστικό κόσμο, μεταφέρθηκαν μετά την Ανάσταση στο πρόσωπο του Ιησού. Οι αφηγήσεις θαυμάτων στην Κ.Δ. δεν είναι πραγματικά γεγονότα αλλά μαρτυρίες πίστης και εικόνες μιας άλλης πραγματικότητας. Το θαύμα κατανοείται μέσα από μία διαδικασία απομυθοποίησης ως μήνυμα πίστης, το οποίο δίνει νέες προοπτικές στην κατανόηση του νοήματος της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ιστορία της σύνταξης των αφηγήσεων των θαυμάτων (H.J. Held, L. Schenke, K. Kertelge, D.A. Koch, U. Busse, K. Becker)
To ερώτημα της ιστορικότητας των θαυμάτων θεωρείται δευτερεύον και αντιμετωπίζεται μέσα στο πλαίσιο της θρησκειοϊστορικής κηρυγματικής ερμηνείας τους. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στον τρόπο που κατανοεί το θαύμα ο κάθε ευαγγελιστής. Τονίζονται κυρίως οι κριτικές τάσεις των ευαγγελιστών απέναντι στο θαύμα.

Βιβλική θεολογία (P. Stuhlmacher, O. Betz, W. Grimm, R. Glöckner)
Ρίζα των αφηγήσεων των θαυμάτων της Κ.Δ. είναι η παλαιοδιαθηκική παράδοση. Τα θαύματα είναι ιστορικά αξιόπιστα. Τα θαύματα, τα οποία κατανοούνται σε σχέση με την παράδοση της Π.Δ., αποτελούν μέρος της ιστορίας της σχέσης του Θεού με τους ανθρώπους, η οποία διατρέχει όλη την Αγία Γραφή και δεν θα πρέπει να απομονώνονται από αυτήν. 

Φεμινιστική ερμηνεία (Ε. Μoltmann-Wendel, L. Schottroff, C. Mulak. U. Metternich)
Τα θαύματα, στο επίκεντρο των οποίων βρίσκονται οι γυναίκες, θεωρούνται ιστορικά αξιόπιστα. Η αποκατάσταση της γυναίκας και ο σημαντικός ρόλος στο «κίνημα του Ιησού» έχουν σημασία και για το σημερινό κίνημα της ισότητας.

Κοινωνικοϊστορική προσέγγιση (G. Theissen)
Οι εξορκισμοί, οι θεραπείες και θεραπείες κατά το Σάββατο αναφέρονται σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα, ενώ τα θαύματα σωτηρίας και οι επιφάνειες είναι προϊόντα της μεταπασχάλιας πίστης. Πρέπει να διερευνηθεί η κοινωνικοϊστορική κατάσταση που αντικατοπτρίζεται μέσα σε κάθε θαύμα. Οι ιστορίες των θαυμάτων όμως είναι ταυτόχρονα διαχρονικής αξίας ιστορίες ελπίδας, οι οποίες δίνουν ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο.

Ψυχολογική ερμηνεία (M. Kassel, E. Drewermann)
Εκείνα τα θαύματα που αφορούν στο χώρο των συναισθημάτων είναι αδιαμφισβήτητα. Στην περίπτωση των αναστάσεων πρόκειται για περιπτώσεις νεκροφάνειας. Κάποια θαύματα που σχετίζονται με τη φύση συνδέονται με τη σαμανική δύναμη επικοινωνίας με τα στοιχεία της φύσης. Οι ιστορίες θαυμάτων είναι διαχρονικοί τρόποι απελευθέρωσης από το φόβο και την εσωτερική ταραχή. Οδηγούν σε μία αρμονία και στην αυτοσυνειδησία.

Ερμηνευτική της αποστασιοποίησης (S. Berg, H.K. Berg)
Δεν τίθεται το ζήτημα της ιστορικότητας των θαυμάτων. Μέσα από μία αποστασιοποιημένη προσέγγιση των σχετικών αφηγήσεων, προκαλείται το ενδιαφέρον, δίνεται το έναυσμα για μία διαδικασία στοχαστικής προσέγγισης του κειμένου και αίρεται κάθε γόνιμος αντίλογος.

Ιστορία της πρόσληψης και της επίδρασης (H. Frankenmölle, B. Van Iersel, U. Luz, H. Bee-Schroedter)
Ως συγχρονική προσέγγιση του κειμένου αντιμετωπίζει την κάθε αφήγηση θαύματος ως ενότητα, εστιάζει στην τελική του μορφή και τονίζει τη λειτουργικότητά του. Δεν ενδιαφέρεται για τα στάδια σύνταξής του ούτε για ζητήματα ιστορικότητας. Το νόημα του κειμένου κι επομένως και μιας παράδοσης σχετικής με ένα θαύμα του Ιησού το ανασυνθέτει ο κάθε αναγνώστης. 

«Ο τρίτος δρόμος» μεταξύ της ιστορίας και της μεταφοράς (K. Berger, S. Alkier, B. Dressier)
Τα βιβλικά θαύματα στηρίζονται σε μία κατανόηση της πραγματικότητας, η οποία ακολουθεί διαφορετικούς νόμους χωρίς όμως να είναι παράλογη. Το ζήτημα των θαυμάτων πρέπει να μείνει ανοικτό και δε θα πρέπει οι βιβλικές ιστορίες θαυμάτων να κατανοηθούν με βάση τη σύγχρονη κατανόηση της πραγματικότητας και της ιστορίας, 

Εθνολογία / πολιτισμική ανθρωπολογία (W. Stegemann, C. Strecker, Context Group)
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα θαύματα θεραπείας και στους εξορκισμούς. Ο Ιησούς είναι ένας λαϊκός θεραπευτής, ο οποίος μοιράζεται με το κοινό του πολλά στοιχεία σχετικά με την αντίληψη του κόσμου και της ασθένειας. Τα θαύματα της Αγίας Γραφής δεν θα πρέπει να κατανοηθούν μέσα στο πλαίσιο της δικής μας δυτικής πλέον κουλτούρας. 

