Το νέο τεύχος του JSPs / The recent issue of JSPs

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the Pseudepigrapha 19:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Carla Sulzbach, "When Going on a Heavenly Journey, Travel Light and Dress Appropriately", 163-193
Πώς συμβαίνει όταν οι άνθρωποι στη γη συναντούν ουράνια όντα, αυτά πάντοτε να εμφανίζονται με ανθρώπινη μορφή; Και στη συνέχεια, όταν οι ίδιοι θνητοί επισκέπτες εισέρχονται στον ουράνιο κόσμο να αποκτούν αγγελικές ιδιότητες; Μήπως τα πολύ διαφορετικά αυτά περιβάλλοντα επηρεάζουν ουσιαστικά τη φύση τόσο των κατοίκων όσο και των επισκεπτών; Προκειμένου να απαντήσει αυτά τα ερωτήματα η συγγραφέας του παρόντος άρθρου εξετάζει διάφορα κείμενα που πραγματεύονται επιφάνειες και ουράνια ταξίδια καθώς και καταβάσεις μέσα από την προοπτική των χώρων, οι οποίοι απαρτίζουν το σκηνικό αυτών των αφηγήσεων. Τα κείμενα που χρησιμοποιούνται ως παράδειγμα, θα ρίξουν φως στη σχέση μεταξύ της φύσης των ουράνιων αγγελικών / θείων και γήινων ανθρώπινων όντων από τη μία και την ουσία η οποία χαρακτηρίζει τους δύο αυτούς κόσμους από την άλλη. Η ανάλυση των κειμένων θα δώσει τη δυνατότητα να κατανοηθεί η δομή και να κατασκευασθεί το παράδειγμα μέσω του οποίου άλλες αφηγήσεις συναντήσεων ανθρώπων και θείων όντων μπορούν να κατανοηθούν. Επιπλέον αυτό το παράδειγμα θα βοηθήσει στην εξήγηση των μηχανισμών της υπέρβασης των ορίων.

Pierpaolo Bertalotto, "The Enochic Son of Man, Psalm 45, and the Book of the Watchers", 195-216
Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να συμβάλει στη συζήτηση σχετικά με τη φύση του Υιού του Ανθρώπου στις Παραβολές του Ενώχ. Αυτός ο χαρακτήρας κατασκευάστηκε στη βάση διαφόρων κειμένων της βιβλικής παράδοσης, ανάμεσα στα οποία σαφώς κεντρικό ρόλο διαδραμάτισε ο Ψα 45, τα οποία ερμηνεύθηκαν ως προφητείες της έλευσης ενός υπεράνθρωπου εσχατολογικού πρωταγωνιστή. Αυτά τα κείμενα συνδυάστηκαν στη βάση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ενωχικής ιδεολογίας και της μυθικής τους αναπαράστασης, όπως αυτό προκύπτει ιδιαίτερα από το Βιβλίο των Φυλάκων. Το αποτέλεσμα είναι μία υβριδική μορφή, η οποία έχει τη φύση των αρχαγγέλων και των ανθρώπων. Παρουσιάζεται επομένως ως ένα θετικό αντίστοιχο των Γιγάντων, των τεράτων που προέκυψαν από την αμαρτωλή σχέση μεταξύ των φυλάκων και των θυγατέρων των ανθρώπων κι ως εκείνος που νόμιμα αποκαλύπτει την ουράνια σοφία, εμφανίζεται επίσης ως η κατοπτρική αντανάκλαση των ίδιων των φυλάκων.

S.R. Burge, "‘ZR’L, The Angel of Death and the Ethiopic Apocalypse of Peter", 217-224
Ενώ ο άγγελος ‘!Ezr’l, ένας άγγελος της Κόλασης, εμφανίζεται στην αιθιοπική Αποκάλυψη του Πέτρου, το όνομα ‘!Ezr’l παραμένει ακατανόητο. Από πού προέρχεται αυτό το όνομα; Η ισλαμική παράδοση ίσως προσφέρει την απάντηση, αφού το ίδιο αγγελικό όνομα ‘!Azr’l ή ‘!Izr’l, είναι ένα συνηθισμένο όνομα για τον Άγγελο του Θανάτου. Ο συγγραφέας αξιολογεί την ιστορία της χρήσης αυτού του ονόματος και ερωτά, εάν η ισλαμική παράδοση επηρέασε τη χρήση του στην αιθιοπική εκδοχή της Αποκάλυψης του Πέτρου. Επιπλέον σε αυτή τη μελέτη τίθεται το ερώτημα, εάν είναι δυνατό επίσης να αξιοποιηθεί η συμπερίληψη του ονόματος ‘!Ezr’l ως ένας τρόπος χρονολόγησης του κειμένου.

Nancy Klancher, "The Male Soul in Drag: Women-as-Job in the Testament of Job", 225-245
Στην έρευνα η εμφατική παρουσία των γυναικείων χαρακτήρων στην Διαθήκη του Ιώβ έχει αξιολογηθεί ως ένα λογοτεχνικό μέσο που συμβολίζει τα όρια της θηλυκής ανθρώπινης φύσης. Οι γυναικείοι χαρακτήρες κατανοούνται ως μέσο για να τονισθεί η υπεροχή του Ιώβ μέσα από μία αντίθεση προς την αρετή και την πνευματική γνώση του Ιώβ. Ωστόσο το κείμενο επιτρέπει μία ανάγνωση, όπου οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν διάφορες πλευρές του Ιώβ, ως μορφές που αντικατοπτρίζουν τους αγώνες και τις νίκες του. Αυτό το άρθρο προσφέρει μία προσεκτική ανάγνωση των λειτουργιών που αναλαμβάνουν οι γυναικείοι χαρακτήρες ως Ιώβ. Στο τελευταίο μέρος του παρουσιάζονται κάποια παραδείγματα από ανάλογες λογοτεχνικές παραδόσεις όπου οι γυναικείοι χαρακτήρες λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο μέσα στο πλαίσιο της φεμινιστικής ερμηνευτικής προσέγγισης.

Στο τελευταίο τεύχος του Louvain Studies / In the recent issue of Louvain Studies

Στο τελευταίο τεύχος του Louvain Studies 33:3-4 (2008) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

F.M. Young, "John and the Synoptics. An Historical Problem or a Theological Opportunity?", 208-220
Ο συγγραφέας παρουσιάζει το πρόβλημα της σχέσης μεταξύ του κατά Ιωάννην και των συνοπτικών ευαγγελίων όπως αυτό αντιμετωπίζεται από την σύγχρονη ιστορικοκριτική μέθοδο. Στη συνέχεια συζητά το ζήτημα με παραδείγματα τα οποία καταδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο οι Πατέρες το αντιμετώπισαν και υποστηρίζει ότι μέσα σε μία μεταμοντέρνα συνάφεια θα μπορούσε κανείς να διδαχθεί πολλά από την πατερική αντιμετώπιση. Η εστίαση του ενδιαφέροντος στην ιστορικότητα των ευαγγελίων ίσως να ήταν ένα λάθος. Από την άλλη ωστόσο έδωσε τη δυνατότητα διάκρισης των τεσσάρων πορτραίτων εκείνου απέναντι στον οποίο υπήρξαν διαφορετικές πνευματικές τοποθετήσεις.

P. Fitzpatrick, "Narrative Art and Narrative Criticism A Dialogue between Scripture and Art", 255-272

Σε αυτή τη διαθεματική προσέγγιση ο συγγραφέας αποπειράται να αναλύσει την σχέση μεταξύ αφηγηματικής τέχνης και αφηγηματικής κριτικής. Αξιοποιώντας τα διαθεματικά εργαλεία της σύνθεσης, της εστίασης και του χαρακτηρισμού ο συγγραφέας συγκρίνει την παράσταση της Μεταμόρφωσης του Ραφαήλ με το βιβλικό κείμενο: Λκ 9,28-45. Εάν αγνοήσει κανείς τα όρια μεταξύ του οπτικού και λεκτικού κειμένου, σύμφωνα με το συγγραφέα, θα είναι σε θέση να αναλύσει τα διαφορετικά επίπεδα νοήματος που βρίσκονται κρυμμένα μέσα σε κάθε κείμενο. Η τέχνη της αφήγησης είναι μία σύνθετη και ανεπαίσθητη ανάγνωση του κειμένου. Σκοπό έχει να προσφέρει μία νέα οπτική και διεύρυνση του κειμένου. Ο καλλιτέχνης αξιοποιεί την εστίαση για να διερευνήσει τον χαρακτήρα των διαφόρων προσώπων που εμφανίζονται στην αφήγηση. Η αφηγηματική κριτική χρησιμοποιεί την εστίαση ως μέσο για να επικεντρωθεί στην ερμηνεία και στον ορισμό του χαρακτήρα. Αυτό είναι από τα ουσιαστικά σημεία συνάντησης μεταξύ της αφηγηματικής κριτικής και της αφηγηματικής τέχνης.

J. Corley, "Wisdom, Perseverance and Humility Christian Reflections on Sirach 1-3", 273-386
Το βιβλίο του Σειράχ κάνει λόγο για τρεις αρετές που έχουν σημασία και για τους χριστιανούς σήμερα: τη δεκτική στάση προς στη σοφία (Σειρ 1,1-10), την αποδοχή της δοκιμασίας (2,1-18) και την ταπείνωση της καρδιάς (3,17-24). Ενώ οι άνθρωποι μπορεί να αναζητούν τη σοφία, ο Θεός είναι εκείνος που την αποκαλύπτει, αν κι εμείς μπορούμε να κατανοήσουμε μόνο ένα μικρό μέρος της. Εκείνοι που αναζητούν το Θεό θα αντιμετωπίσουν τη δυσκολία της δοκιμασίας, αλλά όλοι όσοι δείξουν επιμονή θα αναμοιφθούν. Όπως οι μαθητές χρειάζεται να έχουν δεκτική διάθεση για να ωφεληθούν από τα μαθήματα, έτσι κι εκείνοι που θέλουν να μάθουν τη θεία σοφία χρειάζονται την ταπείνωση.

EABS 2010: Συνεδρίες / EABS 2010: Sessions

Έχουν αναρτηθεί οι τίτλοι των συνεδριών της φετινής συνάντησης της EABS που θα γίνει από κοινού με την SBL στο Tartu.

Για να ενημερωθείτε για αυτές, πατήστε εδώ.

Βιβλιοκρισία του λεξικού του Muraoka / Review of Muraoka's Lexicon

Στην ιστοσελίδα του Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία της νέας έκδοσης του ελληνοαγγλικού λεξικού της ελληνικής μετάφρασης των Ο΄του T. Muraoka:

Takamitsu Muraoka, A Greek-English Lexicon of the Septuagint. Louvain/Paris/Walpole, MA: Peeters, 2009. 797 σελ.
ISBN 9789042922488
$138.00.

Για να τη διαβάσετε, πατήστε εδώ.

Hanan Eshel (1958-2010)

Με μία μικρή καθυστέρηση ανακοινώνουμε το θάνατο του Εβραίου αρχαιολόγου καθηγητή Hanan Eshel, ο οποίος έχασε τη μάχη με τον καρκίνο σε ηλικία 52 ετών. Σύνδεσε το όνομά του με τη μελέτη των κειμένων του Κουμράν και της εποχής του Bar Kochba. Διετέλεσε καθηγητής της ιουδαϊκής αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο Bar Ilan, ενώ δίδαξε επίσης στο Harvard και στην Οξφόρδη. Ένα από τα γνωστά του βιβλία είναι το The Dead Sea Scrolls and the Hasmonean State.

Ένα νέο βιβλίο για τους Ιουδαίους στην ελληνιστική γραμματεία / A new book on the Jews in the Hellenistic Literature

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο University of California Press ένας νέος τόμος στη σειρά Hellenistic Culture and Society με θέμα την εικόνα των Ιουδαίων σε κείμενα της ελληνιστικής εποχής:

Bezalel Bar-Kochva, The Image of the Jews in Greek Literature; The Hellenistic Period (Hellenistic Culture and Society 51), University of California Press 2010. 632 σελίδες
ISBN: 9780520253360
$ 95

Ο συγγραφέας παρουσιάζει την εικόνα των Ιουδαίων σε διάφορα κείμενα της ελληνιστικής περιόδου, όπως για παράδειγμα στο έργο του Θεοφράστου, του Εκαταίου του Αβδηρίτη=(πατέρα της επιστημονικής εθνογραφίας) και τον Απολλώνιο Μόλωνα (έναν από τους μεγαλύτερους ρήτορες της ελληνιστικής εποχής).

Το νέο τεύχος του DSD / The recent issue of DSD

Στο νέο τεύχος του Dead Sea Discoveries 17:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Richard J. Saley, "Reconstructing 4QJerb According to the Text of the Old Greek", 1-12
Είναι γενική η εκτίμηση ότι το 4QJerb και η μετάφραση των Ο΄ συμφωνούν μεταξύ τους όσον αφορά στη σειρά των στίχων και τη συντομία του κειμένου. Ωστόσο δεν κατεβλήθη ποτέ η προσπάθεια να αποκατασταθεί το 4QJerb στο σύνολό του - το 90% του κειμένου απουσιάζει - με βάση το αρχαίο ελληνικό κείμενο. Αν γίνει μια τέτοια αποκατάσταση τότε αναδεικνύεται η σχέση του 4QJerb προς το κείμενο στο οποίο στηρίχθηκε η αρχαία ελληνική μετάφραση.

Shulamit Elizur, "Two New Leaves of the Hebrew Version of Ben Sira", 13-29
Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζεται μία ελαφρά αναθεωρημένη μετάφραση της πρώτη έκδοσης, η οποία κυκλοφόρησε στα εβραϊκά το 2007 των δύο νέων φύλλων του χειρογράφου C της Geniza της εβραϊκής εκδοχής της Ben Sira. Με αυτά τα δύο νέ φύλλα, από ένα μη συνεχόμενο δίφυλλο, έχουμε τώρα οκτών φύλλα από τρία συνεχόμενα δίφυλλα του χειρογράφου. Το δεύτερο φύλλο περιέχει την πρώτη εβραϊκή μαρτυρία για τους στίχους Σειρ 20,30 - 25,7.

