Στο τρέχον τεύχος του ZAC / In the current issue of ZAC

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschrift für antikes Christentum 14:2 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο μελέτες που σχετίζονται με τον αρχέγονο Χριστιανισμό και τον Φλ. Ιώσηπο:

Hans Förster, "„Streck dich nicht mit einer Verheirateten zum Weingelage hin“ (Sir 9,9a) Edition von P.Vindob. K. 9670", 273-305
Στο παρόν άρθρο δημοσιεύεται και σχολιάζεται ένα απόσπασμα μίας ομιλίας στα κοπτικά. Το απόσπασμα διασώζει μία ενδιαφέρουσα ιστορία για τον πειρασμό τον οποίο δέχθηκε ένας άνδρας από τη γυναίκα του συνεταίρου του. Η σκηνή οργανώνεται με βάση την ιστορία του πειρασμού του Ιωσήφ από τη γυναίκα του Πετεφρή. Είναι μόνη στο σπίτι, όταν αυτός φτάνει. Του προσφέρει φαγητό και κρασί. Κατά το γεύμα αυτή μεθά και θέλει να κοιμηθεί με το συνέταιρο του άνδρα της. Ο άνδρας αρνείται. Η ιστορία περιγράφει την επιθυμία της να κοιμηθεί μαζί του, κάτι που οφείλεται στην επίδραση του αλκοόλ κι είναι ένας πειρασμός του διαβόλου. Ωστόσο η ιστορία έχει παράξενη εξέλιξη. Και η γυναίκα και ο άνδρας δικαιολογούν τη συμπεριφορά τους. Η γυναίκα λέει ότι ήθελε να συλλάβει ένα παιδί με αυτόν τον άνδρα, γιατί ήταν παντρεμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν είχε ακόμη αποκτήσει παιδί. Έτσι εδώ τίθεται το ζήτημα της τραγικότητας της ατεκνίας στον αρχαίο κόσμο. Κατά ένα παράδοξο τρόπο ο άνδρας, που δε θέλει να διαπράξει μοιχεία, δεν ισχυρίζεται ωστόσο ότι μία τέτοια συμπεριφορά είναι ανήθικη. Αντίθετα υποστηρίζει ότι υπέγραψε μία συμφωνία με το σύζυγο στο ναό του αρχαγγέλου Γαβριήλ και ότι αυτό καθιστά αδύνατο για εκείνον να εκπληρώσει την επιθυμία της γυναίκας. Φοβάται για τη ζωή του, εάν φερθεί με αυτόν τον τρόπο, γιατί θα αθετήσει τη συμφωνία. Αυτός ο φόβος θεϊκής τιμωρίας για την αθέτηση όρκου είναι επίσης γνωστός από άλλες ομιλίες καθώς επίσης από όρκους που περιέχονται σε διάφορα συμβόλαια, όπου γίνεται λόγος για την τιμωρία του "Ανανία και της Σαπφείρας". Έτσι το συμβόλαιο μεταξύ του άνδρα και του συνεργάτη του φαίνεται να ήταν κάτι παραπάνω από μία απλή επαγγελματική συναλλαγή, όπως ήταν η πώληση ιδιοκτησίας, διότι προβλέπει την περίπτωση μοιχείας. Η γυναίκα προσπαθεί να τον κρατήσει κοντά της. Στη συμπλοκή που ακολουθεί ο άνδρας χτυπά τη γυναίκα κι εκείνη πέφτει νεκρή στο έδαφος. Μία προσευχή στον αρχάγγελο Γαβριήλ, από τον οποίο ο άνδρας ζητά να διορθώσει κάπως την κατάσταση κι η υπόσχεση να μη γευτεί κρασί, αν ο αρχάγγελος τον βοηθήσει, ολοκληρώνει την ιστορία. Επομένως αυτή η ομιλία είναι είτε μία ομιλία προς τιμήν του αρχαγγέλου Γαβριή ή η ομιλία προς τιμήν ενός έντιμου ανθρώπου.

Emanuele Castelli, "Un insospettato caso di pseudepigrafia nel terzo secolo: l'attribuzione del Περί του παντός a Flavio Giuseppe", 306-326
Το θέμα της παρούσας μελέτης είναι η απόδοση του έργου Περὶ τοῦ παντὸς στον Φλ. Ιώσηπο. Εξετάζονται τρεις πηγές: α) Refutatio IX 18-30, β) ένα απόσπασμα από τα Excerpta Constantiniana, γ) μία σημείωση στο έργο του Πορφύριου De abstinentia IV 11. Η εξέταση της Refutatio καθιστά σαφές ότι ο συγγραφέας γνώριζε τη σημείωση του Ιωσήπου στον Ιουδ. Πόλεμο ΙΙ 119-166 για τους Εσσαίους, τους Φαρισαίους και τους Σαδουκαίους. Είναι δυνατόν ο συγγραφέας της Refutatio να χρησιμοποίησε τον Ιώσηπο κι όταν έγραφε το Περὶ τοῦ παντός; Η εξέταση των Excerpta Constantiniana οδηγεί στον εντοπισμό ενός αποσπάσματος από το Contra Apionem, όσον αφορά στην αρχαιότητα της ιουδαϊκής παράδοσης, το οποίο ξαναχρησιμοποιήθηκε στο Περὶ τοῦ παντός. Το έργο του Πορφύριου De abstinetia IV 11 αναφέρει τους Εσσαίους και συνδέθηκε με το Contra Apionem στην προηγούμενη έρευνα, αν και δεν υπάρχει καμιά αναφορά στους Εσσαίους σε αυτό το έργο ούτε μπορεί η αναφορά "στους Έλληνες" να αναφέρεται σε αυτό. Αντίθετα αυτή η σημείωση μπορεί να συνδέεται με το De universo το οποίο ήδη κυκλοφορούσε με το όνομα του Φλ. Ιώσηπου. Αυτό το έργο στην πραγματικότητα απευθυνόταν "στους Έλληνες", διαιρούνταν σε δύο βιβλία και πιθανόν πραγματευόταν το θέμα των Εσσαίων. Φαίνεται ότι στο κείμενο Περὶ τοῦ παντὸς ο συγγραφέας χρησιμοποίησε συγκεκριμένα αποσπάσματα από τον Ιώσηπο σε εκείνο το τμήμα που αναφερόταν στον Ιουδαϊσμό. Έτσι μπορεί να εξηγηθεί η απόδοση αυτού του κειμένου στον Ιουδαίο ιστορικό. Ο συγγραφέας της Refutatio ήταν ο σχισματικός αντίπαλος του Ρωμαίου επισκόπου Καλλίστου (217-222). Εξαιτίας αυτής της σχισματικής δραστηριότητας τα έργα του κυκλοφόρησαν με το όνομα άλλων συγγραφέων. Η Refutatio αποδόθηκε στον Ωριγένη, το Περὶ τοῦ παντός, από την άλλη, αποδόθηκε στον Φλ. Ιώσηπο με βάση το γεγονός ότι σε αυτό το έργο χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα από το έργο του.

EABS-Ελληνορωμαϊκός Κόσμος: Πρόσκληση για συμμετοχή / EABS - Graeco-Roman World Call for Paper

Η φετινή συνάντηση της European Association of Biblical Studies θα λάβει χώρα από τις 8 έως 11 Αυγούστου στη Θεσσαλονίκη.

Παραθέτω την πρόσκληση συμμετοχής στο σεμινάριο της ομάδας Graeco-Roman Society and the New Testament που φέτος θα έχει ως θέμα της την "Ελληνορωμαϊκή Θεσσαλονίκη" και μάλιστα σε σχέση με τις αφηγήσεις των Πράξεων και τις Α΄ και Β΄ Θεσσαλονικείς. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις που δίνονται στην πρόσκληση. Όσοι επιθυμούν να ενημερωθούν για τις υπόλοιπες ομάδες εργασίες, μπορούν να πατήσουν εδώ.

CALL FOR PAPERS
The main topic of the Thessaloniki meeting will be “ Graeco-Roman Thessaloniki”. Papers presenting aspects of the social, political and religious situation in Thessaloniki in the first Christian centuries (and esp. in the 1st c. CE) and therefore contributing to the understanding of the socio-historical background of the Pauline community of the city and the New Testament texts that refer to it (Acts and 1 & 2 Thessalonians) are welcome. In Thessaloniki the “ Graeco-Roman world” group will work together with the “Theology and Theologizing in the Pauline Literature” group, which will devote its session to the Thessalonian correspondence. The session(s) of the “Graeco-Roman Society and the New Testament” will thus cover the first part of the joint sessions and offer an historical introduction to the discussion of the two epistles to the Thessalonians. Paper abstracts should be sent to Prof. Raimund Bieringer (Reimund.Bieringer@theo.kuleuven.be) or Dr. Ekaterini Tsalampouni (etsala@past.auth.gr) by 15th February 2011.

Τροφή και ποτό στη Βίβλο / Food and drink in the Bible

Από τον εκδοτικό οίκο Gütersloher Verlagshaus κυκλοφόρησε ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή της Π.Δ. Rainer Kessler. Θέμα των μελετών που φιλοξενούνται σε αυτόν τον τόμο είναι οι διάφορες βιβλικές αναφορές στη διατροφή:

Μ. Geiger et al. (εκδ.), Essen und Trinken in der Bibel : ein literarisches Festmahl für Rainer Kessler zum 65. Geburtstag, Gütersloh : Gütersloher Verlags-Haus
2009
428 σελίδες
ISBN 978-3-579-08111-3
44 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου

• Michaela Geiger, "Erinnerungen an das Schlaraffenland : Dtn 8 als Theologie des Essens", 15-32
  
• Christl Maier, "Wer sorgt für das tägliche Brot, den Wein und das Öl? : Überlegungen zur Metaphorik von Hosea 2,4-15", 33-48
  
• Klara Butting, "Zwei Brote für Saul : ein Einspruch gegen die Stilisierung Sauls zur tragischen Figur", 49-59
  
• Luise Schottroff, "'Wir sind Ein Brot' (1 Kor 10,17) : Manna, Abendmahl und Opferfleisch in 1 Kor 10", 60-71
  
• Ingrun Weiß, "Wie geschmackvoll ist das Hohelied?", 72-82
  
• Frank Crüsemann, "Essen und Erkennen (Gen 2f.) : Essen als Akt der Verinnerlichung von Normen und Fähigkeiten in der hebräischen Bibel", 85-100
  
• Friedhelm Hartenstein, "'Und weit war seine Einsicht' (Gilgamesch I,202) : Menschwerdung im Gilgamesch-Epos und in der Paradieserzählung Genesis 2-3", 101-115
  
• Ruth Poser, "'Das Gericht geht durch den Magen' : die verschlungene Schriftrolle (Ez 2,8b-3,3) und andere Essensszenarien im Ezechielbuch", 116-130
  
• Rainer Albertz, "Die soziale und rituelle Bedeutung von Essen und Trinken in der Jakobserzählung", 131-146
  
• Claudia Janssen, "Alltagserfahrungen : Essen und Auferstehung (Lk 24,13-35)", 147-159
  