Οι συγγραφείς των ευαγγελίων και άλλων αρχαίων κειμένων / The authors of the Gospels and of other ancient sources

Στα βιβλικά ιστολόγια τον τελευταίο καιρό εξελίσσεται μία συζήτηση σχετικά με τους συγγραφείς των ευαγγελίων και κατά πόσο ήταν συνηθισμένο φαινόμενο στην αρχαιότητα κείμενα να κυκλοφορούν ανώνυμα για κάποιο διάστημα προτού ταυτοποιηθούν με κάποιον συγγραφέα. Διαβάστε τη εκτενή συζήτηση του θέματος από τον Matthew Ferguson στο ιστολόγιό του Κέλσος:

Μία νέα βιβλιοκρισία του βιβλίου των Hill & Kruger, Early Text of the NT / A new review on Hill & Kruger, Early Text of the NT

Διαβάστε πατώντας τον παρακάτω σύνδεσμο μία εκτενή κριτική παρουσίαση του περιεχομένου του βιβλίου των Hill & Kruger, Early Text of the NT: 

Ένα νέο υπόμνημα για τις Παροιμίες / A new commentary on Proverbs

coverΑπό τον εκδοτικό οίκο Peeters κυκλοφόρησε ένα νέο υπόμνημα για τα πρώτα εννέα κεφάλαια του βιβλίου των Παροιμιών:

J.A. Loader, Proverbs 1-9. Historical Commentary on the Old Testament, Peeters, Leuven 2014
Σελίδες:  XXVIII-407 
ISBN: 978-90-429-3144-2
74 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου / Description
Written within the historical-critical paradigm, this commentary on Proverbs 1-9 ventures to overcome the bifurcation of “historical” and “literary” perspectives in biblical interpretation. Avoiding novel propositions about composition as well as claims for alternative reading strategies, it strives to take the text seriously at the philological, structural and compositional levels in order to indicate the book’s amplitude and potential. This is done in dialogue with recent and traditional Jewish and Christian readings. The self-description of Wisdom, which has had a hugely eventful reception in the history of Christian doctrine, is particularly striking in this respect. Usually taken to fit uncomfortably into Israel’s “salvation history”, the universal scope of the edited poems directs the reader’s eye beyond the history of one nation and turns wisdom’s putative dearth into a theological asset. The sages knew the limits of their practical advice and aimed it at ethically living the Fear of God.

Alan Garrow: το συνοπτικό πρόβλημα / Alan Garrow: the synoptic problem

Στο ιστολόγιο Biblical Studies Online έχει αναρτηθεί η μαγνητοφωνημένη εισήγηση του Alan Garrow σχετικά με το συνοπτικό πρόβλημα, την οποία παρουσίασε στο σεμινάριο της ΚΔ στο Πανεπιστήμιο του Durham, στις 12.1.2015. Ο Garrow συζητά κριτικά την θέση του B.H. Streeter για την ύπαρξη τεσσάρων πηγών (η υπόθεση που σήμερα είναι γενικά αποδεκτή, βλ. το σχήμα εδώ). Υποστηρίζει ότι ο Ματθαίος είναι εκείνος που χρησιμοποιεί τον Λουκά και τον Μάρκο. 

Για να ακούσετε την ομιλία και να δείτε τις διαφάνειες επισκεφτείτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

Η ιερή οικονομία του Ισραήλ / The sacred economy of Israel

Στη σελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκε ένα κείμενο του Roland Boer για την οικονομική οργάνωση του αρχαίου Ισραήλ:

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2015

Στο τρέχον τεύχος του SJTh / In the current issue of SJTh

Scottisch Journal of Theology 68:1 (2015)

  • John Anthony Dunne, "Suffering and covenantal hope in Galatians: a critique of the 'apocalyptic reading' and its proponents," 1-15 (abstract)
  • Tyler Atkinson, "Contemplation as an alternative to curiosity: St Bonaventure on Ecclesiastes 1:3–11," 16-33 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του RThL / In the current issue of RThL

Revue Théologique de Louvain 45:4 (2014)

Santiago Guijarro, "La coexistence de différents sens du terme euaggelion aux origines du christianisme," 481-501 (abstract)

Το αρχαιότερο χειρόγραφο της ΚΔ / The oldest manuscript of the NT

Στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism έχει αναρτηθεί ένα σύντομο αλλά πολύ ενδιαφέρον κείμενο του Dirk Jongkind για το ποιοι μπορεί να είναι οι αρχαιότεροι πάπυροι της ΚΔ. Καταλήγει σε δύο: ο P52 που περιέχει απόσπασμα από το Ιω 18 κι ο  P104 που περιέχει απόσπασμα από το Μτ 21: 

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2015

Η Ιστορία Χρόνων ΚΔ:εισαγωγικά (Ι) / Neutestamentliche Zeitgeschichte: introduction (I)

Ephesus - the greatest Greco-Roman site in the world

H βιβλική επιστήμη έχει ως αντικείμενό της κείμενα, τα οποία προέρχονται από έναν κόσμο που χρονικά και τοπικά βρίσκεται πολύ μακριά από τοn σύγχρονο αναγνώστη. Αυτή η απόσταση είναι προφανής από την πρώτη ήδη επαφή του με αυτά τα κείμενα. Μέσα σε αυτά συναντά πρόσωπα, ιδέες, ήθη, ιδέες, αξίες, που αντικατοπτρίζουν μία πραγματικότητα πολύ διαφορετική από τη δική του. Οι Σαδδουκαίοι κι οι Φαρισαίοι, οι αρχιερείς κι οι αρχισυνάγωγοι, οι Ρωμαίοι στρατιώτες κι οι άλλοι αξιωματούχοι, οι Ασιάρχες κι οι πολιτάρχες, οι αγοραίοι της Θεσσαλονίκης, οι τεχνίτες της Εφέσου είναι πρόσωπα που αναμφισβήτητα ανήκουν σε έναν άλλο κόσμο. Έννοιες όπως Χριστός, δικαιοσύνη, απολύτρωσις, χάρις, Κύριος, σωτήρ, ευαγγέλιον, βασιλεία του Θεού, δε μπορούν να γίνουν πλήρως κατανοητές με βάση τις παραστάσεις που διαθέτει ο σημερινός αναγνώστης από το δικό του παρόν. Για να μπορέσει λοιπόν ο ερμηνευτής να κατανοήσει και να εξηγήσει, να αναδείξει, δηλαδή, το πραγματικό περιεχόμενο των κειμένων και αναπλάσει τον αφηγηματικό τους κόσμο, θα πρέπει να είναι εφοδιασμένο με τις απαραίτητες γνώσεις της εποχής, την οποία αντικατοπτρίζουν τα κείμενα. Στόχος πάντοτε είναι να ανακαλύψει το βαθύτερο νόημα των κειμένων, που δεν είναι άλλο από την εν Χριστώ αποκάλυψη του Θεού και η δια του Χριστού απολύτρωση του ανθρώπου, η οποία όμως λαμβάνει χώρα μέσα στο ιστορικό γίγνεσθαι. Τις γνώσεις για αυτό τις προσφέρει η Ιστορία των Χρόνων της Καινής Διαθήκης.