Alec J. Lucas, "Scripture Citations as an Internal Redactional Control: 1QS 5:1-20a and Its 4Q Parallels", 30-52
Σε αυτό το άρθρο ο συγγραφέας πρώτον αποδομεί τα εσωτερικά επιχειρήματα που προτάθηκαν από την Sarianna Metso για την αρχαιότητα του 4QSb,d και την παράδοση του κειμένου σε σχέση με το 1QS 5:1-20a. Στη συνέχεια κατασκευάζει το δικό του εσωτερικό επιχείρημα για την αρχαιότητα του 4QSb,d στη βάση των γραφικών παραθεμάτων τα οποία είναι παρόντα στο 1QS 5:1-20a, αλλά απουσιάζουν στο 4QSb,d. Υποστηρίζεται ότι κάθε παράθεση (Σοφ 1,6 στο 1QS 5,11, Λευιτ 22,16 στο 1QS 5,14-15, Έξοδ 23,7 στο 1QS 5:15, Ησ 2,22 στο 1QS 5,17) υιοθετείται λαμβάνοντας υπόψη την αρχική της συνάφεια και η πρόληψή της γίνεται με ένα ιδιαίτερο λεξιλόγιο, το οποίο δεν απαντά στο 4QSb,d. Αυτή η συνέπεια στο μοτίβο σύνταξης οδηγεί στο συμπέρασμα της αρχαιότητς του 4QSb,d, αφού είναι ευκολότερο να εξηγηθεί πώς τα μη παράλληλα παραθέματα και το σχετικό λεξιλόγιο προστέθηκαν στην S παράδοση του κειμένου παρά να εξηγηθεί πώς και τα παραθέματα και το λεξιλόγιο απαλείφθηκαν από αυτό.

Kazen, Thomas, "4Q274 Fragment 1 Revisited—or Who Touched Whom? Further Evidence for Ideas of Graded Impurity and Graded Purifications ", 53-87
Αυτό το απόσπασμα αφορά στους φορείς της ακαθαρσίας σε ενδιάμεσα στάδια μείωσης της ακαθαρσίας και της επαφής τους με καθαρά και ακάθαρτα. Αποτελεί μαρτυρία της αρχαίας προέλευσης των ιδεών για κλιμακούμενη ακαθαρσία και κλιμακούμενη κάθαρση. Στο πρώτο τμήμα λόγος γίνεται για τον "λεπρό" κι όχι για τον zav. Η αρχική ακαθαρσία της γυναίκας σε έμμηνο ρύση μειώνεται με την τελετή κάθαρσης με νερό κατά την πρώτη μέρα, μία τελετή ανάλογη με εκείνη της κάθαρσης των "λεπρών" και με την αναπτυσσόμενη πρακτική για τους καθαρμούς της πρώτης μέρας εξαιτίας της ακαθαρσίας μέσω ενός πτώματος. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι το κείμενο δε θα πρέπει να αναγνωσθεί μέσα στο πλαίσιο του στενού περιβάλλοντος της συγκεκριμένης θρησκευτικής ομάδας, αλλά αντικατοπτρίζει μία γενικότερη ανάπτυξη ευρύτερων πρακτικών καθαρμού κατά τη διάρκεια της εποχής του Δεύτερου Ναού.

Alex P. Jassen, "A New Suggestion for the Reconstruction of 4Q370 1 i 2 and the Blessing of the Most High (Elyon) in Second Temple Judaism", 88-113
Σε αυτό το άρθρο διατυπώνεται μία νέα πρόταση για την αποκατάσταση το κενού στο χειρόγραφο της Νεκράς Θαλάσσης 4Q370 (Προειδοποίηση με βάση τον κατακλυσμό). Ο συγγραφέας συζητά τις επιπτώσεις που έχει αυτή η αποκατάσταση στη λειτουργική ευλογία του Θεού κατά την περίοδο του Δεύτερου Ναού. Οι δύο πρώτες σειρές του 4Q370 κάνουν μία ανασκόπηση της προσδοκίας για ευγνωμοσύνη εκ μέρους των ανθρώπων εξαιτίας της προκατακλυσμιαίας γεωργικής ευφορίας , η οποία περιγράφεται στο κείμενο. Κάνοντας μία παράφραση του Δευτ 8,10, το 4Q370 καλεί τους ανθρώπους να φάνε, να χορτάσουν και να ευλογήσουν. Το διασωζόμενο κείεμνο παρέχει μέρους του άμεσου αντικειμένου της ευλογίας -"το όνομα του ..."- και ακολουθεί ένα μικρό κενό. Με βάση τις παλαιογραφικές και συγκριτικές φιλολογικές μαρτυρίες, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι το κενό θα πρέπει να συμπληρωθεί με το θείο όνομα "Ύψιστος". Αυτή η παράφραση του Δευτ 8,10 στο 4Q370 είναι μέρος μίας μεγαλύτερης παράδοσης εξηγητικής επαναδιατύπωσης του Δευτ 8,10 στις προσευχές μετά το γεύμα της εποχής του Δεύτερου Ναού, όπου το θείο επίθετο "Ύψιστος" αντικαθιστά το τετραγγράμματο ως αντικείμενο ευλογίας.

Ένα νέο βιβλίο για το θάνατο και την ανάσταση του σώματος

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter ένας συλλογικός τόμος με θέμα το σώμα στο θάνατο και την ανάσταση στον αρχαίο Ιουδαϊσμό, στον αρχέγονο Χριστιανισμό και σε άλλες αρχαίες θρησκείες:

Tobias Nicklas / Friedrich V. Reiterer /Joseph Verheyden (εκδ.), The Human Body in Death and Resurrection (Deuterocanonical and Cognate Literature. Yearbook), de Gruyter 2009
458 σελίδες
ISBN: 978-3-11-020880-1
98 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Σίγουρα δεν υπάρχει κάτι περισσότερο τρομακτικό ή πρωταρχικό στη ζωή από την εμπειρία του θανάτου και της θνητότητας και είναι αναγκαίο για τον πολιτισμό και τη θρησκεία να αντιμετωπίσουν αυτήν την εμπειρία όσο το δυνατόν καλύτερα. Επιπλέον η στάση απέναντι στους ετοιμοθάνατους, η φροντίδα της σορού κι επίσης η ελπίδα για μία "ζωή" ή ανάλογη "ύπαρξη" μετά το θάνατο συχνά αποτελούν ουσιαστικής σημασίας στοιχεία για την κατανόηση των ανθρωπολογικών προϋποθέσεων της αντίστοιχης κοινωνικής, πολιτισμικής και θρησκευτικής συνάφειας. Οι μελέτες του παρόντος τόμου ασχολούνται με τα εξής ερωτήματα: ποιο ρόλο διαδραματίζει το ανθρώπινο σώμα στη συνάφεια του θανάτου και της ανάστασης στον αρχαίο Ιουδαϊσμό, στον πρώιμο Χριστιανισμό και στις αντίστοιχες πολιτισμικές και θρησκευτικές συνάφειές τους; Σε ποια συμπεράσματα οδηγούν οι δηλώσεις για το σώμα, αλλά και η αντιμετώπισή του όσον αφορά στις ανθρωπολογικές ιδέες μέσα σε συγκεκριμένες κοινωνικές, πολιτισμικές και θρησκευτικές συνάφειες; Το κέντρο βάρους του συγκεκριμένου τόμου βρίσκεται στα ιουδαϊκά και χριστιανικά κείμενα από τον 3ο αι. π.Χ. έχως και τον 3ο αι. μ.Χ. Κάποιες μελέτες ωστόσο έχουν ως θέμα τους διαφορετικές παραδόσεις όπως την θρησκεία της Αιγύπτου της εποχής των Πτολεμαίων, το Ζωροαστρισμό ή τον αρχαίο Γνωστικισμό.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο RHPR / Articles of biblical interest in the recent RHPR

Στο νέο τεύχος του Revue d' Histoire et de Philosophie Religieuses 90:1 (2010) δημοσιεύονται δύο μελέτες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον από απόψεως ιστορίας πρόσληψης του βιβλικού κειμένου:

Jean-Louis Girard, "La Bible d' une grand-mère (1869) : la comtesse de Ségur et le Martyre d'Isaïe", 19-23
Ανάμεσα στα βιβλία της για τους νέους η κόμισσα του Ségur είχε και μία μελέτη της ιερής ιστορίας. Το τμήμα που είναι αφιερωμένο στην Π.Δ. μαρτυρεί μία καλή γνώση των όσων ήταν γνωστά κατά το 1869 σχετικά με τα αρχαία ιουδαϊκά συγγράμματα. Η μητέρα της συγγραφέως ήταν μεταφράστρια της Π.Δ. στη σλαβονική και η ίδια η συγγραφέας είχε ένα γιο, ο οποίος ως επίσκοπος δραστηριοποιούνταν στο χώρο της απολογητικής. Η προσωπικότητα, η μόρφωση και οι οικογενειακές σχέσεις μπορούν να εξηγήσουν το καταπληκτικό περιεχόμενο του βιβλίου.

Franck Damour, "Le retour du fils prodigue ? Interprétations juives de Paul aux XIXe et XXe siècles : quelques jalons", 25-47
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι υπάρχει μία εξέλιξη στις ιουδαϊκές ερμηνείες του Παύλου από τον πρώιμο 19ο αι. μέχρι τον ύστερο 20ο. Για να το αποδείξει παρουσιάζει το έργο κάποιων Ιουδαίων συγγραφέων όπως των Joseph Salvador, Martin Buber, Leo Baeck και Daniel Boyarin. Παρατηρούμε μία σταδιακή ένταξη του Παύλου στον Ιουδαϊκό κόσμο, μία ένταξη που πέρασε μέσα από μία εσωτερική ιουδαϊκή σύγκρουση με τον Ιουδαϊσμό, μία αντιπαράθεση με τους χριστιανούς θεολόγους και συνδέεται επίσης με ευρύτερα ζητήματα πολιτικής θεολογίας.

Βιβλιοκρισίες RBL 9/4/2010

Δημοσιεύθηκαν στην ηλεκτρονική έκδοση του Review of Biblical Literature μία σειρά από νέες βιβλιοκρισίες:

Michael Bachmann, Anti-Judaism in Galatians? Exegetical Studies on a Polemical Letter and on Paul's Theology
Reviewed by Kevin McCruden

Michael F. Bird, Are You the One Who Is to Come? The Historical Jesus and the Messianic Question
Reviewed by Christopher W. Skinner

Mark J. Boda, A Severe Mercy: Sin and Its Remedy in the Old Testament
Reviewed by Erhard S. Gerstenberger

Walter Brueggemann, Divine Presence amid Violence: Contextualizing the Book of Joshua
Reviewed by Gerrie Snyman

R. Crumb, The Book of Genesis Illustrated
Reviewed by David Petersen

Robert Daly, ed., Apocalyptic Thought in Early Christianity
Reviewed by Martin Karrer

W. Edward Glenny, Finding Meaning in the Text: Translation Technique and Theology in the Septuagint of Amos
Reviewed by Francis Dalrymple-Hamilton

T. Muraoka, A Greek-English Lexicon of the Septuagint
Reviewed by Frederick Danker

James Reitman, Unlocking Wisdom: Forming Agents of God in the House of Mourning
Reviewed by Craig G. Bartholomew

Akira Satake, Die Offenbarung des Johannes: Redaktionell bearbeitet von Thomas Witulski
Reviewed by Russell Morton

Το νέο τεύχος του JThS / The recent issue of JThS

Στο νέο τεύχος του Journal of Theological Studies 61:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

C. L. Crouch, "Genesis 1:26–7 As a statement of humanity’s divine parentage", 1-15
Το γλωσσολογικό και πολιτισμικό υπόβαθρο των λέξεων צלם και דמות συνηγορούν για μία ανάγνωση του Γεν 1,26-27 ως μία δήλωση της καταγωγής της ανθρωπότητας από το Θεό Πατέρα. Ως τέτοια όμως σκοπό έχει να τονίσει τις ευθύνες του παιδιού απέναντι στους γονείς και των γονιών απέναντι στα παιδιά. Μία τέτοια ερμηνεία λαμβάνει υπόψη και αξιοποιεί τόσο το σημασιολογικό εύρος των λέξεων-κλειδιών και την θέση ότι η δήλωση αυτή έχει και θεολογική σημασία.

Eran Viezel, "The Formation of some Biblical Books, According to Rashi", 16-42
Oι Ιουδαίοι εξηγητές του 12ου αι. που ασχολήθηκαν με την ερμηνεία peshat της εβραϊκής Βίβλου ενδιαφέρονταν για ζητήματα τα οποία σήμερα θα τα χαρακτηρίζαμε ως "υψηλή κριτική" και έθεταν ερωτήματα σχετικά με τους συγγραφείς και τη μορφή που έλαβαν τα βιβλικά κείμενα. Μολονότι υπάρχουν αρκετές μελέτες σχετικά με αυτό το ζήτημα, δεν υπήρξε μέχρι σήμερα μία μελέτη αφιερωμένη στη θέση του Rashi (1040-1105), του γνωστότερου και σημαντικότερου Ιουδαίου εξηγητή peshat του Μεσαίωνα. Ο συγγραφέας του άρθρου καταδεικνύει ότι μολονότι ο Rashi δεν ασχολήθηκε συστηματικά με τη διερεύνηση αυτών των ερωτημάτων, είχε μία σαφή άποψη γι' αυτά, η οποία αναδεικνύεται μέσα από μία προσεκτική εξέταση των σχετικών σχολίων που βρίσκονται διάσπαρτα στα έργα του. Σύμφωνα με τη γνώμη του Rashu τα περισσότερα βιβλικά κείμενα συντάχθηκαν μέσα από μία διπλή διαδικασία: πρώτον, ένα παρατεταμένο στάδιο συγγραφής και στη συνέχεια συγνεντρωσης των κειμένων και συρραφής τους σε ένα βιβλίο. Αυτό το δεύτερο στάδιο συλλογής και συρραφής έλαβε χώρα κατά τα ύστερα χρόνια της ζωής των συγγραφέων. Ο Rashi έφτασε σε αυτό το συμπέρασμα με τη βοήθεια των ραββινικών πηγών και μέσα από την προσεκτική ανάγνωση της Βίβλου. Καθώς η στάση του επηρέασε τους μαθητές του και του μαθητές των μαθητών του, αυτό το ζήτημα δημιουργεί σχέσεις μεταξύ της ραββινικής σκέψης και τως μεσαιωνικής ιουδαϊκής εξήσηγης peshat.

