Διάφορα ενδιαφέροντα αρχαιολογικά νέα και άρθρα στον ελληνικό ημερήσιο τύπο

Παρουσιάζουμε εδώ μια σειρά από ενδιαφέροντα άρθρα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος (κάποια από αυτά έχουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν την εποχή των βιβλικών κειμένων και τους πολιτισμούς της αρχαίας Μεσογείου), τα οποία δημοσιεύθηκαν χθες και σήμερα στον ημερήσιο ελληνικό τύπο:

- Στη χθεσινή (13/3/2009) έκδοση της εφημερίδας ΕΘΝΟΣ δημοσιεύεται ένα άρθρο για τη δημιουργία πιστών αντιγράφων των ρωμαϊκών αμαξών (1ος / 2ος αι. μ.Χ.) που βρέθηκαν σε ταφικό τύμβο στη Μικρή Δοξιπάρα-Ζώνη στο Βόρειο Έβρο.

Για να διαβάσετε το άρθρο της εφημερίδας, πατήστε εδώ.

Για να ενημερωθείτε για το ενδιαφέρον αυτό εύρημα, πατήστε εδώ.

- Στο σημερινό φύλλο της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ υπάρχει ἔνα σύντομο άρθρο για το διήμερο "7η Διεθνής Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας". Οι 20 ταινίες που προβάλλονται σήμερα και αύριο στο Μέγαρο Μουσικής (Αίθουσα "Ν. Σκαλκώτας") είναι χωρισμένες σε θεματικές ενότητες όπως («Ελληνες παντού και πάντα», «Αρχαιολογία και ρεπορτάζ», «Αστρονομία στην αρχαιότητα», «Η ζωγραφική στο ντοκιμαντέρ», «Κινηματογράφος και Ιστορία» κ.ά. και συνοδεύονται από διαλέξεις ειδικών.

Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

-Και πάλι στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ δημοσιεύεται μία παρουσίαση της έκθεσης για τον πολιτισμό της Αιγύπτου που λειτουργεί μέχρι τις 29 Ιουνίου στο Μουσείο του Λούβρου. Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

- Τέλος από την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ προέρχεται και το άρθρο για τη νέα πτέρυγα του Αρχαιολογικού Μουσείου που είναι αφιερωμένη στα μικροαντικείμενα της αρχαιότητας. Ο μικρόκοσμος αυτός ανοίγει παράθυρα στην καθημερινή ζωή της αρχαίας Ελλάδας και Μ. Ασίας. Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

Μηχανή αναζήτησης βιβλικών χωρίων στα πατερικά κείμενα

Διατίθεται εδώ και λίγο καιρό στο Διαδίκτυο ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο αναζήτησης των βιβλικών άμεσων και έμμεσων παραθέσεων στα πατερικά κείμενα. Πρόκειται για το Biblindex. Στη βάση δεδομένων περιέχονται 400.000 περίπου βιβλικές αναφορές που περιέχονται στα πατερικά κείμενα που εκδόθηκαν στους τόμους της Biblia Patristica (1975-2000) και στα αδημοσίευτα αρχεία του Center of Patristic Analysis and Documentation (CAPD). Για να έχει κανείς πρόσβαση στη βάση δεδομένων και τη μηχανή αναζήτησης πρέπει να εγγραφεί. Η εγγραφή και χρήση της βάσης είναι δωρεάν.

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

6η Συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής

Στις 19 Μαρτίου 2009 και ώρα 18:00 θα λάβει χώρα η έκτη συνάντηση στο πλαίσιο των φετινών εργασιών του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής, που διοργανώνει ο Τομέας Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας.

Εισηγήτρια η καθηγήτρια τῆς Faculté de Théologie catholique, Université Marc Bloch Strasbourg Dr Francoise Vinel.

Θέμα της εισήγησής της θα είναι: «Ερμηνεία των βιβλίων του Σολομώντα στη θεολογία των Πατέρων».

Ένα άρθρο για το υδραγωγείο στα Γάδαρα

Από το ιστολόγιο του David Meadows πληροφορούμαστε τη δημοσίευση στη διεθνή ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Spiegel για το ρωμαϊκό υδραγωγείο των Γαδάρων, της σπουδαιότερης των πόλεων της Δεκαπόλεως. Η πόλη είναι γνωστή και από την Καινή Διαθήκη, αφού εκεί έλαβε χώρα η θεραπεία των δαιμονισμένων (βλ. Μτ 8,28 εξ.).

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο (στα αγγλικά), πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του NTS

Στο νέο τεύχος του New Testament Studies 55:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Andrie Du Toit, "Paulus Oecumenicus: Interculturality in the Shaping of Paul's Theology", 121-143
H συνειδητοποίηση ότι ο Ιουδαϊσμός και ο Ελληνισμός δεν απέκλειαν αναγκαστικά ο ένας τον άλλο οδηγεί στην υπόθεση ότι ο Παύλος θα πρέπει να κατανοηθεί πέρα από αυτήν τη διάκριση. Στο άρθρο τονίζεται αρχικά η πολυπολιτισμικότητα του αποστόλου κι εκτιμάται η σχέση και οι συνέπειες που έχει μια τέτοια διαπίστωση μέσω της ανάλυσης ενός συγκεκριμένου παραδείγματα, του τρόπου που ο Παύλος χρησιμοποιεί τις έννοιες «χάρις» και «εκκλησία». Και στις δύο περιπτώσεις επισημαίνεται η διαπολιτισμική συνάντηση. Ωστόσο η απομάκρυνση από διχοτομική αντίληψη δε σημαίνει ταυτόχρονα και άρση κάθε διάκρισης. Μελετώντας τα βιβλικά κείμενα μέσα από αυτό το νέο πρίσμα ανοίγονται νέες προοπτικές για το μέλλον των καινοδιαθηκικών σπουδών.

Élian Cuvillier, "Torah Observance and Radicalization in the First Gospel. Matthew and First-Century Judaism: A Contribution to the Debate", 144-15

Στο άρθρο εξετάζεται η ένταση που διαφαίνεται σε ορισμένες περικοπές του πρώτου ευαγγελίου μεταξύ τις τήρησης των εντολών μέσα στο γενικότερο πλαίσιο του Νόμου και τη ριζικά νέα στάση που προτείνει ο Ιησούς στο κατά Ματθαίον. Στο άρθρο παρουσιάζεται αρχικά μια αναλυτική ερμηνεία του Μτ 5,17-20. Στη συνέχεια ο συγγραφέας πραγματεύεται αυτήν την ένταση σε τρία συγκεκριμένα παραδείγματα: τις αντιθέσεις στην επί του Όρους Ομιλία (5,17-48), την αντιπαράθεση για το διαζύγιο (19,1-9), το επεισόδιο του νεαρού πλουσίου (19,16-22). Σε ένα τρίτο μέρος του άρθρου ο συγγραφέας αναζητά την πιθανή σχέση μεταξύ των τριών αυτών περιστατικών και της διδασκαλίας του Ιησού στο Μτ 23,2-3. Από τη σύγκριση προκύπτει μία σημαντική σταθερά του κατά Ματθαίον: μία ουσιαστική θέση της θεολογίας του Μτ – και της θρησκευτικής του ταυτότητας - δεν είναι η προτεραιότητα του Νόμου και η τήρηση των εντολών του αλλά ο Μεσσίας και η διδασκαλία του.~

Adele Reinhartz, "‘Rewritten Gospel’: The Case of Caiaphas the High Priest", 160-178
Μολονότι ο όρος “rewritten Bible” (επανασυγγραφή της Βίβλου) χρησιμοποιείται κυρίως για τις ιουδαϊκές μεταβιβλικές επαναφηγήσεις της εβραϊκής Βίβλου, το φαινόμενο, το οποίο περιγράφει ο όρος, φτάνει μέχρι στις μέρες μας και διατρέχει τόσο την Κ.Δ. όσο και την εβραϊκή Βίβλο. Στο άρθρο εξετάζονται δύο τέτοια παραδείγματα – ο θεατρικός κύκλος της Dorothy Sayers, The Man Born to Be King (1941–2) και το μυθιστόρημα του Sholem Asch, The Nazarene (1939) – και υποστηρίζεται ότι αυτές οι αφηγήσεις για τον Ιησού παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την καινοδιαθηκική έρευνα με τον ίδιο τρόπο που παρουσιάζουν ενδιαφέρον οι επαναφηγήσεις της Βίβλου για όσους μελετούν την εβραϊκή Βίβλο.

Troels Engberg-Pedersen, "The Material Spirit: Cosmology and Ethics in Paul", 179-197
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η παραδοσιακή διχοτομία μεταξύ «αποκαλυπτικής» και φιλοσοφίας θα πρέπει να ξεπερασθεί τουλάχιστον όσον αφορά στον τρόπο που ο Παύλος κατανοεί τη σχέση «πνεύματος» και «σαρκός». Αρχικά αναλύεται η κοσμολογία του «πνεύματος» σε σχέση με τη μελλοντική ανάσταση των πιστών (1 Κορ 15,35-50), στη συνέχεια εξετάζεται η παρουσία του στα σώματα των πιστών εδώ και τώρα (2 Κορ 3-5) και στο τέλος ερμηνεύεται η «ανθρωπολογία» της 1 Θεσσ 5,23 και 1 Κορ 2,14-15 και 15,44 και η σχέση της με την «ηθική διδασκαλία» του Παύλου και τέλος προτείνεται μία ανάγνωση του Ρωμ 8,1-13 σε σχέση προς το 7,7-25, η οποία στηρίζεται στη συγκεκριμένη κοσμολογία του Παύλου.

Knut Backhaus, Zwei harte Knoten: Todes- und Gerichtsangst im Hebräerbrief, 198-217
Το Εβρ 2,14-15 κινείται πέρα από το λατρευτικό συμβολισμό της επιστολής και τοποθετεί τη μορφή του Χριστού μέσα σε ένα πολυ-μυθικό πλαίσιο καταδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο την υπαρξιακή της σπουδαιότητα. Η πίστη δίνει τη δυνατότητα στον πιστό να δει πέρα από τον θάνατο με σκοπό να αντιμετωπίσει το φόβο του θανάτου. Ο συγγρ. της επιστολής δεν ασχολείται άμεσα με αυτόν το φόβο αλλά τον εντάσσει μέσα στο δράμα του Χριστού παροτρύνοντας με αυτόν τον τρόπο τους παραλήπτες της επιστολής να μεταμορφώσουν τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και τον σκοπό ύπαρξής του (‘terror management’). Ξεκινώντας από τον εσχατολογικό φόβο της κρίσης (6,4–8. 10,26–31. 12,16–17) διαμορφώνει μία συνειδητή ρητορική στρατηγική. Αμέσως μετά τις προειδοποιήσεις οι παραλήπτες της επιστολής οδηγούνται στο αντίθετο συναίσθημα της ελπίδας. Το να μεταθέσει κανείς ένα θεολογικό perpetuum (αποκλεισμός μίας «δεύτερης μετάνοιας») στη βάση ενός temporale θα είχε ως αποτέλεσμα να μη γίνει αντιληπτή μία καθοδήγηση του ακροατή με βάση το συναίσθημα, το ρητορικό παιχνίδι της αλήθειας και ο πραγματιστικός στόχος της προς Εβραίους.

Dan Jaffé, "L'Identification de Jésus au Modèle du Hasid Charismatique Galiléen: Les Thèses de Geza Vermes et de Shmuel Safrai Revisitées", 218-246
Πολλές μελέτες ασχολήθηκαν με την προβολή μίας ταυτότητας του Ιησού που να εναρμονίζεται στα όσα γνωρίζουμε για τα ιουδαϊκά ρεύματα στο τέλος της εποχής του Δεύτερου Ναού. Οι Geza Vermes και Shmuel Safrai προβάλλουν μία ασυνήθιστη θέση: υποστηρίζουν ότι ο Ιησούς ήταν ένας hasid, δηλ. ένας χαρισματικός προφήτης της Γαλιλαίας. Στηρίζονται κυρίως σε δύο προσωπικότητες, στους Hanina ben Dosa και Honi τον κατασκευαστή κύκλων για να διατυπώσουν ένα μοντέλο συμπεριφοράς που να ανταποκρίνεται στον Ιησού και το οποίο να συμφωνεί με το μοντέλο του hasid. Σε αυτό το άρθρο εξετάζονται οι θέσεις αυτών των δύο σπουδαίων ερευνητών και απορρίπτονται, θεωρώντας ότι οι hasidim δεν αποτελούν κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες μία ομάδα που διακρίνεται από εκείνη των Σοφών. Έτσι ο Ιησούς θεωρείται ότι ανήκει σε ένα από τα πολλά φαρισαϊκά ρεύματα της εποχής του.