• Martina Kepper, "'Schäme dich, ... dich beim Essen mit deinem Arm aufzustützen' : schlechte Tischmanieren oder feindliches Verhalten?", 163-178
  
• Erhard S. Gerstenberger, "Speisetabus (Lev 11;Dtn 14) : Ängste und Hoffnungen", 179-195
  
• Jürgen Ebach, "'Dann aß er wie ein Knecht zu Abend ißt' : Rainer Maria Rilke liest 1 Samuel 28", 196-211
  
• Marlene Crüsemann, "'Wer nicht arbeiten will, soll auch nicht essen' : sozialgeschichtliche Beobachtungen zu 2 Thess 3,6-13", 212-223
  
• Gerlinde Baumann, "JHWH - ein essender Gott? : ein Menü in wenigen Gängen", 227-237
  
• Renate Jost, "Kuchen für die Himmelskönigin in Jer 7,17f. und Jer 44,15-25", 238-253
  
• Martin Leutzsch, "Essen Engel? : über das Ernährungsverhalten himmlischer Wesen", 254-268
  
• Walter Dietrich, "Essen und Trinken : ein zentrales Nebenthema in den Samuelbüchern", 269-285
  
• Angela Standhartinger, "'Mit einer verheirateten Frau schmause nicht beim Wein' (Sir 9,9)? : egalitäre Tischgemeinschaften im Kontext antiker, jüdischer und frühchristlicher Symposiumskultur", 286-300
  
• Kristian Hungar, "Tischgemeinschaft und rationaler Kapitalismus : ein Gedankenexperiment zum "anderen" hermeneutischen Problem sozialgeschichtlicher Auslegung der Bibel", 301-315
  
• Jürgen Kegler, "Hunger", 319-329
  
• Franz Segbers, "Die Hungerkrise und eine Eucharistische Vision für die ganze Ökumene", 330-345
  
• Jörg Jeremias, "'Der Weinstock verdorrt, der Feigenbaum verwelkt' (Joel 1,12) : bedrohte Existenz in Joel 1", 346-361
  
• Haroldo Reimer, "Essen und Trinken am Pranger (Arnos)", 362-373
  
• Christof Hardmeier, "Geschichtsblindheit und politischer Opportunismus in Jes 22,1-14: 'Lasst uns essen und trinken, denn morgen sind wir tot' (Jes 22,13)", 374-395
  
• Uta Schmidt, "Versprochenes Essen und maßloses Fressen (Jes 55,1-3a; 56,9-12)", 396-409

BMCR: S. Mitchell / P. van Muffelen, Monotheism between Pagan and Christians

Στην ιστοσελίδα του Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία ενός συλλογικού τόμου που κυκλοφόρησε πρόσφατα και οι μελέτες του οποίου έχουν ως θέμα τους το μονοθεϊσμό και τις ενοθεϊστικές τάσεις κατά την ύστερη αρχαιότητα καθώς και τις σχετικές συζητήσεις μεταξύ Χριστιανών και εθνικών.

Stephen Mitchell, Peter Van Nuffelen (ed.), Monotheism between Pagans and Christians in Late Antiquity, (Interdisciplinary Studies in Ancient Culture and Religion 12), Leuven: Peeters, 2010. Pp. 225. ISBN 9789042922426
Reviewed by Jane Heath, University of Aberdeen

Αρχαιολογικά νέα / Archaeological news

Στο διαδίκτυο αναρτήθηκαν αυτές τις μέρες διάφορα κείμενα σχετικά με ενδιαφέροντα αρχαιολογικά ευρήματα στην Παλαιστίνη:

Το πρώτο κείμενο αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation και αποτελεί σύντομη αναφορά στις αρχαιολογικές εργασίες κατά τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2010 στο Ισραήλ. Μεταξύ των ειδήσεων ξεχωρίζουμε εκείνη για το λουτρό που χρησιμοποιούσε η δέκατη λεγεώνα που ήταν εγκαταστημένη στην Ιερουσαλήμ και που ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την καταστροφή της Ιερουσαλήμ κατά την επανάσταση του Bar Kοchba και την εκ νέου ανέγερσή της ως Aelia Capitolina. Για να διαβάσετε το κείμενο του Steven Gabriel Rosenberg πατήστε εδώ.

Από την Ιερουσαλήμ και η επόμενη είδηση. Η Αρχαιολογική Εταιρεία του Ισραήλ ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκαν -παρά τις αντιρρήσεις των κατοίκων της περιοχής Σιλοάμ - οι εργασίες καθαρισμού της σήραγγας που συνέδεε την πόλη του Δαυίδ με περιοχή κοντά στο δυτικό τείχος. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο στη Haaretz, πατήστε εδώ.

Η τελευταία είδηση αφορά στις ανασκαφές στο σπήλαιο Qesem κοντά στο Tel Aviv, όπου πιστεύεται ότι βρέθηκαν κάποια από τα αρχαιότερα ανθρώπινα υπολείμματα και εργαλεία (κάποια 200.000 χρόνια παλιά). Για να διαβάσετε την είδηση στο BAR Daily News πατήστε εδώ, και για την αρχική είδηση στην ηλεκτρονική σελίδα του VOAnews πατήστε εδώ.

Στο τρέχον τεύχος του CBQ / In the current issue of CBQ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Catholic Biblical Quarterly 73:1 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• S. M. Schneiders, "The Lamb of God and the Forgiveness of Sin(s) in the Fourth Gospel", 1-29
  
• D. S. Earl, "Toward a Christian Hermeneutic of Old Testament Narrative: Why Genesis 34 Fails to Find Christian Significance", 30-49
  
• M. Sneed, "Is the “Wisdom Tradition” a Tradition?", 50-71
  
• K. M. Hogan, "Mother Earth as a Conceptual Metaphor in 4 Ezra", 72-91
  
• M. Peppard, "Adopted and Begotten Sons of God: Paul and John on Divine Sonship", 92-110

Η σειρά IVBS / The IVBS series

Η γνωστή βιβλική εταιρεία Society of Biblical Literature εγκαινίασε μία νέα σειρά, η οποία είναι διαθέσιμη online και δωρεάν με τον τίτλο International Voices in Biblical Studies, της οποίας η θεματική ανήκει στο χώρο της ιστορίας πρόσληψης του βιβλικού κειμένου και την κριτική προσέγγισή του. Ήδη έχει αναρτηθεί η πρώτη μελέτη με τον τίτλο:

Κnut Holter / L.C. Jonker, Global Hermeneutics?: Reflections and Consequences

Το νέο τεύχος του Novum Testamentum / In the current issue of Novum Testamentum

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Novum Testamentum 53:1 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Eric Ottenheijm, "The Shared Meal—a Therapeutical Device The Function and Meaning of Hos 6:6 in Matt 9:10-13", 1-21
Στο Μτ 9, 10-13, οι μαθητές του Ιησού ερωτώνται γιατί ο δάσκαλός τους συντρώγει με τελώνες και αμαρτωλούς. Τόσο η ερώτηση όσο κι η τριπλή απάντηση αναλύονται στην παρούσα μελέτη. Οι σοφιολογικές παραδόσεις ζητούν από τους διδασκάλους της Τορά να μην αναπτύσσουν σχέσεις με αμαρτωλούς. Αυτή η στάση ωστόσο υποστηρίζεται κατά τον 1ο αι. μ.Χ., όπως καθίσταται σαφές από τις συζητήσεις των Φαρισαίων για τους αμαρτωλούς και τους τελώνες. Στην απάντησή του ο Ιησούς χαρακτηρίζει τον εαυτό του ως τον θείο ιατρό που προκαλεί μετάνοια και μόνο με την παρουσία του. Η παράθεση από τον Ωσηέ συμβάλλει στη νομιμοποίηση αυτής της στρατηγικής. Στο Ωσ 6, 6 γίνεται λόγος για τα καλά έργα, τις πράξεις ευεργεσίας που μπορούν να δώσουν και τους μεγαλύτερους αμαρτωλούς.

Carl R. Holladay, "Acts and the Fragmentary Hellenistic Jewish Authors", 22-51
Στην παρούσα μελέτη ο συγγραφέας συζητά την πρόσφατη έρευνα των αποσπασμάτων των Ιουδαίων συγγραφέων της ελληνιστικής εποχής σε σχέση προς τις Πράξεις των Αποστόλων. Εδώ συζητώνται τα ιουδαϊκά κείμενα που γράφηκαν στα ελληνικά κατά την ελληνιστική-ρωμαϊκή εποχή και τα οποία διασώθηκαν στη μορφή παραθεμάτων από τους μεταγενέστερους χριστιανούς συγγραφείς και κυρίως από τον Ευσέβιο Καισαρείας στην Ευαγγελική Προπαρασκευή. Σκοπός της παρούσας ανάλυσης είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο αυτά τα κείμενα εξετάσθηκαν, ειδικότερα στο πλαίσιο της μελέτης του Ιουδαϊσμού του Δεύτερου Ναού και στις μελέτες για την ιουδαϊκή ιστοριογραφία κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο και πώς αυτή η έρευνα συμβάλλει στη μελέτη των Πράξεων.

Preston T. Massey, "Long Hair as a Glory and as a Covering Removing an Ambiguity from 1 Cor 11:15", 52-72
Το θέμα της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση του στ. 15 του 1 Κορ 11, 2-16 υπό το φως της πρακτικής του καλύμματος. Αν το θέμα εδώ είναι η κάλυψη της κεφαλής (θέση την οποία υιοθετεί ο συγγραφέας εδώ), τότε πώς μπορεί ο ερμηνευτής να συμβιβάσει τη γενικότερη κειμενική συνάφεια με την δήλωση στο στ. 15 ότι τα μακριά μαλλιά είναι η δόξα της γυναίκας; Αν, όπως υποστηρίζει το κείμενο, τα μακριά μαλλιά πρέπει να θεωρηθούν "δόξα", με ποια λογική θα πρέπει η γυναίκα να τοποθετεί κάλυμμα στο κεφάλι της. Ο συγγραφέας προτείνει μία διέξοδο από αυτό το δίλημμα καταδεικνύοντας πώς ένα κάλυμμα μπορεί να επιτελέσει τη διπλή λειτουργία αναδεικνύοντας την ομορφιά των μαλλιών και παράλληλα να παραμείνει ένα σύμβολο της γυναικείας σεμνότητας.

Abraham J. Malherbe, "Godliness, Self-Sufficiency, Greed, and the Enjoyment of Wealth 1 Timothy 6:3-19 Part II", 73-96
Στο 1 Τιμ 5 ο συγγραφέας αναφέρεται στην οικονομική ενίσχυση της εκκλησίας από κάποια μέλη της και στο κεφ. 6 συζητά τη στάση των μεμονωμένων ατόμων απέναντι στο χρήμα και στη χρήση του. Ο συγγραφέας της παρούσας μελέτης επικεντρώνεται στο κεφ. 6 και ειδικότερα στους στ. 17-19 και υποστηρίζει ότι, ενώ τα φιλοσοφικά κείμενα είναι πρώτιστης σημασίας για την περιγραφή της ηθικής διδασκαλίας, η λαϊκή ηθική, που εκφράζεται μέσα από αποφθέγματα, παροιμίες, γνώμες, δράμα, σάτιρα και επιγραφές, καθιστά ευκολότερη την περιγραφή του ηθικού κόσμου των Ποιμαντικών Επιστολών. Αυτό που προκύπτει είναι μία ποικιλία κάποιων σχετικά παρόμοιων διδασκαλιών όσον αφορά στον πλούτο. Η ποικιλία των απόψεων σχετικά με το ίδιο θέμα οδηγεί στο συμπέρασμα ότι είναι περισσότερο ρεαλιστικό να αντιμετωπίσει κανείς το 1 Τιμ 6, 17-19 ως μία στάση μεταξύ πολλών παρά ως μία στάση που προκύπτει από τη μία την άλλη αντίληψη του περιβάλλοντος. Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι η έμφαση που δίνεται στην απόλαυση που προκύπτει από την σωστή χρήση του πλούτου.