Ορισμός, έργο, μέθοδος και πηγές της Ιστορίας των Χρόνων
Η Ιστορία των Χρόνων ΚΔ είναι ο κλάδος της βιβλικής ερμηνευτικής, ο οποίος παρέχει στον ερμηνευτή τα ιστορικά εκείνα δεδομένα που χρειάζεται προκειμένου να κατανοήσει το ευρύτερο πολιτικό, κοινωνικό, θρησκευτικό και ιδεολογικό πλαίσιο των κειμένων της ΚΔ. Δεν αποτελεί μία από τις πολλές ερμηνευτικές μεθόδους, τις οποίες εφαρμόζει η βιβλική επιστήμη, αλλά μάλλον ένα εφόδιο απαραίτητο για όλες τις μεθόδους. Δεν θα πρέπει να συγχέεται με την ιστορία της ΚΔ ούτε και με την Ιστορία του Αρχέγονου Χριστιανισμού (την ιστορία δηλ. της πρώτης Εκκλησίας μέχρι περίπου τον 2ο αι. μ.Χ.), αν και συχνά οι πορείες υπήρξαν παράλληλες και κάποιες φορές δύσκολα διακριτές μεταξύ τους. Στην περίπτωση της Ιστορίας των Χρόνων της ΚΔ το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις πολιτικές διαδικασίες και στους πολιτικούς θεσμούς, σε κοινωνικούς θεσμούς και ομάδες, σε μηχανισμούς κοινωνικής συνοχής, σε οικονομικές σχέσεις, σε θρησκευτικά φαινόμενα και θρησκευτικές ομάδες, σε ιδεολογικά ρεύματα και τάσεις και σε θέματα πολιτικής ιστορίας και ιστορικής γεωγραφίας. 
Το μάθημα της Ιστορίας των Χρόνων της ΚΔ είναι καταρχήν ιστορικό, διέπεται δηλαδή από τις αρχές της επιστήμης της Ιστορίας, εφαρμόζει τις ίδιες μεθόδους και ακολούθησε την ίδια περίπου εξέλιξη με τους άλλους κλάδους της ιστορικής επιστήμη στα 200 χρόνια ζωής του. Έχει όμως και μία ερμηνευτική διάσταση και λειτουργεί ως βοηθητικό εργαλείο ερμηνείας των βιβλικών κειμένων. 
Τα όρια της εποχής που εξετάζει είναι ευρύτερα εκείνων της περιόδου συγγραφής των βιβλίων της ΚΔ και συνήθως εκτείνονται από την μακκαβαϊκή περίοδο έως και την επανάσταση του Bar Kochba (132-135 μ.Χ.). 
Οι πηγές της Ιστορίας των Χρόνων της ΚΔ είναι παρόμοιες με εκείνες των άλλων ιστορικών κλάδων κι ειδικότερα εκείνων που ασχολούνται με την ιστορία της αρχαιότητας, άμεσες και έμμεσες, φιλολογικές και μη: ιουδαϊκά κείμενα της περιόδου (π.χ. τα βιβλία των Μακκαβαίων, τα έργα του Φίλωνα και το Ιώσηπου), έργα Ελλήνων και Ρωμαίων ιστορικών (π.χ. του Τάκιτου, του Σουητώνιου, του Δίωνα Κασσίου κ.ά.), ραββινικά κείμενα, διάφορα άλλα φιλολογικά κείμενα της εποχής (π.χ. του Πλουτάρχου), πάπυροι, επιγραφές, νομίσματα, άλλα αρχαιολογικά ευρήματα. 


Το τρέχον τεύχος του ZAW / The current issue of ZAW

Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft 126:4 (2014)

Ένα ενδιαφέρον χειρόγραφο της ΚΔ / An interesting NT manuscript

Κι η δεύτερη είδηση για σήμερα προέρχεται από το χώρο των χειρογράφων της ΚΔ. Διαβάστε την ενδιαφέρουσα ανάρτηση του Brice Jones για τον P.Monts. Roca 4.50 (LDAB 2863), ένα χειρόγραφο του 5ου αιώνα, το οποίο διασώζει το Λκ 8,25-27:

Ψηφιοποίηση των χειρογράφων της ΚΔ της Εθνικής Βιβλιοθήκης / Digitizing the NT manuscript of the Greek National Library

Μία εξαιρετική είδηση έχει αναρτηθεί στο ιστολόγιο του γνωστού Center for the Study of NT Manuscripts. Πρόκειται για την ψηφιοποίηση 300 περίπου χειρογράφων της ΚΔ, τα οποία φυλάσσονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη στην Αθήνα. Μία σοφή απόφαση της Βιβλιοθήκης που μακάρι να την ακολουθήσουν κι άλλες βιβλιοθήκες στην Ελλάδα:




Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2015

Μαγνητοσκοπημένες συνεδρίες του συνεδρίου Jesus and Brian / Videos of the Jesus and Brian conference

Στο youtube έχουν αναρτηθεί οι μαγνητοσκοπημένες συνεδρίες του συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 20-22 Ιουνίου 2014 στο King's College με τον τίτλο "Jesus and Brian" με αφορμή τη γνωστή ταινία των Monty Pythons:

Για να δείτε τα σχετικά βίντεο πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο:

Το τρέχον τεύχος του TC / The current issue of TC

TC: A Journal of Biblical Textual Criticism 19 (2014)

RBL 9.1.2014

Andrew T. Abernethy, Mark G. Brett, Tim Bulkeley, and Tim Meadowcroft, eds., Isaiah and Imperial Context: The Book of Isaiah in the Times of Empire
Reviewed by Alan J. Hauser

Bernard F. Batto, In the Beginning: Essays on Creation Motifs in the Bible and the Ancient Near East
Reviewed by Thomas Wagner

Moshe J. Bernstein, Reading and Re-reading Scripture at Qumran
Reviewed by Carol A. Newsom