Μαγνητοφωνημένη διάλεξη του P. Harland για την κοσμοθεωρία του Απόκρυφου Ιωάννου

Ο Philip Harland στη σειρά διαλέξεων "Diversity in Early Christianity: ‘Heresies’ and Struggles" έχει αναρτήσει μία διάλεξη (το 1ο από τα 2 μέρη) με θέμα την κοσμοθεωρία του κειμένου Απόκρυφον Ιωάννου που βρέθηκε στο Nag Hammadi και τον τίτλο:

Podcast 3.11: Secret Book of John, part 1 - The Spiritual Realm (πατώντας επάνω στον τίτλο θα βρεθείτε στη σχετική σελίδα)

Διημερίδα για τον Paul Ricoeur

Από το ιστολόγιο του Sean the Baptist πληροφορούμαστε ότι στις 20-21 Μαρτίου 2009 θα λάβει χώρα στην Οξφόρδη μία διημερίδα με θέμα το έργο του Paul Ricoeur και με τον τίτλο:

Oxford Forum Public Conference — Ricoeur: On Memory, Politics and Forgiveness

Faculty of Philosophy and Regent’s Park College, University of Oxford

Παρασκευή, 20 Μαρτίου, Φιλοσοφική Σχολή

• 14.00-15.15 Dialogue with Pamela Sue Anderson (Oxford): On Confidence, Power and Affirmation
• 15.15-15.30 Break
• 15.30-16.45 Dialogue with Luc Bovens (LSE): On Apologies and Forgiveness
• 16.45-17.15 Coffee/Tea
• 17.15-18.30 Dialogue with Morny Joy (Calgary): On Solicitude and Gift

Σάββατο, 21 Μαρτίου, Regent’s Park College

• 11.30-12.45 Dialogue with David Klemm (Iowa-Glasgow): On Reading Ricoeur (tbc)
• 13.00-14.15 Lunch (own arrangements)
• 14.15-15.30 Dialogue with William Schweiker (Chicago): On Ricoeur and Theological Humanism (tbc)
• 15.30-16.00 Coffee/Tea
• 16.00-17.00 Round table, Chair: David Jasper (Glasgow)

Για δηλώσεις συμμετοχής μπορεί κανείς να επικοινωνήσει με τους διοργανωτές: Roxana.Baiasu@philosophy.ox.acor και J.Cardinale@lse.ac.uk

Βιβλιοκρισίες στη νέα έκδοση του RBL

Στη νέα ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Review of Biblical Literature 11/3/2009 δημοσιεύονται οι εξής βιβλιοκρισίες - βιβλιοπαρουσιάσεις:

Michael F. Bird
The Saving Righteousness of God: Studies on Paul, Justification and the New Perspective
Reviewed by James P. Sweeney

James H. Charlesworth
The Historical Jesus: An Essential Guide
Reviewed by Peter J. Judge

Andrew D. Clarke
A Pauline Theology of Church Leadership
Reviewed by Jens Herzer

Tal Davidovich
Τhe Mystery of the House of Royal Women: Royal Pilagsim as Secondary Wives in the Old Testament
Reviewed by Yael Shemesh

Mary Dove
The First English Bible: The Text and Context of the Wycliffite Versions
Reviewed by Francis Dalrymple-Hamilton
Reviewed by Christo H. J. van der Merwe

David Flood, ed.
Peter of John Olivi on Genesis
Reviewed by Mark Elliott

David Flusser; translated by Azzan Yadin
Judaism of the Second Temple Period, Volume 1: Qumran and Apocalypticism
Reviewed by Joshua Schwartz

Richard S. Hess and Elmer A. Martens, eds.
War in the Bible and Terrorism in the Twenty-First Century
Reviewed by Brad E. Kelle

Alistair G. Hunter
An Introduction to the Psalms
Reviewed by Gert T. M. Prinsloo
Reviewed by John S. Vassar

Barclay M. Newman, ed.
The UBS Greek New Testament: A Reader's Edition
Reviewed by Cynthia Long Westfall

Anita Norich and Yaron Z. Eliav, eds.
Jewish Literatures and Cultures: Context and Intertext
Reviewed by Shlomo Berger

Robert B. Wright, ed.
The Psalms of Solomon: A Critical Edition of the Greek Text
Reviewed by Rodney A. Werline
Reviewed by Joel Willitts

Νέα άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Theologie und Gegenwart

Στο νέο τεύχος Theologie und Gegenwart 52:1 (2009) δημοσιεύονται ανάμεσα στα άλλα και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Karl W. Niebuhr, "Rechtfertigung - der einzige Weg zum Heil? : zur Stellung der paulinischen Rechtfertigungslehre in der Soteriologie des Neuen Testaments", 2-15
• Martin Mark, "Moses' "vergehende" und Christi "bleibende" Herrlichkeit : die kontrastiv-überbietende Profilierung der "Diener des neuen Bundes" (2 Kor 3,6) durch Paulus", 16-31
• Claus P. März, "An Paulus kommt keiner vorbei : kreative Ansätze im nachpaulinischen Paulinismus", 32-41
• Johan Leemans, "Die Paulusrezeption in der Alten Kirche", 42-54

Ένα νέο βιβλίο για το Άσμα Ασμάτων

Κυκλοφορεί ένα νέο βιβλίο για το Άσμα Ασμάτων:

Le lumineux abîme du Cantique des Cantiques
Paris : Parole et Silence, 2008
ISBN 978-2-84573-693-
13 ευρώ

Περιεχόμενα

• Chalier, Catherine: "Je vous conjure, ô filles de Jérusalem, par les biches et les gazelles des champs: n'éveillez pas, ne provoquez pas l'amour, avant qu'il le veuille" (Ct 2,7), 11-39
• Chrétien, Jean L.: "Je dors, et mon coeur veille" (Cantique 5,2), 41-73
• Imbach, Ruedi: "Si tu ne te connais pas, sors" (Ct 1,7), 75-98
• Millet-Gérard, Dominique: "Je suis noire, mais belle" (Ct 1,4-5) : les mystères de la noirceur éclatante: candida nigredo, 99-131

Πρόσκληση για συμμετοχή σε συνέδριο

Παραθέτουμε την πρόσκληση σε συνέδριο αφιερωμένο στις ιδέες του πολέμου και της ειρήνης στην ιουδαϊκή παράδοση, το οποίο διοργανώνουν από κοινού διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα του Ισραήλ:

The Ariel University Center in Samaria - The Department of Israel's HeritageBeit Morasha Jerusalem - Robert M. Beren College

CALL FOR PAPERS

War and Peace in Jewish Tradition: An Interdisciplinary Conference

An international conference on "War and Peace in Jewish Tradition" will be held at Beit Morasha in Talpiyot, Jerusalem on Tuesday, July 28, 2009 (the week before the World Congress of Jewish Studies).

The conference will deal with questions relating to war and peace in Jewish thought, historiography, Halakhah, art and society from the Biblical period through modern times, utilizing various methodologies: historical, textual, archaeological, sociological and philosophical.Lectures will be given in English and in Hebrew.

We are considering inviting the participants to submit their papers for review and publication in an edited collection of essays.Scholars who wish to present papers are invited to send a 300 word abstract to the emails listed below no later than April 30, 2009.

Dr. Yigal Levin or Dr. Amnon Shapira, Dept. of Israel's Heritage, Ariel University Center in Samaria, mailto:leviny1%40mail.biu.ac.il; shapira2@mail.biu.ac.il

Or Dr. Rabbi Yehuda Brandes or Dr. Moshe Hillinger, Beit Morasha, mailto:bran%40bmj.org.il; mailto:hellinm1%40mail.biu.ac.il

Στο νέο τεύχος του Trierer theologische Zeitschrift

Στο νέο τεύχος του Trierer theologische Zeitschrift 118:1(2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Renate Brandscheidt, "Der Gott des Alten Testaments und die Gewalt", 1-15
• Rudolf Mosis, "Rat von Frevlern und Weisung des Herrn : Beobachtungen zu Psalm 1,1-2", 16-35
• Franz Mußner, "Der Anspruch Jesu und seine Konsequenzen", 36-46
• Wolfgang Fritzen, "Das rätselhafte Kreuz : die markinische Kreuzigungsperikope und die Frage der Wahrnehmung", 47-62
• Marius Reiser, "Die Auswirkungen der Aufklärung auf die Bibelauslegung : am Beispiel Johann Wolfgang von Goethes", 63-77

Ένα νέο άρθρο στο JHS

Στο ηλεκτρονικό τεύχος του Journal of Hebrew Scriptures 9 (2009) δημοσιεύεται το ακόλουθο άρθρο:

Rachelle Gilmour, "Suspense and Anticipation in 1 Samuel 9:1–14"

Το 1 Σαμ 9,1-10,16 έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης συζήτησης από απόψεως φιλολογικής κριτικής. Οι ερμηνευτές "παλεύουν" με τη ξαφνική εμφάνιση του προφήτη Σαμουήλ σε ένα λαϊκό παραμύθι για τον Σαούλ που αναζητούσε τα χαμένα γαϊδούριά του. Στις διάφορες λογοτεχνικές προσεγγίσεις του κειμένου προτάθηκε ως λύση η εμφάνιση του Σαμουήλ στην ιστορία να θεωρηθεί ένα λογοτεχνικό τέχνασμα που σκοπό έχει να προκαλέσει την έκπληξη του αναγνώστη. Στο άρθρο καταδεικνύεται ότι η είσοδος του Σαμουήλ στην αφήγηση δεν είναι απομονωμένο γεγονός αλλά η κορύφωση της έντασης και της προσδοκίας που συσσωρεύθηκαν μέσα σε όλην την ενότητα 1 Σαμ 9,1-14. Αυτή η αγωνία παράγεται μέσα από μία σειρά από επεισόδια, όπου το καθένα απαρτίζεται από ένα μοτίβο προσδοκίας, καθυστέρησης και επίλυσης. Η αναγνώριση αυτής της δομής έντασης επιτρέπει την επανερμηνεία δύο αφύσικων στίχων: τον κατάλογο των ονομάτων στο 9,4 και την αναθεωρητική προσθήκη στο 9,9.

+ Νεκρολογία για τον καθηγητή Σάββα Αγουρίδη (διορθωμένο link)

Στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ δημοσιεύθηκε χθες (8/3/2009) νεκρολογία για τον καθηγητή Σάββα Αγουρίδη από τον καθ. της Ιστορίας των Θρησκειών στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, Στέλιο Λ. Παπαλεξανδρόπουλο. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του BIOSCS

Στο νέο τεύχος του Bulletin of the International Organization for Septuagint and Cognate Studies 41 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Stefan Schorch, "Hellenizing women in the biblical tradition : the case of LXX Genesis", 3-16
• Larry Perkins, "Kyrios : articulation and non-articulation in Greek Exodus", 17-33
• Richard J. Saley, "Proto-Lucian and 4QSam a", 34-45
• Stefan Seiler, "Bemerkungen zu Strukturen und theologischen Akzentsetzungen im LXX-Psalter : dargestellt an Ps 82 (83)", 46-58
• Reinhart Ceulemans, "Nilus of Ancyra on proper names : considering the philological (Hexaplaric?) value of the Canticles 'Catenae'", 59-75
• Anssi Voitila, "Differences in order of sentences, lines, and verses in the Hebrew and Greek texts of Ben Sira", 76-83
• David Lincicum, "The epigraphic habit and the biblical text : inscriptions as a source for the study of the Greek Bible", 84-92
• Alexis Léonas, "The Septuagint in premodern study : a bibliography", 93-113

Το νέο τεύχος του HTS

Στο νέο τεύχος του HTS 64:4 (2008), το οποίο είναι αφιερωμένο στην έννοια της βίας, δημοσιεύονται τα ακόλουθα άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος. Καθώς τα περισσότερα από αυτά είναι στα ολλανδικά παραθέτουμε περίληψη στα ελληνικά:

J. Punt, “Geweld in die Nuwe Testament en die Romeinse Ryk: Ambivalensie, andersheid, agentskap” (Violence in the New Testament and the Roman Empire: Ambivalence, othering, agency), 1633-1651
Οι διάφοροι τρόποι και βαθμοί με τους οποίους η Κ.Δ. συνδέεται με την ειρήνη ή το τερματισμό και την απουσία της βίας έχουν αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης. Πρόσφατα κάποιες μελέτες υποστήριξαν ότι τα κείμενα της Κ.Δ. ανέχονταν ή και ενθάρρυναν κάποιες φορές τη βία – θέση που συνοδεύεται από μία σειρά θεωριών που ως σκοπό έχουν να ερμηνεύσουν την παρουσία της βιβλικής βίας. Η αμφισημία της Κ.Δ. όσον αφορά στη βία, ειδικότερα η σχεδόν ταυτόχρονη απόρριψη και ανοχή της βίας, αντικατοπτρίζει την αμφισημία του περιβάλλοντος της Κ.Δ. Οι θέσεις, όσον αφορά στη βία, εντοπίζονται σε διάφορα κείμενα, τα οποία απευθύνονται σε διάφορα κοινωνικοϊστορικά πλαίσια στου ανταγωνιστικού 1ου αι. μ.Χ. και στα οποία κοινός παράγοντας είναι η πανταχού παρουσία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Υποστηρίζεται ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στο αυτοκρατορικό ιστορικό πλαίσιο της Κ.Δ., όσον αφορά στο ζήτημα της βίας, το οποίο παρέχει το σημείο αφετηρίας για την κατανόηση του ποικίλων μηνυμάτων (και των εντάσεων που τα συνοδεύουν) στην Κ.Δ. σχετικά με τη βία.