James E. Patrick, "Matthew’s Pesher Gospel Structured Around Ten Messianic Citations of Isaiah", 43-81
Τα κύρια σχεδιαγράμματα του περιεχομένου του κατά Ματθαίον επικεντρώνονται είτε στη διάκριση μεταξύ συζήτησης και αφήγησης (τα "πέντε βιβλία" του Bacon ή τα χιαστά σχήματα) ή σε μία αφηγηματολογικά προσανατολισμένη διαίρεση του περιεχομένου που συχνά αποδίδεται στο κατά Μάρκον. Και οι δύο προσεγγίσεις έχουν σημαντικές αδυναμίες, μπορεί όμως να εξευρεθεί μία διέξοδος με τη βοήθεια της ρητορικής ανάλυσης των παραπομπών από την Π.Δ. οι οποίες είναι σαφώς σημαντικές για το κατά Ματθαίον. Όταν κανείς αναλογισθεί τα λόγια από τον Ησαΐα που παρατίθενται, είναι δυνατό να διακρίνει δέκα διαφορετικές παραπομπές, κάποιες φορές ανάμεικτες με τα λόγια ενός μικρούς προφήτη. Ο αριθμός 10 αντιστοιχεί σε μία ενδιαφέρουσα ραββινική παράδοση, την οποία γνωρίζει ο Ματθαίος και στη χρήση των παραπομπών ως μίας αλυσίδας πυρήνων δομής γύρω από τους οποίους συγκεντρώνονται διάφορες παραδόσεις που βρίσκονται κοντά στην τεχνική pesher, η οποία αναγνωρίσθηκε σε πρόσφατη ανάλυση του Κειμένου της Δαμασκού από τα χειρόγραφα της Ν. Θάλασσας. Στο τελευταίο μέρος του άρθρου ο συγγραφέας καταλήγει με μία παρουσίαση των δέκα ενοτήτων pesher στο ευαγγέλιο που ορίζονται από αυτές τις παραπομπές και οι οποίες επικεντρώνονται στο πώς κάθε παραπομπή από την Π.Δ. ενισχύει την ερμηνεία που κάνει ο Ματθαίος της ευρύτερης συνάφειας του Ησαΐα από την οποία αντλείται το κάθε επιμέρους κείμενο.

Michael R. Whitenton, "After Πίστις Χριστού: Neglected Evidence from the Apostolic Fathers", 82-109
Τι φως ρίχνουν οι Αποστολικοί Πατέρες στη συνεχιζόμενη συζήτηση για τη φράση "πίστις Χριστού" (Γαλ 2,16 [δύο φορές], 20. 3,22. Ρωμ 3,22.26. Φιλ 3,9, πρβλ. Εφ 3,12 [τῆς πίστεως αὐτοῦ]), 4,13); Ενώ υπάρχει γενικά η θέση ότι οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν έκαναν λόγο για την πιστότητα του Ιησού, δεν έχει γίνει καταγραφή των θέσεων των Αποστολικών Πατέρων. Με σκοπό να καλύψει αυτό το κενό ο συγγραφέας εξετάζει κάθε χρήση της λέξης "πίστις" με γενική προσωπική στους Αποστολικούς Πατέρες και περιλαμβάνει και μία εξήγηση των κειμένων που κάνουν λόγο για την πιστότητα του Ιησού. Αντίθετα με τη γενική θέση ο συγγραφέας καταλήγει ότι οι Αποστολικοί Πατέρες πραγματικά έκαναν λόγο για την πιστότητα του Ιησού Χριστού καθώς επίσης και για την πίστη ως κάτι το οποίο με αινιγματικό τρόπο παρέχεται δι' αυτού.

H. A. G. Houghton, "The ST Petersburg Insular Gospels: Another Old Latin Witness", 110-127
Τα νησιωτικά ευαγγέλια του St Petersburg (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ρωσίας F.v.I.8, τα οποία κάποιες φορές είναι γνωστά κι ως Codex Fossatensis) αντιγράφηκαν στην Αγγλία κατά τον 8ο αι. Αυτό το χειρόγραφο είναι γνωστό για τη διακόσμησή του, δεν έχει όμως γίνει κάποια έρευνα για το κείμενο των ευαγγελίων που διασώζει εκτός από τη σύγκριση μεμονωμένων περικοπών από τον Bonifatius Fisher. Mία πλήρης μεταγραφή του κατά Ιωάννην και η σύγκρισή του με το κείμενο της Vulgata καταδεικνύει ότι το χειρόγραφη προέρχεται από μία αρχαία λατινική εκδοχή, η οποία διορθώθηκε σε μεγάλη έκταση με βάση τη Vulgata. Παρά τις περαιτέρω διαφοροποιήσεις προς το χειρόγραφο, διασώζονται αρκετές γραφές αμετάβλητες οι οποίες ανάγονται στο αρχαιότερο στρώμα της αρχαίας λατινικής μετάφρασης του κατά Ιωάννην. Κάποιες έχουν παράλληλα σε πατερικές παραθέσεις, ενώ κάποιες άλλες είναι μοναδικές. Πρόκειται επομένως για ένα σημαντικό μάρτυρα του κειμένου των αρχαίων λατινικών ευαγγελίων και τώρα έχει περάσει στον κατάλογο του Ινστιτούτου Vetus Latina με τον αριθμό VL 9A.

Francis Watson, "Beyond Suspicion: on the Authorship of the Mar Saba Letter and the Secret Gospel of Mark", 128-170
H υποψία ότι αυτός που "ανακάλυψε" την επιστολή του Κλήμεντος Αλεξανδρέως προς τον Θεόδωρο ήταν και ο συγγραφέας της διατυπώθηκε λίγο μετά από την πρώτη έκδοσή της το 1973 κι επαναλήφθηκε πολλές φορές στα χρόνια μετά το θάνατο του Morton Smith to 1991. Ωστόσο τα αποσπάσματα του "Μυστικού κατά Μάρκον" ερμηνεύονται συχνά με βάση την υπόθεση ότι η επιστολή που τα περιέχει είναι γνήσια. Ο συγγραφέας εξετάζει εάν η υποψία ότι πρόκειται για απάτη -εξαιτίας κυρίως των συνθηκών κάτω από τις οποίες βρέθηκε το εν λόγω χειρόγραφο - μπορεί να αποδειχθεί πέραν κάθε αμφιβολίας. Ο συγγραφέας του άρθρου εξετάζει προσεκτικά το ίδιο το κείμενο με βάση ένα διπλό υπόβαθρο, των αδιαμφισβήτητων συγγραμμάτων του Κλήμεντος από τη μία και των δημοσιευμένων έργων του Morton Smith από την άλλη. Υποστηρίζεται ότι οι εσωτερικές ανωμαλίες της επιστολής καθώς επίσης και μερικές τεχνικές της σύνταξης του κειμένου δεν επιβεβαιώνουν την προέλευσή της από τον Κλήμεντα κι ότι πρόκειται για κείμενο που εξυπηρετούσε ενδιαφέροντα και έχει δεχθεί επιδράσεις, οι οποίες χρονολογικά είναι αρχαιότερες της ανακάλυψης του κειμένου στο μοναστήρι του Mar Saba.

J. Christopher Edwards, "Pre-Nicene Receptions of Mark 10:45//Matt. 20:28 with Phil. 2:6–8", 194-199
Σκοπός αυτής της σύντομης μελέτης είναι να εξετάσει εκείνα τα κείμενα της περιόδου πριν την Νίκαια, τα οποία συνδέουν τα Μκ 10.45 // Μτ 20,28 με το Φιλ 2,6-8. Τα κείμενα που εξετάζονται είναι τα Ωριγένης, Αποσπ. Κατά Λκ 210, Κλήμεντος Αλεξανδρέως, Παιδαγ. 1.9.85.1 -2, Quis div. 37.1-4, Πράξεις Θωμά 72.

Jan Joosten, "The Date and Provenance of the Gospel of Barnabas", 200-215
Το λεγόμενο Ευαγγέλιο του Βαρνάβα είναι ένα παράξενο σύγγραμμα του οποίου το ιστορικό υπόβαθρο παραμένει άγνωστο. Αυτό το κείμενο διασώζεται σε δύο χειρόγραφα, ένα ιταλικό του 16ου αι. κι ένα ισπανικό από τον 10ο. Παρά την πρόσφατη αντίρρηση μπορεί να αποδειχθεί ότι το ιταλικό κείμενο ήταν το πρωτότυπο από το οποίο μεταφράστηκε στα ισπανικά. Η χρονολόγηση του ιταλικού κειμένου είναι μάλλον αρχαιότερη από εκείνη του χειρογράφου και μάλλον το κείμενο θα πρέπει να τοποθετηθεί στον 14ο αι. Μολονότι περιέχει ένα μεγάλο σε όγκο εξωευαγγελικό υλικό, το Ευαγγέλιο του Βαρνάβα ακολουθεί τη βασική αφηγηματική πορεία των κανονικών ευαγγελίων και αφηγείται την ιστορία του Ιησού από την Ναζαρέτ από τη γέννηση μέχρι τη σταύρωσή του. Μία πηγή που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας του φαίνεται να είναι ένα ιταλικό Διατεσσάρων το οποίο έχει στενές σχέσεις με τις εναρμονίσεις της Βενετίας και της Τοσκάνης που εκδόθηκαν από τους Todesco, Vaccari και Vatasso στα 1938, όπως αποδεικνύουν οι πολλές γραφές που είναι κοινές μεταξύ του απόκρυφου και αυτών των εναρμονίσεων.

Andrew Cain, "An Unidentified Patristic Quotation in Jerome’s Commentary on Galatians (3.6.11)", 216-225
Στο υπόμνημά του στην προς Γαλάτας (3.6.11) ο Ιερώνυμος παραθέτει και ασκεί κριτική σε μία ερμηνεία του Γαλ 6,11, η οποία θεωρεί ότι ο Παύλος δεν γνώριζε να γράφει ελληνικά. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου απορρίπτει την υπόθεση ότι αυτή η ερμηνεία προέρχεται από τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο και διατυπώνει την υπόθεση ότι προέρχεται από τον Ευσέβιο Εμέσης. Είναι γνωστό ότι ο Ιερώνυμος είχε χρησιμοποιήσει το Υπόμνημα στην προς Γαλάτας του Ευσεβίου κι αλλού και άσκησε κριτική στον Ευσέβιο με παρόμοιο τρόπο στο έργο του Quaestiones hebraicae in Genesim. Επιπλέον διατυπώνεται η υπόθεση ότι η προσωπική εμπειρία του Ευσεβίου με τις δύο γλώσσες τον οδήγησε στο να υποθέσει μία δυσκολία του Παύλου κι ότι αυτή η ερμηνεία του μπορεί να επηρέασε τον Χρυσόστομο στο να διατυπώσει τη θέση ότι ο Παύλος δυσκολευόταν να γράψει καλά ελληνικά.

Ένα νέο βιβλίο για την πρόσληψη των κειμένων της Π.Δ. στην Κ.Δ. / A new book on the reception of the OT texts in the NT

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht ένας νέος συλλογικός τόμος με θέμα την πρόσληψη των κειμένων της Π.Δ. στην Κ.Δ.:

B. Kollmann (εκδ.), Die Verheißung des Neuen Bundes. Wie alttestamentliche Texte im Neuen Testament fortwirken (BThS 35), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010
284 σελίδες
ISBN: 978-3-525-61616-1
29,90 ευρώ

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου

Η Παλαιά Διαθήκη ήταν η Αγία Γραφή όχι μόνο του αρχαίου Ιουδαϊσμού αλλά και του αρχέγονου Χριστιανισμού. Παλαιοδιαθηκικές μορφές, όπως ο Αδάμ, ο Αβραάμ, ο Ιώβ και οι παραδόσεις που συνδέονται με αυτούς διαδραματίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην Κ.Δ. Επιπλέον παρατίθενται εκεί κι άλλα παλαιοδιαθηκικά κείμενα ή γίνεται υπαινιγμός σε αυτά. Σε αυτά ανήκουν η εντολή της αγάπης, το τελετουργικό της ημέρας του Εξιλασμού, ορισμένοι ψαλμοί, το άσμα του Πάσχοντος Δούλου στο Δευτεροησαΐα και οι μεσσιανικές προφητείες.
Στον παρόντα συλλογικό τόμο παρουσιάζονται είκοσι παλαιοδιαθηκικά κείμενα, τα οποία έχουν μεγάλη σημασία και για την Κ.Δ. Στην αρχή εξετάζεται η αρχική σημασία της κάθε βιβλικής παράδοσης μέσα στην παλαιοδιαθηκική της συνάφεια και στη συνέχεια παρουσιάζεται η πρόσληψή της από τον αρχαίο ιουδαϊκό κόσμο. Σε αυτή τη βάση εξετάζεται στο τέλος το ερώτημα πώς ο αρχέγονος Χριστιανισμό οικειοποιήθηκε τις σχετικές παραδόσεις και ποιες θεολογικές αρχές διαδραματίζουν εδώ σημαντικό ρόλο. Επίσης τίθεται το ερώτημα κατά πόσο μία τέτοια προσέγγιση των παλαιοδιαθηκικών κειμένων είναι θεμιτή.

Το νέο τεύχος του Die Welt des Orients

Στο νέο τεύχος του περιοδικού Die Welt des Orients 38:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

M. Gerhards, "Die biblischen 'Hethiter'", 145-179

Η βιβλική μαρτυρία για τους "Χεττίτες" είναι τριών ειδών: (α) οι Χ. ως ένας αυτόχθων πληθυσμός στην προϊσραηλιτική Χαναάν, (β) οι Χ. στο περιβάλλον του Δαυίδ και (γ) οι Χ. που ζουν έξω από την Παλαιστίνη. Οι πληροφορίες για την τρίτη ομάδα σαφώς συνδέονται με τα νεο-Χεττιτικά κράτη στη Β. Συρία και στη γύρω περιοχή. Όσον αφορά στις πληροφορίες σχετικά με τις άλλες δύο ομάδες ο συγγραφέας προσπαθεί να καταδείξει ότι πρόκειται για Ινδο-άρειες ομάδες στην Παλαιστίνη, των οποίων τα μέλη ονομάζονταν "Χεττίτες" με βάση τις πολιτισμικές τους σχέσεις με τις περιοχές της Συρίας, στις οποίες επικράτησαν αργότερα οι Χεττίτες.

R. Haase, "Eine Bemerkung zum zweiten Satz des §200b der hethitischen Rechtssatzung", 180-183
Στο σύντομο αυτό άρθρο επανεξετάζεται ο νόμος 200 των Χεττιτικών Νόμων (εκπαίδευση των μαθητευομένων). Ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κείμενο έχει παραφθαρεί και θα πρέπει να αποκατασταθεί. Κατά συνέπεια η τιμωρία της παράδοσης ενός προσώπου στο προσβαλλόμενο μέρος επιβάλλεται σε έναν αρχιτεχνίτη που δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του.