Το μυστικό κατά Μάρκον και πάλι / Secret Mark again

Με το γνωστό Μυστικό κατά Μάρκον έχουμε ασχοληθεί σε πολλά παλαιότερα σχόλια και αναρτήσεις. Στην ιστοσελίδα του περιοδικού Biblical Archaeology Review έχουν αναρτηθεί τα σχόλια των Scott Brown και Peter Jeffery στις παλαιογραφικές εκτιμήσεις του απόκρυφου κειμένου. Για να τις διαβάσετε, πατήστε εδώ και εδώ.

Νέο κοπτικό απόκρυφο / A new coptic apokryphon

Στο ιστολόγιο Apocryphicity διαβάζουμε την είδηση της έκδοσης ενός κοπτικού αποσπάσματος απόκρυφου, το οποίο προέρχεται από κώδικα που βρέθηκε στο Λευκό Μοναστήρι. Σύμφωνα με τον εκδότη του, Suciu Thomassen, το κείμενο διατηρεί αναφορές στις χριστολογικές έριδες του 5ου αι. και γι' αυτό θα πρέπει να μην θεωρηθεί ως ιδιαίτερα αρχαίο.

Ένα νέο παλίμψηστο λεξιονάριο / A new palimpsest lectionary

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism μας έρχεται η είδηση ότι ο Wieland Wilker ανάρτησε στην ιστοσελίδα του τη μεταγραφή και φωτογραφίες ενός νέου λεξιοναρίου, από τη Βρέμη (Codex Bremensis Manuscripta c. 11)το οποίο χρονολογείται στον 8ο αι. (αρ. στον κατάλογο Nestle-Aland L2451). , Περιέχει τα εξής κείμενα: Ιω 18, 18-28. Μκ 1, 2-3. 5.7-8 και Ιω 20, 4-15. Για να κατεβάσετε το σχετικό αρχείο, πατήστε εδώ.

Τιμητικός τόμος για τον Τhomas H. Tobin / Festschrift for Thomas H. Tobin

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Brill ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή του Πανεπιστημίου Loyola του Chicago Thomas H. Tobin. Οι μελέτες του τόμου κινούνται στο χώρο της πρόσληψης και μεταμόρφωσης παραδόσεων του πολιτισμικού περιβάλλοντος από τον Ιουδαϊσμό και τον αρχέγονο Χριστιανισμό:

Patricia Walters (εκδ.), From Judaism to Christianity : tradition and transition ; a Festschrift for Thomas H. Tobin, S.J., on the occasion of his sixty-fifth birthday (Novum Testamentum, Supplements, 136), Leiden ; Boston : Brill 2010
ΙSBN: 978-90-04-18769-6
372 σελίδες
€ 126.00

Περιεχόμενα τόμου

• Robert A. DiVito, "Interpretive disagreements and the ontology of a text : scandal or possibility?", 3-30
  
• Pauline A. Viviano, "Qara' and anâ in the Hebrew Scriptures", 33-41
  
• Eileen M. Schuller, "The Dead Sea Scrolls and Jewish-Christian dialogue", 43-58
  
• John J. Collins, "Artapanus revisited", 59-68
  
• Ellen Birnbaum, "Exegetical building blocks in Philo's interpretation of the Patriarchs", 69-92
  
• Hans Svebakken, "Exegetical traditions in Alexandria : Philo's reworking of the 'Letter of Aristeas' 145-149 as a case study", 93-112
  
• Adela Y. Collins, "The Second Temple and the arts of resistance", 115-129
  
• Edmondo Lupieri, "Mammona iniquitatis : can we make sense of the parable of the dishonest steward?", 131-143
  
• Brian C. Dennert, "A survey of the interpretative history of the parable of the dishonest steward (Luke 16:1-9)", 145-152
  
• David E. Aune, "Galatians 3:28 and the problem of equality in the church and society", 153-183
  
• Wendy J. Cotter, "'Welcome him as you would welcome me' (Philemon 17) : does Paul call for virtue or the actualization of a vision?", 185-206
  
• Lawrence DiPaolo, "The God transformed : Greco-Roman literary antecedents to the incarnation", 207-219
  
• Urban C. VonWahlde, "The Johannine literature and gnosticism : new light on their relationship?", 221-254
  
• Harold W. Attridge, "The Acts of John and the fourth Gospel", 255-265
  
• Brian E. Daley, "Christ, the church, and the shape of Scripture : what we can learn from Patristic exegesis", 267-288

Ζωδιακά σύμβολα στις συναγωγές / Zodiac symbols in synagogues

H παρουσία ζωδιακών συμβόλων σε συναγωγές της Παλαιστίνης της Βυζαντινής περιόδου αποτελεί ένα από τα ζητήματα που απασχολούν ακόμη και σήμερα την έρευνα. Ο Walter Zenger σε ένα σύντομο άρθρο στην ηλεκτρονική σελίδα του Biblical Archaeologist Review παρουσιάζει τα ευρήματα από διάφορες συναγωγές και αποδίδει την παρουσία τέτοιων συμβόλων στην ύπαρξη μίας ιδιαίτερης μυστικής παράδοσης μέσα στους κόλπους του Ιουδαϊσμού της Βυζαντινής περιόδου. Σημειώνει χαρακτηριστικά:

That fact tells us what we already knew: that these zodiacs were certainly not just decorations or pretty pictures. Nor were they attempts at astrology (predicting the future) or astronomy. The Ark, candelabrum, shofar, etc. were put in synagogues (and on tombstones, lintels, doorposts and catacombs), the most serious of places for the Jewish community. And the inscriptions on the zodiacs themselves were invariably in Hebrew, even if the common languages of the day, Aramaic or Greek were added. That is, the zodiacs were important and meant something to the people who made them. The question is: What? It is time to suggest some conclusions.

The evidence indicates that we are in the presence of a mystical Hellenistic-Byzantine Jewish tradition, a tradition that Talmudic Judaism either ignored or suppressed, a tradition we would not know anything about (for it left no literature) were it not for the discovery of this artwork, these symbols. The mosaics are in fact the literature of the movement. We need to learn how to read them.

Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

(Πηγή: PaleoJudaica)

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του StVThQ / Αrticles of biblical interest in the current issue of StVThQ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Saint Vladimir's theological quarterly 54:3/4 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Timothy Clark, "Jewish education in the hellenistic period and the Old Testament",
281-301
George L. Parsenios, "'All things to all people' (1 Cor 9:22) : Hellenism in the New Testament", 303-322

Review of Biblical Literature 19/1/2011

Οι νέες βιβλιοκρισίες της ηλεκτρονικής έκδοσης της Review of Biblical Literature:

Elie Assis, Flashes of Fire: A Literary Analysis of the Song of Songs
Reviewed by Francis Landy

Athalya Brenner and Frank H. Polak, eds., Performing Memory in Biblical Narrative and Beyond
Reviewed by Ovidiu Creanga

Harry T. Fleddermann, Q: A Reconstruction and Commentary
Reviewed by Leslie Robert Keylock

Chris Franke and Julia M. O'Brien, eds., Aesthetics of Violence in the Prophets
Reviewed by Lena-Sofia Tiemeyer

A. R. George, Babylonian Literary Texts in the Schoyen Collection
Reviewed by Alan Lenzi

Harry A. Hoffner Jr., Letters from the Hittite Kingdom
Reviewed by Luděk Vacνn

Brigitte Kahl, Galatians Re-imagined: Reading with the Eyes of the Vanquished
Reviewed by Eric Noffke

Reinhard G. Kratz and Hermann Spieckermann, eds., Divine Wrath and Divine Mercy in the World of Antiquity
Reviewed by Michael S. Moore

J. Gordon McConville and Stephen Williams, Joshua
Reviewed by Ernst Axel Knauf

Eckart Otto, Die Tora: Studien zum Pentateuch: Gesammelte Schriften
Reviewed by Reinhard Achenbach

Stanley E. Porter and Matthew Brook O'Donnell, eds., The Linguist as Pedagogue: Trends in the Teaching and Linguistic Analysis of the Greek New Testament
Reviewed by Buist M. Fanning

Thomas Römer, Jean-Daniel Macchi, and Christophe Nihan, eds., Introduction à l'Ancien Testament
Reviewed by John Engle

Daniel A. Smith, Revisiting the Empty Tomb: The Early History of Easter
Reviewed by Tony Costa

Gregory E. Sterling and David T. Runia, eds., The Studia Philonica Annual: Studies in Hellenistic Judaism, Volume XX
Reviewed by James E. Bowley

Eugene Ulrich, ed., The Biblical Qumran Scrolls: Transcriptions and Textual Variants
Reviewed by Aaron D. Rubin

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον RThL / An article of biblical interest in the current RThL

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Revue théologique de Louvain 41:4 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Michel Gourgues, "Les pouvoirs en voie d'institutionnalisation dans les épîtres pastorales", 465-498
Aν με τη λέξη "εξουσία" κατανοεί κανείς την αποδεκτή ικανότητα παρέμβασης στη ζωή των πιστών με σκοπό την καθοδήγηση και την επίδραση με ποικίλους τρόπους, τότε οι Α΄ Τιμ και Τίτ φαίνεται να αποτελούν μοναδικούς μάρτυρες αυτής της εξουσίας μέσα στην Κ.Δ. Αυτά τα κείμενα, έτσι όπως παρουσιάζονται σήμερα, είναι πραγματικά τα μόνα που παρουσιάζουν την εξουσία να ασκείται σε ένα τριπλό επίπεδο: α) εκείνο του αποστόλου, β) εκείνο των απεσταλμένων του αποστόλου - όχι των διαδόχων του, αφού ο απόστολος υπάρχει ακόμη και τους αναθέτει αποστολές και καθήκοντα, γ) εκείνο των ανθρώπων τους οποίους αφορούν τα νέα αξιώματα τα οποία βρίσκονται σε μία διαδικασία εδραίωσης μέσα στις κοινότητες: εκείνα του επισκόπου και των πρεσβυτέρων, στα οποία η 1 Τιμ προσθέτει εκείνο του διακόνου. Στο πραόν άρθρο συγκεντρώνονται οι πληροφορίες από τις δύο επιστολές όσον αφορά στη φυσιογνωμία και την προέλευση των διαφορετικών αυτών αξιωμάτων.