A. van Aarde, “Paulus se versie van “draai die ander wang” – gedagtes oor geweld en toleransie” (Paul's version of “turning the other cheek” – rethinking violence and tolerance), 1667-1697
Σκοπός του άρθρου είναι να υποστηρίξει ότι η απόρριψη από μέρους του Παύλου της ιδέας της εκδίκησης πρέπει να αντιμετωπισθεί ως το αποτέλεσμα μίας προσωπικής μεταστροφής από έναν αποκαλυπτικό καταστροφικό τρόπο σκέψης - όσον αφορά εκείνους που τον εξοργίζουν- προς μία κατάστασης ανοχής και τελικά «εσωτερικοποίησης της εσχατολογικής ελπίδας». Αντί να επιτιμά ο Παύλος προσευχόταν για εκείνους που του προκαλούσαν προβλήματα. Αυτή η στάση αντιμετωπίζεται ως μία άλλη εκδοχή της παράδοσης του Ιησού ότι κανείς πρέπει να στρέψει και την άλλη σιαγόνα του σε εκείνον που του καταφέρει ένα ράπισμα. Το άρθρο εξηγεί την εκδοχή του Παύλου και την αλλαγή της στάσης απέναντι στη βία χρησιμοποιώντας όρους της θεωρίας του René Girard για τον αποδιοπομπαίο τράγο και τη ρητορική του Παύλου για τη μίμηση, την οποία σταθερά προβάλλει από την 1 Θεσσ μέχρι την τελευταία του επιστολή, την προς Ρωμαίους. Για τον Παύλο ο Ιησούς Χριστός είναι το πρότυπό του. Το ευαγγέλιο του Παύλου για τη συμμετοχή στο παράδειγμα του Ιησού αντίθετα προς τη βία που ασκήθηκε εναντίον του είναι που δημιουργεί το πλαίσιο που βοηθά στην υπέρβαση του κακού.

D.F. Tolmie, “Geweld in Galasiërs?” (Violence in Galatians?), 1698-1714
Μολονότι η προς Γαλάτας προκαλεί το ενδιαφέρον των ερμηνευτών, ο ρόλος τον οποίο διαδραματίζει η βία μέσα σε αυτήν σπάνια έχει συζητηθεί. Στο άρθρο ο συγγραφέας ασχολείται με αυτό το ζήτημα. Το ερώτημα που τίθεται είναι: «μέχρι ποιο σημείο η βία διαδραματίζει κάποιο ρόλο μέσα στην επιστολή και γιατί;» Με σκοπό να δώσει μία απάντηση στο διπλό ερώτημα ο συγγραφέας εξετάζει τρεις πλευρές του ζητήματος: τις άμεσες αναφορές στη βία μέσα στην επιστολή, τη βίαιη ρητορική που χρησιμοποιείται στην Γαλ από τον Παύλος και τέλος το εάν η θεολογία της Γαλ μπορεί να χαρακτηρισθεί ως βίαιη θεολογία.

R. van Houwelingen, “Een godvechter wordt voorvechter“ (A godfighter becomes a fighter for God), 1715-1733
Οι Ποιμαντικές Επιστολές αναφέρονται δύο φορές, με βιογραφική διάθεση, στο θρησκευτικό παρελθόν του Παύλου. Στην 1 Τιμ ο Παύλος χαρακτηρίζεται ως «πρότερον βλάσφημος καὶ διώκτης καὶ ὑβριστὴς» (1,13). Αυτοί οι χαρακτηρισμοί είναι στερεότυποι για έναν «θεομάχο»και είναι γνωστοί τόσο από τη θύραθεν όσο και την ιουδαϊκή γραμματεία της εποχής. Ωστόσο ο Παύλος δεν υπέστη την θεία τιμωρία αλλά δέχθηκε τη χάρη του Θεού. Έτσι έγινε μαχητής του Θεού, ένας υπερασπιστής του Χριστιανισμού. Με βάση αυτό το υπόβαθρο πώς μπορεί το 2 Τιμ 1,3 να δηλώνει για τον ίδιο Παύλο ότι «λατρεύει ἀπὸ προγόνων ἐν καθαρᾷ συνειδήσει» το Θεό; Αυτό μπορεί να θεωρηθεί μια παράξενη ανακολουθία. Η ερμηνεία των δύο δηλώσεων καθιστά ωστόσο σαφές ότι οι Ποιμαντικές Επιστολές προβάλλουν μία συνεπή εικόνα του Παύλου. Έπρεπε να επαναπροσδιορίσει την πίστη του, κάνοντάς το όμως αυτό δεν στράφηκε στη λατρεία κάποια άλλου Θεού αλλά του Θεού των προγόνων του.

E. van Eck, “Jesus en geweld: Markus 12:1-12 (en par) en Thomas 65” (Jesus and violence: Mark 12:1-12 (and par) and Thomas 65), 1735-1765
Ως μία αναπτυγμένη αγροτική (αριστοκρατική) κοινωνία, ο κοινωνικός ιστός της Παλαιστίνης του 1ου αι. στηριζόταν σε εντάσεις μεταξύ της ελίτ (αρχόντων) και των χωρικών (των υπηκόων). Στη βάση αυτών των συγκρούσεων βρίσκονται μη συμβατές μεταξύ τους αξίες (ιδεολογίες). Οι κάτοικοι της Μεσογείου γενικά ήταν ανταγωνιστικοί από τη φύση τους – επομένως πρόθυμοι να εμπλακούν σε φυσική αντιπαράθεση με την παραμικρή πρόκληση. Η βία κατά τον 1ο αι. μ.Χ. ωστόσο ήταν κάτι παραπάνω από μία φυσική σύγκρουση – ήταν ένα καθεστώς βίας. Ποια ήταν η στάση του Ιησού απέναντι στη βία; Μία ιδεολογική-κριτική ανάγνωση του Μκ 12,1-12 (και των παράλληλων) καταδεικνύει ότι οι κανονικές εκδοχές του κειμένου στην παραβολή των εργατών του αμπελώνα –όπου ο Ιησούς ανέχεται τη βία – δε μπορούν να θεωρηθούν ότι αντικατοπτρίζουν τη στάση του ιστορικού Ιησού απέναντι στη βία. Η στάση του Ιησού απέναντι στη βία αντικατοπτρίζεται μάλλον στο ευαγγέλιο του Θωμά 65, όπου ο Ιησούς παρουσιάζεται να επικρίνει κάθε είδους βία. Στη μελέτη επαναλαμβάνεται η ανάγκη ανάγνωσης του κειμένου από την ιδεολογικοκριτική οπτική γωνία ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος εγκλωβισμού του ιστορικού Ιησού μέσα στο κείμενο των ευαγγελίων (Α.Τ.:ο συγγρ. χρησιμοποιεί στην περίληψή του τον αμετάφραστο όρο “gospelizing”).

W.J.C. Weren, “Het gebruik van geweld bij het bestraffen van overspel in Bijbelse teksten (Deuteronomium 22:13-29 en Johannes 7:53-8:11)” [The use of violence in punishing adultery in Biblical texts (Deuteronomy 22:13-29 and John 7:53-8:11)], 1767-1785
Το ενδιαφέρον του συγγραφέα επικεντρώνεται στο ερώτημα σε ποια βαθμό μέσα στα βιβλικά κείμενα η άσκηση βίας θεωρείται θεμιτή κατά την τιμωρία της μοιχείας. Ο συγγρ. συζητά επίσης τη στάση του Ιησού απέναντι στην αυστηρή τιμωρία. Ο Ιησούς συμφωνεί με την ποινή που θέσπισε ο Μωυσής αλλά με την προϋπόθεση ότι καθένας μέσα στην ομάδα των εκτελεστών δεν φέρει ο ίδιος καμία αμαρτία. Καθώς αυτό δε μπορεί να ισχύσει, είναι αδύνατο επίσης να εφαρμοσθεί η ποινή. Ο τρόπος με τον οποίο παρεμβαίνει ο Ιησούς συμφωνεί με τις συζητήσεις που υπάρχουν στην Π.Δ. και στον αρχαίο Ιουδαϊσμό και οι οποίες έχουν ως σκοπό να περιορίσουν την άσκηση βίας κατά την τιμωρία παραπτωμάτων σεξουαλικής φύσης. Στην κατακλείδα ο συγγραφέας ασχολείται με την αξιολόγηση και με το ερώτημα κατά πόσο είναι σχετικά με το θέμα τα δύο βιβλικά κείμενα που συζητήθηκαν στο άρθρο.

J. Verheyden, “Een irenische dialoog met Wim Weren over geweld in Johannes 7:53-8:11” (An irenic dialogue with Wim Weren about violence in John 7:53-8:11), 1787-1791
Στο άρθρο ο συγγραφέας ασχολείται με το άρθρο του Wim Weren στον ίδιο τόμο. Αρχικά συζητά κάποιες ερμηνευτικές προσεγγίσεις του θέματος της βίας στην περικοπή για τη μοιχαλίδα στο Ιω 7,53-8,11. Στη συνέχεια συζητά τη χρήση του Δτν σε αυτό το κείμενο μέσα στο πλαίσιο μίας ρηξικέλευθης νέας αντίληψης του Ιησού για τη βία.

J. van der Watt / K. Kok, „Geweld in 'n evangelie van liefde: Die Evangelie van Johannes se perspektief op geweld teen Jesus en sy dissipels” (Violence in a gospel of love: The perspective of the Gospel of John on violence against Jesus and his disciples), 1793-1812
Αυτό το άρθρο είναι το πρώτο από δύο που πραγματεύονται τη βία στο ευαγγέλιο του Ιωάννη. Σε αυτά επισημαίνονται οι τεχνικές δυσφήμισης σύμφωνα με τις οποίες το status της αντίπαλης ομάδας απορρίπτεται κατηγορηματικά από τους Ιουδαίους από τη μία και από τους οπαδούς του Ιησούς από την άλλη. Υποστηρίζεται ότι το κεντρικό ζήτημα της σύγκρουσης περιστρέφεται γύρω από το ερώτημα: πού είναι παρών ο Θεός; Ανάμεσα στους Ιουδαίους ή ανάμεσα στα μέλη της ομάδας του Ιησού; Η σύγκρουση και η βία στο Ιω θα πρέπει να κατανοηθεί μέσα στο πλαίσιο αυτού του σημαντικού ερωτήματος.

P.B. Decock, “Beeldspraak over oorlog en schepping, geweld en geweldloosheid in de Openbaring van Johannes” (Images of war and creation, violence and nonviolence in the Revelation of John), 1837-1853
Μεγάλο μέρος των βίαιων εικόνων της Αποκάλυψης μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει ως πηγή έμπνευσής του την παράσταση του Θεού ως ουράνιου πολεμιστή που θα νικήσει τις δυνάμεις του χάους, οι οποίες απειλούν τη δημιουργία και θα οδηγήσει την κτίση στην ολοκλήρωσή της. Αυτή η βίαιη στάση συνδέεται με το Θεό και τον αναστημένο Ιησού αν και το προφητικό έργο των εκκλησιών συμμετέχει ως ένα σημείο στη θεϊκή εξουσία και στη βία της (11,5-6). Ωστόσο η νίκη των ανθρώπων επιτυγχάνεται μόνο μέσω της λατρείας του Θεού αντί της λατρείας της λατρείας του Σατανά και του θηρίου και μέσω της προφητικής μαρτυρίας με σκοπό να έρθει για τους κατοίκους του κόσμου η μετάνοια κι έτσι να νικηθεί η αμαρτία, η οποία καταστρέφει τη δημιουργία. Αυτή η ανθρώπινη νίκη καθίσταται δυνατή μέσω του «αίματος του Ιησού» και απαιτείται από τους μαθητές του να συνεχίσουν το έργο του Ιησού μέχρι το τέλος (2,26) ώστε να συμμετάσχουν στη νέα δημιουργία στην οποία ο μεσίτης του Θεού από την αρχή είναι ο Ιησούς (3,14).

P.G.R. de Villiers, “Die ontmaskering van die bose: Eksegetiese perspektiewe op geweld in Openbaring 18” (Exposure of evil: Exegetical perspectives onviolence in Revelation 18), 1855-1893
Στο άρθρο εξετάζεται η βία στο Αποκ 18 από ερμηνευτικής απόψεως εξαιτίας της σημαντικής θέσης που καταλαμβάνει στη σύγχρονη συζήτηση για τη βία στην Κ.Δ. Αρχικά ο συγγρ. πραγματεύεται τη σύνθετη σημασία της βίας σε σχέση μάλιστα με την πολύπλοκη δομή του βιβλίου στο σύνολό του και αυτού του κεφαλαίου ειδικότερα. Υποστηρίζει ότι αντίθετα με ό,τι συνήθως λέγεται στη σύγχρονη έρευνα για το Αποκ 18, το κεφάλαιο έχει μια προσεκτική δομή οργανωμένη σε κύκλους στην οποία τα συστατικά στοιχεία της καθορίζουν με αποφασιστικό τρόπο τη σημασία του και στην οποία η βία είναι ένα σημαντικό μοτίβο. Ο συγγρ. αναλύει επίσης πώς το υπόλοιπο κείμενο επιβεβαιώνει τις συγγραφικές ικανότητες του συγγραφέα του και την στρωτή δομή του Αποκ 18 ως ενός κειμένου για μια βίαιη πόλη. Επίσης καταδεικνύεται πώς διαφορετικά στοιχεία μέσα σε ένα κείμενο κατά έναν ειρωνικό τρόπο μπορούν να σκιαγραφήσουν την πτώση της βίαιης πόλης της Βαβυλώνας και τις αιτίες γι’ αυτό. Σκιαγραφεί επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι συνέπειες της πτώσης της Βαβυλώνας αναπτύσσονται από μία γήινη και μία θεϊκή οπτική. Σε όλα αυτά τα διαφορετικά μέρη καθίσταται σαφής η εμφανής θέση της βίας.