R. Heckl, "Wann ist mit dem Abschluss des Pentateuchs zu rechnen?", 184-204
Το απόσπασμα του Εκαταίου του Αβδηρίτη που παρατίθεται από τον Διόδωρο, στο οποίο στηρίζεται το παρόν άρθρο, αναφέρεται σε μία παλιά ελληνική μετάφραση της Πεντατεύχου, η οποία με τη σειρά της συνδέεται με τη μετάφραση των Ο΄. Κατά συνέπεια η Πεντάτευχος θα πρέπει να υπήρχε στην ελληνική της μετάφραση στην Αλεξάνδρεια γύρω στο 315/14 π.Χ. Με βάση αυτην την πληροφορία ο συγγραφέας του άρθρου οδηγείται στο συμπέρασμα ότι η Πεντάτευχος πρέπει να ολοκληρώθηκε περί τα μέσα του 4ου αι. π.Χ. το αργότερο.

M.G. Klingbeil, "Mapping the Literary to the Literal Image", 205-222
Ο συγγραφέας συγκρίνει τις επιμέρους μεταφορές της γενικότερης μεταφοράς του Ουράνιου Πολεμιστή στον εβραϊκό Ψαλτήρα με εικονογραφικά στοιχεία των παραστάσεων του θεού της καταιγίδας και του πολέμου Baal στην εικονογραφία της αρχαίας Εγγύς Ανατολής.

C. Peust, "Zur assyrischen Vokalharmonie und zum Wortakzent des Akkadischen", 223-233
Ο συγγραφέας στηρίζεται στις σύγχρονες θεωρίες για τη λεγόμενη ασσυριακή αρμονία των φωνηέντων και επανεξετάζει τους κανόνες τονισμού της ασσυριακής ακκαδικής διαλέκτου. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο τονισμός της ασσυριακής ακκαδικής ομοιάζει σε γενικές γραμμές τον "εβραϊκό τύπο", όπου η έμφαση βρίσκεται στην τελευταία συλλαβή της ρίζας στα ουσιαστικά και ρήματα.

Κ. Radde-Antweiler, "»Study the Ritual not the Belief?«. Ritualtheoretische Analysen alttestamentlicher Texte", 234-246
Oι τελετουργίες και η επιστημονική ανάλυσή τους είναι ένα προσφιλές θέμα των τελευταίων χρόνων. Δεν προκαλεί επομένως έκπληξη - σε αντίθεση προς τις μελέτες από τις αγγλοσαξονικές χώρες- ότι αυτές οι νέες μελέτες δεν συμπεριλαμβάνονται στις παλαιοδιαθηκικές σπουδές. Η συγγραφέας συζητά κατά πόσο τα συμπεράσματα της θεωρίας της τελετουργίας μπορούν να προσφέρουν στον τομέα των βιβλικών σπουδών. Προκειμένου να δοθεί μία ικανοποιητική απάντηση, παρουσιάζονται κριτικά δύο πρόσφατες μονογραφίες.: »Rituals and Ritual Theory in Ancient Israel« του Ithmar Gruenwald και »Bridging the Gap. Ritual and Ritual Texts in the Bible« του Gerald Klingbeil. Και τα δύο έργα επικεντρώνονται στις τελετουργίες και τα τελετουργικά κείμενα και προσπαθούν να εντάξουν σε αυτές ανθρωπολογικές μεθοδολογίες. Παρά ταύτα το ερώτημα παραμένει κατά πόσο και πώς η επικέντρωση στις πράξεις κι όχι στους λόγους μπορεί να οδηγήσει σε γόνιμα συμπεράσματα.

Το νέο τεύχος του Novum Testamentum

Στο νέο τεύχος του Novum Testamentum 52:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

M. Mitchell - J.G. Barabbe - A.B. Quandt, "Chicago’s “Archaic Mark” (ms 2427) II: Microscopic, Chemical and Codicological Analyses Confirm Modern Production", 101-133

Ενδελεχής εξέταση και ανάλυση (μικροσκοπική, χημική και κωδικολογική) του χειρογράφου Chicago ms 972 - Gregory - Aland ms 2427 επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για σύγχρονο έργο το οποίο χρονολογείται κάπου μεταξύ του 1874 και των πρώτων δεκαετιών του 20ου αι.

Chr. Karakolis, "Narrative Funktion und christologische Bedeutung der markinischen Erzählung vom Tod Johannes des Täufers (Mk 6:14-29)",134-155

Στο ευαγγέλιο του Μάρκου (6,14-29) ο θάνατος του Ιωάννη του Βαπτιστή αναφέρεται με περισσότερες λεπτομέρειες από ό,τι στα υπόλοιπα συνοπτικά ευαγγέλια. Στην πραγματικότητα, αυτή είναι η μόνη εκτενής ιστορία στο δεύτερο ευαγγέλιο η οποία διακόπτει τη ροη της αφήγησης του ευαγγελίου κάνοντας μία αναφορά σε ένα γεγονός του παρελθόντος. Με βάση κάποιες παρατηρήσεις σε σχέση με το ύφος, τη δομή και την αφηγηματική ροή της ιστορία ο συγγραφέας αποπειράται να παρουσιάσει την αφηγηματική λειτουργία και τη χριστολογική σημασία της ιστορίας εξετάζοντας τη σχέση του Μκ 6,14-16 με το 8,27-29 και 9,9-13 καθώς επίσης και τη σχέση του 6,17-27 προς την αφήγηση για το Πάθος στο κατά Μάρκον. Ο συγγραφέας καταλήγει ότι από αφηγηματολογικής και χριστολογικής απόψεως ο θάνατος του Ιωάννη Βαπτιστή προετοιμάζει σαφώς για το πάθος του Ιησού.

J.R. Harrison, "Paul’s Doxa Terminology in Its Ancient Benefaction Context", 156-188
Oι μελέτες για την παύλεια χρήση του όρου "δόξα" στις επιστολές προς Κορινθίους επικεντρώνονται είτε στην αναφορά στην παράδοση για τη δόξα του Μωυσή στο 2 Κορ 3,4-4,6 είτε στο πώς οι διάφορες παραδόσεις για τη "δόξα" στη μετάφραση των Ο΄ και στον Ιουδαϊσμό του Δεύτερου Ναού συνέβαλαν στη διαμόρφωση της χριστολογίας του (2 Κορ 2,8). Ωστόσο ο χαρακτηρισμός εκ μέρους του Παύλου των αδελφών που συνόδεψαν τα χρήματα στα Ιεροσόλυμα ως "δόξα του Χριστού" (2 Κορ 8,23) δεν έχει προκαλέσει την προσοχή. Όπου γίνεται κάποια συζήτηση για τη φράση, αυτή κατανοείται με βάση τα άσματα του Ησαΐα για τον "πάσχοντα δούλο" (Ησ 42. 49. 52-53) και την προφητεία γι' αυτόν (60. 62). Εναλλακτικά το κείμενο ερμηνεύεται μέσα στη συνάφειά του με την έννοια ότι οι αδελφοί συμβάλλον στη δόξα του Χριστού (2 Κορ 3,18. 8,19). Ο συγγαφέας διατυπώνει την υπόθεση ότι οι τιμητικές επιγραφές, ο λόγος για τους Ροδίους του Δίωνος Χρυσοστόμου και η αυτοκρατορική συνάφεια της έννοιας της "δόξας" μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί ο Παύλος περιέγραψε τους συνεργάτες του ως "δόξα του Χριστού". Χρησιμοποιώντας αυτήν τη φράση ο Παύλος ενεργεί μέσα στο πλαίσιο των τιμητικών ρητορικών σχημάτων, αλλά απομακρύνεται από την εγκωμιαστική λογική και τον αυτοκρατορικό προσανατολισμό.

Ο Ιούδας στις προευαγγελικές παραδόσεις / Judas in Pre-Gospel Traditions

Είναι ένα από τα πρόσωπα που κυριάρχησαν κατά τις προηγούμενες μέρες στους ύμνους κυρίως (αλλά και στα ευαγγελικά αναγνώσματα) που ακούσαμε στην εκκλησία. Ο Ιούδας, ένας από τους δώδεκα, που δε διστάζει να παραδώσει το διδάσκαλο. Με έναν τραγικό τρόπο είναι εκείνο το πρόσωπο, που συνδέθηκε στενά με το πρόσωπο του ιστορικού Ιησού. Κι όπως είχαμε σχολιάσει σε παλαιότερη ανάρτηση, ο εντοπισμός του ιστορικού Ιούδα είναι τόσο δύσκολος όσο κι εκείνος του ιστορικού Ιησού. Τους λόγους τους είχαμε αναφέρει παλαιότερα (εδώ). Σήμερα στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Προέδρου της Biblical Archaeology Society στη Ν. Υόρκη, Gary Greenberg.

"Did Pre-Gospel Christians Believe Judas Betrayed Jesus?"

O Greenberg στηρίζεται σε τρεις βασικές μαρτυρίες, του Παύλου (1 Κορ 11,23. 15,5), της Q (Μτ 19,28 // Λκ 22,29-30) και στο ευαγγέλιο του Πέτρου για να υποστηρίξει τη θέση ότι στις αρχαιότερες χριστιανικές παραδόσεις η μορφή του Ιούδα δεν είναι αρνητικά φορτισμένη, αλλά αντίθετα εξακολουθεί να θεωρείται ένας από τους 12 μαθητές. Αφετηρία των επιχειρημάτων του είναι οι παρατηρήσεις του Klassen σχετικά με το ρήμα "παραδίδωμι" με το οποίο συνήθως περιγράφεται η πράξη παράδοσης του Ιησού από τον Ιούδα στα ευαγγελικά κείμενα (από τις 120 φ. που απαντά το ρ. στην Κ.Δ. οι 44 συνδέονται με τον Ιούδα). Ο Greenberg ακολουθώντας τον Classen εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο η λέξη θα πρέπει να κατανοηθεί με την αρνητική δευτερεύουσα σημασία της ως "προδίδω". Τις επιφυλάξεις του τις στηρίζει στο γεγονός ότι στα δύο αρχαιότερα κείμενα όπου ο Παύλος φαίνεται να υπαινίσσεται τον Ιούδα δεν υπάρχει καμιά νύξη στην προδοσία. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει για την Q. O Greenberg στην περίπτωση θεωρεί ότι το κείμενο του Ματθαίου, το οποίο κάνει λόγο για τους 12 θρόνους, όπου θα καθίσουν οι 12 μαθητές (κάτι που δεν αναφέρεται με τόση σαφήνεια στο παράλληλο του Λκ) είναι εκείνο που ακολουθεί πιστότερα την Q. Τέλος, το Ευαγγέλιο Πέτρου, για το οποίο ο Greenberg φαίνεται να υιοθετεί την άποψη ότι είναι αρχαιότερο του Μάρκου, δεν κάνει ουδεμία αρνητική αναφορά στο πρόσωπο του Ιούδα.

Στο τελευταίο μέρος του σύντομου κειμένου του ο Greenberg επαναλαμβάνει τις κεντρικές γραμμές της υπόθεσης που είχε διατυπώσει στο βιβλίο του The Judas Brief; Who Really Killed Jesus? (2007). Σύμφωνα με αυτό το σενάριο οι ιουδαϊκές αρχές φοβούμενες κάποια αναταραχή εξαιτίας του Ιησού κατά τις ημέρες των εορτών έκλεισαν μία μυστική συμφωνία μαζί του με την σύμφωνα επίσης γνώμη του Πιλάτου. Σε αυτές τις διαπραγματεύσεις ο Ιησούς αντιπροσωπευόταν από τον Ιούδα. Η συμφωνία ήταν ότι κατά τη διάρκεια των εορτών οι μαθητές του Ιησού θα έμεναν σε κατ' οίκο περιορισμό. Όταν ο Ηρώδης πληροφορήθηκε τη συμφωνία θύμωσε και απαίτησε το θάνατο του Ιησού. Κάτω από την πίεση των απειλών ότι θα παρουσιασθεί ως εχθρός του Καίσαρα ο Πιλάτος ενέδωσε στον Ηρώδη, ο Ιησούς συλλήφθηκε και εκτελέστηκε. Μέσα σε αυτή τη συνάφεια ο Ιούδας θεωρήθηκε ότι παρέδωσε τον Ιησού.

[ A.T.: Ξεκινώντας από την τελευταία υπόθεση του Greenberg μπορεί κανείς να παρατηρήσει πως όσο γοητευτική κι αν είναι παραμένει στο χώρο της υπόθεσης. Τα κείμενα της Κ.Δ. δεν μας δίνουν τέτοια στοιχεία που να επιτρέπουν κάποια τέτοια αναπαράσταση των ιστορικών γεγονότων. Από την άλλη είναι σαφές ότι υπήρχαν αρκετές παραδόσεις για τον Ιησού στην αρχαία Εκκλησία. Σίγουρα ο Λουκάς και ο Ιωάννης καταγράφουν κάποιες από τις πλέον αρνητικές εκτιμήσεις του προσώπου του. Από την άλλη ο Ματθαίος, νομίζω, διασώζει μία τάση της παράδοσης όπου το πρόσωπο του Ιούδα το χαρακτηρίζει μία αμφισημία. Ο Ιούδας παραδίδει τον Ιησού, η πράξη του κατανοείται και ερμηνεύεται υπό το φως των προφητειών και τύπων της Π.Δ. και στο τέλος αυτοκτονεί, πράξη που ερμηνεύθηκε από κάποιους ερμηνευτές ως ηρωική, αν και, όπως παρατηρεί ο καθ. U. Luz, παρουσιάζεται κάτω από αμφίβολο φως. Ο λόγος δε νομίζω ότι είναι ότι ο Ιούδας κατά κάποιον τρόπο μπορεί να αντιμετωπίζεται θετικά αλλά μάλλον αμφίσημα από κάποιες αρχαίες χριστιανικές παραδόσεις. Μάλλον η αμφισημία οφείλεται στο γεγονός ότι ο Ιούδας ποτέ δεν υπήρξε κεντρικό πρόσωπο στο δράμα του Πάθους. Το κεντρικό πρόσωπο παραμένει ο Ιησούς και η θυσία του. Αυτό μπορεί να εξηγήσει και τη χρήση του ασαφούς "παραδίδωμι" έναντι του σαφώς αρνητικού "προδίδωμι". Από την άλλη όμως δεν ήταν ποτέ δυνατόν το πρόσωπο εκείνο, όσο περιφερειακό κι αν ήταν στην εξέλιξη των γεγονότων, να μην πεθάνει και μάλιστα με παραδειγματικό τρόπο (βλ. την παράδοση που διασώζουν οι Πρξ, την οποία δε σχολιάζει ο Greenberg και η οποία θεωρείται εξίσου αρχαία). Ο θάνατός του παρουσιάζεται με ανάλογο τρόπο όπως οι θάνατοι όλων των ασεβών και υβριστών της αρχαιότητας. Κι αυτό γιατί πλέον η μορφή του Ιούδα εντάσσεται μέσα στον παραινετικό λόγο των ευαγγελιστών προς την κοινότητά τους. Είναι το παράδειγμα προς αποφυγή. Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η μορφή του και ο θάνατός του αποτελούν ένα είδος φιλολογικής damnatio memoriae με όλα τα χαρακτηριστικά που έχει αυτό το αρχαίο φαινόμενο. Γι' αυτά όμως θα μιλήσουμε σε μελλοντική ανάρτηση.]