Στο τρέχον τεύχος του BBR/ In the current issue of BBR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Bulletin of Biblical Research 20:4 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Kyle R. Greenwood, "Labor pains : the relationship between David's census and Corvée labor", 467-477
  
• Don Garlington, "The 'better righteousness' : Matthew 5:20",479-502
  
• John C. Poirier, "The order and essence of canon in Brevard Child's book on Paul",
  503-516
  
• Barry D. Smith, "The problem with the observance of the Lord's Supper in the Corinthian church", 517-543
  
• Alexander Stewart, "Cosmology, eschatology, and soteriology in Hebrews : a synthetic analysis", 545-560
  
• Craig A. Evans, "Understanding the Gospel of Judas", 561-574
  
  

To τρέχον τεύχος του περιοδικού Interpretation / The current issue of Interpretation

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Interpretation 65:1 (2011) έχει ως θέμα του τη Λειτουργία και το Πάσχα (Liturgy and Easter). Σε αυτό δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Claudio Carvalhaes & Paul Galbreath, "The Season of Easter: Imaginative Figurings for the Body of Christ"
• Christine E. Joynes, "The Sound of Silence: Interpreting Mark 16:1–8 through the Centuries"
• Thomas H. Troeger, "Resurrection Sounds: When Music Bears the Word"
• Ulrich Luz, "The Resurrection of Jesus in Art"
• David G. Buttrick, "Easter Preaching"

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον WThJ / Articles of biblical interest in the current issue of WThJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Westminster Theological Journal 72:2 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Noel K. Weeks, "The ambiguity of biblical 'background'", 219-236
• Nicholas P. Lunn, "Patterns in the Old Testament metanarrative : human attempts to fulfill divine promises", 237-249
• Dean R. Ulrich, "Two offices, four officers, or one sordid event in Zechariah 12:10-14?", 251-265
• James W. Scott, "The time when revelatory gifts cease (1 Cor 13:8-12)", 267-289
• Sydney H. Page, "Obedience and blood-sprinkling in 1 Peter 1:2", 291-298

O τάφος του Καλιγούλα; / Caligula's tomb?

Στην εφημερίδα The Guardian δημοσιεύθηκε η είδηση του εντοπισμού του τάφου του αυτοκράτορα Καλιγούλα (Πηγή: ιστολόγιο Antonio Lombatti). Σύμφωνα με το δημοσίευμα η ιταλική αστυνομία συνέλαβε έναν αρχαιοκάπηλο κοντά στη λίμνη Nemi, νότια της Ρώμης, όπου ο Καλιγούλας είχε εξοχική κατοικία καθώς προσπαθούσε να φορτώσει ένα μεγάλο άγαλμα του αυτοκράτορα σε φορτηγό. Οι αρχές εικάζουν ότι το εύρημα προέρχεται από τον τάφο του δολοφονημένου αυτοκράτορα

[Α.Τ.: Το εύλογο ερώτημα είναι γιατί να μην προέρχεται από τη βίλλα του αυτοκράτορα ή από κάποιο άλλο κτίριο. Το δημοσίευμα της Guardian είναι ιδιαίτερα ασαφές. Επίσης δεν είναι σαφές γιατί το γεγονός ότι άνδρας του αγάλματος φορά caligae δε μπορεί να δηλώνει σαφώς την ταύτισή του με τον Καλιγούλα, που απέκτησε αυτό το προσωνύμιο εξαιτίας των υποδημάτων του, όταν ως παιδί συνόδευε τον πατέρα του στις στρατιωτικές εκστρατείες. Συμφωνούμε λοιπόν με τις παρατηρήσεις της Mary Beard σήμερα στην ηλεκτρονική έκδοση των The Times. Mάλλον το μυστήριο του τάφου του Καλιγούλα θα πρέπει να συνεχίσει να παραμένει άλυτο].

Παύλος και Foucault / Paul and Foucault

Και η είδηση που ακολουθεί προέρχεται από το ιστολόγιο του Sean the Baptist. Το τρέχον τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού Journal for Cultural and Religious Theory είναι αφιερωμένο στο διάλογο μεταξύ σύγχρονης ευρωπαϊκής φιλοσοφικής σκέψης και κυρίως εκείνης του Foucault και του Παύλου.

Για βρεθείτε στο τρέχον τεύχος, πατήστε εδώ.

Études Ricoeuriennes / Ricoeur Studies

Από το ιστολόγιο του Sean the Baptist πληροφορηθήκαμε την είδηση ότι κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος του περιοδικού Études Ricoeuriennes / Ricoeur Studies, το οποίο, όπως φανερώνει κι ο τίτλος του είναι αφιερωμένο στο έργο του μεγάλου φιλοσόφου Paul Ricoeur.

Ήδη στη μόνιμη στήλη του ιστολογίου μας "Περιοδικά on-line" τοποθετήσαμε τη διεύθυνση του περιοδικού. Άλλωστε τα κείμενα του Ricoeur όσον αφορά στην ερμηνεία και τη μετάφραση έχουν επηρεάσει πολύ τις σύγχρονες βιβλικές σπουδές.

Για να βρεθείτε στη σελίδα του πρώτου τεύχους του περιοδικού, πατήστε εδώ.

Η επόμενη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής / The next meeting of the Seminar of Orthodox Exegetical Theology

Η τέταρτη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ θα λάβει χώρα την Πέμπτη 20 Ιανουαρίου 2011 στην αίθουσα συνεδριάσεων.

Ομιλητής θα είναι ο ομότιμος καθηγητής της Παλαιάς Διαθήκης Jörg Jeremias. Ο τίτλος της εισήγησής του θα είναι:

«'Wahre' und 'falsche' Prophetie im Alten Testament»

(Αληθής και ψευδής προφητεία στην Παλαιά Διαθήκη)

Τον ομιλητή και το έργο του θα παρουσιάσει η λέκτορας της Π.Δ. του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ Ευαγγελία Δάφνη.

Ένα άρθρο για τον Κ. Βarth στο τρέχον ThZ / An article on K. Barth in the current issue of ThZ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Zeitschrift 66:4 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο αφιερωμένη στη βιβλική ερμηνεία του Karl Barth:

Konrad Schmid, "Karl Barths Schriftauslegung und die Bibelwissenschaft", 332-343

Στο τρέχον τεύχος του Texte u. Kontexte / In the current issue of Texte u. Kontexte

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Texte u. Kontexte 33.3/4 (2010) δημοσιεύεται το πρώτο μέρος μίας μεγάλης μελέτης αφιερωμένης στο κατά Μάρκον ευαγγέλιο:

Andreas Bedenbender, "Einführung in das Markusevangelium : Teil 1: das Markusevangelium als polyphone Komposition", 1-111

Στο τρέχον τεύχος του SNTU / In the current issue of SNTU

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Studien zum Neuen Testament und seiner Umwelt 35 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Christoph Niemand, "In memoriam Prof. DDr. Albert Fuchs (14.10.1937-3.2.2010)",7-10
• Heinz Giesen, "Gottes Zuwendung zu seinem Volk : die Auferweckung eines jungen Mannes aus Naïn (Lk 7,11-17)", 11-33
• Karl P. Kirchmayr, "Das sexagesimale System als Schlüssel zu Zahlen in der Offenbarung des Johannes", 35-50
• Beate Kowalski, "Die Ezechielrezeption in der Offenbarung des Johannes und ihre Bedeutung für die Textkritik", 51-77
• Thomas J. Kraus, "Die Welt der Miniaturbücher in der Antike und Spätantike : Prolegomena und erste methodische", 79-110
• Christoph Niemand, "Übersetzungsprobleme im Gleichnis vom Richter und der Witwe (Lk 18,1-8)", 111-144
• Roland Schwarz, "Ordination durch Handauflegung in den Pastoralbriefen", 145-159
• Rainer Schwindt, "Bibelhermeneutische Überlegungen zur Himmelfahrtserzählung Apg 1,4-11", 161-176
• Thomas Witulski, "Die flavischen Kaiser und die römische Provinz Asia : Anmerkungen zu einem imperialen Entwicklungsprogramm", 177-187
• Michael Zugmann, "Philo Iudaeo-Hellenisticus : Judentum und Hellenismus in der Sicht des alexandrinischen Gelehrten", 189-229

Ντοκυμαντέρ για τον Albert Schweitzer / Documentaries on Albert Schweitzer

Με αφορμή τη σημερινή επέτειο γέννησης του γνωστού σε όλους Albert Schweitzer ο Marc Goodacre έχει αναρτήσει στο ιστολόγιό του αναφορές και links σε κινηματογραφικό υλικό σχετικό με τη ζωή του μεγάλου αυτού άνδρα, το οποίο υπάρχει στο διαδίκτυο. Για να βρεθείτε στη σχετική ανάρτηση, πατήστε εδώ.

(Η εικόνα από το site prosopa)

Ο κατάλογος των προγραμματιζόμενων ανασκαφών στο Ισραήλ για το 2011 / 2011 list of the scheduled excavations in Israel

Στην ηλεκτρονική εφημερίδα ArchNews έχει αναρτηθεί ο κατάλογος των τοποθεσιών στις οποίες προγραμματίζονται ανασκαφές για το έτος 2011. Για να διαβάσετε τη σχετική ανακοίνωση πατήστε εδώ.

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JHS / A new article in the current e-issue of JHS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο. Για να το διαβάσετε πατήστε επάνω στον τίτλο:

Ιsrael Finkelstein, "Archaeology as a High Court in Ancient Israelite History: A Reply to Nadav Na'aman"

Review of Biblical Literature 14/1/2011

Οι νέες βιβλιοκρισίες στη Review of Biblical Literature:

Bertil Albrektson, Text, Translation, Theology: Selected Essays on the Hebrew Bible
Reviewed by Corrado Martone

Rob Barrett, Disloyalty and Destruction: Religion and Politics in Deuteronomy and the Modern World
Reviewed by Jerry Hwang

David A. Bernat, Sign of the Covenant: Circumcision in the Priestly Tradition
Reviewed by Michael Hundley

Pierre Bordreuil and Dennis Pardee, A Manual of Ugaritic
Reviewed by Ian Young and Lucy Davey

Paul Borgman, David, Saul, and God: Rediscovering an Ancient Story
Reviewed by Andrew E. Steinmann

Athalya Brenner, Archie Chi Chung Lee, and Gale A. Yee, eds., Genesis
Reviewed by Phillip Michael Sherman

R. T. France, The Gospel of Matthew
Reviewed by Leslie Robert Keylock

Robert D. Holmstedt, Ruth: A Handbook on the Hebrew Text
Reviewed by Marjo C. A. Korpel

Anders-Christian Jacobsen, ed., The Discursive Fight over Religious Texts in Antiquity
Reviewed by Matteo Grosso

Philip Peter Jenson, Obadiah, Jonah, Micah: A Theological Commentary
Reviewed by Michael D. Matlock
Reviewed by Daniel L. Smith-Christopher

Edward Kessler, An Introduction to Jewish-Christian Relations
Reviewed by D. Andrew Kille

Richard N. Soulen, Sacred Scripture: A Short History of Interpretation
Reviewed by Sean Kealy

Kevin J. Vanhoozer, ed., Theological Interpretation of the Old Testament: A Book-by-Book Survey
Reviewed by William A. Tooman

Howard N. Wallace, Psalms
Reviewed by John E. Anderson

Μονοθεϊσμός στον Ιουδαϊσμό / Monotheism in Judaism

Ο Daniel O. McClellan ανάρτησε στο ιστολόγιό του ένα κείμενο σχετικά με την ορθή ή μη χρήση του όρου "μονοθεϊσμός" σε σχέση με τον Ιουδαϊσμό. Το κείμενό του αποτελεί απάντηση σε ένα άρθρο του Peter Hayman που δημοσιεύθηκε στο JJS στα 1991. Για να το διαβάσετε, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για τις σχέσεις Ιουδαϊσμού και πρώτης Εκκλησίας στις Πράξεις / A new book on the relation between Judaism and Church in the Acts

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter ένα νέο βιβλίο για το ρόλο του Ιουδαϊσμού στη διαμόρφωση της ταυτότητας της πρώτης Εκκλησίας σύμφωνα με το βιβλίο των Πράξεων.