T. Nicklas, “Vom Umgang mit biblischen Texten in antisemitischen Kontexten” (The Bible in anti-Semitic contexts), 1895-1921
Ο συγγρ. επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στη χρήση και παράχρηση των κειμένων της Κ.Δ. κατά την εποχή του Εθνικοσοσιαλισμού. Μετά τον ορισμό των κεντρικών εννοιών περιγράφει πώς οι αντισημίτες συγγραφείς ερμήνευσαν τα βιβλικά κείμενα. Στη συνέχεια δίνει μια γενική περιγραφή των συγγραφέων που προσπάθησαν να αποδείξουν τις άρειες καταβολές του Ιησού και την αντι-ιουδαϊκή του στάση (π.χ. τη λεγόμενη “Pantherathesis”). Στη συνέχεια εξηγεί πώς (και γιατί) ο Παύλςο θεωρήθηκε «πολύ Ιουδαίος» από το Γ΄ Ράιχ και εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η ερμηνεία των Ναζί εξακολουθεί να επηρεάζει. Τέλος καταλήγει με μία επισκόπηση των εξελίξεων σήμερα όσον αφορά στο ζήτημα.

H.G.R. de Villiers, “Hermeneutiese perspektiewe op geweld in die Nuwe Testament” (Hermeneutical perspectives on violence in the NewTestament), 1923-1951
Στο άρθρο εξετάζονται οι ερμηνευτικές προσεγγίσεις του θέματος της βίας στην Κ.Δ., όπως αυτές εμφανίζονται στα άρθρα του παρόντος τόμου και στις καινοδιαθηκικές σπουδές γενικότερα. Αντιπαραθέτει την παραδοσιακή αντίληψη για την Κ.Δ. ως βιβλίο της ειρήνης με τη σύγχρονη κατανόηση της βίαιης φύσης της. Ακολουθεί μία συζήτηση της πολύπλευρης φύσης τόσο της αντίληψης περί ειρήνης όσο κι εκείνης περί βίας και των διαφόρων μορφών με τις οποίες αυτές εκφράζονται. Μετά την ανάλυση της σχέσης μεταξύ της βίας και των εναλλακτικών μορφών της, περιγράφονται οι διάφορες μορφές βίας με όρους της σχέσης τους προς τις υπαρξιακές πραγματικότητες. Ακολουθούν παρατηρήσεις για τη διατύπωση μίας ικανοποιητικής μεθοδολογίας μελέτης της βάις, του τρόπου με τον οποίο η βία αντιμετωπίζεται στα κείμενα της Κ.Δ. και τέλος προτείνονται τρις δυνατές ερμηνείες της φύσης της βίας.

Ένα νέο βιβλίο για το Β΄ Μακκαβαίων

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter μία νέα μετάφραση και σχόλια του βιβλίου Β΄ Μακκαβαίων. Μεταφραστής και υπομνητιστής είναι ο Daniel Schwartz, καθηγητής της ιουδαϊκής ιστορίας στο Hebrew University της Jerusalem:

Daniel R. Schwartz, 2 Maccabees, de Gruyter, Berlin 2008
ISBN 978-3-11-019118-9
128 ευρώ

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου
Το 2 Μακκαβαίων είναι ένα ιουδαϊκό έργο που συντάχθηκε κατά το 2ο αι. π.Χ. και διασώθηκε από την Εκκλησία. Γραμμένο στην ελληνιστική κοινή και παρουσιάζοντας τα γεγονότα από μία ιουδαιοελληνιστική οπτική γωνία, το 2 Μακκ αφηγείται και ερμηνεύει τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Ιερουσαλήμ πριν τη Μακκαβαϊκή επανάσταση: τον εξελληνισμό και την επανίδρυση της Ιερουσαλήμ ως πόλη, το διωγμό των Ιουδαίων από τον Αντίοχο τον Επιφανή και τα μαρτύρια που ακολούθησαν, την επανάσταση εναντίον των Σελευκιδών υπό την αρχηγία του Ιούδα Μακκαβαίου. Το 2 Μακκ είναι μία σημαντική πηγή τόσο για τα γεγονότα που περιγράφει όσο και για τις αξίες και τα ενδιαφέροντα του Ιουδαϊσμού της ελληνιστικής Διασποράς, τα οποία αντικατοπτρίζει -τα οποία είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα που προβάλλονται στον αντίζηλό του, το 1 Μακκαβαίων.

Για να δείτε τα περιεχόμενα, πατήστε εδώ.

Βιβλιοκρισία του νέου βιβλίου της M. Beard για την Πομπηία

Στην ηλεκτρονική σελίδα της California Literary Review δημοσιεύεται η βιβλιοκρισία της Judith Harris για το νέο βιβλίο της Mary Beard, The Fires of Vesuvius: Pompeii Lost and Found, Belknap Press 2008, ISBN 978-0674029767 (από όσο πληροφορούμαι είναι το ίδιο με βιβλίο της συγγραφέως Pompeii: The Life of a Roman Town, Profile Books 2008, ISBN: 978-1861975164).

Για να διαβάσετε τη βιβλιοκρισία, πατήστε εδώ.

Πράξεις 15 και κοινωνική ταυτότητα

Παραπέμπουμε στην ενδιαφέρουσα εισήγηση του J.C. Baker την οποία ανάρτησε στο ιστολόγιό του σήμερα. Ο συγγραφέας συζητά στο πρώτο μέρος την κοινωνιολογική ερμηνευτική προσέγγιση, το ερμηνευτικό μοντέλο του Gadamer (Horizontenverschmelzung) και τη θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας (SIA), τα οποία στη συνέχεια εφαρμόζει στην ερμηνεία των όσων περιγράφονται στο Πρξ 15.

Για να διαβάσετε το ενδιαφέρον κείμενο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για τους Σικάριους

Από την Society of Biblical Literature κυκλοφορεί το εξής βιβλίο:

Mark Andrew Brighton, The Sicarii in Josephus's Judean War: Rhetorical Analysis and Historical Observations, (Early Judaism and Its Literature), 2008

ISBN: 1589834062

$26.95

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Το βιβλίο αυτό είναι μία εκτενής μελέτη των σικάριων στο έργο του Ιωσήπου Ιουδαϊκός Πόλεμος. Αναλυτικές ρητορικές αναλύσεις όχι μόνο για της αφήγησης σχετικά με τη Μασάδα, όπου ο Ιώσηπος περιγράφει πώς οι Σικάριοι αυτοκτόνησαν, αλλά και άλλων κειμένων του Πολέμου, όπου περιγράφονται ή προκύπτουν από τη συνάφεια οι δραστηριότητές τους. Στη μελέτη καταδεικνύεται πώς ο Ιώσηπος υιοθέτησε στην αφήγησή του τους Σικάριους με σκοπό να αναπτύξει και να προβάλει με μεγαλύτερη ακρίβεια διάφορα σημαντικά θέματα του έργου του. Η μελέτη απομακρύνεται από την κλασική θέση ότι οι Σικάριοι ήταν μία οπλισμένη και φανατική παραφυάδα των Ζηλωτών και υποστηρίζει ότι από μία ιστορική άποψη οι "Σικάριοι" ήταν ένας κάπως ασαφής όρος που χρησιμοποιούνταν για να χαρακτηρισθούν Ιουδαίοι της ιουδαϊκής επανάστασης, οι οποίοι συνδέονταν με πράξεις βίας εναντίον των συμπατριωτών τους και είχαν θρησκευτικές / πολιτικές προθέσεις.

Δύο νέες πολυτονικές γραμματοσειρές

Στο διαδίκτυο διατίθενται δύο νέες και πολύ χρήσιμες πολυτονικές γραμματοσειρές:

ΙFAO-Grec . Αυτή η γραμματοσειρά διατίθεται από το Institut français d’archéologie orientale - Le Caire και περιέχει σύμβολα και σημεία που είναι χρήσιμα για το μεταγραμματισμό επιγραφών και παπύρων. Στη γαλλόφωνη σελίδα στην οποία σας παραπέμπουμε (πατήστε εδώ), μπορείτε να βρείτε ελληνική και κοπτική γραμματοσειρά, πίνακες χαρακτήρων και μεταγραμματισμών (για Windows και Mac)

SBL Greek. Από την Society of Biblical Literature διατίθεται μία όμορφη πολυτονική γραμματοσειρά. Πατήστε εδώ για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα.

Δύο άρθρα σχετικά με τον αρχέγονο Χριστιανισμός στο νέο JECS

Στο νέο τεύχος του Journal of Early Christian Studies 17:1 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο άρθρα που ασχολούνται με θέματα γνωστικισμού και αποκρύφων:

Chris Frilingos, "No Child Left Behind: Knowledge and Violence in the Infancy Gospel of Thomas", 27-54

Πρόσφατες μελέτες διέκριναν ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ της ιδιαίτερα χαμηλής άποψης για την εκπαίδευση στο Ευαγγέλιο του Θωμά για την Παιδική Ηλικία του Ιησού και την μεγάλη εκτίμηση για την παιδεία στο ρωμαϊκό κόσμο. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι αυτό το ευαγγέλιο εκφράζει μία διφορούμενη στάση απέναντι στην παιδεία. Το απόκρυφο ευαγγέλιο περιγράφει την παιδική ηλικία του Ιησού σε μια σειρά επεισοδίων τα οποία υπαινίσσονται τις προβληματικές συνέπειες της γενικής εξάπλωσης της ελληνικής παιδείας στο ρωμαϊκό κόσμο. Όπως και άλλα κείμενα αυτής της περιόδου, το ευαγγέλιο της Παιδικής Ηλικίας του Θωμά εναρμονίζεται στην καθημερινή ρουτίνα της απόδοσης δικαιοσύνης και της εκπαίδευσης κατά τα αυτοκρατορικά χρόνια. Ο συγγρ. του άρθρου έχει δύο στόχους: πρώτον να συνδέσει το ευαγγέλιο με τα σημαντικότερα πολιτιστικά προβλήματα της εποχής του και δεύτερον να εξηγήσει τα σχετικά με το σχολείο επεισόδια του ευαγγελίου. Ο άτακτος και βίαιος ήρωας αυτών των αφηγήσεων επιδεικνύει μία νέα γνώση που απλά μιμείται την παράδοση: είναι σχεδόν αλλά όχι ακριβώς ένας μαθητής της παιδείας, σχεδόν αλλά όχι ακριβώς μαθητής του "νόμου".

Benjamin H. Dunning, "What Sort of Thing Is This Luminous Woman?: Thinking Sexual Difference in On the Origin of the World", 55-84

Στο άρθρο εξετάζεται η αιτιολογία της διαφορετικής ανθρώπινης σεξουαλικής συμπεριφοράς σύμφωνα με το έργο Περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ κόσμου. Αυτό το κείμενο του Nag Hammadi παρουσιάζει τη σεξουαλικά διαφοροποιημένη ανθρώπινη υποκειμενικότητα μέσα από μία σειρά σύνθετων ερμηνευτικών συνδυασμών που στηρίζονται σε διάφορες αναγνώσεις της "εικόνας" και της "ομοίωσης" στο Γεν 1,26. Αφού οι άρχοντες δημιούργησαν τον Αδάμ η σεξουαλική διαφορά εξηγείται μέσα από μία εναλλακτική αφήγηση της δημιουργίας. Εδώ η Σοφία κατασκευάζει την Εύα με βάση μία διαφορετική "εικόνα" και "ομοίωση" από αυτήν που χρησιμοποίησαν οι άρχοντες για να δημιουργήσουν τον Αδάμ. Το αποτέλεσμα είναι μία ανθρωπολογική αντίληψη στην οποία η σεξουαλική διαφορά των φύλων είναι πρωταρχική και στηρίζεται σε δύο διαφορετικές διαδικασίες δημιουργίας, οι οποίες συνυφαίνουν τη φωτεινότητα της θεϊκής σφαίρας με το πρωταρχικό αρσενικό και το πρωταρχικό θηλυκό ανθρώπινο ον με δύο ξεχωριστούς και δυσαφομοίωτους τρόπους.