Ένα νέο άρθρο για την προς Φιλήμονα / A new article on Philemon

Στην ηλεκτρονική έκδοση του Hervormde Teologiese Studies 66:1 (2010) δημοσιεύεται το εξής άρθρο για την προς Φιλήμονα επιστολή:

Pierre J. Jordaan, S. Philip Nolte, "Reading Philemon as therapeutic narrative"
Στο άρθρο αναλύονται οι διαφορετικές αφηγήσεις που υπονοούνται στην προς Φιλήμονα κάνοντας χρήση της αφηγηματικής θεραπευτικής προσέγγισης, όπως αυτή αναπτύχθηκε από τους Epston και White (1990). Μία κυρίαρχη αφήγηση (η σκληρή αντιμετώπιση των δούλων στο περιβάλλον των αρχαίων Χριστιανών) και μία αφήγηση που προκαλεί (μία περισσότερο ανθρώπινη αντιμετώπισή τους) μπορούν σαφώς να διακριθούν στην επιστολή. Στο άρθρο τους οι συγγραφείς καταδεικνύουν την προσπάθεια του Παύλου να γεφυρώσει το κενό μεταξύ των δύο αυτών θέσεων χρησιμοποιώντας διαφορετικές υποδείξεις που προέρχονται από τις μυστηριακές λατρείες και το παράδειγμα του Ιησού. Συμπερασματικά η αφηγηματική θεραπευτική προσέγγιση αποδεικνύεται ένας νέος και ιδιαίτερος τρόπος αντιμετώπισης του αφηγηματικού κόσμου της προς Φιλήμονα.

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JHS / A new article in the recent issue of JHS

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα ακόμη άρθρο με θέμα το βιβλίο του Σαμουήλ:

Moshe Garsiel, "The Book of Samuel: Its Composition, Structure and Significance as a Historiographical Source"
Το βιβλίο του Σαμουήλ περιέχει αρχαίο και αυθεντικό υλικό και οι δύο κύριες εκδοχές του συντάχθηκαν ήδη κατά το 10ο αι. π.Χ. Η αρχαιότερη ωστόσο από τις δύο εκδοχές δέχθηκε επεξεργασίες και εντάχθηκε μέσα στη μεταγενέστερη και εκτενέστερη και τελικά έπαψε να είναι αυθύπαρκτη. Παρά τις κάποιες μεταγενέστερες προσθήκες, τις μικρές αλλαγές και ακόμη τις περιορισμένες παρεμβάσεις του Δευτερονομιστή εκδότη και παρά τη διαφορά στα θεολογικά και κοινωνικά ζητήματα που ενδιαφέρουν τους δύο αρχαιότερους συγγραφείς του, το βιβλίο του Σαμουήλ στην τελική του μορφή παραμένει η αρχαιότερη περιεκτική πηγή, η οποία ενσωματώνει διάφορα πρωτότυπα κείμενα και μαρτυρίες της αρχαίας εποχής και ιδιαίτερα της μετάβασης από την περίοδο των Κριτών στην περίοδο της μοναρχίας.

Στο νέο τεύχος του ThZ / In the recent issue of ThZ

Στο νέο τεύχος του Theologische Zeitschrift 66:1 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Markus Saur, "Das Hiobbuch als exegetische und theologische Herausforderung", 1-21
Το βιβλίο του Ιώβ, στη μορφή που σώζεται σήμερα, είναι το αποτέλεσμα μίας διαδικασίας σύνταξης, μέσα από την οποία ενώθηκαν η αφήγηση για τον Ιώβ, που αποτελεί το πλαίσιο (Ιώβ 1-2 και 42,10-17*) και το ποίημα του Ιώβ (Ιώβ 3,1-42,6*) και αναπτύχθηκαν περαιτέρω με τους λόγους του Ηλί (Ιώβ 32-37*) και το ποίημα για τη σοφία (Ιώβ 28*). Αρκετές προλήψεις εξηγούν τα κεντρικά ερωτήματα του βιβλίου του Ιώβ ήδη μέσα στο βιβλίο. Η ιστορία της σύνταξής του αντικατοπτρίζει έτσι τη θεολογική συζήτηση σχετικά με το πρόβλημα του Ιώβ, το οποίο μέσα στο βιβλίο γίνεται αντικείμενο συζήτησης σε πολλά επίπεδα, τελικά όμως δεν επιλύεται. Το βιβλίο του Ιώβ επιστρέφει στους αναγνώστες του τα ερωτήματα για τον ανθρώπινο πόνο και τη θεία υπεροχή και οδηγεί μέσα από τη διαλογική του δομή στη δική του θεολογική άποψη.

Gabriella Gelardini, "Religion, Ethnizität und Ethnoreligion. Die Entstehung eines Diskurses innerhalb deutschsprachiger historischer Jesusforschung", 22-43
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η γερμανόφωνη προτεσταντική θεολογία αυτοεγκλωβίστηκε στο πραγματικό δίλημμα για την αναζήτηση του ιστορικού Ιησού, αφού από την αρχή της κιόλας με τον Reimarus έπρεπε να παλέψει με το γεγονός ότι ο Ιησούς ήταν Ιουδαίος με όλη τη σημασία της λέξης. Αυτό δε βόλευε ούτε στο ορθόδοξο δόγμα ούτε στη σύγχρονη προτεστανική τοποθέτηση απέναντι στην ιστορική κριτική. Προκειμένου να ασκήσει θεολογικό έλεγχο δημιουργήθηκε μία αντίθεση μεταξύ της "θρησκείας" του Ιησού και της "εθνικότητάς" του με δύο όμως χαρακτηριστικούς και διαφορετικούς μεταξύ τους τρόπους. Πρώτον, ο Ιησούς κατανοήθηκε ως μία μορφή της οποίας η θρησκεία ερχόταν σε αντίθεση ή υπερέβαινε την (Ιουδαϊκή) της εθνική ταυτότητα θεωρώντας έτσι αυτήν την τελευταία άποψη της ταυτότητάς του ως ένα αμελητέο εξωτερικό ή τυπικό γεγονός. Δεύτερον, όταν κατά το τέλος του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου έγινε αποδεκτή η μη διακρινόμενη αρχαία εθνοθρησκευτική Ιουδαϊκή ταυτότητα του Ιησού, το μοτίβο που υιοθετήθηκε ήταν εκείνο της (χριστιανικής) υπερεθνικής θρησκείας ενάντια στην (Ιουδαϊκή) εθνοθρησκευτική (συμπεριλαμβανομένου και του ιστορικού Ιησού). Έχοντας ως αφετηρία την τρέχουσα συζήτηση για το πρόβλημα που δημιουργείται, όταν εφαρμόζονται σύγχρονες κατηγορίες όπως "εθνότητα", "εθνική θρησκεία", "εθνικότητα" και "θρησκεία" στην αρχαία ιστορία η συγγραφέας υποστηρίζει ότι στην αναζήτηση για τον ιστορικό Ιησού η σύγχρονη αντίληψη για τη "θρησκεία" κατανοούνταν ως μία ξεχωριστή σφαίρα ή οποία ορίζεται έξωθεν. Μόνο μία σύγχρονη αντίληψη της ατομικότητας ήταν σε θέση να φανταστεί έναν ιστορικό Ιησού όπου η φύση της "θρησκείας" του θα μπορούσε να διακριθεί ή ακόμη και να αποκοπεί από την "εθνικότητά" του.

Ένα νέο άρθρο στο JHS / A new article on JHS

Στην ηλεκτρονική σελίδα του τρέχοντος τεύχος του Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο, το οποίο έχει ως θέμα του ένα σημαντικό παράδειγμα της ιστορίας της αρχαιολογίας στον Ισραήλ, την Ένωση Αρχαιολόγων στο Ισραήλ και τον κώδικα δεοντολογίας της.

Raz Kletter - Gideon Solimani, "Archaeology and Professional Ethical Codes in Israel in the mid 80s: The Case of the Association of Archaeologists in Israel and Its Code of Ethics"

Το νέο τεύχος του PzB / The new issue of PzB

Το νέο τεύχος του Protokolle zur Bibel 18:2 (2009) είναι το πρώτο μέρος ενός αφιερώματος στις μορφές βίας μέσα στη Βίβλο:

Elisabeth Birnbaum, "Hermeneutische Vorentscheidungen und ihre Folgen im Umgang mit Gewalttexten in der Bibel", 73-79
Στο σύντομο αυτό άρθρο γίνεται μία προσπάθεια διάκρισης μεταξὐ των προβληματικών και των κατάλληλων ερμηνευτικών προϋποθέσεων στην ανάγνωση βιβλικών κειμένων που κάνουν αναφορά στη βία και σημειώνονται οι ερμηνευτικές συνέπειες της μίας ή άλλης επιλογής.

Agnethe Siquans, "Ansätze zur Gewaltüberwindung in der Bibel : drei alttestamentliche Beispiele", 81-90
Σε αυτό το άρθρο η συγγραφέας παραδειγματικά αναφέρεται σε ορισμένες στρατηγικές προσέγγισης του θέματος της βίας στην Π.Δ., οι οποίες αντικατοπτρίζουν την ανθρώπινη και τη θεία χρήση της. Στα κείμενα, στα οποία γίνεται λόγος για τους πολέμους του Ισραήλ (1), η βία μεταφέρεται με διάφορους τρόπους στο Γιαχβέ, ο οποίος επεμβαίνει για λογαριασμό του αδύναμου και καταπιεσμένου λαού του. Η εντολή του αφορισμού (2) διατρέχει με έμμεσο τρόπο το Δευτερονόμιο και το βιβλίο του Ιησού του Ναυί. Το θέμα της "μεταμέλειας του Θεού" προβάλλει έναν ακραίο θεολογικό τρόπο έκφρασης για να δηλωθεί η πιστότητα του Θεού προς το λαο του ενόψει μάλιστα της αμετανοησίας του Ισραήλ και η δυνατότητα σωτηρίας του ενόψει της θεϊκής απειλής για αφανισμό. Οι στρατηγικές που παρουσιάζονται στο συγκεκριμένο ἀρθρο δεν προτείνουν μία υπέρβαση του προβλήματος της βίας αλλά αντιπροσωπεύουν μορφές της σχετικοποίησής της.

Bernd Obermayer, "Fremde Herrscher und 'KriegstheologInnen' : zur Perzeption des Fremden im Gewaltdiskurs alttestamentlicher Kriegsnarrative", 91-108
Mέσα στην Π.Δ. γίνεται συχνά λόγος για τη βία σε κείμενα σχετικά με τον πόλεμο. Καθώς οι στρατιωτικές αντιπαραθέσεις είναι πάντοτε ενάντια "στους" ξένους, ένα σημαντικό ζήτημα στη βιβλική συζήτηση για τον πόλεμο είναι ο προσδιορισμός του ξένου. Ο συγγραφέας πραγματεύεται το συνδυασμό των παλαιοδιαθηκικών ιδεολογιών για τον πόλεμο και την παρουσίαση των ξένων αφηγηματικών χαρακτήρων. Και στα δύο επίπεδα η θεολογική διάσταση του πολέμου καταλαμβάνει μία κεντρική θέση. Αυτό ισχύει με ιδιαίτερο τρόπο και στην παρουσίαση των ξένων ηγεμόνων στον πόλεμο ενάντια στον Ισραήλ (ο Φαραώ στα Εξ 1-14 και ο βασιλιάς Σανχερίμπ στα 2 Βασ 18-19). Το ότι αυτοί οι ξένοι αφηγηματικοί χαρακτήρες δεν είναι πάντοτε εχθρικοί προς το λαό του Γιαχβέ, αυτό καθίσταται σαφές από τον τρόπο που παρουσιάζονται μη ισραηλίτες, γυναίκες και άνδρες, οι οποίοι αναλαμβάνουν το δύσκολο έργο να ερμηνεύσουν τον πόλεμο. Μερικές και μερικοι ξένοι "θεολόγοι του πολέμου" (η Ραχάβ στα Ιησ 2 και 6 καθώς επίσης ηο Αχιώρ στο Ιουδείθ 5,5-21 και 14,6-10) οδηγούν στο συμπέρασμα ότι κάθε βιβλικό κείμενο που αναφέρεται στον πόλεμο αποτελεί μαρτυρία της βιβλικής συζήτησης για την ετερότητα.

Stefan Fischer, "Die Machtstrukturen der Gewalt in Hoheslied", 109-121
Στο παρόν άρθρο ο όρος βία ορίζεται σύμφωνα με τους λατινικούς όρους vis, volentia, potestas και potentia. Τα συμπεράσματα αυτής της ανάλυσης εφαρμόζονται στο Άσμα. Σημειώνονται διάφορα πεδία της βίας και μάλιστα εκείνα της γυναίκας στη βασιλική αυλή, της γυναίκας και των αδελφών της, της αγάπης μεταξύ της οικειότητας και της παρανομίας, της αυτοπαγίδευσης της αγάπης και της ορολογίας βίας στην έκφραση της αγάπης.

Anneliese Felber, "Zwei Wörter mit langer Gewaltgeschichte : "compelle intrare" (Lk 14,23)", 123-132
Για αιώνες χρησίμευσε η κατανόηση του Λκ 14,23 (compelle intrare) από τον Αυγουστίνο στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης με τους Δονατιστές ως βιβλική τεκμηρίωση της εφαρμογής της βίας σε ετερόδοξους. Αυτό κατέστη δυνατό μέσα από μία εντελώς επιλεκτική πρόσληψη του συγκεκριμένου χωρίου αγνοώντας το γενικότερο πλαίσιο και μέσα από την κατανόησή του ως γενικευμένου κανόνα συμπεριφοράς.