Simon David Butticaz, L'identité de l'Église dans les Actes des apôtres: De la restauration d'Israël à la conquête universelle (BΖΝW 174), de Gruyter, Berlin 2010
ΙSBN: 978-3-11-022954-7
130 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η παρούσα μονογραφία είναι μία επεξεργασμένη μορφή της διδακτορικής διατριβής που υποβλήθηκε τον Νοέμβριο του 2009 στο Πανεπιστήμιο της Λωζάννης (Ελβετία). Έχει ως αφετηρία της ένα σημαντικό ζήτημα που απασχολεί την καινοδιαθηκική επιστήμη: μία αξιολόγηση της σχέσης των έργων του Λουκά και ειδικότερα των Πράξεων με την χριστιανική πίστη. Αυτό το ερώτημα έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Ο συγγραφέας επανεξετάζει το ερώτημα λαμβάνοντας υπόψη το σκοπό του ιστοριογραφικού έργο του Λουκά και δίνοντας έμφαση στο θέμα της ταυτότητας. Έτσι προσεγγίζει τη συγκεκριμένη προβληματική από μία διαφορετική οπτική.

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του KuD / Two articles of biblical interest in the current issue of KuD

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Kerygma und Dogma 57:1 (2011) δημοσιεύεται και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Christoph Levin, "Das Alte Testament und die Predigt des Evangeliums", 41-55
Ο συγγραφέας διερευνά το ερώτημα πώς η Παλαιά Διαθήκη ως μη χριστιανικό κείμενο μπορεί να αξιοποιηθεί στο κήρυγμα του ευαγγελίου.

Christina Hoegen-Rohls, "Biblia deutsch. Ein Rückblick auf Luthers Bibelübersetzung und Bibelsprache aus aktuellem Anlass", 56-87
Στο Μεσαίωνα δεν υπήρχε μία γερμανική μετάφραση όλης της Βίβλου αλλά μονάχα ποιητικές παραφράσεις συγκεκριμένων τμημάτων της Π.Δ. ή της Κ.Δ. που θεωρούνταν πολύ σημαντικές. Ένα σημαντικό παράδειγμα είναι μία παράφραση της Βίβλου από την καρολίνια περίοδο με τον τίτλο "Heiland" η οποία στηρίχθηκε στο Διατεσσάρων του Τατιανού. Οι πρώτες μεταφράσεις της Βίβλου στην ομιλούμενη γερμανική έλαβαν χώρα για πρώτη φορά το 14ο αι. Η σημαντικότερη από αυτές είναι η Βίβλος Mentelin του 1466. Eνώ όλες οι γερμανικές μεταφράσεις του ύστερου Μεσαίωνα στηρίχθηκαν στη λατινική Βουλγάτα, ο Λούθηρος χρησιμοποίησε για τη μετάφραση της Κ.Δ. την ελληνική έκδοση του Εράσμου και για την Π.Δ. δύο αντίτυπα της εβραϊκής Βίβλου. Η μετάφραση ολόκληρης της Βίβλου, η οποία κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα 1534 και αναθεωρήθηκε αρκετές φορές από τον Λούθηρο και τους φίλους του, μαρτυρεί σημαντικό ερμηνευτικό έργο. Οδήγησε σε μία ιεροποίηση και ανανέωση της γερμανικής γλώσσας και επηρέασε την ανάπτυξή της μέχρι τον 18ο αι.

Ένα νέο βιβλίο για τον ιστορικό Ιησού / A new book on the Historical Jesus

Από το ιστολόγιο του Michael F. Bird ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ πληροφορούμαστε ότι μέσα στις επόμενες μέρες θα κυκλοφορήσει ένα ογκοδέστατο τετράτομο έργο για τον ιστορικό Ιησού (3674 σελίδες) και με τιμή μάλλον αποτρεπτική για κάθε απλό ερευνητή (899 ευρώ). Από τα περιεχόμενα των τόμων είναι σαφές ότι πρόκειται για ένα χρήσιμο εργαλείο σε κάθε ερευνητή που θέλει να μελετήσει την πορεία της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού και κυρίως να γνωρίσει τις νέες τάσεις που επικρατούν σε αυτήν.

Tom Holmén και Stanley E. Porter (εκδ.), Handbook for the Study of the Historical Jesus, Brill 2011
ISBN: 978 90 04 16372 0

Τα περιεχόμενα των τεσσάρων τόμων μπορείτε να τα βρείτε εδώ: τόμος 1, τόμος 2, τόμος 3 και τόμος 4.

Ο Bird ωστόσο στη σχετική ανάρτηση στο ιστολόγιό του δίνει τη δυνατότητα καταφόρτωσης της δικής του μελέτης από αυτό το έργο. Για να το διαβάσετε και να το καταφορτώσετε, πατήστε εδώ (ανάρτηση του Bird).

Στο τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 104:1 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Noam Mizrahi, "The Songs of the Sabbath Sacrifice and Biblical Priestly Literature: A Linguistic Reconsideration", 35-58
Τα άσματα της Θυσίας του Σαββάτου, μίας λειτουργικής σύνθεσης, της οποίας αποσπάσματα βρέθηκαν μεταξύ των κειμένων της Νεκράς Θάλασσας, συναπαρτίζεται από 13 άσματα που περιγράφουν τον ουράνιο ναό και τους αγγέλους που υπηρετούν εκεί ως ιερείς και των οποίων το κύριο λατρευτικό καθήκον είναι να υμνούν και να δοξάζουν τον Θεό. Αυτά τα θέματα θεωρούνται γενικά ότι δηλώνουν ότι τα Άσματα συντάχθηκαν από ιερατικούς κύκλους και αντικατοπτρίζουν ένα ιερατικό πρόγραμμα και μια ιερατική κοσμοαντίληψη. Έτσι προκύπτει, για παράδειγμα, η ιερατική καταγωγή των Ασμάτων που υποστηρίχθηκε από τον Johann Maier. O Israel Knohl επίσης διέκρινε μία συνέχεια των ιερατικών παραδόσεων και αντιλήψεων στα Άσματα. Ο κύριος υπερασπιστής αυτής της αντίληψης είναι η Rachel Elior, η οποία παρουσίασε μία εκτεταμένη σύνθεση σύμφωνα με την οποία μία άμεση και συνεχής παράδοση οδηγεί από τη βιβλική ιερατική γραμματεία μέσω των κειμένων της κοινότητας του Κουμράν -και ειδικότερα των Ασμάτων - στην Hekhalot. Σύμφωνα με την Elior αυτά τα κείμενα παρουσιάζουν πολλές θεματικές, ιδεολογικές και φραστικές ομοιότητες οι οποίες αποδεικνύουν ότι πρόκειται για μέρη μίας και μοναδικής, καλά οριζόμενης γραμμής της παράδοσης, την οποία καλλιέργησαν οι ιερατικοί κύκλοι.

Brent Nongbri, "The Lord's Prayer and ΧΜΓ: Two Christian Papyrus Amulets", 59-68
Κατά τα τελευταία χρόνια εκδηλώνεται και πάλι το ενδιαφέρον για τη μελέτη των παπυρολογικών ευρημάτων ως ένα μέσο κατανόησης του αρχέγονου Χριστιανισμού. Ο συγγραφέας παρουσιάζει δύο παπύρους από την Βιβλιοθήκη Beinecke του Πανεπιστημίου του Yale. Στα 1977 το Yale αγόρασε αρκετούς παπύρους από την Γκαλερί Nefer στη Ζυρίχη. Η συλλογή περιέχει παπύρους που χρονολογούνται από την εποχή των Πτολεμαίων μέχρι τον Μεσαίωνα. Δύο από αυτούς τους παπύρους (για τους οποίους δυστυχώς δεν είναι εξακριβωμένος ο τόπος εύρεσής τους) φαίνεται ότι ήταν χριστιανικά φυλακτά.

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος της ThLZ / A new article of biblical interest in the current issue of ThLZ

Στην τρέχουσα έκδοση της Theologische Literaturzeitung 135:12 (2010) δημοσιεύεται το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Rainer Kessler, "A strange land : alttestamentliche Ethik beiderseits von Ärmelkanal und Atlantik", 1307-1322

Ένα άρθρο για την καινοδιαθηκική εκκλησιολογία στο τρέχον τεύχος του ThQ / An article on NT ecclesiology in the current issue of ThQ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Quartalschrift 190:4 (2010) δημοσιεύεται τo εξής άρθρο με θέμα την καινοδιαθηκική εκκλησιολογία:

Michael Theobald, "Kirche unter dem Gericht : neutestamentliche Anfragen an ein "seinshaftes"/"onto-theologisches" Verständnis von Kirche", 267-290

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο τεύχος του Scriptura / Some articles of biblical interest in the current issue of Scriptura

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Scriptura 3 (102)/2010 δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Hendrik J. Bosman, "The impact of death ("the king of terrors") on human dignity in Job 18:14", 387-396
• Sam Janse, "A little help or a great help? : Jesus and his time against the background of 1, 2 Maccabees and Daniel", 397-403
• Jeremy Punt, "The Aqedah in the New Testament : sacrifice, violence and human dignity", 430-445
• Jeremy Punt, "Cross-purposes in Paul? : violence of the cross, Galatians, and human dignity", 446-462
• Klaas Spronk, "The violent God of the Bible : a study on the historical background and its impact on the discussion on human dignity", 463-470
• Pieter J. Botha, "Authorship in historical perspective and its bearing on New Testament and early Christian texts and contexts", 495-510
• Danie F. O'Kennedy, "Haggai and Zechariah 1-8 : diarchic model of leadership in a rebuilding phase", 579-593

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του WJTh / Some articles of biblical interest in the current issue of WJTh