Stefan Gehrig, Leserlenkung und Grenzen der Interpretation: Ein Beitrag zur Rezeptionsästhetik am Beispiel des Ezechielbuches
Reviewed by Sven Petry

Willa M. Johnson, The Holy Seed Has Been Defiled: The Interethnic Marriage Dilemma in Ezra 9–10
Reviewed by Nasili Vaka’uta

Luise Schottroff, Der erste Brief an die Gemeinde in Korinth
Reviewed by H. H. Drake Williams III

Jens Schröter and Jürgen K. Zangenberg, eds., Texte zur Umwelt des Neuen Testaments
Reviewed by Pieter van der Horst

Todd D. Still and David E. Wilhite, eds., Tertullian and Paul
Reviewed by Judith M. Lieu

Anthony C. Thiselton, The Holy Spirit—In Biblical Teaching, through the Centuries, and Today
Reviewed by Cornelis Bennema
Reviewed by Chris L. de Wet

Το τρέχον τεύχος του JESOT / The current issue of JESOT

Journal for the Evangelical Study of the Old Testament 3:2 (2014)



Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2015

Η πολιτική διάσταση της γης και το βιβλίο του Λευιτικού / The politicaldimension of the land and the book of Leviticus

Στην ιστοσελίδα Marginalia δημοσιεύεται η πολύ καλή βιβλιοκρισία του Charles Halton για το βιβλίο Andro Linklater, Owning the Earth: The Transforming History of Land Ownership, Bloomsbury 2013 στην οποία θίγεται το εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα της πολιτικής κατανόησης της έννοιας της γης και μάλιστα σε σχέση με τον τρόπο που παρουσιάζεται η γη στο βιβλίο του Λευιτικού:

Τα θαύματα στη συνοπτική παράδοση (1): εισαγωγικές παρατηρήσεις / Miracles in the Synoptic tradition (1): some introductory remarks

Το θαύμα αποτελεί ένα από τα δύσκολα ζητήματα της χριστιανικής πίστης ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή. Η δυσκολία αυτή αποτυπώνεται γενικά και στους ορισμούς, οι οποίο δόθηκαν κατά καιρούς σε αυτό. 
Έτσι ως θαύμα συχνά ορίζεται –στη δυτική κυρίως θεολογία του παρελθόντος αλλά και σε απολογητικά κείμενα στον ελλαδικό χώρο - ένα συμβάν το οποίο υπερβαίνει τη φύση και καταργεί τους νόμους της. Αυτή η ιδέα καλλιεργήθηκε κυρίως στους κόλπους της σχολαστικής θεολογίας και οδήγησε σε λογικά αδιέξοδα κυρίως μετά τη χειραφέτηση και αλματώδη ανάπτυξη των θετικών επιστημών.
Σύμφωνα με τον Ορθόδοξο θεολόγο Ν. Ματσούκα (1988: 161) "το θαύμα εντάσσεται στην όλη πορεία της ιστορίας της θείας οικονομίας και ποτέ δε θεωρείται σαν κάτι ξεχωριστό, πολλές φορές ούτε καν φαίνεται η ιδιαιτερότητά του μέσα στην ιστορία και στη ζωή της κοινότητας. Η ίδια η ιστορία και η ζωή είναι ένα θαύμα". Τα θαύματα έχουν εκκλησιαστική προοπτική, ακόμη κι όταν φαίνεται να εμπλέκουν μεμονωμένα πρόσωπα και αφορούν επομένως σε όλη την εκκλησιαστική κοινότητα. Φανερώνουν τη θεία δόξα στον κόσμο, τον μεταμορφώνουν, τον οδηγούν και τον διδάσκουν. 
Την ίδια σύνδεση μεταξύ ιστορίας της σωτηρίας και θαυμάτων κάνει και ο R.H. Fuller (1967: 17), o οποίος μιλά για δύο κύρια θαύματα της Π.Δ. και της Κ.Δ.: την Έξοδο και την ενανθρώπιση του Χριστού. Στη συνέχεια εντοπίζει τα λεγόμενα προπαρασκευαστικά θαύματα, τα οποία προετοιμάζουν την πραγματοποίηση των δύο κύριων θαυμάτων, και τα λεγόμενα συμπληρωματικά / συνοδευτικά θαύματα, τα οποία κινούνται παράλληλα με τα κύρια θαύματα και αποκαλύπτουν μέρος τους (π.χ. Έξοδος - διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας, ενανθρώπιση - θεοφάνεια στη βάπτιση / η θαυμαστή σύλληψη του Ιησού).
Η περιγραφή του Ν. Ματσούκα αλλά και οι διευκρινίσεις του R.H. Fuller μας φέρνουν κοντά στον τρόπο που κατανοείται το θαύμα μέσα στα κείμενα της Αγίας Γραφής και ιδιαίτερα των ευαγγελίων με τα οποία θα ασχοληθούμε. Σε αυτά τα τελευταία ένα θαύμα δε μπορεί να αποτελέσει από μόνο του απόδειξη της θεότητας του Ιησού (ο ίδιος ο Ιησούς αρνείται να δώσει «σημεῖον», ένα είδος διαπιστευτηρίων της θεότητάς του, στους Φαρισαίους που το ζητούν επίμονα). Για τα κείμενα της Κ.Δ. η θεότητα του Ιησού δεν αποτελεί μία αφηρημένη έννοια, η οποία χρήζει απόδειξης, αλλά συστατικό στοιχείο της προσωπικότητας του Ιησού, η οποία εκδηλώνεται πολλαπλώς (για παράδειγμα όχι μόνο με τα θαύματα αλλά και με τη διδασκαλία). Επιπλέον, όπως τα ίδια τα κείμενα αποκαλύπτουν, τα θαύματα συχνά αμφισβητήθηκαν από τους συγχρόνους του Ιησού ή αποδόθηκαν σε δαιμονικές δυνάμεις. Θα πρέπει, τέλος, να σημειωθεί ότι τα θαύματα δεν αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο της χριστιανικής πίστης, αλλά θαύματα μαρτυρούνται και στον αρχαίο Ιουδαϊσμό και στον εθνικό κόσμο.
Αυτό που προσιδιάζει στα θαύματα των ευαγγελίων είναι η σύνδεσή τους με την αποκάλυψη της θείας δόξας και η θέση τους μέσα στην ιστορία της Θείας Οικονομίας. Έτσι είναι επιτυχής ο ορισμός που δίνει ο καθ. της Κ.Δ. Β. Kollmann (2007:10): 
«Για τον αρχαίο τρόπο σκέψης ένα θαύμα δημιουργεί την εντύπωση του εξαιρετικού γεγονότος, το οποίο βρίσκεται έξω από τα πλαίσια του συνηθισμένου και το οποίο παραπέμπει σε μία ανώτερη δύναμη. Το θαύμα δίνει τη δυνατότητα στον άνθρωπο να βιώσει ιδιαίτερα έντονα την παρουσία και την ενέργεια της θείας παρουσίας η οποία εισδύει σε ολόκληρο τον κόσμο».


Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2015

Νέες σειρές αναρτήσεων στο ιστολόγιο / New series of posts on our blog

Στη νέα χρονιά εκτός από τη συνεχή ροή ειδήσεων και βιβλιογραφικών ενημερώσεων σχετικών με τις βιβλικές σπουδές, τη μελέτη του αρχαίου περιβάλλοντος της Βίβλου, της πρόσληψής της μέσα στους αιώνες κ.ά. εγκαινιάζονται τρεις σειρές αναρτήσεων που σκοπό έχουν να κάνουν γνωστή τη βιβλική έρευνα στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό και να παρουσιάσουν πτυχές της ερμηνείας με σκοπό την καλύτερη γνωριμία με το βιβλικό κείμενο:

(α) Σειρά ερμηνείας με ανάρτηση κάθε Πέμπτη (ξεκινάμε με την ερμηνεία των θαυμάτων)
(β) Ιστορία Χρόνων της Καινής Διαθήκης (κάθε Τρίτη) 
(γ) Θέματα πρόσληψης της Αγίας Γραφής (κάθε δεύτερη Παρασκευή του μήνα, ξεκινώντας από την Πα 16.1.2015)

Στο τρέχον τεύχος του VigChr / In the current issue of VigChr

Vigiliae Christianae 68:5 (2014)

Julien C.H. Smith, "The Epistle of Barnabas and the Two Ways of Teaching Authority," 465-497 (abstract)

Peter-Ben Smit, "St. Thecla: Remembering Paul and Being Remembered Through Paul," 551-563 (abstract)

Χωρισμός των λέξεων σε μεγαλογράμματα χειρόγραφα / Word division in Greek majuscules

Ένα σύντομο αλλά πολύ ενδιαφέρον κείμενο του Dirk Jongkind με παραδείγματα χωρισμού λέξεων σε μεγαλογράμματα ελληνικά χειρόγραφα (πιθανόν κατ' επίδραση των λατινικών χειρογράφων) έχει αναρτηθεί στο γνωστό ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism: 

Φιλισταίοι και Ισραήλ στη γη της Χαναάν / The Philistines and Israel in Canaan

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation δημοσιεύεται το κείμενο του Eric H. Cline σχετικά με τις ιστορικές συνθήκες και την πολιτική κατάσταση που επικρατούσε στη γη της Χαναάν γύρω στα 1177 π.Χ. κι οδήγησαν στην επικράτηση των Φιλισταίων και των Ισραηλιτών στην περιοχή:

Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2015

Το τρέχον τεύχος του SNTU / The current issue of SNTU

Studien zum Neuen Testament und seiner Umwelt  39 (2014)

Thomas Söding, "Peter : eine exegetische Hommage," 7-13
For Peter Dschulnigg the Peter of the New Testament was not only a topic of research but a person of orientation. To read his book from 1996 now shows essential aspects of his exegetical hermeneutic: his interest in the human side of the faith, his Swiss Catholicism and his academic competence in Biblical exegesis and theology.

Alexander Weihs, "Die Intention des Markusevangeliums : eine Erinnerung an Peter Dschulnigg," 15-24
The article gives a survey of the work of Peter Dschulnigg as explorer and interpreter of the Gospel of Mark. The particular focus thereby lies on the question of the intention of the Gospel of Mark, which was the subject of Peter Dschulnigg's interests time and again from his exegetical beginnings to his last publications. 

Christian  Münch, "Urgestein der Überlieferung!? : Gleichnisse als Medien der Jesus-Erinnerung," 25-38
In his Habilitation Peter Dschulnigg has criticized an understanding of the parable tradition that is inspired by archaeology and describes the process of tradition as a process of overlying the original structures with the rubbish of later times. Seizing Dschulnigg's criticism the article asks for a more adequate understanding of the parable tradition and examines especially, in which way the medium itself, i. e. the genre of the parables, influences the shape and the content of the tradition.

Beate Kowalski, "Das Hohepriesterliche Gebet Jesu (Joh 17)," 39-57
This contribution is reminiscent of my promoter Peter Dschulnigg for whom theology was not only pure science but of vital significance. Prayer had a fundamental value for him. Jesus' prayer for his disciples in John 17 is examined with an exegetical and biblical-theological approach within the context of the Johannine theology of prayer.

Ruth Schäfer, "Die Verheißung an Sara : Ansätze einer Sara-Tradition im Neuen Testament und ihre Grundlage in Gen 18,1-15," 59-84
Although Abraham (and being his children) is far more in the focus of the New Testament, it is important, for once to explore the small tradition of texts about Sara.
In Gal 4:21-31 Paul assures the mixed churches in Galatia which consist both of Jewish and non-Jewish members, of being part of the people of Israel brought together by God's promise and covenant. Sara guarantees for him freedom, she is called mother of these churches.
Being a child of Abraham is in itself not sufficient to claim the rightful heritage of God's promise and the freedom of these churches, but only in the specific form of also being children of Sara. The free social status of Sara is explained to the non-Jewish Galatian men as tomean the freedom of not being circumcised. The renewed inclusion of this theme in Rom 9:6-9 shows that this interpretation of Paul is relevant for all churches whose members share their lives according to the Antiochian model of a mission community.
Hebr 11:8-16 stresses Sara's faith in God's faithfulness to his promises. By faith she received the strength to found an offspring. The modern interpretation that tries to instead relate verse 11 to Abraham, is reasonably rejected. For God it is not at all shameful being called to be Sara's God.
The domestic code 1 Peter 3:1-7 is read very critically. But although the intentions of this text of giving advice to women is not beyond doubt, at least Sara is introduced as a good  example. The addressed women members of the congregation are explicitly mentioned as being her children. Still it can be regretted that the example of Sara is only pointed out toward the women and not also to the men in the Galatian churches.
Finally, Gen 18:1-15, a basic and important text belonging to the tradition about Sara in the Old Testament, is put into a feminist focus. Not the hospitality of Abraham toward his visitors is earning him any promise, but this promise of the birth of a son is freely given by God to Sara. As Abrahamís activities cause a delay, maybe they do more harm than good. The aim of the story is to tell about the encounter between God and Sara, in which she is directly addressed and given the promise of childbirth. The couple of short texts that appreciate Sara in the New Testament can be legitimately based on that fine text in the Old Testament. 