Veronika Tropper, "'Tue einer Fremden nicht Gewalt an, tue nicht der Magd Gottes Gewalt an!' (ActThecl 26) : frühchristliches Martyrium und Realgeschichte der Gewalt", 133-147
Οι Πράξεις της Θέκλας ως μέρος των αποκρύφων Πράξεων του Παύλου παρέχουν δύο αφηγήσεις για το μαρτύριο μίας γνωστής γυναίκας της πρώιμης χριστιανικής παράδοσης -της Θέκλας από το Ικόνιο. Στην παρούσα σύντομη μελέτη η συγγραφέας διαβάζει τις αφηγήσεις αυτού του απόκρυφου κειμένου σε συνδυασμό με την ιστορία της βίας στην αρχαιότητα. Αυτή η διεπιστημονική προσέγγιση αξίζει πραγματικά και προσφέρει νέα στοιχεία.

Το νέο τεύχος του BIOSCS / The new issue of BIOSCS

Στο νέο τεύχος του Bulletin of the International Organization for Septuagint and Cognate Studies 42 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Dirk Büchner, "A cultic term (hamartia) in the Septuagint : its meaning and use from the third century B.C.E. until the New Testament", 1-17

Larry Perkins, "Greek Exodus and Greek Isaiah : detection and implications of interdependence in translation", 18-33

Siegfried Kreuzer, "Translation and recensions : Old Greek, "kaige", and Antiochene text in Samuel and Reigns", 34-51

David Cleaver-Bartholomew, "One text, two interpretations : Habakkuk OG and MT compared", 52-67

Innocent Himbaza, "Le débat sur le divorce en Malachie 2:16a et l'ambivalence de la LXX", 68-79

Daniel M. O'Hare, "Innovation and translation : Hellenistic architecture in Septuagint Ezekiel 40-48", 80-94

John A. Lee, "The Complutensian Polyglot, the text of Sirach, and a lost Greek word", 95-108

Το νέο τεύχος του JSHJ / The new issue of the JSHJ

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the Historical Jesus 8:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

James H. Charlesworth, "The Historical Jesus in the Fourth Gospel: A Paradigm Shift?", 3-46
Το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο έχει αγνοηθεί ή χρησιμοποιείται μόνο στο περιθώριο της μελέτης του ιστορικού Ιησού. Μία προσεκτική μελέτη των πραγματολογικών στοιχείων που μνημονεύονται σε αυτό και η διερεύνηση της τοπογραφίας και των αρχιτεκτονικών οικοδομημάτων που αναφέρονται στο ευαγγέλιο οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το τέταρτο ευαγγέλιο δεν θα πρέπει να αγνοείται ή να χρησιμοποιείται σποραδικά στην έρευνα για τον Ιησού. Τα αρχαιολογικά ευρήματα αποδεικνύον ότι μερικές φορές ο τέταρτος ευαγγελιστής γνώριζε περισσότερα για τα ιουδαϊκά έθιμα και τις συζητήσεις της εποχής του Ιησού από ό,τι οι συνοπτικοί και περισσότερα για το αρχιτεκτονικό τοπίο της Ιερουσαλήμ από ό,τι οι συγγραφές των κειμένων του Κουμράν ή ο Ιώσηπος.

Michael R. Licona, "Did Jesus Predict his Death and Vindication/Resurrection?", 47-66
Οι ερμηνευτές συνεχίζουν να συζητούν την ιστορικότητα των προρρήσεων του Ιησού για το βίαιο θάνατό του και την δικαίωση του από το Θεό στη συνέχεια μέσα από την ανάσταση. Μέχρι σήμερα δεν έχει προκύψει συμφωνία σε αυτό το θέμα. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας συνεχίζει τη συζήτηση παρουσιάζοντας έξι επιχειρήματα, τα οποία συνιστούν μία μάλλον ισχυρή θέση υπέρ της ιστορικότητας του προρρήσεων του Ιησού: είναι αρχαία λόγια, μαρτυρούνται πολλαπλώς, ανταποκρίνονται στα κριτήρια της αμηχανίας, της ανομοιότητας και της πιθανότητας και δεν θεολογίζουν. Στη συνέχεια ο συγγραφέας εξετάζει τρία γενικά επιχειρήματα εναντίον της ιστορικότητας αυτών των λογίων η υπερφυσική γνώση είναι πέρα από το ερευνητικό πεδίο των ιστορικών, οι προρρήσεις κατασκευάστηκαν από την πρώτη Εκκλησίας και οι μαθητές του Ιησούς ενεργούν ως να μην είχε κάνει ποτέ αυτές τις προβλέψεις. Εξετάζοντας τα τρία αυτά επιχειρήματα ο συγγραφέας καταλήγει ότι μόνο το τρίτο έχει κάποια βαρύτητα. Παρουσιάζει στη συνέχεια έξι πιθανές εξηγήσεις για την παράξενη συμπεριφορά των μαθητών του Ιησού και καταλήγει ότι η θέση ότι ο Ιησούς προφήτευσε τον θάνατο και την ανάστασή του ισχύει, καθώς το μόνο ισχυρό επιχείρημα εναντίον αυτής της θέσης μπορεί να απαντηθεί με ευκολία.

Stephen J. Patterson, "An Unanswered Question: Apocalyptic Expectation and Jesus' Basileia Proclamation", 67-79
Τα διάφορα λόγια στην παράδοση για τον Ιησού, τα οποία σαφώς δεν επιτρέπουν μία αποκαλυπτική ερμηνεία του μηνύματός του εξετάζονται στο παρόν άρθρο. Ο συγγραφέας οδηγείται στο συμπέρασμα ότι αυτή η στάση απαντά σε όλα τα στρώματα της παράδοσης, ακόμη και στα αρχαιότερα. Την ίδια στιγμή είναι βέβαιο ότι αποκαλυπτικό υλικό απαντά σε όλη την παράδοση. Ο συγγραφέας διατυπώνει στο τέλος μία υπόθεση: ίσως η παράδοση είναι αυθεντικά αμφίσημη σχετικά με αυτό το ζήτημα, επειδή ο ίδιος ο Ιησούς δεν είχε πάρει σαδή θέση απέναντι σε αυτήν τη στάση, την οποία είχε κληρονομήσεις από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή.

Ενδιαφέρουσες βιβλιοκρισίες στο BMCR / Interesting reviews on BMCR

Έχει δημοσιευθεί στη σελίδα του Bryn Mawr Classical Review η βιβλιοκρισία της Roberta Mazza για το βιβλίο της

AnneMarie Luijendijk, Greetings in the Lord: Early Christians and the Oxyrhynchus Papyri. Harvard Theological Studies 60. Cambridge, Mass.: Harvard Divinity School, 2008. Στο βιβλίο είχαμε αναφερθεί σε παλαιότερη ανάρτηση. (για να διαβάσετε τη σχετική βιβλιοκρισία, πατήστε εδώ).

Άλλες ενδιαφέρουσες βιβλιοκρισίες στην ίδια ιστοσελίδα:

Ida Oestenberg, Staging the World: Spoils, Captives, and Representations in the Roman Triumphal Procession. Oxford Studies in Ancient Culture and Representation. Oxford/New York: Oxford University Press, 2009

Otto Zwierlein, Petrus in Rom: die literarischen Zeugnisse. Mit einer kritischen Edition der Martyrien des Petrus und Paulus auf neuer handschriftlicher Grundlage. Untersuchungen zur antiken Literatur und Geschichte, Bd. 96. Berlin/New York: Walter de Gruyter, 2009

Cornelia B. Horn, John W. Martens, "Let the Little Children Come to Me": Childhood and Children in Early Christianity. Washington, D.C: The Catholic University Press, 2009

Ψηφιοποίηση 80.000 χειρογράφων του Βατικανού / Digitization of 80,000 Vatican manuscripts

Κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο η είδηση ότι το Βατικανό προτίθεται να ψηδιοποιήσει 80.000 χειρόγραφα που φυλάσσονται στη βιβλιοθήκη του. Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο, το οποίο θα υλοποιηθεί σε 10 χρόνια και θα απασχολήσει ένα μεγάλο αριθμό ειδικών. Από όσο διαβάζουμε στο δημοσίευμα ήδη έχουν αρχίσει οι διερευνητικές κινήσεις για την εξεύρεση των σχετικών πόρων. Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον εγχείρημα, του οποίου η αξία είναι σαφώς τεράστια.

Για να διαβάσετε τη σχετική ανακοίνωση, όπως αναρτήθηκε στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πατήστε εδώ.

Ένα νέο άρθρο στο JGRChrJ / A new article on JGRChrJ

Στο νέο ηλεκτρονικό τεύχος του Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 7 (2010) έχει αναρτηθεί ένα άρθρο για την εξέλιξη του ύφους από τον 5ο αι. π.Χ. έως και τον 2ο αι. μ.Χ. με το πόσο αυτή μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση της εξέλιξης του ύφους της Κ.Δ.:

Craig A. Smith, "The Development of Style (Fifth Century BCE to Second Century CE) and the Consequences for Understanding the Style of the New Testament"

Ένα νέο βιβλίο για τη φυλή, το φύλο και την εθνικότητα στις σπουδές για τον αρχέγονο Χριστιανισμό / A new book on race, gender and ethnicity

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Fortress Press ένας συλλογικός τόμος με θέμα την αξιοποίηση των σύγχρονων θεωριών για τη φυλή, το φύλο και την εθνικότητα στη μελέτη του αρχέγονου Χριστιανισμού και του ελληνορωμαϊκού περιβάλλοντός του:

E. Schüssler-Fiorenza / Laura Nasrallah (εκδ.), Prejudice and Christian beginnings : investigating race, gender, and ethnicity in early Christian studies, Fortress Press, Minneapolis, Minn. 2009
288 σελίδες
ISBN 978-0-8006-6340-7
19 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Eνώ οι ερευνητές της Κ.Δ. και του ρωμαϊκού της περιβάλλοντος επικεντρώνουν κατά τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον τους στην εθνικότητα από τη μια και στο κοινωνικό φύλο από την άλλη, τα δύο προβλήματα αντιμετωπίζονται ξεχωριστά και χωρίς καμιά αναφορά στη σύγχρονη κριτική προσέγγιση της θεωρίας για τη φυλή. Στον τόμο συγκεντρώνονται μελέτες γνωστών ερευνητών από το χώρο της Κ.Δ., των κλασικών και των Ιουδαϊκών σπουδών. Οι μελέτες αυτές, στις οποίες υιοθετείται μία διαθεματική προσέγγιση και τίθενται ζητήματα ερμηνευτικής μεθοδολογίας συνδυάζουν τα πορίσματα της μελέτης της φυλής και της εθνικότητας με εκείνα για την Κ.Δ. Θέτουν επομένως τις βάσεις για μια νέα μεθοδολογία στις καινοδιαθηκικές σπουδές.

Περιεχόμενα τόμου

• Elisabeth Schüssler Fiorenza, "Exploring the intersections of race, gender, status, and ethnicity in early Christian studies", 1-23
• Shelley P. Haley, "Be not afraid of the dark : critical race theory and classical studies", 27-49
• Laura S. Nasrallah, "The Knidian Aphrodite in the Roman Empire and Hiram Powers's Greek slave : on ethnicity, gender, and desire", 51-78
• Cynthia M. Baker, "'From every nation under heaven' : Jewish ethnicities in the Greco-Roman world", 79-99
• Joseph A. Marchal, "Mimicry and colonial differences : gender, ethnicity, and empire in the interpretation of Pauline imitation", 101-127
• Sze K. Wan, "'To the Jew first and also to the Greek' : reading Romans as ethnic construction", 129-155
• Denise K. Buell, "God's own people : specters of race, ethnicity, and gender in early Christian studies", 159-190
• Shawn Kelley, "Race, aesthetics, and Gospel scholarship : embracing and subverting the aesthetic ideology", 191-209
• Susannah Heschel, "Race as incarnational theology : affinities between German Protestantism and racial theory", 211-234
• Gabriella Gelardini, "Religion, ethnicity, and ethnoreligion : trajectories of a discourse in German-speaking historical Jesus scholarship", 235-258
• Vincent L.Wimbush, "'No modern Joshua': nationalization, Scriptures, and race", 259-278
• Fernando F. Segovia, "Poetics of minority biblical criticism : identification and theorization", 279-311

Η μινιμαλιστική προσέγγιση του Ισραήλ / The minimalist approach of Israel

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο της Megan Bishop Moore με θέμα τη μινιμαλιστική προσέγγιση του Ισραήλ και της σημασίας του για την ιστορία του παρελθόντος. Η συγγραφέας, επισκέπτρια καθηγήτρια της Π.Δ. στο Παν/μιο του Wake Forest, αναφέρεται στην αρχή στη διαμάχη που υπάρχει μεταξύ των ερευνητών που υιοθετούν μία μινιμαλιστική ή μία μαξιμαλιστική προσέγγιση της ιστορίας του Ισραήλ αντίστοιχα. Παρατηρεί ότι οι εκπρόσωποι της μινιμαλιστικής προσέγγισης δεν ακολουθούν μία ενιαία στάση και επισημαίνει την απουσία της διερεύνησης της σημασίας του Ισραήλ για την ιστορία του παρελθόντος. Για να διαβάσετε αυτό το ενδιαφέρον κείμενο, πατήστε εδώ.

Βιβλιοκρισίες στο RBL 25/3/2010

Οι νέες βιβλιοκρισίες του Review of Biblical Literature:

Kenneth E. Bailey, The Cross and the Prodigal: Luke 15 through the Eyes of Middle Eastern Peasants
Reviewed by Robert O'Toole

Craig G. Bartholomew, Ecclesiastes
Reviewed by Richard Schultz

Manfred T. Brauch, Abusing Scripture: The Consequences of Misreading the Bible
Reviewed by Michael D. Matlock

Brendan Byrne, A Costly Freedom: A Theological Reading of Mark's Gospel
Reviewed by Sean Kealy

Duane L. Christensen, Nahum: A New Translation with Introduction and Commentary
Reviewed by Klaas Spronk

Sarah Coakley and Charles M. Stang, eds., Re-thinking Dionysius the Areopagite
Reviewed by Ilaria L. E. Ramelli

Gary N. Knoppers and Kenneth A. Ristau, eds., Community Identity in Judean Historiography: Biblical and Comparative Perspectives
Reviewed by Rainer Kessler

R. W. L. Moberly, The Theology of the Book of Genesis
Reviewed by Brian D. Russell

Stanley E. Porter and Mark J. Boda, eds., Translating the New Testament: Text, Translation, Theology
Reviewed by Douglas Moo

John M. Steele, ed., Calendars and Years: Astronomy and Time in the Ancient Near East
Reviewed by Mladen Popovic

Το νέο τεύχος του BTB / In the new issue of BTB

Στο νέο τεύχος του Biblical Theology Bulletin 40:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Luca Marulli, "The Parable of the Weeds (Matthew 13:26—30): A Quest for its Original Formulation and its Role in the Preaching of the Historical Jesus", 69-78
O συγγραφέας αποδέχεται τη θέση εκείνων (Tares, Darnel) που θεωρούν την εξήγηση της παραβολής των ζιζανίων ως δευτερογενή και προσπαθεί να καταδείξει ότι η καθαυτή παραβολή είναι πρωτότυπη αν κι έχει δεχθεί έντονες επεξεργασίες από το συγγραφέα του τετάρτου Ευαγγελίου. Μετά από μία σύγκριση με την εκδοχή του Ευαγγελίου του Θωμά (G.Th. 57) και μία ανάλυση των στοιχείων που προστέθηκαν από τον Ματθαίο και / ή την παράδοση, ο συγγραφέας αποπειράται να αποκαταστήσει την αρχική εκδοχή της παραβολής και να δει πώς αυτή ταιριάζει μέσα στο πλαίσιο της κατανόησης και της διακήρυξης της βασιλείας του Θεού από τον ιστορικό Ιησού.