Η παρομοίωση της εκκλησίας με το πλοίο στα ψευδοκλημέντια

Στην παρομοίωση της εκκλησίας με το πλοίο στις Ψευδοκλημέντιες Ομιλίες αναφερθήκαμε στην προηγούμενη ανάρτηση. To πλοίο και η θύελλα στη θάλασσα ως αλληγορικές εικόνες είναι ήδη γνωστά στον αρχαίο εθνικό κόσμο (π.χ. Ιλιάδα ιε΄381-384.618-629. Πλάτωνος, Πολιτ. 272e. 273c-e. Πλουτάρχου, Περὶ Ἴσιδος καὶ Ὀσίριδος 377Ε. Σοφοκλέους, Ἀντιγόνη 586-592 κ.ά.) Ο συμβολισμός της Εκκλησίας με το πλοίο είναι γνωστός στην αρχαία Εκκλησία τουλάχιστον ήδη από το 2ο αι. αλλά φαίνεται να έχει τις ρίζες του ήδη στην Κ.Δ. Ο Τερτυλλιανός, ο οποίος είναι ο πρώτος που αναφέρει τον παραλληλισμό, φαίνεται να προϋποθέτει ότι ο παραλληλισμός είναι ήδη γνωστός (De bap., xii). Έχουμε επίσης μεταγενέστερες μαρτυρίες τόσο εικονογραφικές όσο και φιλολογικές αυτής της σύνδεσης (βλ. για παράδειγμα τη μαρτυρία των Αποστολικών Διαταγών ΙΙ.48 ή του Κλήμεντα Αλεξ. Παιδαγωγός 3,2). Παραθέτω εδώ το κείμενο των Ψευδοκλημέντιων Ομιλιών, το οποίο διασώζει μία ιδιαίτερα λεπτομερή και όμορφη κατά τη γνώμη μου αναλογία μεταξύ της εικόνας του πλοίου και της Εκκλησίας:

EpClem 14,1-15,3

Ἔοικεν γὰρ ὅλον τὸ πρᾶγμα τῆς ἐκκλησίας νηὶ μεγάλῃ, διὰ σφοδροῦ χειμῶνος ἄνδρας φερούσῃ ἐκ πολλῶν τόπων ὄντας καὶ μίαν τινὰ ἀγαθῆς βασιλείας πόλιν οἰκεῖν θέλοντας. ἔστω μὲν οὖν ὑμῖν ὁ ταύτης δεσπότης θεὸς καὶ παρεικάσθω ὁ μὲν κυβερνήτης Χριστῷ, ὁ πρωρεὺς ἐπισκόπῳ, οἱ ναῦται πρεσβυτέροις, οἱ τοίχαρχοι διακόνοις, οἱ ναυστολόγοι τοῖς κατηχοῦσιν, τοῖς ἐπιβάταις τὸ τῶν ἀδελφῶν πλῆθος, τῷ βυθῷ ὁ κόσμος, αἱ ἀντίπνοιαι τοῖς πειρασμοῖς ... τὰ δὲ ἀπόγεια τῶν χειμάρρων [καὶ τὰ] φυσήματα ταῖς τῶν πλάνων καὶ ψευδοπροφητῶν ὁμιλίαις ... οἱ ὑποκριταὶ τοῖς πειραταῖς παρεικασμένοι νοείσθωσαν ... εὐσταθείτωσαν οὖν οἱ ἐπιβάται ἑδραῖοι ἐπὶ τῶν ἰδίων καθεζόμενοι τόπων, ἵνα μὴ τῇ ἀταξίᾳ σεισμὸν ἢ ἑτεροκλινίαν παρέχωσιν. οἱ ναυστολόγοι τοὺς μισθοὺς ὑπομιμνησκέτωσαν. οἱ διάκονοι μηδὲν ἀμελείτωσαν ὧν ἐπιστεύθησαν. οἱ πρεσβύτεροι ὥσπερ ναῦται καταρτιζέτωσαν ἐπιμελῶς τὰ χρῄζοντα ἑκάστῳ. ὁ ἐπίσκοπος ὡς πρωρεὺς ἐγρηγορὼς τοῦ κυβερνήτου μόνου τοὺς λόγους ἀντιβαλλέτω. ὁ Χριστὸς ὡς σωτὴρ κυβερνήτης φιλείσθω καὶ μόνος περὶ ὧν λέγει πιστευέσθω. οἱ δὲ πάντες τῷ θεῷ περὶ τοῦ οὐρίᾳ πλέειν προσευχέσθωσαν.

Klauck: Die apokryphe Bibel (16)

Eπιστολογραφία και αρχαία χριστιανική γραμματεία: επιστολικό πλαίσιο και επιστολές στα Ψευδοκλημέντια κείμενα

Ο πατριάρχης Φώτιος φαίνεται ότι γνώριζε τα ψευδοκλημέντια κείμενα, καθώς στη Βιβλιοθήκη του αναφέρει την ύπαρξη ενός βιβλίου, το οποίο ο Κλήμης αφιέρωσε με μία επιστολή στον αδελφόθεο Ιάκωβο. Θεωρεί ότι ο συγγραφέας του είναι ο Κλήμης Ρώμης, με τον οποίο συνδέει και την πρώτη επιστολή του Κλήμεντα. Αντίθετα θεωρεί ένα διάλογο μεταξύ του Πέτρου και του Απίωνα ως πλαστή. Πραγματικά οι Ομιλίες αρχίζουν με δύο επιστολές που απευθύνονται στον Ιάκωβο. Στη συνέχεια στο ίδιο έργο περιγράφεται ένας διάλογος μεταξύ του Κλήμεντα και του Απίωνα.
Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο ο Κ. συζητά το περιεχόμενο των επιστολών και του διαλόγου, διερευνά το ρόλο που διαδραματίζουν μέσα στο όλο έργο και αναζητά στοιχεία του φιλολογικού τους είδους.

Ι. Αλληλογραφία με τον Ιάκωβο
Ο πρόλογος των Ομιλιών απαρτίζεται από τρία επιμέρους τμήματα: μία επιστολή του Πέτρου προς τον Ιάκωβο, τη Διαμαρτυρία και τέλος μία μακρά επιστολή του Κλήμεντα προς τον Ιάκωβο. Από την ανάλυσή τους προκύπτουν τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία:
- αυτά τα τρία μέρη ως σκοπό έχουν να προσδώσουν κύρος στο ψευδεπίγραφο κείμενο που ακολουθεί, μία συνηθισμένη κατά την αρχαιότητα πρακτική
- και στα τρία τονίζεται η διατήρηση του Ιουδαϊκού Νόμου κι εκφράζεται μία κριτική του Παύλου
- παρουσιάζεται μία διπλή «κεφαλή» της Εκκλησίας: ο Ιάκωβος και ο Πέτρος (τον οποίο στη συνέχεια διαδέχεται ο Κλήμης)
Στην επιστολή του Κλήμεντα προς τον Ιάκωβο και ειδικότερα στον αποχαιρετιστήριο λόγο του Πέτρου, τον οποίο ο Κλήμης παραδίδει, διασώζεται και η λεπτομερής παρομοίωση της Εκκλησίας με ένα πλοίο.
- με τη βοήθεια των λογοτεχνικών τεχνικών της ανάληψης και πρόληψης ο συγγραφέας δημιουργεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο θέτει την όλη αφήγηση ή αντιστρόφως η αφήγηση, που ακολουθεί, είναι το «συνημμένο» στο επιστολικό τμήμα του έργου. Ο Κ. αναφέρει ανάλογα παραδείγματα από τον αρχαίο κόσμο: η Naturalis historiae του Πλίνιου του Πρεσβύτερου ή το Β΄ Μακκ.
- όσον αφορά στην ιστορία της σύνθεσης των ψευδοκλημέντιων έργων ο Κ. διακρίνει 4 τουλάχιστον στάδια: α) τη σημερινή μορφή των Ομιλιών και των Αναγνωρισμών, β) το κείμενο που χρησιμοποίησαν τα δύο ψευδοκλημέντια έργα ως πηγή, γ) προηγούμενες φάσεις αυτής της πηγής και δ) μεταγενέστερες προσθήκες. Ο συνδυασμός αυτών των στοιχείων οδήγησε στη διατύπωση διάφορων θεωριών. Ο Κ. διατυπώνει την υπόθεση ότι τα τρία εισαγωγικά κείμενα ανήκουν στην πηγή των ψευδοκλημέντιων.

ΙΙ. Μία αλληλογραφία στο όνομα του Έρωτα
Στα βιβλία 4-6 των Ομιλιών παραδίδεται η ψευδεπίγραφη αλληλογραφία του Κλήμεντα με μία γυναίκα, με την οποία υποτίθεται ότι είναι ερωτευμένος. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα παιχνίδι, όπου το ρόλο του Κλήμεντα αναλαμβάνει για λογαριασμό του ο Απίων, εθνικός φίλος του πατέρα του Κλήμεντα, ενώ τις επιστολές της υποτιθέμενης γυναίκας συντάσσει ο Κλήμης εν αγνοία του Απίωνος. Η επιστολή του Κλήμεντα-Απίωνα έχει ως θέμα της τον έρωτα και παραθέτει παραδείγματα από τη μυθολογία. Η επιστολή της ανώνυμης γυναίκας- του Κλήμεντα απορρίπτει των κόσμο των θεών ως ψεύτικο και ασκεί κριτική στους ελευθεριάζοντες τρόπους ζωής. Αναλύοντας τις επιστολές των Απίωνα και Κλήμεντα ο Κ. παρατηρεί τα εξής:
- οι επιστολές θυμίζουν ανάλογες σχολικές ασκήσεις στο πλαίσιο του μαθήματος της αρχαίας ρητορικής κατά την αρχαιότητα
- οι επιστολές λειτουργούν ως ενσωματωμένες στο ευρύτερο έργο επιστολές (embedded letters). Ως ανάλογο παράδειγμα ο Κ. αναφέρει το μυθιστόρημα του Αχιλλέως Τατίου Λευκίππη και Κλειτοφών (2ος αι. μ.Χ.) και παραπέμπει επίσης στις ερωτικές επιστολές του Φλ. Φιλοστράτου. Θεωρεί ότι η επιστολή του Απίωνα ανήκει στο είδος των επαινετικών επιστολών, ενώ η απάντηση στο λεγόμενο «εκτικό» τύπο.
- όσον αφορά στη θέση των συγκεκριμένων επιστολών μέσα στην ιστορία σύνταξης των ψευδοκλημέντιων ο Κ. κλίνει στην άποψη ότι αυτές ανήκαν στην πηγή τους. Οπωσδήποτε στη διαμόρφωση του κειμένου του ο συγγραφέας των Ομιλιών χρησιμοποίησε τις γνώσεις του σχετικά με το μυθιστόρημα της αυτοκρατορικής περιόδου καθώς κι εκείνες της ρητορικής.

ΙΙΙ. Αξιολόγηση του επιστολικού υλικού
Σύμφωνα με τον Κ. το υλικό αυτό θα πρέπει να εκτιμηθεί διαφορετικά κατά περίπτωση.
Οι εισαγωγικές επιστολές θυμίζουν κατά πολύ τις Παύλειες επιστολές, μόνο που με ανταγωνιστικό τρόπο προβάλλουν άλλες αυθεντίες και ειδικότερα τον Ιάκωβο και τον Πέτρο (και το διάδοχό του Κλήμεντα) δημιουργώντας έτσι κατά κάποιον τρόπο μια αποστολική διαδοχή
Οι επιστολές μέσα στο κείμενο των Ομιλιών θυμίζουν κατά πολύ τον τρόπο που δύο επιστολές εντάσσονται μέσα στο κείμενο των Πράξεων (η απόφαση της αποστολικής συνόδου, Πρξ 15,23-29, και η επιστολή του Κλαυδίου Λυσία, Πρξ 23,26-30).
Ο Κ. παραπέμπει την άποψη του κλασικού φιλολόγου B. Voss, την οποία εφαρμόζει σε όλο το έργο, ότι δηλαδή η ελληνιστική παιδεία χρησιμοποιείται εντονότερα στο έργο εκεί, όπου η κριτική εναντίον της είναι ισχυρότερη. Καταλήγει: «αυτό που λαμβάνει εδώ χώρα είναι ο αγώνας για τη διαφύλαξη μιας γνήσιας ιουδαϊκής και χριστιανικής παιδείας μέσα σε έναν όλο και ισχυρότερο ελληνορωμαϊκό πολιτισμό».

BMCR βιβλιοκρισία: Σώμα και αστρολογία στο Κουμράν

Στην ηλεκτρονική σελίδα του Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία της Joanna Komorowska για το βιβλίο:

Mladen Popovic, Reading the Human Body. Physiognomics and Astrology in the Dead Sea Scrolls and Hellenistic-Early Roman Period Judaism, (Studies on the Texts of the Desert of Judah vol. 67), Leiden/Boston: Brill, 2007.
ISBN 9789004157170.
EUR 104.00

Για να διαβάσετε τη βιβλιοκρισία, πατήστε εδώ.

Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Richard B. Hays

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Eerdmans ο τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Richard B. Hays, γνωστό κυρίως από το έργο του Echoes of Scripture in the Letters of Paul, μία μελέτη με θέμα τη διακειμενικότητα και τη χρήση της Π.Δ. στην Κ.Δ.