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Wiener Jahrbuch für Theologie 8 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• James A. Loader, "Synergien von intra- und intertextuellen Aspekten des Kontextes am Beispiel von Psalm 86", 13-27
• Markus: Lang, "Im Namen Pauli : methodische Überlegungen zur Exegese der paulinischen Pseudepigrapha aus rezeptionsästhetischer und hermeneutischer Perspektive", 29-41
• Markus Öhler, "'Licht für die Völker' : Jes 49,6 im lukanischen Doppelwerk", 43-53
• Wilhelm Pratscher, "Psychoanalytische Textinterpretation", 55-67
• Martin Steinmüller, "So setzte er ihn über das ganze Land Ägypten : der besondere Akzent der Josephsgeschichte in zwei spätantiken illustrierten Genesis-Handschriften", 69-83
• Christian Danz, "Hermeneutik zwischen Text und Kontext : Überlegungen zur theologiegeschichtlichen Einordnung der Bibelauslegung des jungen Schelling", 85-107
• Herman Westerink, "Unter Verdacht : Bemerkungen zu Paul Ricoeurs Symbolbegriff und Freudinterpretation", 123-134
• Gottfried Adam, "Biblische Geschichten auf Fliesen : ein Beitrag zur Hermeneutik visueller Kommunikation", 135-146
• Friedrich T. Schippper, "Zwischen wirtschaftlicher Not und israelischer Sperranlage : der Schutz des archäologischen Kulturguts in den Palästinenschen Autonomiegebieten", 199-234
• Marianne Grohmann, "'Ein guter Mensch wird satt von der Frucht seiner Taten' (Spr 14,14) : das weisheitliche Motiv der Sättigung", 281-291
• Wilhelm Pratscher, "Die Rezeption des Sprüchebuches im Neuen Testament", 293-305
• Susanne Heine, "Sophia und Christus in feministischer Perspektive : eine methodische Diskussion", 313-324
• Wolfram Reiss, "Die Rezeption der Gestalt des Propheten Hiob im Islam", 325-332
• Stefan Fischer, "(T)räume der Liebe : Träume und Räume als konstitutive Elemente des 'Canticum Canticorum'", 335-348
• Hanne Løland, "Gendered God-language in Second Isaiah", 387-401
• Kurt Niederwimmer, "Antike Dialektik und dialektische Argumentation in der paulinischen Theologie", 403-423

P. Ricoeur Για τη μετάφραση / P. Ricoeur On translation

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Πατάκη η ελληνική μετάφραση τριών κειμένων του γνωστού διανοητή Paul Ricoeur (1913-2005) τα οποία έχουν ως θέμα τους τη μετάφραση και τα προβλήματα που συνδέονται με τη μεταφραστική διαδικασία:

Paul Ricoeur, Για τη Μετάφραση. Μτφρ. Γ. Αυγουστής, επίμετρο Αλεξάνδρα Λιανέρη. Εκδόσεις Πατάκη 2010

132 σελίδες
ISBN: 9789601637235
10,60 ευρώ

Περίληψη οπισθόφυλλου
Τα τρία κείμενα που παρουσιάζονται συγκεντρωμένα εδώ συνιστούν ένα συνεκτικό σύνολο, στο πλαίσιο του οποίου ο Πολ Ρικέρ -ο οποίος, παρεμπιπτόντως, ξεκίνησε τη φιλοσοφική του σταδιοδρομία µέσω της μετάφρασης ενός βιβλίου του Έντµουντ Χούσερλ- προσπαθεί να ξεπεράσει ένα γνωστό παράδοξο: η μετάφραση είναι, από όποια θεωρητική σκοπιά και αν δει κανείς το ζήτημα, αδύνατη και παρ' όλα αυτά επιχειρείται πάντα µε επιτυχία. Ο Ρικέρ υποστηρίζει ότι πρέπει να πάψουμε να δίνουμε σημασία στις εκδηλώσεις μεροληπτικής εναντίωσης στη μετάφραση και να δούμε την τελευταία ως την πραγμάτωση μιας "ισοδυναμίας δίχως ταυτότητα". Ο θεωρητικός προβληματισμός του συνιστά μια ξεχωριστή συμβολή στο πεδίο έρευνας που μελετά τις επαφές, τις συγκρούσεις και τις αντιπαραθέσεις μεταξύ της αρχαιότητας και της νεότερης παράδοσης. Η σημασία των παρατηρήσεών του είναι προφανής για τα τεκταινόμενα στο χώρο της μετάφρασης στη νεοελληνική πολιτισμική συγκυρία. Οι καίριες και πάντα ενδιαφέρουσες προτάσεις του µας καλούν να δούμε τη μετάφραση ως ένα από τα συστατικά στοιχεία μιας πολιτισμικής δυναμικής που δομεί το δικό µας παρόν µέσω μιας εκ νέου ανάγνωσης του παρελθόντος, το οποίο κατά αυτόν τον τρόπο ζωντανεύει και πάλι.

Από την πρώτη μελέτη του μικρού αυτού τόμου ("Η μετάφραση ως πρόκληση και πηγή ευτυχίας") σταχυολογούμε ένα μικρό απόσπασμα (σσ. 15 εξ.). Μιλώντας για τη μετάφραση και παίρνοντας αφορμή από τον Μπένγιαμιν και τον Φρόυντ ο Ricoeur παρατηρεί ότι:

"...και στη μετάφραση, το έργο το οποίο διεκπεραιώνει ο μεταφραστής έχει ως αποτέλεσμα κάτι να περισώζεται και κάτι να αφήνεται να χαθεί.

"... Αυτό που έχουμε εδώ είναι η δημιουργία μιας σχέσης μεταξύ δύο συμβαλλόμενων μερών με τη διαμεσολάβηση της μεταφραστικής πράξης: από τη μια, του ξένου -ενός όρου που περιλαμβάνει το έργο, το συγγραφέα και τη γλώσσα του - και, από την άλλη, του αναγνώστη, του δέκτη δηλαδή του μεταφρασμένου κειμένου. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο μεταφραστής, ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τη μεταφορά αυτούσιου του μηνύματος από τη μια γλώσσα στην άλλη. Η δοκιμασία στην οποία αναφερθήκαμε προηγουμένως προκύπτει από αυτήν ακριβώς την ελάχιστα βολική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο μεταφραστής στο ρόλο του ως διαμεσολαβητή. Ο Φραντς Ροζεντσβάιχ έχει αναφερθεί σε αυτή τη δοκιμασία μνημονεύοντάς την ως ένα παράδοξο. Η πράξη της μετάφρασης, λέει, δε συνιστά παρά την υποταγή σε δύο αφέντες: αφενός, τον ξένο και το έργο, το οποίο αποτελεί έκφρασή του, και, αφετέρου, τον αναγνώστη, που επιθυμεί να κάνει δικό του το νόημα αυτού ακριβώς του έργου. Ένας συγγραφέας ξένος, ανοίκειος, και ένας αναγώστης που μοιράζεται την ίδια γλώσσα με το μεταφραστή. Αυτό το παράδοξο αποτελεί στην πραγματικότητα μέρος μιας προβληματικής μοναδικής στην ιδιοτυπία της, μιας προβληματικής η οποία έχει επικυρωθεί στη συνείδησή μας με διττό τρόπο: με μια υπόσχεση πίστης και μια υποψία προδοσίας.."

Το εσχατολογικό κήρυγμα του Παύλου / Paul's eschatological message

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht ένα νέο βιβλίο στη σειρά Bonner Biblische Beiträge με θέμα το εσχατολογικό κήρυγμα του Παύλου και ειδικότερα στις τρεις επιστολές του προς Θεσσαλονικείς, προς Κορινθίους και προς Φιλιππησίους:

Stephan Schapdik, Eschatisches Heil mit eschatischer Anerkennung: Exegetische Untersuchungen zu Funktion und Sachgehalt der paulinischen Verkündigung vom eigenen Endgeschick im Rahmen seiner Korrespondenz an die Thessalonicher, Korinther und Philipper (Bonner Biblische Beiträge 164), Göttingen 2010

556 σελίδες
ISBN 978-3-89971-610-8

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Η συζήτηση για την παύλεια εσχατολογία έχει μάλλον υποχωρήσει στο χώρο της καινοδιαθηκικής έρευνας κατά τα τελευταία χρόνια και σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να την αναθερμάνει. Ο συγγραφέας της μελέτης εξετάζει τα εσχατολογικά μοτίβα (δευτέρα παρουσία, ανάσταση, μεταμόρφωση και κρίση) που απαντούν στις τρεις γνήσιες επιστολές του Παύλου και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Παύλος για τη διαμόρφωση και την επιλογή τους καθοδηγείται από την ίδια την κοινότητα στην οποία απευθύνεται. Η εσχατολογία του επομένως διαμορφώνεται σε μία καθημερινή βάση και ποτέ δε διατυπώνεται με συστηματικό τρόπο. Ωστόσο και παρόλες τις διαφοροποιήσεις καθώς και τον περιστασιακό της χαρακτήρα, υπάρχουν στοιχεία που βεβαιώνουν την ύπαρξη ευέλικτων αλλά θεμελιωδών συνισταμένων στην εσχατολογική του σκέψη. Αυτές επικεντρώνονται κυρίως στη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, η οποία αντιπροσωπεύει ότι μόνο τη στιγμή της μεσσιανικής εκπλήρωσης αλλά και τη στιγμή που ο Παύλος προσμένει ότι θα αναγνωρισθεί το αποστολικό του έργο. Έτσι η δική του τύχη καθορίζεται κατά πολύ από την κατάσταση των κοινότητών του και την αύξηση των μελών τους στην πίστη.

Κατάλογος βιβλικών και εξωβιβλικών κειμένων σε παπύρους του 2ου & 3ου αι. / List of biblical and non biblical Christian texts in papyri of 2nd / 3rd c

Ο Larry Hurtado ανάρτησε στο ιστολόγιό του έναν κατάλογο των κειμένων -βιβλικών και εξωβιβλικών χριστιανικών- που διασώζονται σε παπύρους του 2ου και 3ου αι. μ.Χ. Ο κατάλογος αυτός είναι η αναθεωρημένη εκδοχή παλαιότερου καταλόγου που είχε δημοσιευθεί ως παράρτημα στο εξαιρετικό βιβλίο του Hurtado, The Earliest Christian Artifacts (2006). Για να διαβάσετε τον κατάλογο και να τον καταφορτώσετε σε μορφή pdf, πατήστε εδώ.

Η επόμενη συνάντηση του Biblicum / The next meeting of Biblicum

Tην Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2011 και ώρα 7.30μ.μ. θα πραγματοποιηθεί η τρίτη συνάντηση του Biblicum στην αίθουσα συνεδριάσεων.

Εισηγήτρια: Ελένη Κασάπη, Καθηγήτρια - Αναπλ. Πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Θέμα εισήγησης:
"Προτεραιότητες στη μετάφραση ιερών κειμένων και μηχανισμοί σημασιολογικής κατανόησής τους"

Στη σειρά JAJ Supplements / In the series JAJ Supplements

Στη σειρά Journal of Ancient Judaism Supplements (συμπληρωματική στο περιοδικό Journal of Ancient Judaism) έχουν ήδη κυκλοφορήσει τρία αξιόλογα βιβλία:

Ruth Sander / Kerstin Mayerhofer (eds.), Retrogade Hebrew and Aramaic Dicitonary, (JAJ Suppl 1), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010
258 σελίδες
ISBN 978-3-525-55007-6

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Αυτό το λεξικό σκοπό έχει να αποκαταστήσει κυρίως τα κείμενα του Κουμράν και ιουδαϊκές επιγραφές, τα οποία διασώζονται μόνο αποσπασματικά. Στη συλλογή περιλαμβάνονται τα κείμενα μέχρι το 135 μ.Χ. Στο παράρτημα συμπεριλαμβάνονται και οι πάπυροι της Ελεφαντίνης και τα λόγια του Achikar. Στο αντίστροφο αυτό λεξικό λαμβάνονται υπόψη οι μελέτες κυρίως των τελευτών 50 χρόνων.