Eric Rowe - Jerome Neyrey, "Christ and Time—Part Three: "Telling Time" in the Fourth Gospel", 79-92
Ο λόγος για το χρόνο στο τέταρτο ευαγγέλιο είναι κάτι περισσότερο από έναν υπολογισμό της σημασίας της μέρας ή της ώρας. Μετά τη συζήτηση των χαρακτηριστικών χρονικών προσδιορισμών (μέρα, έτος, ώρα) οι συγγραφείς στρέφουν το ενδιαφέρον τους στην ανθρωπολογία του χρόνου με σκοπό να οδηγηθούν σε μία περισσότερο χρήσιμη ανάγνωση του τετάρτου ευαγγελίου: (1) παρελθόν, παρόν, επερχόμενο και μέλλον, (2) αιώνιο και εξαρτώμενο, (3) διαδοχή και διάρκεια και (4) πριν και μετά. Ιδιαίτερης σημασίας είναι η περιγραφή του επερχόμενου ως η ύστερη ολοκλήρωση μίας πράξης του παρόντος. Ο Ιησούς πραγματικά συμμετέχει στην αιώνια ζωής: αδημιούργητος στο παρελθόν και άφθαρτος στο μέλλον. Χρονικά είναι "μετά" τον Ιωάννη αλλά στην πραγματικά είναι "πριν" και χρονικά και όσον αφορά στην προτεραιότητα. Πληροφορούμαστε επίσης στο τέταρτο ευαγγέλιο ότι κανένας δεν μπορεί να "πει τον χρόνο", αυτό είναι το αποκλειστικό δικαίωμα του Ιησού. Η παρανόηση των σχολίων σχετικά με το "χρόνο" είναι μοναδικό χαρακτηριστικό αυτής της αφήγησης.

John H. Elliott", "A Review Article: A Biblical Creation Faith and Jesus as Embodiment of the Creator Spirit", 93-99
Οι δύο τόμοι Christianity and Creation και Jesus of Nazareth είναι δύο έργα τα οποία καταγράφουν το λόγο ενός βετεράνου ερευνητή (James Mackey), ο οποίος εδώ συγκεντρώνει το απόσταγμα της έρευνας μίας ζωής και των σκέψεών του για το τι θεωρεί ως δύο αδιαχώριστα συνδεδεμένα ζητήματα της χριστιανικής θεολογίας και της βιβλικής μαρτυρίας: επικεντρώνεται στη δημιουργία και την αναδημιουργία που διατρέχουν την Βίβλο ως η διήκουσα έννοια από τη Γένεση μέχρι την Αποκάλυψη και στην ιστορία του Ιησού ως προφήτη του Ισραήλ και κύριου εκφραστή της "πίστης για τη δημιουργία".

Mark A. Leuchter, "The Priesthood in Ancient Israel", 100-110
Η ιερωσύνη στον αρχαίο Ισραήλ αναπτύχθηκε με τη σύγκλιση διαφόρων κοινωνικών δυνάμεων μέσα σε ένα ευρύ χρονικό φάσμα. Τα κοινωνικά, κειμενικά, μυθικά και πολιτικά ενδιαφέροντα των διαφόρων ιερατικών ομάδων στον Ισραήλ είναι σαφή μέσα στη βιβλική καταγραφή και αποκαλύπτουν το βάθος της επίδρασης που άσκησε η ιερωσύνη όχι μόνο στη διαμόρφωση της Βίβλου αλλά και στην ανάπτυξη της ισραηλιτικής θρησκείας μέσα στον αρχαίο Ισραήλ.

Το νέο τεύχος του ZNW / The new issue of ZNW

Στο νέο τεύχος του Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft 101:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Heinz-Wolfgang Kuhn, "Betsaida und et-Tell in frührömischer Zeit. Historische, archäologische und philologische Probleme einer als Wirkungsstätte Jesu angenommenen Ortslage", 1-32
• Armin D. Baum, "Lk 1,1–4 zwischen antiker Historiografie und Fachprosa. Zum literaturgeschichtlichen Kontext des lukanischen Prologs", 33-54
• Florian Wilk, "Ruhm coram Deo bei Paulus?", 55-77
• Antonio Piras, "γνήσιε σύζυγε in Phil 4,3 und seine gotische Übersetzung. Ein Beitrag zur Text- und Interpretationsgeschichte", 78-92
• Peter Nagel, "Erwägungen zur Herkunft des Judasevangeliums", 93-118
• P. Bonifatius Fischer, "Die lateinischen Evangelien bis zum 10. Jahrhundert. Zwei Untersuchungen zum Text", 119-144
• Stefan Krauter, "Röm 7: Adam oder Eva?", 145-147
• Dieter Zeller, "Die Formel εἶναι τὰ πάντα ἐν πᾶσιν (1 Kor 15,28)", 148-152

Ένα νέο βιβλίο για το Πάθος και την Ανάσταση / A new book on Passion and Resurrection

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο για τις αρχαίες χριστιανικές παραδόσεις σχετικά με το πάθος και την ανάσταση του Ιησού:

T. Nicklas - A. Merkt - J. Verheyden (εκδ.), Gelitten - Gestorben - Auferstanden; Passions- und Ostertraditionen im antiken Christentum, (WUNT II.273), Mohr Siebeck, Tübingen 2010
ISBN: 978-3-16-150233-0

Περίληψη εκδοτικού οίκου

Το Πάθος και η Ανάσταση του Ιησού από τη Ναζαρέτ είναι τα δύο σημαντικότερα ορόσημα της χριστιανικής πίστης. Οι αρχαιότερες μαρτυρίες γι' αυτά απαντούν ως γνωστόν στην Κ.Δ. Το πόσο όμως σημαντικά ήταν όμως για τους χριστιανούς διαφόρων ομάδων, αυτό αποδεικνύεται από το ότι κι αργότερα σε εντελώς διαφορετικές ιστορικές συνάφειες τα δύο αυτά γεγονότα επανερμηνεύονται και αποτελούν το περιεχόμενο νέων διηγήσεων. Στον παρόντα τόμο είναι συγκεντρωμένες μελέτες, οι οποίες παρουσιάζουν τις σημαντικότερες εξελίξεις των κειμένων, μοτίβων, παραστάσεων και ιδεών που σχετίζονται με το Πάθος και την Ανάσταση του Ιησού. Εξετάζονται οι ερμηνείες που δόθηκαν στα σχετικά κείμενα της Κ.Δ. από σημαντικούς συγγραφείς της αρχαίας Εκκλησίας, σημαντικά απόκρυφα κείμενα και οι μέχρι τώρα παραμελημένες εικονογραφικές μαρτυρίες.

Περιεχόμενα τόμου

- István Czachesz: Passion and Martyrdom Traditions in the Apocryphal Acts of the Apostles
- Derek S. Dodson: Dream Magic: The Dream of Pilate’s Wife and the Accusation of Magic in the Acts of Pilate
- Jutta Dresken-Weiland: Passionsdarstellungen in der frühchristlichen Kunst
- Paul Foster: Passion Traditions in the Gospel of Peter
- Christiane Furrer: La Passion dans les Acta Pilati
- Peter Gemeinhardt: "Tota paradisi clauis tuus sanguis est". Die Blutzeugen und ihre Auferstehung in der frühchristlichen Märtyrerliteratur
- Judith Hartenstein: Geschichten von der Erscheinung des Auferstandenen in nichtkanonischen Schriften und die Entwicklung der Ostertradition
- Cornelia B. Horn: Qur’anic Perspectives on Jesus’ Death and the Apocryphal Acts of John
- Thomas R. Karmann: "Wahrlich, es ist Gottes Sohn, der geboren wurde aus der Jungfrau …". Passions- und Ostermotive in der Dormitio Mariae des Ps-Johannes
- Petri Luomanen: Passion and Resurrection Traditions in Early Jewish-Christian Gospels
- Antti Marjanen: Does the Gospel of Judas Rehabilitate Judas Iscariot?
- Martin Meiser: Jesus’ Suffering and Ethics: Patristic Exegesis Reconsidered
- Andreas Merkt: Checks and Balances. Is Christ’s Passion an Exemplum Only? Patristic Interpretation of 1 Peter 2:21
- Patricio de Navascués: Eine vergessene Textform von Apg 1,2
- Tobias Nicklas: Leid, Kreuz und Kreuzesnachfolge bei Ignatius von Antiochien
- Jean-Michel Roessli: The Passion Narrative in the Sibylline Oracles
- Riemer Roukema: Origen’s Interpretation of 1 Corinthians 15
- Janet E. Spittler: Animal Resurrection in the Apocryphal Acts of the Apostles

Το νέο τεύχος του JSOT / Τhe new issue of JSOT

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the Old Testament 34:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Jonathan P. Burnside, "Exodus and Asylum: Uncovering the Relationship between Biblical Law and Narrative", 243-266
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του βιβλικού νόμου και των αφηγήσεων που αφορούν στο θέμα του ασύλου. Παρατηρεί ότι η αφήγηση για το Μωυσή που αναζητά άσυλο μακριά από τον Φαραώ στα Έξ 14-15 επαναλαμβάνεται σε μεγαλύτερο βαθμό στα Έξ 14-15 και ότι η φυγή του Ισραήλ από την Αίγυπτο στην έρημο του Σινά μπορεί να θεωρηθεί μεταξύ άλλων κι ως ένα μεγάλη κλίμακας παράδειγμα αναζήτησης ασύλου. Επίσης υποστηρίζει ότι υπάρχουν βασικές ομοιότητες όσον αφορά στη δομή μεταξύ των δύο αφηγήσεων για το άσυλο κ αι των βιβλικών νόμων για το άσυλο (Έξ 21,12-14. Αρ 35,9-34. Δτν 19,1-13). Αυτά τα ευρήματα έχουν ποικίλες προεκτάσεις στη μελέτη του βιβλικού νόμου. Οδηγούν στο συμπέρασα ότι οι βιβλικοί νόμοι περί ασύλου μπορούν να κατανοηθούν ως "παραδείγματικές περιπτώσεις" που στηρίζονται στις αφηγήσεις της Εξόδου ως μέρος της κοινωνικής τους δομής. Επίσης συμβάλλει στο να δοθεί απάντηση στο ερώτημα γιατί οι βιβλικοί νόμοι του ασύλου ασχολούνται με την φυγή στην περίπτωση της κατηγορίας για φόνο κι όχι με άλλες περιπτώσεις, οι οποίες συχνά απαντούν στην αρχαία Εγγύς Ανατολή. Ο Ισραήλ κατανόησε τον εαυτό του όχι απλά ως ένα έθνος φυγάδων δούλων αλλά επίσης κι ως ένας λαός που εξασφάλισε άσυλο.

Joann Scurlock, "Departure of Ships? An Investigation of צי in Numbers 24.24 and Isaiah 33.23", 267-282
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η εβραϊκή λέξη צי δεν είναι αιγυπτιακό δάνειο που σημαίνει "πλοίο" αλλά ένα ουσιαστικό (από τη ρίζα "επελαύνω, επέρχομαι") που σημαίνει "στρατιωτική εκστρατεία" ή κάτι παρόμοιο. Αυτή η νέα κατανόηση απαιτεί επανερμηνεία δύο σημαντικών περικοπών, όπου απαντά η λέξη, δηλαδή των Αρ 24,23-24 και Ησ 33,21-22. Ο συγγραφέας του άρθρου θεωρεί ότι το Αρ 24,23-24 είναι μία αναφορά στην πτώση της Ασσυρίας στα χέρια των Χαλδαίων, κάτι το οποίο δίνει στο κείμενο γεωγραφική σημασία και το χαρακτηρίζει ως μεταγενέστερη προσθήκη στο αρχικό κείμενο. Το Ησ 33,21-22 είναι ένας ύμνος σε μικρογραφία, όπου υποστηρίζεται ότι ο Γιαχβε περιγράφεται ως ένα απρόσιτο μέρος με ποτάμια και ρυάκια, μία μάλλον παράδοξη μεταφορά, η οποία όμως αποτυπώνει την αντίληψη για μια υπερβατική θεότητα μέσα στην αρχική της διατύπωση.

Talia Sutskover, "The Themes of Land and Fertility in the Book of Ruth", 283-294
Μια ποικιλία λέξεων από τa λεκτικό πεδίa "χώρα" και "ευφορία" απαντούν συχνά σε στρατηγικά σημεία μέσα στο βιβλίο της Ρουθ και συχνά συνοδεύονται από ιδιαίτερα σημασιολογικά και φωνητικά φαινόμενα. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στη συστηματική συγκέντρωση των λεξικολογικών / σημασιολογικών μοτίβων τα οποία συνδέουν μεταξύ τους τη χώρα και την ευφορία. Υποστηρίζει ότι το θέμα, το οποίο τονίζεται από τα στοιχεία αυτών των δύο εννοιών δημιουργεί για τη Ρουθ, την πρόγονο του βασιλιά Δαυίδ, μία σειρά από συνειρμούς σχετικά με τη γη της Beit-leem και της γέννηση του Ωβήδ (το όνομα του σημαίνει "καλλιεργητής της γης"). Έχουν μάλιστα ως σκοπό να αντικαταστήσουν τους αρνητικούς συνειρμούς που προκαλούσαν οι Μωαβίτες.