The Word leaps the gap : essays on Scripture and theology in honor of Richard B. Hays, Grand Rapids, Mich. ; Cambridge, U.K. : Eerdmans 2008

ISBN 978-0-8028-6356-0

Περιεχόμενα τόμου

• Stanley Hauerwas, "Why 'the way the words run' matters : reflections on becoming a 'major biblical scholar' ", 1-19
• Christopher B. Hays, "Echoes of the Ancient Near East? : intertextuality and the comparative study of the Old Testament", 20-43
• R.W. Moberly, "On interpreting the mind of God : the theological significance of the flood narrative (Genesis 6-9)", 44-66
• Gary A. Anderson, "The book of Tobit and the canonical ordering of the Book of the Twelve", 67-75
• Joel Marcus, "Idolatry in the New Testament", 107-131
• Dale C. Allison, "Healing in the wings of his garment : the Synoptics and Malachi 4:2", 132-146
• Bruce N. Fisk, "'See my tears' : a lament for Jerusalem (Luke 13:31-35; 19:41-44)", 147-178
• David P. Moessner, "'Managing the audience' : the rhetoric of authorial intent and audience comprehension in the narrative epistemology of Polybius of Megalapolis, Diodorus Siculus, and Luke the Evangelist", 179-197
• Joel B. Green, '''In our own languages' : Pentecost, Babel, and the shaping of Christian community in Acts 2:1-13", 198-213
• Stephen B. Chapman, "Saul/Paul: onomastics, typology, and Christian Scripture", 214-243
• Christopher K. Rowe, "The book of Acts and the cultural explication of the identity of God", 244-266
• Marianne M. Thompson, "'They bear witness to me' : the psalms in the passion narrative of the Gospel of John", 267-283
• Luke T. Johnson, "John and 'Thomas' in context : an exercise in canonical criticism", 284-309
• Dwight M. Smith, "The historical figure of Jesus in 1 John", 310-324
• Ed P. Sanders, "Did Paul's theology develop?", 325-350
• James D. Dunn, "ek pisteos : a key to the meaning of pistis Christu", 351-366
• Douglas A. Campbell, "An echo of Scripture in Paul, and its implications", 367-391
• Beverly R. Gaventa, "From toxic speech to the redemption of doxology in Paul's letter to the Romans", 392-408
• John M. Barclay, "Manna and the circulation of grace : a study of 2 Corinthians 8:1-15", 409-426
• Susan Eastman, "Imitating Christ imitating us : Paul's educational project in Philippians", 427-451
• Francis Watson, "Resurrection and the limits of Paulinism", 452-471
• Nicholas T. Wright, "Faith, virtue, justification, and the journey to freedom ", 472-497
• Markus Bockmuehl, "The conversion of desire in St. Paul's hermeneutics", 498-513
• Brian E. Daley, "Walking through the Word of God : Gregory of Nazianzus as a biblical interpreter", 514-531
• David C. Steinmetz, "The domestication of prophecy in the early Reformation", 532-542
• A.K. Grieb, "The bard and the book : Shakespeare's interpretation of Scripture", 543-571
• Leander E. Keck, "Is Matthew Arnold also among the prophets? : a Victorian critic interprets Paul", 572-598
• Allen Verhey, "Neither devils nor angels : peace, justice, and defending the innocent ; a response to Richard Hays", 599-625
• Ellen F. Davis, "The poetics of generosity", 626-645
• Sarah H. Coomer, "A resting place", 646-648
• Richard B. Hays;Judith C. Hays, "The Christian practice of growing old : the witness of Scripture", 649-664

Ένα νέο άρθρο στο JGRChrJ

Ένα νέο άρθρο έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 6 (2009):

Craig S. Keener, Human Stones in a Greek Setting: Luke 3.8; Matthew 3.9; Luke 19.40

Ο συγγραφέας αναλύει το συγκεκριμένο λόγιο του Ιησού και παρόμοια (Λκ 3,8//Μτ 3,9. Λκ 19,40) και υποστηρίζει ότι μπορούν να κατανοηθούν καλύτερα μέσα σε ένα ιουδαϊκό πλαίσιο που μπορεί να σχετισθεί και με τις πηγές του Λκ (π.χ. η Q στο Λκ 3,8). Ωστόσο τα μέλη της κοινότητας με ελληνικό υπόβαθρο μπορούσαν επίσης πολύ καλά να κατανοήσουν την υπερβολή του λογίου καθώς παρόμοιες παραστάσεις υπήρχαν και στον ελληνικό κόσμο.

Η ιστορία της Συναγωγής

Από το ιστολόγιο του Antonio Lombatti πληροφορούμαστε για τη συνέντευξη που έδωσε ο Lee Levine στο περιοδικό Reform Judaism σχετικά με την ιστορία της συναγωγής.

Για να τη διαβάσετε πατήστε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ.

Ο G. Burge για τις ιωάννειες σπουδές

Από το ιστολόγιο new testament studies blog πληροφορούμαστε για την ανάρτηση στο ιστολόγιο koinonia μίας ανασκόπησης από μέρους του Gary Burge των ιωάννειων σπουδών κατά τα τελευταία χρόνια. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Άρθρο του D. Tidball για την κοινωνιολογία και την Κ.Δ.

Στο ιστολόγιο BiblicalStudies.org.uk έχει αναρτηθεί σε pdf το άρθρο του Derek Tidball για την κοινωνιολογία και τις καινοδιαθηκικές σπουδές.

Ο Tidball είναι επίσης ο συγγραφέας του γνωστού βιβλίου: The Social Context of the New Testament. A Sociological Analysis (1984).

Πατώντας επάνω στον τίτλο του άρθρου θα βρεθείτε στο κείμενό του:

Derek J. Tidball, "On Wooing a Crocodile: An Historical Survey of the Relationship Between Sociology and New Testament Studies," Vox Evangelica 15 (1985): 95-110.

Το ερμηνευτικό μοντέλο της αφηγηματικής ταυτότητας

Στη σειρά των αναρτήσεών του για την αφηγηματική ταυτότητα ο J.C. Baker ανάρτησε σήμερα ένα ακόμη κείμενο, όπου παρουσιάζει εν συντομία μερικές από τις σημαντικότερες εργασίες που διατύπωσαν και εφάρμοσαν κοινωνικορητορικά μοντέλα και τα συνδύασαν με την θεωρία της αφήγησης. Ανάμεσα στα έργα που συζητά είναι: τη διατριβή του David Gowler (1983) για τους Φαρισαίους στο κατά Λουκάν, τη διατριβή του John Darr (1987) για το ρόλο που διαδραματίζει ο Ηρώδης στην αφήγηση του Λουκά, τη διατριβή του Warren Carter (1991) για τον οίκο στο κατά Ματθαίον και το έργο των Philip Esler και του Ron Piper για το κατά Ιωάννην.

Στη συνέχεια διατυπώνει τις βασικές αρχές του μοντέλου της αφηγηματικής ταυτότητας:

1) η ταυτότητα προκύπτει από την αλληλεπίδραση κειμένου και αναγνώστη

2) οι κύριοι χαρακτήρες της αφήγησης λειτουργούν ως πρότυπα της ταυτότητας της ομάδας

3) το μοντέλο επιδιώκει να κατανοήσει πώς η αλληλεπίδραση με την πορεία διαμόρφωσης των χαρακτήρων λειτουργεί έτσι ώστε να διαμορφώσει την ταυτότητα των αναγνωστών / ακροατών υιοθετώντας όρους διαφοροποίησης μεταξύ όσων ανήκουν στην ομάδα και όσων είναι έξω από αυτήν.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, πατήστε εδώ.

Νέα χειρόγραφα της Κ.Δ. στο Μουσείο Μπενάκη (Αθήνα)

Μέσω των ιστολογίων Confessions of a Bible Junkie και Parchment and Pen έχουμε την πληροφορία ότι ο γνωστός καθηγητής Daniel Wallace με την ομάδα του βρίσκονται στην Αθήνα με σκοπό να φωτογραφήσουν χειρόγραφα της Καινής Διαθήκης που βρίσκονται στο Μουσείο Μπενάκη. Ήδη στο Μουσείο εντοπίσθηκαν 7 νέα χειρόγραφα της Κ.Δ. Θα επανέλθουμε στο θέμα, όταν θα έχουμε περισσότερες λεπτομέρειες.

Το νέο τεύχος του Biblische Zeitschriften

Στο νέο τεύχος του Bibliche Zeitschrift 53:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Schlenke, Barbara/Weimar, Peter, "„Hab Mitleid, Jahwe, mit deinem Volk!“ (Joel 2,17). Zu Struktur und Komposition von Joel" (Teil 1) , 1-28
• Smit, Peter-Ben, "Eine neutestamentliche Geburtstagsfeier und die Charakterisierung Des „Königs“ Herodes Antipas (Mk 6,21–29)", 29-46
• Schwindt, Rainer, "Zu Christologie und Zeitverständnis in Lk 13,31–33", 47-68
• Weiß, Alexander, "Der Aufruhr der Silberschmiede (Apg 19,23–40) und das Edikt des Paullus Fabius Persicus (I. Ephesos 17–19)", 69-81
• Böhler, Dieter, "„Der bestirnte Himmel über mir und das moralische Gesetz in mir“? Was betrachtet der Sänger von Ps 19?", 89-93
• Pinker, Aron, "Qohelet 2,12", 94-105
• Mutius, Hans-Georg von, "Nichtmasoretische Jesaja-Zitate im Midrasch ha-Gadol und eine Grundsatzbemerkung zum Verhältnis von Masora und Koran", 106-117

Ανασκαφές στο όρος Σιών 2008

Στο ιστολόγιο Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί το Χρονικό των ανασκαφικών εργασιών που διενήργησε κατά το καλοκαίρι του 2008 στο όρος Σιών η αρχαιολογική ομάδα των Shimon Gibson και James Tabor.
Για να διαβάσετε τη σχετική ανακοίνωση, πατήστε εδώ.

Ο Πιλάτος και τα χρήματα του Ναού: ένα νέο άρθρο στο ηλεκτρονικό περιοδικό ERAS

Από το ιστολόγιο Bible and Interpretation πληροφορούμαστε για ένα ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με τον Πιλάτο και την αναταραχή που προκλήθηκε στην Ιερουσαλήμ, όταν εκείνος θέλησε να αξιοποιήσει μέρος των χρημάτων του Ναού.

Το άρθρο δημοσιεύεται στη ERAS 4 (2002). Το ERAS είναι το περιοδικό των μεταπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος Ιστορικών Σπουδών του Παν/μίου Monash, στη Μελβούρνη της Αυστραλίας.

Πατώντας στον παρακάτω τίτλο του άρθρου θα βρεθείτε στο κείμενό του:

Susan Sorek, Render Unto Caesar? Pilate's Acquisition of Temple Funds

Η συγγραφέας συζητά τη θέση της Smallwood, η οποία υιοθετήθηκε κι από άλλους μελετητές ότι ο Πιλάτος έκανε χρήση των ιερών χρημάτων του Ναού προκειμένου να κατασκευάσει ένα υδραγωγείο για την πόλη της Ιερουσαλήμ. Αυτό ήταν μία πράξη ιεροσυλίας, αφού τα χρήματα του Ναού ήταν σύμφωνα και με το ρωμαϊκό Νόμο ιερά. Η συγγραφέας αρχικά παρουσιάζει με τη βοήθεια διαφόρων πηγών τον τρόπο που συγκεντρώνονταν αυτά τα χρήματα και τις διάφορες κατηγορίες, στις οποίες διακρίνονταν. Αναφέρεται επίσης σε δύο κείμενα του Ιωσήπου, ένα στην Ιουδ. Αρχαιολογία κι ένα στον Ιουδ. Πόλεμο, όπου φαίνεται να υπάρχει μία διάκριση μεταξύ ιερών χρημάτων και χρημάτων του Ναού. Στα ιουδαϊκά κείμενα (βλ. 2 Μακκ) υπάρχουν ανάλογα περιστατικά, όπου όμως η αντίδραση των Ιουδαίων ήταν εντονότερη και αμεσότερη. Αξιοποιώντας τα διάφορα στοιχεία που προκύπτουν από την ανάλυσή της η Sorek υποστηρίζει ότι ο Πιλάτος χρησιμοποίησε αυθαίρετα το μέρος των χρημάτων του Ναού που δεν ανήκαν στα λεγόμενα ιερά χρήματα και προερχόταν κυρίως από τις εύρωστες τάξεις της ιουδαϊκής κοινωνίας. Πέρα από τη δυσαρέσκεια που πρέπει να προκάλεσε αυτή η κίνηση στις ανώτερες τάξεις, οι Ιουδαίοι πιθανόν να αντέδρασαν επειδή ο Πιλάτος θέλησε να παρουσιάσει ως δικό του έργο ένα έργο το οποίο υλοποιήθηκε με τα χρήματα του Ναού, αναλαμβάνοντας δηλαδή αυτός το ρόλο του ευεργέτη στη θέση του Θεού (η συγγρ. παραπέμπει στη γνωστή επιγραφή από το λιμάνι της Καισάρειας).

Το νέο τεύχος του Biblische Notizen

Στο νέο τεύχος του Biblische Notizen 140 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Peter Weimar, "Gen 38 - Eine Einschaltung auf die Josephsgeschichte. Teil 2", 5-30

Η προκατάληψη που εκφράσθηκε κατά καιρούς στην έρευνα, σύμφωνα με την οποία το Γεν 38 αποτελεί ξένο στοιχείο μέσα στην ευρύτερη συνάφεια της ιστορίας του Ιωσήφ, επιβεβαιώνεται εν μέρει. Αυτό το κεφάλαιο στηρίζεται σε μία αρχικά ανεξάρτητη ιστορία που αποτελείται από τους στίχους 6-11*. 13-19*. 24-26α, η οποία δεν συντάχθηκε για μία μεγαλύτερη αφηγηματική συνάφεια. Με τη βοήθεια αναθεωρητικών προσθηκών, ίσως από τον τελικό συντάκτη του κειμένου, αυτή η ιστορία εναρμονίσθηκε σε ένα δεύτερο επίπεδο, όχι μόνο με τη φιλολογική συνάφεια της ιστορίας του Ιωσήφ, αλλά πέρα από αυτήν με όλο το βιβλίο της Γενέσεως, μέσα στο πλαίσιο του οποίου το κεφάλαιο 38 εξυπηρετεί ένα συγκεκριμένο σκοπό.