Αrmin Lange / Eric M. Meyers / Bennie H. Reynolds III / Randall G. Styers (eds.), Light Against Darkness. Dualism in Ancient Mediterranean Religion and the Contemporary World, (JAJ Suppl 2), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010
368 σελίδες
84,95 €
ISBN 978-3-525-55016-8

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Ο τόμος περιέχει μελέτες οι οποίες καθιστούν σαφή τη δύναμη και την ανθεκτικότητα της δυαλιστικής σκέψης. Ο δυαλισμός αποδείχθηκε ένα ισχυρό πολιτισμικό εργαλείο για την οργάνωση και κατανόηση της πραγματικότητας. Iδιαίτερα σε εποχές κοινωνικής πίεσης και ψυχολογικής ανασφάλειας μπορεί να προσφέρει ένα πλέγμα σχέσεων που παρέχει προσανατολισμό στον κόσμο και μία σαφή αίσθηση ταυτότητας. Την ίδια στιγμή ωστόσο υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα τα οποία τίθενται όσον αφορά στις κοινωνικές συνέπειες αυτής της δυαλιστικής σκέψης. Όπως αποδεικνύει η ιστορία , η δυαλιστική αντίληψη συχνά χρησιμοποιήθηκε για να νομιμοποιηθεί η πολιτισμική δαιμονοποίηση και για να εκλογικευθεί η βία. Σε ένα βαθύτερο επίπεδο μία δυαλιστική κοσμοαντίληψη μπορεί να επισκιάσει την πολυφωνία. Οι μελέτες του παρόντος τόμου αντιμετωπίζουν τον δυαλισμό μέσα σε ένα ευρύ ιστορικό φάσμα και από ποικίλες μεθοδολογικές προοπτικές.

Albert I. Baumgarten / Hanan Eshel / Ranon Katzoff / Shani Tzoreff (eds.), Halakhah in Light of Epigraphy, (JAJ Suppl 3), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2011
303 σελίδες
69,95 €
ISBN 978-3-525-55017-5

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Στον παρόντα τόμο περιέχονται οι εισηγήσεις που έγιναν στο συνέδριο με τον τίτλο “Halakhah in Light of Epigraphy” (29 Μαΐου - David and Jemima Jeselsohn Center for Epigraphy at Bar-Ilan University). Ως πηγαίο υλικό για τις εισηγήσεις χρησιμοποιήθηκαν οι πάπυροι, τα κείμενα της Νεκράς Θαλάσσης και οι επιγραφές, κείμενα τα οποία έχουν πλουτίσει τη γνώση μας για τον αρχαίο Ιουδαϊσμό και προσφέρουν μία πρόκληση στη σύγχρονη έρευνα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι τα ραββινικά κείμενα είναι κανονιστικά. Μας αποκαλύπτουν πώς οι συγγραφείς τους πίστευαν ότι έπρεπε να ζήσει κανείς κι όχι τις λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής. Ένα από τα κεντρικά ζητήματα που συζητήθηκαν στο συνέδριο είναι πώς αυτά τα χαλακικά κείμενα μπορούν να συνδυασθούν με τα νέα ευρήματα, τα οποία καταγράφουν στιγμές της καθημερινής ζωής. Επίσης κεντρική ιδέα του συνεδρίου ήταν ο σημαντικός ρόλος τον οποίο διαδραμάτιζε η Halakha στον αρχαίο Ιουδαϊσμό.

Το τρέχον τεύχος του SJOT / The current issue of SJOT

Στο τρέχον τεύχος του Scandinavian Journal of Old Testament 24:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Juha Pakkala, "What Do We Know about Geshur?", 155-73
  
• Moshe Reiss, "The Actions of Abraham: A Life of Ethical Contradictions", 174-192
  
• David Rothstein, "Leviticus 17,3-4, Deuteronomy 12,20-21: Exegesis and Intertextuality as Reflected in the Ancient Textual Witnesses and Second Temple Sources", 193-207
  
• Markus Saur, "Ezekiel 26-28 and the History of Tyre", 208-221
  
• Adam Miglio, "Ordeal, Infidelity, and Prophetic Irony in Jeremiah 2,1-9", 222-234
  
• Thomas Gudbergsen, "The Unity of Gen 2,4", 235-252
  
• Bernard Gosse, "Les promesses faites à David en Is 55,3-5 en relation avec le Psautier et les développements en Is 56ss.", 253-267
  
• David Kahan, "A Biblical Encounter with a Christian Named God", 268-286
  
  
  
  
  
  

Η ελληνική μετάφραση της Π.Δ. και ο Ιουδαϊσμός του Βυζαντίου / The Greek translation of the OT and Byzantine Judaism

Με το θέμα ασχοληθήκαμε λίγες μέρες νωρίτερα (βλ. εδώ). Σήμερα επανερχόμαστε με αφορμή δύο νέα δημοσιεύματα. Το πρώτο είναι ένα δημοσίευμα στην ηλεκτρονική έκδοση του Past Horizons (πατήστε εδώ), όπου παρουσιάζονται λεπτομέρειες σχετικά με την εύρεση και τη σημασία των χειρογράφων της Cairo Geniza. Από όσο διαβάζουμε στο δημοσίευμα τα χειρόγραφα περιέχουν όχι μόνο τμήματα της μετάφρασης των Ο΄ αλλά και του Ακύλα. Η δεύτερη είδηση είναι η ιστοσελίδα Τhe Greek Bible in Byzantine Judaism, όπου έχουν αναρτηθεί ψηφιοποιημένες οι σελίδες των εν λόγω χειρογράφων και δίνονται στοιχεία για τα χειρόγραφα (χρονολογούνται στον 11ο με 12ο αι.). Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

BBC 1: Η Γέννηση / BBC 1: The Nativity

Τις μέρες των Χριστουγέννων το τηλεοπτικό κανάλι BBC One πρόβαλε στην αγγλική τηλεόραση τη δραματοποιημένη ιστορία της Γέννησης του Ιησού (Τhe Nativity). Πρόκειται για μία σειρά τεσσάρων ημίωρων επεισοδίων, η οποία επικεντρώνεται στα γεγονότα, που έλαβαν χώρα, από τον αρραβώνα της Μαριάμ και τον ευαγγελισμό μέχρι και τη γέννηση στη Βηθλεέμ. Η σειρά σχολιάστηκε γενικά θετικά τόσο στον αγγλικό τύπο (βλ. για παράδειγμα το δημοσίευμα στην Independent, όσο και σε διάφορα βιβλικά ιστολόγια (βλ. για παράδειγμα τα σχόλια του Matt Page). Καθώς είχα την ευκαιρία να την δω, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις γι' αυτήν. Πρόκειται για μια φιλόδοξη προσπάθεια, η οποία, από όσο αναφέρεται στο διαδίκτυο, έλαβε υπόψη της τη γνώμη καινοδιαθηκολόγων (βλ. το δημοσίευμα της Helen Bond).

Αυτό που χαρακτηρίζει την ταινία είναι ο ανθρώπινος χαρακτήρας της κι ο συγκρατημένος ρεαλισμός της. Άλλωστε αυτό ήταν κάτι που το ίδιο το κανάλι πρόβαλε στη διαφημιστική του καμπάνια ("Four-part drama revealing the human story beneath the classic biblical tale"). Όλα τα στοιχεία που μας είναι γνωστά από την αφήγηση των ευαγγελίων (Ματθαίου και Λουκά) είναι εδώ, τοποθετημένα σε μία διαφορετική σειρά, χωρίς το θεολογικό χρωματισμό τον οποίο προσλαμβάνουν μέσα στην ευαγγελική διήγηση, χωρίς όμως και να αποκλείουν το θαυμαστό, αν κι αυτό πλέον αποδεικνύεται αντικείμενο της προσωπικής υπαρξιακής πάλης, στην οποία εστιάζει το σενάριο. Η εσωτερική πάλη του Ιωσήφ, της Μαριάμ αλλά και των μάγων και του βοσκού Θωμά (που πρέπει να παλέψει μεταξύ της ειρηνικής προσδοκίας ενός Μεσσία ή της βίαιης αντίστασης κατά των Ρωμαίων) καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας. Και φυσικά εκεί είναι κι ο Ηρώδης, ανήμπορος ουσιαστικά και επικίνδυνος, γεμάτος φοβίες και μίσος αλλά κι οι Μάγοι με τις δικές τους μεταφυσικές ανησυχίες.

Οι βασικές πηγές της ιστορίας είναι, από όσο μπορώ να διαπιστώσω, οι σχετικές αφηγήσεις στο κατά Ματθαίον και κατά Μάρκον αλλά και η χριστιανική παράδοση, όπως αυτή διαμορφώθηκε μέσα στους αιώνες. Έτσι οι γονείς της Μαριάμ, οι οποίοι ωστόσο ζουν και αγωνιούν για την αποκατάσταση της κόρης τους και στη συνέχεια κατά την εγκυμοσύνη της για την ασφάλειά της, ονομάζονται Ιωακείμ και Άννα, όπως δηλαδή μας είναι γνωστοί από το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου. Oι μάγοι είναι τρεις, όπως τους θέλει η εικονογραφική παράδοση και φέρουν τα γνωστά κυρίως στη Δύση ονόματα Μελχιόρ, Κάσπαρ και Βαλτάσαρ. Η τελική σκηνή της προσκύνησης μέσα στη φάτνη, όπου παρόντα είναι φυσικά το παραδοσιακό γαϊδουράκι και το βόδι, θυμίζει τις δυτικές εικόνες της Γέννησης με τη Μαριάμ-Παναγία ντυμένη με γαλάζιο πέπλο (βλ. φωτό). Ταυτόχρονα η ιστορία παρουσιάζει με αρκετό ρεαλισμό την πολιτική κατάσταση της εποχής: τελώνες και σκληρή φορολογία, Ηρώδης και Ρωμαίοι, ένοπλη αντίσταση κατά των Ρωμαίων, κοινωνικές τάξεις και καθημερινή ζωή στην Παλαιστίνη. Φυσικά σε πολλά σημεία η ιστορία φαίνεται να απομακρύνεται από την ιστορική πραγματικότητα της εποχής: η Ναζαρέτ παρουσιάζεται σα μια μεγάλη σχετικά πόλη, κάτι που μάλλον δεν ήταν, οι ραββίνοι διαδραματίζουν ένα ρόλο απόλυτα καθοριστικό στη ζωή των κατοίκων της υπαίθρου (βλ. την ανάμειξή τους στην επιλογή συζύγου για τη Μαριάμ) και ο τρόπος που οι Μάγοι ερμηνεύουν τα γεγονότα θυμίζει τη φωνή των ευαγγελιστών (δεν απουσιάζει και η φράση "και ο Λόγος σαρξ εγένετο" από το κατά Ιωάννην, την οποία λέει ένας Μάγος προσκυνώντας το θείο βρέφος και ο χαρακτηρισμός του Βρέφους ως Αμνού του Θεού και φυσικά η αναφορά σε διάφορες προφητείες της Π.Δ., οι οποίες ερμηνεύθηκαν από την πρώτη εκκλησία χριστολογικά και δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι έτσι κατανοούνταν από τους Ιουδαίους της εποχής του Ιησού).