Günter Röhser, "Erwählung und Vorherbestimmung im Epheserbrief," 85-110
Propositions of election and predestination play a significant role in Ephesians, as is demonstrated in particular by the eulogy 1:3-14, but also by the predetermination of the "good works" according to 2:10 and the role of Paul in 3:8-11. Besides general functions of knowledge mediation, making sure of salvation, instructions for the praise of God and coping with uncertainty of the Christian life of any kind, these propositions also relate to the challenges of an early post-Pauline situation: foundation and preservation of the unity of Jewish and Gentile Christians, deficient external presentation of Christian identity, reflection on the importance of the Apostle Paul. The notion of a representation of the Christians by Christ as the pre-cosmic mediator of election in Eph 1:4 can be related to the formation of an early concept of "church".

Mariusz Rosik, "Klassische griechische Biografie und Evangelium : die Frage nach der literarischen Gattung," 111-133
In biblical studies until a few years ago it was largely admitted that the gospel is a particular literary genre. Some biblical scholars challenged this statement, beginning research in this field. Their research consisted mainly in studium comparativum of the literary genres in ancient Greek literature. The conclusion of these studies is quite fascinating: Today we can assume that the gospel is a sub-genre of ancient biographical narrative. The article presents main characteristics of ancient biographical narratives, comparing them with literary characteristics of the four canonical gospels. 

Rainer Schwindt, "Angekommen in heidnischem Land : Barnabas und Paulus in Lystra (Apg 14,8-20)," 135-158
The episode in Lystra presents Luke as a storyteller who sublimely takes up the special feature of the preaching situation and local colour and forms it with his theology of history. Luke opposes the biblical faith in one God with the pagan anthropomorphic faith in the God's using a two-fold distinction between creator and creature on the one hand and the acting of God and of the human beings on the other hand. 

Thomas Witulski, "Die Gestalt des Abraham als Beleg für die soteriologische Dysfunktionalität des νόμος : Erwägungen zu Struktur und Argumentation von Gal 3,6-14,"  159-205
In Gal 3,6-14 the apostle deliberates on the question whether νόμος has a soteriological functionality
or rather disfunctionality in the context of the figure of Abraham. In the process he comes to the following conclusions: (a) The sonship of Abraham which is to be understood in a corporate sense is exclusively transferred by the principle of πίστις. This implies that the integration into the sphere of the εὐλογία Ἀβραάμ ñ and consequently also the realisation of the δικαιοσύνη which is only available in this very sphere are transferred by πίστις alone. (b) The principle of νόμος merely leads to the κατάρα νόμου but not into the sonship of Abraham nor into the δικαιοσύνη before God because the principle of νόμος well-nigh excludes the one of πίστις. In the light of the argumentative effort Paul makes in this paragraph the following presumption does not seem implausible: the apostle integrates the question of the sonship of Abraham or rather the thesis of the participation in the εὐλογία Ἀβραάμ which is put into effect in the context of this sonship of Abraham in his argumentation which is overall focused on proving the soteriological disfunctionality of νόμος. Paul can include this issue into his general argumentation because it is of fundamental significance to the Galatian congregations
within the scope of the prevailing theological conflict. If this is accurate, then it is very plausible to conclude that Paulís active opponents in the Galatian congregations propagandised a soteriological qualified and qualifying sonship of Abraham and accordingly the participation in εὐλογία which is connected to the figure of Abraham - and thus, if only implicitly, also a participation in δικαιοσύνη -exclusively ἐξ ἔργων νόμου respectively exclusively ἐκ νόμου in order to disavow the apostle's free-of-law gospel with the Galatian Christians.

Το τρέχον τεύχος του EstBib / In the current issue of EstBib

Estudios Bíblicos 72:3 (2014)

  • Pancratius C. Beentjes, "'Lest he become stubborn and rebel against you' : Ben Sira 30,12e and its marginal variants," 403-410
  • Wim Hendriks, "The case for the primacy of the Western text," 411-436
  • Thomas Witulski, "Das Konzept des nomos im 4 Mac," 437-465
  • Natalio Fernández Marcos, "La Biblia griega en la historia y en la teología : el retorno de Septuaginta," 467-482
  • José M. Cañas Reíllo, "Catorce siglos de historia de las biblias latinas : de la tradición oral a la Biblia Políglota Complutense," 483-515

Δύο βιβλιοκρισίες για το νέο βιβλίο του N.T. Wright / Two reviews on N.T. Wright's new book

Τον Νοέμβριο 2013 κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του N.T. Wright με τον τίτλο Paul and the Faithfulness of God. Στο πολυσέλιδο αυτο βιβλίο (1700 σελίδες) ο γνωστός καινοδιαθηκολόγος συγκεντρώνει ουσιαστικά όλη την προηγούμενη έρευνα για τη θεολογική σκέψη του αποστόλου Παύλου. Όπως ήταν αναμενόμενο το νέο βιβλίο του Wright προκάλεσε σειρά συζητήσεων. Στη γνωστή ιστοσελίδα marginalia δημοσιεύονται δύο προσεγγίσεις στο έργο του από δύο επίσης γνωστούς ειδικούς στη μελέτη του Παύλου:



Ο Larry Hurtado για τον Μεσσία στον Παύλο / Larry Hurtado on Paul's Messiah

Η ομιλία του Larry Hurtado σχετικά με το κήρυγμα του Παύλου για τον Μεσσία Ιησού που έγινε στο New College τον Σεπτέμβριο 2014 υπάρχει μαγνητοσκοπημένη στο youtube:

Ο ψηφιοποιημένος κατάλογος χειρογράφων της British Library / The updated list of the British Library manuscripts

Στο ιστολόγιο της British Library για τα χειρόγραφα που φυλάσσονται στη βιβλιοθήκη έχει αναρτηθεί ο επικαιροποιημένος κατάλογος των χειρογράφων που έχουν ψηφιοποιηθεί κι είναι προσβάσιμα μέσω διαδικτύου:

Η ψηφιοποίηση του P46 / The digitization of P46

Η ψηφιοποίηση του αρχαιότερου κατά γενικές εκτιμήσεις παπύρου P46 (200 μ.Χ.) έχει πλέον ολοκληρωθεί κι οι ψηφιοποιημένες σελίδες τους είναι προσβάσιμες σε κάθε ενδιαφερόμενο στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του Center of the Study of New Testament Manuscripts (CSNTM). Το συγκεκριμένο κέντρο, επικεφαλής του οποίου είναι ο καθ. Daniel Wallace, προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στον ακαδημαϊκό χώρο, καθώς δίνει τη δυνατότητα σε όσους ασχολούνται με την κριτική του κειμένου της Καινής Διαθήκης να έχουν πρόσβαση σε χειρόγραφά της σε όλο τον κόσμο. 

Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2015

Το τρέχον τεύχος του JSOT / The current issue of JSOT

Journal for the Study of the Old Testament 39:2 (2014)

  • Michael B. Shepherd, "Is It ‘To Him’ or Is It ‘Not’? Intentional Variation between ‭ול‬ and ‭אל‬ in the Hebrew Bible," 121-137 (abstract)
  • Mika S. Pajunen, "Perspectives on the Existence of a Particular Authoritative Book of Psalms in the Late Second Temple Period," 139-163 (abstract)
  • Greg Goswell, "The Literary Logic and Meaning of Isaiah 38," 165-186 (abstract)
  • Soo J. Kim, "YHWH Shammah: The City as Gateway to the Presence of YHWH," 187-207 (abstract)
  • Elie Assis, "Structure, Redaction and Significance in the Prophecy of Obadiah," 209-221 (abstract)
  • Geoffrey D. Miller, "A Femme Fatale of Whom ‘No One Spoke Ill’: Judith's Moral Muddle and Her Personification of Yahweh," 223-245 (abstract)

H Pauly-Wissova στο διαδίκτυο / Pauly-Wissova on the web

Υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης σε αρκετούς τόμους της γνωστής εγκυκλοπαίδειας Pauly-Wissova στο διαδίκτυο:

Ένα νέο υπόμνημα στις επιστολές Ιωάννου / A new commentary on the Johannine epistles

Cover ArtΑπό τον εκδοτικό οίκο Baker και στη σειρά Paideia: Commentaries on the New Testament κυκλοφόρησε το υπόμνημα στις τρεις επιστολές Ιωάννου του αναπλ. καθηγητή της ΚΔ στο Princeton Theological Seminary: 

George L. Parsenios, First, Second, and Third John (Paideia: Commentaries on the New Testament) Baker Academic 2014
σ. 208
ISBN: 9780801033421
$30.00 (χαρτόδετο ή epub)


RBL 6/1/2015

Thomas M. Bolin, Ezra, Nehemiah
Reviewed by Bryan J. Cook

Rosemary Canavan, Clothing the Body of Christ at Colossae: A Visual Construction of Identity
Reviewed by Scott D. Charlesworth

Aaron Chalmers, Exploring the Religion of Ancient Israel: Prophet, Priest, Sage and People
Reviewed by Bob Becking

Gregor Geiger, Das hebräische Partizip in den Texten aus der judäischen Wüste
Reviewed by Samuel Arnet

Gary A. Knoppers, Jews and Samaritans: The Origins and History of Their Early Relations
Reviewed by Jürgen Zangenberg

Hermann Lichtenberger, ed., Martin Hengels “Zeloten”: Ihre Bedeutung im Licht von fünfzig Jahren Forschungsgeschichte
Reviewed by M. Eugene Boring

Gerry Schoberg, Perspectives of Jesus in the Writings of Paul: A Historical Examination of Shared Core Commitments with a View to Determining the Extent of Paul’s Dependence on Jesus
Reviewed by John Paul Heil

F. Scott Spencer, Salty Wives, Spirited Mothers, and Savvy Widows: Capable Women of Purpose and Persistence in Luke’s Gospel
Reviewed by Susanne Luther

R. Alan Streett, Subversive Meals: An Analysis of the Lord’s Supper under Roman Domination during the First Century
Reviewed by Peter-Ben Smit

Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2015

Ένα νέο βιβλίο για τις παύλειες επιστολές / A new book on the pauline epistles

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Eerdmans το βιβλίο του Douglas A. Campbell σχετικά με τις παύλειες επιστολές, τη γνησιότητα, τη χρονολόγησή τους και τους λόγους που οδήγησαν στη σύνταξή τους. 
Για μια σύντομη παρουσίαση του βιβλίου διαβάστε το σχετικό δημοσίευμα του ιστολογίο The Sacred Page.

Douglas A. Campbell, Framing Paul: An Epistolary Biography, Eermans Publ., Grand Rapids 2014
490 σελίδες
ISBN: 978-0-8028-7151-0
39 ευρώ

Description (περιγραφή εκδ. οίκου)
A novel, rigorous solution to the long-contested puzzle regarding the composition of Paul's letters

All historical work on Paul presupposes a story concerning the composition of his letters — which ones he actually wrote, how many pieces they might originally have consisted of, when he wrote them, where from, and why. But the answers given to these questions are often derived in dubious ways.

In Framing Paul Douglas Campbell reappraises all these issues in rigorous fashion, appealing only to Paul's own epistolary data in order to derive a basic "frame" for the letters on which all subsequent interpretation can be built. Though figuring out the authorship and order of Paul's letters has been thought to be impossible, Campbell's Framing Paul presents a cogent solution to the puzzle.

Βασίλειος Τζαφέρης (1936 - 2015) / Vassilios Tzaferis (1936 - +2015)

Tzaferis Vassilios.jpgΜε λύπη πληροφορηθήκαμε την εκδημία του αρχαιολόγου Βασίλειου Τζαφέρη, ο οποίος εργάστηκε στο χώρο της βιβλικής αρχαιολογίας και διετέλεσε για ένα διάστημα Διευθυντής της Αρχής Αρχαιοτήτων του Ισραήλ. Σαμιώτης στην καταγωγή σπούδασε Αρχαιολογία και Αρχαία Ιστορία του Ισραήλ στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ. Με το όνομά του συνδέεται η ανακάλυψη του τάφου ενός νεαρού άνδρα που θανατώθηκε με σταύρωση, ένα εύρημα που συνδέεται άμεσα με τον κόσμο της ΚΔ και δίνει πληροφορίες για την Παλαιστίνη λίγο μετά την εξέγερση του Bar Kochba (βλ. "Crucifixion—The Archaeological Evidence," BAR 11:1 (1985) και εδώ).
Λεπτομέρειες για τη ζωή και το έργο του εκλιπόντος Έλληνα επιστήμονα μπορείτε να διαβάσετε στο ιστολόγιο της συναδέλφου Βάλιας Παπαναστασοπούλου.