Yael Avrahami, "בוש in the Psalms— Shame or Disappointment?", 295-313
Η τιμή και η αισχύνη συζητώνται συχνά μέσα στο πλαίσιο μίας παν-μεσογειακής κοινωνιολογικής προσέγγισης. Με σκοπό να αξιολογηθεί το μοντέλο, ο συγγραφέας αναζητά τη σημασία των ρηματικών τύπων του בוש, όπως αυτοί απαντούν στους Ψαλμούς των Θρήνων, όπου μάλιστα απαντά περισσότερο από το ένα τρίτο των περιπτώσεων. Η σημασία της ρίζας ορίζεται με βάση τη συναφειακή ανάλυση καθώς επίσης κι ως συνώνυμες ή αντώνυμες ρίζες. Μία τέτοια έρευνα καθιστά σαφές ότι η σημασία του בוש είναι συνήθως "απογοήτευση" κι όχι "αισχύνη". Η εφαρμογή του παν-μεσογειακού μοντέλου σε περικοπές, όπου απαντούν ρηματικοί τύποι του בוש θα πρέπει επομένως να αξιολογηθεί εκ νέου σε μελλοντικές μελέτες. Επομένως σε αυτό το άρθρο καταδεικνύεται η σημασία μίας προσεκτικής εξέτασης κάθε όρου στη γλώσσα που απαντά πριν προχωρήσει κανείς στην εφαρμογή εξωτερικών μοντέλων στο κείμενο.

Daniel P. Bricker, "Proverbs 28.1-11: A Small Poem?", 315-330
Δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των ερευνητών όσον αφορά στην ύπαρξη ποιητικών υποενοτήτων στα Παρ 10,1-22,16 και 25,1-29,27. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι υπάρχουν στοιχεία που βεβαιώνουν την ύπαρξη ποιητικών ενοτήτων σε αυτά τα κεφάλαια, οι οποίες υπερβαίνουν το απλό σχήμα των ζευγαριών, ενώ κάποιοι άλλοι το αρνούνται, λέγοντας ότι οι περισσότερες παροιμίες σε αυτά τα κεφάλαια περιορίζονται στην χαρακτηριστική μορφή παροιμίας που είναι το δίστιχο ρητό. Αυτοί που υποστηρίζουν την τελευταία άποψη δε βλέπουν καμιά μεγάλη ανάπτυξη πέρα από τα ποιητικά ζεύγη σε αυτά τα δύο τμήματα των Παροιμιών. Στο άρθρο υποστηρίζεται η ύπαρξη ενός μικρού ποιήματος στο Παρ 28,1-11 κι επίσης γίνεται η προσπάθεια να απαντηθούν κάποιες ενστάσεις που τέθηκαν από εκείνους που εκφράζουν επιφυλάξεις για την ύπαρξη ποιητικών ενοτήτων, όπως αυτών που προτείνονται στο παρόν άρθρο.

Jennifer Pfenniger, "Bakhtin Reads the Song of Songs", 331-349
Aν ο Mikhail Bakhtin διάβαζε το εβραϊκό κείμενο του Άσματος Ασμάτων θα έκανε τις εξής τρεις παρατηρήσεις: (α) το Άσμα είναι το Γεγονός των Γεγονότων, (β) το Άσμα αντιπροσωπεύει το κατεξοχήν φιλολογικό είδος και (γ) το Άσμα είναι η κατεξοχήν φραστική διατύπωση. Στο άρθρο εξετάζεται το Άσμα ως το κατεξοχήν γεγονός μέσα στη συνάφεια της ιστορίας της ερμηνείας του: το Άσμα ως αντιπροσωπευτικό φιλολογικό είδος αντιμετωπίζεται από επόψεως κειμένου και δομής και το Άσμα ως "κατεξοχήν φραστική έκφραση" εξετάζεται σε σχέση με τη σημασία και τη θέση που έχει μέσα στην υπόλοιπη εβραϊκή Βίβλο.

Esther H. Roshwalb, "Jeremiah 1.4-10: ‘Lost and Found’ in Translation and a New Interpretation", 351-376
Το Ιερ 1,4-10 περιγράφει την πρώτη συνάντηση του Θεού με τον Ιερεμία, μία συνάντηση, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την αποστολή του Ιερεμία ως προφήτη του Θεού. Στο κείμενο απαντούν δύο φιλολογικές τεχνικές: (α) η χρήση των στερεότυπων εκφράσεων, οι οποίες οδήγησαν τους εξηγητές στο να αντιμετωπίσουν τους στ. 4-10 ως την "καθαυτή κλήση" του Ιερεμία και (β) την παρουσία δύο κυρίαρχων θεμάτων - της ικανότητας στο λόγο και της φυσικής δύναμης. Αυτά τα θέματα τονίζουν τις ικανότητες του Ιερεμία ως προφήτη του Θεού, αναγκάζουν τον αναγνώστη να προσέξει το κείμενο και τον προετοιμάζουν για τους επόμενους δύο διαλόγους, οι οποίοι θεωρούνται από το συγγραφέα του άρθρου ως το πραγματικό κάλεσμα στην προφητική αποστολή. Οι σκοποί του άρθρου είναι: να γίνει μία αναλυτική φιλολογική και θεματική ανάλυση των στ. 4-10, να αξιολογηθούν οι συμβολές των ποικίλων μεταφράσεων στην κατανόηση του κειμένου, να προταθεί μία νέα μετάφρασή του κι έτσι να καταδειχθεί ότι αυτό το κείμενο δεν καλύπτει τις προϋποθέσεις μίας "καθαυτής κλήσης" του Ιερεμία. Αυτή η διαπίστωση μπορεί να διαλύσει κάθε σύγχυση σχετικά με την κλήση του Ιερεμία.

Biblicum: Συνάντηση Μαρτίου / March Meeting of Biblicum

Τη Δευτέρα 22 Μαρτίου 2010 και ώρα 19:30 θα λάβει χώρα η καθιερωμένη μηνιαία συνάντηση του Biblicum του διδακτικού προσωπικού και των μεταπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Ομιλητής: Μόσχος Γκουτζιούδης, Λέκτορας της Κ.Δ.

Θέμα: "Μια προσέγγιση του χριστολογικού προβλήματος μέσω ειδικού βιβλικού λογισμικού"

Το νέο τεύχος του JSNT / The new issue of JSNT

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the New Testament 32:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

John K. Goodrich, "Guardians, not Taskmasters: The Cultural Resonances of Paul’s Metaphor in Galatians 4.1-2", 251-284
Η αναλογία των κληρονόμων στο Γαλ 4,1-2 παραδοσιακά ερμηνεύεται στη βάση των ελληνορωμαϊκών νόμων για τους κηδεμόνες. Ωστόσο, επειδή δεν έχει δοθεί επαρκής εξήγηση για κάποιες ασάφειες του κειμένου όσον αφορά στο νόημα και στην ορολογία, μία νέα τυπολογική ερμηνεία, η οποία ταυτίζει τη συγκεκριμένη αναλογία με μία έμμεση αναφορά στην Έξοδο, έχει αρχίσει να γίνεται αποδεκτή από τους ερευνητές. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου υποστηρίζει την παραδοσιακή ερμηνεία, απαντά αρχικά στην κριτική και στα εξηγητικά συμπεράσματα στα οποία καταλήγουν εκείνοι που ερμηνεύουν το κείμενο τυπολογικά και στη συνέχεια καταδεικνύει ότι η χρήση από τον Παύλο των όρων "επίτροποι" και "κληρονόμοι" ως των κηδεμόνων ανηλίκων - ένα γενικά αποδεκτό crux interpretum - αντιστοιχεί ακριβώς στη ρωμαϊκή νομική πρακτική.

Ben C. Blackwell, "Immortal Glory and the Problem of Death in Romans 3.23", 285-308
Ο Παύλος με ένα αινιγματικό τρόπο περιγράφει την αμαρτωλότητα όλης της ανθρωπότητας στο Ρωμ 3,23 ως μία απουσία της "δόξας του Θεού". Οι ερμηνευτές προσπάθησαν να τοποθετήσουν αυτήν την απουσία της δόξας μέσα σε διάφορες συνάφειες: στη συζήτηση για την τιμή κατά την αρχαιότητα, στις αρχαίες ιουδαϊκές παραδόσεις για τον Αδάμ και στην ηθική διδασκαλία του Παύλου. Για να ερμηνεύσει αυτήν την περικοπή ο συγγραφέας λαμβάνει υπόψη του την φιλολογική συνάφεια του σχετικού με τη δόξα λεξιλογίου που απαντά μέσα στην επιστολή. Από αυτό καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι η δόξα δηλώνει όχι μόνο μία ύψιστη τιμή αλλά και την αφθαρσία. Επομένως η απουσία της δόξας στο 3,23 αναφέρεται στην θνητότητα και στην αισχύνη ως αποτελέσματα της αμαρτίας. Επιπλέον αυτή η μελέτη της δόξας έχει σημασία και για το αυξανόμενο ενδιαφέρον για το θέμα της θέωσης μέσα στην παύλεια θεολογία.

Hans Leander, "With Homi Bhabha at the Jerusalem City Gates: A Postcolonial Reading of the ‘Triumphant’ Entry (Mark 11.1-11)", 309-335
Στο άρθρο εξετάζεται η διήγηση του Μάρκου για τη "θριαμβευτική" είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ και η σχέση της προς το ρωμαϊκό ιμπεριαλισμό. Στο πρώτο μέρος του άρθρου αναλύεται το πώς κατανοήθηκε το γεγονός σε ένα ερμηνευτικό υπόμνημα του 19ου αι. και σε μία σύγχρονη πολιτική ανάγνωση αντίστοιχα. Στο δεύτερο μέρος του άρθρου προτείνεται μία ανάγνωση που στηρίζεται στις θέσεις του μεταοποικιακού θεωρητικού Homi Babha. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή πώς ο Ιησούς αποκτά πρόσβαση στο υποζύγιο, πώς τον υποδέχεται το πλήθος και πώς η πορεία καταλήγει μέσα από μία αντι-κλίμακα στο ναό. Η ιστορία της εισόδου με το περιστατικό στο Ναό, που ακολουθεί, υποστηρίζεται ότι θα πρέπει να θεωρηθεί απομίμηση των εορταστικών εκδηλώσεων υποδοχής. Αυτό τοποθετεί τον Ιησού σε ένα ενδίαμεσο τρίτο χώρο μεταξύ της καθαρά αντί - και φιλο-ρωμαϊκής στάση, ένας χώρος, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αμφισημία όσον αφορά στην εξουσία.

Ακολουθούν τρία κείμενα στα οποία σχολιάζεται το βιβλίο των B.R. Gaventa & R.B. Hays (εκδ.), Seeking the Identity of Jesus; A Pilgrimage, Eerdmans 2008

Richard Bauckham, "Review Article: Seeking the Identity of Jesus", 337-346
Σύμφωνα με τον Βauckham το βιβλίο περιέχει μία σειρά από διαφωτιστικές μελέτες, οι οποίες ως κοινό παρονομαστή έχουν την άρνηση της υποβάθμισης της ταυτότητας του Ιησού στις τρέχουσες ανασυνθέσεις του "ιστορικού Ιησού". Ωστόσο μπορούν να τεθούν ερωτήματα σχετικά με τις προσεγγίσεις της ιστορίας και της μνήμης. Επίσης απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά στο περιεχόμενο και στη σημασία του όρου "ταυτότητα". Επίσης αυτό που απουσιάζει από τον τόμο είναι η απάντηση στην ανάγκη της χριστιανικής πίστης να υπερβεί με κάποιον τρόπο την πολυμορφία των παραστάσεων του Ιησού στον κανόνα και να σχηματίσει μια ενοποιημένη αντίληψη της ταυτότητάς του.

John K. Riches, "Review Article: Seeking the Identity of Jesus", 347-362
Σύμφωνα με τον Riches ζητούμενο του τόμου Seeking the Identity of Jesus είναι η κατανόηση του Ιησού μέσα από την εκκλησιαστική και θεολογική προοπτική και η προσέγγιση των πολύ διαφορετικών παραστάσεων της ταυτότητας του Ιησού μέσα στα κανονικά ευαγγέλια. Αυτό θέτει ερωτήματα σχετικά με το μέχρι ποιο σημείο οι διάφοροι τρόποι με τους οποίους παρουσιάζεται ο Ιησούς στα ευαγγέλια μπορούν να προσαρμοσθούν μέσα στην εκκλησιαστική αντίληψη και το πόσο επιλεκτικοί είναι οι συγγραφείς του τόμου σχετικά με τις πτυχές της μορφής του Ιησού, στις οποίες επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους. Η δραστηριότητα του Ιησού ως εξορκιστή, η οποία σημειώνεται σε κάποιες μελέτες του τόμου, δεν εναρμονίζεται εύκολα με αρκετές εκκλησιαστικές αντιλήψεις για το πρόσωπό του. Η ιδιαίτερη προσοχή που δίνεται κατά τα τελευταία χρόνια στην ιουδαϊκότητα του Ιησού έρχεται σε αντίθεση προς τις περισσότερο παραδοσιακές διδασκαλίες για τον Ιησού. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι τι βιβλίο αποτελεί περισσότερο μία προσέγγιση ευρωπαϊκή / αμερικανική από την οποία απουσιάζει η αναφορά στο ενδιαφέρον του Ιησού για τους φτωχούς.

Beverly Roberts Gaventa - Richard B. Hays, "Seeking the Identity of Jesus: A Rejoinder", 363-370
Οι δύο εκδότες απαντούν στις κριτικές παρατηρήσεις των παραπάνω συγγραφέων. Αποδέχονται ως ορθή την παρατήρηση του Bauckham σχετικά με την απουσία οποιουδήποτε προσδιορισμού του περιεχομένου της "ταυτότητας". Ωστόσο θεωρούν ότι οι παρατηρήσεις του για τη μνήμη και την ανάμνηση είναι υπερβολικές. Από την άλλη η κριτική ανάλυση του Riches αναδεικνύει κάποιες από τις εσωτερικές εντάσεις του τόμου, υποβαθμίζει ωστόσο τα αποκαλυπτικά και αφηγηματικά περιγράμματα της σκέψης του Παύλου. Ενώ η πρόσκληση του Riches για μία περισσότερο οικουμενική προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε νέες σκέψεις σχετικά με την κατάσταση της φτώχειας μέσα στην ιστορική συνάφεια του Ιησού, δε μας βοηθά στην κατανόηση του κόσμου των δαιμόνων. Ο τόμος σύμφωνα με τους εκδότες του καλεί για μία επιστημολογική προσέγγιση η οποία αναγνωρίζει όχι μόνο "την ιστορική φύση της θεολογικής αλήθειας" (Riches) αλλά και τη θεολογική φύση της ιστορικής αλήθειας.