Hans-Georg von Mutius, "Die Zitierung von Psalm 78,51 im Midrasch ha-Gadol des David Ben Amram aus Aden (13./14. Jhdt.) und in der alt-irischen Vetus Latina (Ps 77,51)", 31- 34

Το μεσαιωνικό υεμενιτικό Midrash ha-Gadol (13ος/14ος αι.) περιέχει μια παραλλαγή του Ψα 78,51 και διαβάζει "στη χώρα τους" αντί "στην Αίγυπτο". Η διαφορετική αυτή γραφή μαρτυρείται επίσης στη λατινική Vetus Latina για το Ψα 77,51 (in terra eorum). Η συγγένεια των κειμένων στον Ψα 78/77, 51 και Ψα 150,36 παραμένει αδιευκρίνιστη.

Bob Becking, "The Identity of Nabu-sharrussu-ukin, the Chamberlain. An Epigraphic Note on Jeremiah 39,3*", 35-46

Ένα νεοβαβυλωνιακό κείμενο, που πρόσφατα ήρθε στο φως, αναφέρει το όνομα ενός αξιωματούχου: Nabu-sharrassu-ukin ο rab saresi. Το όνομά του διαφωτίζει το αινιγματικό κείμενο Ιερ 39,3, όπου ο Nergal-Shareser ο samgar, θα πρέπει να διαβαστεί ως Nebu-Sar-Sechim ο rab-saris. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ο αξιωματούχος της νέας αυτής επιγραφής να ταυτίζεται με εκείνον που αναφέρεται στο σχετικό χωρίο του Ιερ. Αυτή η ταυτοποίηση ωστόσο δε σημαίνει και πλήρη επιβεβαίωση της ιστορίας του Ιερ 38.

Meik Gerhards, "Das Jonasbuch und "hellenistische Religionskultur"- zum Gespräch mit U. Mell", 47-67

Ο συγγραφέας συζητά τη θέση του U. Mell ότι το βιβλίο του Ιωνά είναι έργο φιλοελληνιστικών ιουδαϊκών κύκλων του 3ου αι. π.Χ.. που ανήκαν στο ίδιο κίνημα "μεταρρυθμισμένου" ελληνιστικού Ιουδαϊσμού όπως κι εκείνοι που υποστήριξαν τις θρησκευτικές μεταρρυθμίσεις του Αντιόχου. Ενώ ο Mell υποστηρίζει ότι ο σκοπός αυτού του βιβλίου είναι να διαδώσει ένα είδος ηθικού μονοθεϊσμού, που θα ενώσει όλους τους ανθρώπους ανεξάρτητα από την ιδιαίτερη θρησκεία τους, στο άρθρο παρουσιάζεται η θέση ότι το βιβλίο του Ιωνά υπογραμμίζει την ιδιαιτερότητα του Ισραήλ ανάμεσα στους άλλους λαούς. Δε φαίνεται να υπάρχει μια κοινή θέση μεταξύ του Ιωνά και των φιλελληνιστών μεταρρυθμιστών της εποχής του Αντιόχου.

Renate Egger-Wenzel, "The change of the Sacrifice Terminology from Hebrew into Greek in the Book of Ben Sira", 69-93

Πρέπει να υποθέσουμε ότι ο Σειράχ εξαιτίας του πλούσιου λεξιλογίου του αναφορικά με τη λατρεία και τις θυσίες είχε στενή σχέση με τη λατρεία. Δε μπορούμε ωστόσο να είμαστε σίγουροι ότι ανήκε στο λατρευτικό προσωπικό. Ο Σειράχ γνώριζε την παγιωμένη λατρευτική γλώσσα, συχνά όμως προτιμά σπάνιες αναφορές, οι οποίες υπαινίσσονται μια καλή γνώση της ιουδαϊκής γραμματείας. Αυτό που αρχικά μοιάζει να είναι η υλική στήριξη των ιερέων μέσω των προσφορών (Σειρ 7,29-31), μπορεί να συνδέεται με το θαύμα του μάννα στο Έξ 16. Οι αναφορές αυτές λοιπόν στο κείμενο δίνουν μία νέα διάσταση σε αυτή, που θα πρέπει να διερευνηθεί.

Ο εγγονός του Σειράχ δε γνωρίζει ωστόσο τόσο καλά τη γλώσσα της λατρείας. Συχνά δανείζεται λέξεις από τον κόσμο της θυσίας, δε φαίνεται όμως να γνωρίζει καλά την ακριβή τους μετάφραση ή χρησιμοποιεί συνειδητά -όπως ο παππούς του- τους δικούς του τρόπους έκφρασης καταφεύγοντας σε μία περίτεχνη ελληνική γλώσσα. Έτσι για να αποδώσει τα σπάνια εβραϊκά του Σειράχ δημιουργεί νέες φράσεις, ενώ φαίνεται να αντιλαμβάνεται ποιο υλικό θυσίας κρύβεται πίσω από καθεμιά. Παράλληλα προσπαθεί να το ορίσει.

Συγκεκριμένα παραδείγματα βρίσκουμε στο Σειρ 38,11α με τη φράση "μνημόνιο σεμιδάλεως" ή στο 7,13c με τη φράση "δόσιν βραχιόνων". Από τη μια ο εγγονός εξηγεί ότι ένα μνημόνιον είναι μια θυσία σιτάλευρου αρίστης ποιότητας. Από την άλλη διευκρινίζει ότι η προσφορά που υψώνεται με τα χέρια είναι δώρο από τους βραχίοντες του προσφερόμενου ζώου. Ίσως αυτή να είναι η προσπάθεια του εγγονού του Σειράχ να καταστήσει γνωστή στους αναγνώστες της δικής του γενιάς, οι οποίοι ζούσαν έξω από την Παλαιστίνη και δεν είχαν εμπειρία των θυσιών στο Ναό της Ιερουσαλήμ, τη θυσιαστική ορολογία παρουσιάζοντας το υλικό της θυσίας και κάνοντας επίσης μία αναφορά στην πράξη.

Thomas Hieke, "Alles Auslegungssache. Methodisch-hermeneutische Erwägungen zur Kontextualisierung biblischer Auslegung", 95-110

Οι εμπειρίες της καθημερινής ζωής διδάσκουν ότι η επικοινωνία είναι θέμα ερμηνείας. Όπως ο Θεός μεταδίδει τη θεία αποκάλυψη μέσω των ανθρώπων, έτσι και οι λόγοι του Θεού, που εκφράζονται με την ανθρώπινη γλώσσα, χρήζουν ερμηνείας. Η κατανόηση των βιβλικών κειμένων ωστόσο προάγεται ωστόσο από τη λεγόμενη contextualization, δηλ. τη μελέτη της συνάφειας της ίδιας της Βίβλου, της ιστορίας πρόσληψης και της πίστης της κοινότητας πίστης και πράξης σήμερα. Σε αυτήν την πορεία η ακαδημαϊκή ανάλυση των βιβλικών κειμένων της Π.Δ. δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά γεννά επίσης τη "ζωή" από πολλές απόψεις. Τέλος θα πρέπει να τονισθεί ότι εξαιτίας των πολλών διαστάσεων της contextualization η αποστολή της βιβλικής ερμηνείας δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί.

Friedrich Gustav Lang, "Maßarbeit im Markus-Aufbau. Stichometrische Analyse und theologische Interpretation, Teil 1", 111-134

Μαγνητοφωνημένη διάλεξη του P. Harland για τις αντιλήψεις περί κόσμου στο Γνωστικισμό

Ο Philip Harland ανάρτησε στο ιστολόγιό του ακόμη μία μαγνητοφωνημένη διάλεξή του για τις αντιλήψεις περί κόσμου του Γνωστικισμού. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα και να κατεβάσετε το αρχείο σε διάφορους τύπους, πατήστε εδώ.

BMCR βιβλιοκρισία: Πόλη και σχολείο στην Αθήνα και την Αλεξάνδρεια της Ύστερης Αρχαιότητας

Στην ιστοσελίδα του Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία του νέου βιβλίου για την παιδεία στην Αθήνα και την Αλεξάνδρεια της Ύστερης Αρχαιότητας:

Edward J. Watts, City and School in Late Antique Athens and Alexandria (First paperback printing, originally published 2006). The Transformation of the Classical Heritage; 41. Berkeley/London:
University of California Press, 2008.

ISBN 9780520258167.

$27.50 (pb).
Reviewed by Jerker Blomqvist, Lund University

Για να διαβάσετε τη βιβλιοκρισία, πατήστε εδώ.

Επίσης μέρη του βιβλίου για ανάγνωση μόνο διατίθενται στο google.books. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για το γέλιο από τον Όμηρο μέχρι τον αρχέγονο Χριστιανισμό

Ένα νέο βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις του Cambridge University Press για το γέλιο και το χιούμορ στην αρχαιότητα:

Stephen Halliwell, Greek Laughter. A Study of Cultural Psychology from Homer to Early Christianity, Cambridge University Press 2008
ISBN: 978-0521717748
40,99 ευρώ

Σύμφωνα με τον πρόλογο του βιβλίου αυτό είναι το πρώτο βιβλίο που κάνει μία συνολική παρουσίαση της στάσης του αρχαίου ελληνικού κόσμου απέναντι στο γέλιο. Ο συγγραφέας ανατρέχει σε υλικό από τη λογοτεχνία, τη μυθολογία, τη φιλοσοφία, τη θρησκεία και τα αρχαία ήθη και αναλύει τη θεωρία και την πρακτική του γέλιου ως μία πλούσια και αποκαλυπτική έκφραση των ελληνικών αξιών και νοοτροπιών. Από τους γελώντες θεούς του Ομήρου μέχρι την καταδίκη του γέλιου από κάποιους χριστιανούς Πατέρες το θέμα παρέχει γοητευτικά μέσα διερεύνησης σύνθετων χαρακτηριστικών της πολιτισμικής ψυχολογίας. Η ελληνική κοινωνία ανέπτυξε ιδιαίτερους θεσμούς (ανάμεσά τους το συμπόσιο και διάφορες θρησκευτικές εορτές) για τον εορτασμό του γέλιου ως μίας ικανότητας που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ θεών και ανθρώπων. Από την άλλη αντιμετώπιζε το γέλιο με φόβο εξαιτίας της δύναμης που έχει να εκθέσει άτομα και ομάδες σε ντροπή και ακόμη και στη βία. Κινούμενο ανάμεσα στις ιδέες της απόλαυσης και του πόνου, της φιλίας και της εχθρότητας, του ευτράπελου και του σοβαρού, το γέλιο κατέστη θέμα σε διάφορες συνάφειες. Χρησιμοποιώντας ένα πολύπλοκο μοντέλο της πολισμικής ιστορίας ο Stephen Halliwell αναζητά την ανάπτυξη του θέματος του γέλιου σε μία σειρά από σημαντικά ποιητικά και πεζά κείμενα. Μακριά από τις σύγχρονες περιγραφές του "χιούμορ" ο συγγραφέας επιδιώκει να καταδείξει πώς οι αντιλήψεις του αρχαίου κόσμου για το γέλιο συνέβαλε στη διαμόρφωση του ελληνικού τρόπου κατανόησης του σώματος, του νου και του νοήματος της ζωής.

Το βιβλίο παρουσίασε σε μία εκτενή βιβλιοκρισία στο ΤLS (The Times Literary Supplement) no. 5525 (20.2.2009) η Mary Beard. Πατώντας εδώ, μπορείτε να διαβάσετε την ενδιαφέρουσα βιβλιοκρισία στη σελίδα του TLS.

Από αυτή σημειώνω την παρατήρηση της Mary Beard, όσον αφορά το ερώτημα, γιατί τα αστεία της αρχαιότητας εξακολουθούν να είναι επίκαιρα και να προκαλούν τουλάχιστον το μειδίαμά μας ακόμη και σήμερα:

"It is not, I suspect, much to do with supposedly “universal” topics of humour (though death and mistaken identity bulked large then as now). It is more a question of a direct legacy from the ancient world to our own, modern, traditions of laughter. Anyone who has been a parent, or has watched parents with their children, will know that human beings learn how to laugh, and what to laugh at (clowns OK, the disabled not). On a grander scale, it is – in large part at least – from the Renaissance tradition of joking that modern Western culture itself has learned how to laugh at “jokes”; and that tradition looked straight back to antiquity... We can still laugh at these ancient jokes, in other words, because it is from them that we have learned what “laughing at
jokes” is."

Εργαλείο σύγκρισης του κειμένου χειρογράφων της Κ.Δ.