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του Scriptura / A new article of biblical interest in the current issue of Scriptura

Scriptura 113 (2014)

Mike Enyinwa Okoronkwo, "Of what use is the sword for the disciples of Jesus? A discourse analysis of Luke 22:35-38 in the light of New Testament ethics on non-violence"

Διεπιστημονικότητα και βιβλικές σπουδές / Interdisciplinarity and biblical studies

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation δημοσιεύεται το κριτικό κείμενο της Carly L. Crouch για τους τρόπους αξιοποίησης των πορισμάτων άλλων κλάδων επιστημονικής έρευνα στις βιβλικές σπουδές. Σημειώνω εδώ την τελευταία παράγραφο που συνοψίζει τις σκέψεις της:
"If we want to integrate the insights of other disciplines into our interpretation of biblical texts and contexts – and we should – we must develop a culture in which the expectations of such engagement are high and the standards are robust. Though we cannot (and should not) demand second (and third, and so on) degrees in other subjects prior to allowing ourselves to broach an interdisciplinary project or study, we must hold ourselves to a depth of engagement which is sufficient to enable the intelligent, nuanced and critical use of other disciplinary perspectives. If we fail in this charge we do our own discipline a great disservice, as we squander the wealth of these other disciplines’ contribution to the interpretation of the primary object of our intentions: the biblical texts themselves."



Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2015

Το τρέχον τεύχος του JETS / The current issue of JETS

Journal of the Evangelical Theological Society 57:4 (2014)

  • Gavin Ortlund, "Image of Adan, Son of God: Genesis 5:3 and Luke 3:38 in Intercanonical Dialogue" 
  • Gordon Oeste, "'A Day Like No Other' in the Context of Yahweh War: Joshua 10:14 and the Characterization of Joshua" 
  • Matthew Newkirk, "Reconsidering the Role of Deception of Solomon's Ascent to the Throne"
  • Keith Vande Vrede, "A Contrast Between Nicodemus and John the Baptist in the Gospel of John"
  • Craig Allen Hill, "The Use of Perfection Language in Hebrews 5:14 and 6:1 and the Contextual Interpretation of 5:11-6:3"
  • David W. Pao, "Let No One Despise your Youth: Church and the World in the Pastoral Epistles" 
  • Keith Campbell, "NT Lament in Current Research and its Implications for American Evangelicals"


Τα θαύματα στην ΚΔ / η έρευνα σήμερα / Miracles in the NT: current research

Το πρόσφατο άρθρο του Graham H. Twelftree στο περιοδικό Currents in Biblical Research 12:3 (2014) με ελεύθερη πρόσβαση:

Graham H. Twelftree, "The Miraculous in the New Testament: Current Research and Issues," CBR 12/3 (2014): 321-352

Η Σαλώμη μέσα στην ιστορία / Salomé through history

Τον Οκτώβριο 2014 το Πανεπιστήμιο του Rochester διοργάνωσε ένα συνέδριο με θέμα την πρόσληψη της Σαλώμης και της ιστορίας της σε κείμενα όπως της ΚΔ και του Ιωσήπου αλλά και στην τέχνη, τη λογοτεχνία, το θέατρο. Πολλές από τις εισηγήσεις έχουν αναρτηθεί στο youtube και μπορείτε να τις παρακολουθήσετε, αν επισκεφτείτε την παρακάτω σελίδα του ιστολογίου Βiblical Studies Online: 



BAS: Τα 10 σημαντικότερα βιβλικά αρχαιολογικά ευρήματα του 2014 / BAS: Top 10 Biblical Archaeology Discoveries in 2014

Στη σελίδα Bible History Daily της BAS αναρτήθηκε ένα ενδιαφέρον άρθρο για τις 10 σημαντικότερες βιβλικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 2014:

Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2015

Γλωσσάρι για τους παπύρους / Papyrus glossary

Ένα χρήσιμο αγγλόφωνο γλωσσάρι για τους παπύρους για όσους ασχολούνται με την παλαιογραφία. Στη σελίδα της βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου του Michigan:

EABS Graduate Symposium 2015: March 27-29 in Leuven, Belgium (CFP)

EABS is excited to announce its seventh graduate symposium, which will take place in Leuven, March 27-29, 2015.

The symposium, which seeks to engender a supportive atmosphere for dialogue across a variety of biblical studies fields and subfields (Hebrew Scriptures, OT, NT, DSS, early Christianity, Septuagint studies, second temple Judaism, rabbinics, reception history, methodologies, etc.), welcomes PhD candidates and postdoctoral researchers to present on a topic related to their research area(s).

Participants may format their presentation according to their preference: paper, seminar discussion, workshop session, poster or another form. Every abstract will be reviewed by a team of scholars who will give feedback and suggestions for improvement, if necessary. Our goal is to assist in developing the abstracts to the best possible form and encourage the authors of the best abstracts to submit them to research seminars of the EABS Annual Meeting 2015 in Cordoba and to enter their papers for the EABS Student Prize. During the symposium each student will get 20 minutes to submit their paper which will be followed by an extended discussion. The EABS Graduate Symposium looks forward to welcoming some senior scholars, including the EABS president, Professor Reimund Bieringer (KU Leuven), who will offer feedback and share from their own experience in the field. In addition, the symposium looks forward to continuing its tradition of holding a joint session with graduate students from the University of Alberta. Besides, we have arranged for another trans-Atlantic skype session with students from Emory University!

Candidates should submit their abstracts and/or posters of no more than 300 words to students@eabs.net no later than January 10th, 2015. Please do not forget to mention the preferred format in the abstract (i.e. paper, workshop, pre-circulated paper, discussion, poster, etc.).

Δύο νέα άρθρα στο τρέχον JHS / Two new articles in the current issue of JHS

Journal of Hebrew Scriptures 14 (2014)