Απο το ιστολόγιο Biblical Studies and Technological Tools πληροφορούμαστε για ένα πολύ ενδιαφέρον εργαλείο σύγκρισης του κειμένου των διαφόρων μαρτύρων του κειμένου της Κ.Δ. Το εργαλείο αυτό φέρει τον όνομα Manuscript Comparator και είναι προσβάσιμο στη σελίδα του OpenScriptures.org. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Η χρήση του Διαδικτύου στις ανθρωπιστικές επιστήμες

Στο νέο τεύχος του Digital Humanities Quarterly 3:1 (2009) δημοσιεύονται κάποια πολύ ενδιαφέροντα άρθρα για τον τρόπο αξιοποίησης του Διαδικτύου στις ανθρωπιστικές σπουδές (κλασική φιλολογία, αρχαιολογία, ιστορία, επιγραφική κτλ.). Ο ρόλος που διαδραματίζει το διαδίκτυο τα τελευταία χρόνια στη διάδοση πληροφοριών και γνώσης γενικότερα είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Οι ψηφιακές συλλογές κειμένων (βιβλίων, άρθρων κτλ.), οι ψηφιακές βάσεις δεδομένων (παπύρων, επιγραφών, κλασικών και πατερικών κειμένων), τα ιστολόγια, οι ηλεκτρονικές εκδόσεις περιοδικών και εφημερίδων αυξάνονται συνεχώς προς όφελος του ερευνητή.

Για να δείτε τη θεματολογία του νέου τεύχους και να βρεθείτε στα επιμέρους άρθρα, πατήστε εδώ.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο SBL Forum

Στο SBL Forum αυτού του μήνα έχουν αναρτηθεί ορισμένα άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Love Turns into Hate: The Rape of Tamar (2 Sam 13:1–22) in Baroque Art
Sara Kipfer

Know*Be*Do: Using the Bible to Teach Ethics to Children
Valerie A. Stein

"They’ve Given You a Number and Taken Away Your Name": Gnostic Themes in The Prisoner, Television’s Ultimate Cult Classic”
Mark Holwager and Valarie Ziegler

The City as Salvific Space: Heterotopic Place and Environmental Ethics in the New Jerusalem )Thomas W. Martin

Έκθεση "Μακεδονίας νόμισμα"

Εγκαινιάσθηκε χθες στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης η περιοδική έκθεση με τον τίτλο "Μακεδονίας νόμισμα", η οποία διοργανώνεται από κοινού από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και την ALPHA BANK.

Στην έκθεση παρουσιάζονται 270 αργυρά και χρυσά μακεδονικά νομίσματα που χρονολογούνται στον 6ο έως τον 1ο π.Χ. αιώνα, μέρος της συλλογής 4.000 και πλέον μακεδονικών και 10.000 της τράπεζας.

Σχετικό δημοσίευμα για την έκθεση μπορεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης να βρει στη σημερινή έκδοση της απογευματινής εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ (πατήστε εδώ).

Εγκαινιάζοντας την εκδήλωση ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της τράπεζας, Γιάννης Κωστόπουλος, διηγήθηκε την εξής ιστορία:

"Ο Μέγας Αλέξανδρος ήθελε να κατακτήσει τον κόσμο. Με το νόμισμα όμως των 14,5 γραμμαρίων που κληρονόμησε από τον πατέρα του, κι ήταν ελαφρύτερο από το αντίστοιχο αθηναϊκό των 17,5 γραμμαρίων, τα πράγματα ήταν δύσκολα. Έτσι, άλλαξε το νομισματικό σύστημα, με αποτέλεσμα το αλεξάνδρειο νόμισμα να εντοπίζεται ακόμα και σήμερα και στην Ινδία και την Αίγυπτο"

Στην έκθεση μπορεί κανείς να δει τέτοια αλεξάνδρεια τετράδραχμα, που θεωρούνται τα διεθνή νομίσματα της ελληνιστικής εποχής αλλά και σπανιότερα δείγματα, όπως το οκτάδραχμο του Αλέξανδρου Α΄ (498- 454 π.Χ.) που κοσμεί και το εξώφυλλο του καταλόγου της έκθεσης.

Στον υπαίθριο χώρο του Μουσείου στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του, μετά το Πάσχα θα εγκατασταθεί ένα αντίγραφο αρχαίου νομισματοκοπείου στο οποίο οι ενδιαφερόμενοι θα κόβουν τα δικά τους λαμπερά νομίσματα από «χρυσό» πηλό.

Η έκθεση θα λειτουργεί μέχρι τις 8 Ιουνίου 2009.

Ο τόπος της Δευτέρας Παρουσίας

Σε προηγούμενη ανάρτηση ασχοληθήκαμε με τον τρόπο που παραθέτουν οι επιγραφές βιβλικά κείμενα και δώσαμε μία τυπολογία αυτών των τρόπων παράθεσης. Οι επιγραφές με βιβλικά παραθέματα αποτελούν ταυτόχρονα και παραδείγματα της ιστορίας πρόσληψης των χωρίων αυτών. Τοποθετούν τα χωρία αυτά σε μία νέα συνάφεια, τις περισσότερες φορές εντελώς διαφορετική από εκείνην που είχε το συγκεκριμένο χωρίο μέσα στο αρχικό κείμενο. Κάποιες φορές αυτό είναι ιδιαίτερα σαφές, όπως για παράδειγμα στην επιγραφή από τη Δημητριάδα Θεσσαλίας που ακολουθεί, η οποία διασώζει μία ενδιαφέρουσα χριστιανική ερμηνεία για τον τόπο, όπου θα γίνει η Δευτέρα Παρουσία.

SEG XXXVII (1987), αρ. 468. Chr. Habicht, „Neue Inschriften aus Demetrias“, στο έργο: Demetrias V. Mit Beiträgen von Simon C. Backhuizen / Fritz Gschnitzer / Christian Habicht / Pater Marzolff, Die Deutschen Archäologischen Forschungen in Thessalien, Beiträge zur Ur- und Frühgeschichtlichen Archäologie des Mittelmeer-Kulturraumes, Bd. 27, Bonn: Habelt, 1987, σσ. 301-302, αρ. 27

τόπος Βηθφαγη, ὅθεν τ[ὸν π]ῶλον
ἔλυσαν οἱ μαθηταὶ καὶ ἤνε[γκαν] τῷ Ἰησοῦ
καὶ ἐκάθισεν καὶ εἰσῆλ[θεν εἰ]ς τὴν πό[λιν],
ἀναμέσον δὲ τῆς πόλεως καὶ τοῦ
ὄρους τῶν ἐλαῶν ἶδον τὴν [φά]-
ραγγα Ἰωσαφατ, ἔνθα ἡ κρίσις
γείνεται. vacat

Η επιγραφή είναι μέρος ενός μωσαϊκού βασιλικής που βρέθηκε στην πόλη της Δημητριάδος και χρονολογείται στα 400-450 μ.Χ. Είναι ο σχολιασμός της παράστασης μίας πόλης με τρεις πύργους και ενός οικοδομήματος που ομοιάζει με πύργο.

Το κείμενο είναι μία παράφραση (βλ. την παλαιότερη ανάρτησή μας) των συνοπτικών περικοπών για την είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ (Μτ 21,1-10. Μκ 11,1-11. Λκ 19,29-41). Ο πρώτος εκδότης της, Chr. Habicht, σύγκρινε τα τρία κείμενα με το κείμενο της επιγραφής και κατέληξε ότι η επιγραφή παρουσιάζει μεγαλύτερη εξάρτηση από τα κείμενα των Μκ και Λκ.

Αυτό που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην επιγραφή είναι το τέλος της (στ. 5-7). Σε κανένα από τα ευαγγέλια δε γίνεται λόγος για την κοιλάδα Ιωσαφάτ. Αντίθετα αυτή εμφανίζεται και μάλιστα σε σχέση με την κρίση του Γιαχβέ επί των εθνών στον προφήτη Ιωήλ (Ιωήλ 4,2. 4,12.14). Ονομάζεται μάλιστα και "κοιλάδα τῆς δίκης". Δε φαίνεται εκεί ο προφήτης να έχει υπόψη του την κοιλάδα Κεδρών κοντά στην Ιερουσαλήμ. Η ιδέα όμως ταύτισης της κοιλάδας Κεδρών με την κοιλάδα Ιωσαφάτ και η ιδέα ότι η Δευτέρα Παρουσία θα λάβει χώρα στην Ιερουσαλήμ απαντούν σε διάφορα χριστιανικά κείμενα από το 330 κι εξής:

βλ. Ευσέβιος, Ὀνομαστικόν: "Κοιλὰς Ἰωσαφάτ. μεταξὺ κεῖται Ἱερουσαλὴμ καὶ τοῦ ὄρους τῶν ἐλαιῶν" και "Φάραγξ Ἐννόμ . Γῆ Έννὸμ Ἑβραϊκῶς. διὸ τινές φασιν εἶναι τὴν γεένναν. παράκειται δὲ τῇ Ἱερουσαλήμ, λέγεται δὲ είς ἔτι νῦν φάραγξ Ἰωσαφάτ."

O Habicht παραπέμπει ακόμη στα: Itinera Hierolymitana, ed. P. Geyer, CSEL 39, 1898, σ. 23,7. Ιερώνυμου, In Joelem 3,12-13 κ.ά.

Εάν σύμφωνα με τον προφήτη Ιωήλ η κρίση θα λάβει χώρα στην κοιλάδα του Ιωσαφάτ κι αυτή συνδέεται στη χριστιανική παράδοση με την Ιερουσαλήμ, τότε η σύνδεση Ιερουσαλήμ - κοιλάδα Ιωσαφάτ - Δευτέρα Παρουσία, που γίνεται στο κείμενό μας, είναι προφανής.

Εκτός από το κείμενο της Δημητριάδος ένα ακόμη κείμενο, του 6υ αι. κάνει αυτήν τη σαφή σύνδεση:

Breviarium de Hierosolyma: „Et inde ascendit in montem . A dextera parte ibi est vallis Iosaphat. Ibi iudicaturus est Dominus iustos et peccatores.”

Θεωρία της αφήγησης και ταυτότητα

Συνεχίζοντας τις αναρτήσεις για την θεωρία της αφήγησης και την ταυτότητα ο J.C. Baker ανάρτησε σήμερα ένα ακόμη κείμενο σχετικό με τις θεωρίες των Chatman και Hochman, τη σχέση αναγνώστη και αφήγησης και το ρόλο που διαδραματίζει η αφήγηση στη διαμόρφωση της ταυτότητας. Για να διαβάσετε το κείμενο, πατήστε εδώ.

Δὐο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Theologisches Gespräch

Στο νέο τεύχος του Theologisches Gespräch 33:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Jörg Jeremias, "Schöpfung und Sintflut in der Urgeschichte des AT", 3-14
• Michael Rohde, "Kain und das ausgebliebene Gebet : Anmerkungen zum Verständnis der Figuren, der Opferablehnung und der Sünde von Genesis 4", 15-33

Μαγική επιγραφή στα αραμαϊκά σε ανθρώπινο κρανίο

Από το ιστολόγιο PaleoJudaica πληροφορούμαστε για μία ενδιαφέρουσα είδηση στο τεύχος Μαρτίου / Απριλίου 2009 του Βiblical Archeology Review. O γνωστός συλλέκτης αρχαιοτήτων Shlomo Moussaieff απέκτησε πρόσφατα δύο πήλινες κούπες που σχημάτιζαν μαζί μία θήκη μέσα στην οποία ήταν τοποθετημένο ένα ανθρώπινο κρανίο. Επάνω στο κρανίο είναι χαραγμένη μία αραμαϊκή μαγική επιγραφή. Για τις μαγικές ιουδαϊκές κούπες έχουμε κάνει λόγο και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας. Μαγικά κείμενα χαράζονταν ωστόσο όχι μόνο σε πήλινες κούπες αλλά και σε διάφορα άλλα υλικά (π.χ. κομμάτια παπύρου, δέρματος, ελάσματα χαλκού ή χρυσού). Εκτός από το νέο κρανίο στο παρελθόν (αρχές του 20ου αι.) ήρθαν στο φως άλλα τέσσερα παρόμοια κρανία. Στις περισσότερες περιπτώσεις το κείμενο είναι φθαρμένο, αν και φαίνεται να γίνεται η επίκληση διαφόρων δαιμόνων. Η επιγραφή στο κρανίο από τη συλλογή Mussaieff ομοιάζει τα κείμενα που βρέθηκαν σε διάφορες μαγικές κούπες. Ανάμεσα στα ονόματα που αναφέρονται στην επιγραφή είναι κι εκείνα της Μάρθα και της Shilta (=μετά τη γέννηση;). Το κρανίο είναι γυναικείο. Διασώζεται μία επιγραφή 11 στίχων, αν και δε δίνονται άλλες πληροφορίες για το περιεχόμενό της.

Το άρθρο τελειώνει με τα παρακάτω ερωτήματα:

"Basic questions continue to baffle: Why a skull? I have no certain answer. That so few examples exist, in comparison to the large number of bowls, suggests that the use of skulls for incantation texts was rare. Judaism, of course, has many taboos regarding human remains. Even touching a corpse imparts impurity. Necromancy is forbidden (although it was obviously sometimes practiced). Perhaps the skull was used for this text because it was thought that the spirits of the dead, to which skulls are obviously connected, have access to the supernatural realm. In the end, this skull and its text remain mysterious, unfortunately revealing less than they conceal."

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο του Dan Leven στην ηλεκτρονική έκδοση του BAR, πατήστε εδώ.