Ο σεναριογράφος ενσωμάτωσε στην ιστορία του πολλά ερμηνευτικά στοιχεία. Έτσι οι μάγοι "ἐξ ἀνατολῶν" του κατά Ματθαίον γίνονται αστρονόμοι που μελετούν τα άστρα στην Αστρονομική Σχολή της Βαβυλώνας. Ο φωτεινός αστέρας είναι το αποτέλεσμα της σύνοδου του πλανήτη Δία με άλλα αστρικά σώματα, αν και από όσο γνωρίζω, η θέση αυτή στην έρευνα δεν είναι ευρέως αποδεκτή και μάλλον είναι απίθανο να ήταν σε θέση οι Μάγοι να συμπεράνουν από αυτό το φαινόμενο το ακριβές σημείο όπου έλαβε χώρα η γέννηση του Ιησού. Ωστόσο αυτό το στοιχείο συμβάλλει στο δραματικό χαρακτήρα της ιστορίας, καθώς σε διάφορες στιγμές της ιστορίας προβάλλεται η εξέλιξη της κίνησης των πλανητών που θα δημιουργήσουν το φαινόμενο του άστρου της Βηθλεέμ. Η ιστορία της ταινίας The Nativity είναι μία πορεία διαφορετικών προσώπων που κινούνται όλα - χωρίς το καθένα να το συνειδητοποιεί πάντα - προς ένα σημείο κι ένα γεγονός, στο στάβλο της Βηθλεέμ και στη γέννηση του Ιησού-Μεσσία. Κι η κίνηση των άστρων, η οποία φαίνεται κατά κάποιον τρόπο να προδιαγράφει και να προκαθορίζει τον τόπο και τον χρόνο, δηλώνει το υπερφυσικό και πέρα από τον άνθρωπο στοιχείο της θεϊκής βούλησης (βλ. και τη συζήτηση του Ιωσήφ και της Μαριάμ κοιτώντας τον ουρανό της Ναζαρέτ για τη θεϊκή παρουσία και μέριμνα). Ο σεναριογράφος υιοθετεί για τον Ιωσήφ την παραδοσιακή αντίληψη ότι ήταν ξυλουργός κι αφήνει την άλλη εκδοχή (να ήταν λιθοδόμος, όπως έχει επίσης υποστηριχθεί) στον πιθανό υποψήφιο αρραβωνιαστικό της Μαριάμ (τον οποίο όμως οι γονείς της Μαριάμ απορρίπτουν). Επίσης η Μαριάμ έχει μια αδελφή, μία επινόηση του σεναρίου, παντρεμένη με έναν ψαρά ονόματι Σίμωνα (προφανώς για να γίνει και η σύνδεση του Ιησού με τον κόσμο των ψαράδων) και με τέσσερα παιδιά (ίσως για να εξηγήσει το πρόβλημα των αδελφών του Ιησού, τους οποίους μάλλον θεωρεί εξαδέλφιά του;).

Όπως προέγραψα, όλα τα στοιχεία της βιβλικής ιστορίας κι όλα τα πρόσωπα είναι εδώ. Αλλάζουν όμως συχνά θέση και αποκτούν περισσότερο δραματικό και ανθρώπινο χαρακτήρα. Αναφέρω δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα: η συνάντηση της Μαριάμ με την Ελισσάβετ είναι το πρώτο. Δεν υπάρχει η αναφορά στο σκίρτημα του βρέφους της Ελισσάβετ (αν και η Ελισσάβετ πιάνει την κοιλιά της, μόλις συναντά τη Μαριάμ, το οποίο είναι ίσως ένας υπαινιγμός) κι αυτός που ερμηνεύει όσα συμβαίνουν στην Μαριάμ είναι ο βουβός Ζαχαρίας, ο οποίος γράφει την προφητεία του Ησαΐα ("ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστὶ ἕξει"). Το ιστορικό ερώτημα βέβαια είναι, εάν ένας λευίτης της Παλαιστίνης θα κατέφευγε στην ελληνική μετάφραση του σχετικού χωρίου (το εβραϊκό δεν έχει τη λέξη "παρθένος" ως γνωστόν). Μέρος του χαιρετισμού της Ελισσάβετ γίνεται στη συνέχεια τμήμα του παραμυθητικού προς την προβληματισμένη Μαριάμ λόγου της. Το άλλο παράδειγμα είναι η συνάντηση των Μάγων με τον Ηρώδη, η οποία δε λαμβάνει τελικά χώρα, αλλά τους μάγους συναντά στην έρημο ένας Έλληνας αξιωματικός του Ιουδαίου βασιλιά, στον οποίο οι Μάγοι αποκαλύπτουν όσο το δυνατόν λιγότερα. Μάλιστα για να αποφύγουν τη συνάντησή τους με το βασιλιά οι Μάγοι καταφεύγουν σε ένα τέχνασμα (στέλνουν το καραβάνι τους πίσω στη Βαβυλώνα κι οι ίδιοι κρυφά πορεύονται προς την Βηθλεέμ).

Βασικός άξονας της ιστορίας τώρα είναι η ανθρώπινη πλευρά των γεγονότων. Αυτό καθίσταται σαφές από τον ρεαλιστικό και ζεστό συχνά διάλογο, το χιούμορ κάποιες φορές της ιστορίας (στην περίπτωση του Ιωσήφ που ετοιμάζεται να κτίσει ένα σπίτι γι' αυτόν και τη μέλλουσα σύζυγό του) και την προσθήκη πολλών λεπτομερειών άγνωστων ή και αντίθετων από τη βιβλική ιστορία. Έτσι η κυοφορούσα Μαριάμ γίνεται θύμα επίθεσης με πέτρες (υπαινιγμός στην τιμωρία που προβλεπόταν σε μοιχαλίδες) στην αγορά της Ναζαρέτ, ο ραββίνος δε δέχεται να την προστατεύσει στη συναγωγή (εδώ βλέπω μια κάποια κριτική στη στενή τήρηση του Νόμου εις βάρος της αγάπης και παραπέμπει και στη γνωστή ιστορία του κατά Ιωάννην) και στη Βηθλεέμ κανείς δε δέχεται να φιλοξενήσει τους Ιωσήφ και Μαριάμ, επειδή το παιδί που φέρει μέσα της η Μαριάμ δεν είναι του Ιωσήφ. Εδώ το σενάριο απομακρύνεται κατά πολύ από την βιβλική αφήγηση, αφού κάτι τέτοιο δεν υπονοείται στα ευαγγελικά κείμενα. Αντίθετα - τουλάχιστον αργότερα - ο Ιησούς χαρακτηρίζεται ως υιός του Ιωσήφ, κάτι που ίσως δηλώνει ότι η πραγματική καταγωγή του παρέμεινε ένα μυστικό της οικογένειάς του. Σκοπός αυτές οι προσθήκες έχουν να εντείνουν τη δραματική ένταση και να τονίσουν ακόμη περισσότερο την υπαρξιακή πάλη και τη δύναμη των κεντρικών προσώπων της ιστορίας. Άλλωστε αυτή η πορεία από την αμφιβολία στην πίστη (η οποία για τον Ιωσήφ διαρκεί σε όλη την ταινία) είναι ένα βασικό στοιχείο της αφήγησης και ένα σημείο ταύτισης του σύγχρονου θεατή του 21ου αιώνα με τα πρόσωπα και τα γεγονότα της. Η γέννηση και τα γεγονότα που οδηγούν σε αυτήν μπορούν να γίνουν αποδεκτά μόνο μέσα από την πίστη κι αυτό αποτελεί ένα από τα μηνύματα της ταινίας, ότι δηλαδή πέρα από τη ρεαλιστική διάσταση, η οποία αφήνει λίγο χώρο για το υπερφυσικό, υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα της πίστης, αλλά αυτή είναι αποτέλεσμα πίστης και καθαρής προαίρεσης. Σε αυτήν την κατεύθυνση οδηγεί κατά τη γνώμη μου και η απαγγελία (από τον Γαβριήλ) στην τελευταία σκηνή της ταινίας των μακαρισμών για τους καθαρούς στην καρδιά που θα δούν τον Θεό κτλ.

Οι μακαρισμοί ωστόσο συνδέονται άμεσα και με ένα άλλο στοιχείο της ταινίας. Αν υπάρχει μία κεντρική και διήκουσα θεολογική έννοια στην ταινία, αυτή είναι η γέννηση του Μεσσία-Χριστού, που θα είναι Υιός του Θεού και θα κατάγεται από τη γενιά του Δαυίδ κι ο οποίος θα φέρει μια διαφορετική βασιλεία στους ανθρώπους (αυτήν που αποκαλύπτει τελικά η ταινία μέσα από τους μακαρισμούς κι η οποία βρίσκεται πολύ μακριά από την ένοπλη εξέγερση του Θωμά ή την πολιτική εξουσία του Ηρώδη). Βέβαια ο τρόπος που παρουσιάζεται αυτή η μεσσιανική προσδοκία στην ταινία είναι μάλλον αναχρονιστικός. Δεν είμαστε και τόσο βέβαιοι ότι όλος ο ιουδαϊκός λαός έτσι κατανοούσε τον Μεσσία ή ότι γενικά στον Ιουδαϊσμό με αυτόν τον τρόπο ερμηνεύονταν οι προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης ούτε φυσικά ότι οι πιθανές μεσσιανικές ιουδαϊκές προσδοκίες ήταν γνωστές και σε άλλους λαούς και μάλιστα με τόσες λεπτομέρειες. Ωστόσο πέρα από αυτήν την θεολογική υπερβολή του σεναρίου η ιδέα είναι σαφώς σημαντική και σύμφωνη και με τη συνοπτική παρουσίαση της επίγειας δράσης του Ιησού.

Στα δυνατά σημεία της ταινίας θα μπορούσαμε να προσμετρήσουμε τις πολύ καλές ερμηνείες των ηθοποιών που ενσαρκώνουν τα διάφορα πρόσωπα της ιστορίας και τον πολύ ανθρώπινο διάλογο (από τον οποίο βέβαια δε λείπουν τα αναχρονιστικά στοιχεία, όπως για παράδειγμα η προτροπής της μαίας στον Ιωσήφ να κρατήσει το χέρι της Μαριάμ κατά τον τοκετό ("you can hold her hand") κι η ικανότητα τελικά του σεναρίου να μην καταστρέφει για χάρη ενός ρεαλισμού και μίας "πιστής" ιστορικής αναπαράστασης το στοιχείο του υπερφυσικού διατηρώντας όμως ταυτόχρονα το ρόλο του ανθρώπου στις αποφάσεις και στα γεγονότα τα οποία αποτελούν έκφραση του θεϊκού σχεδίου και θελήματος.

Η γενική μου εκτίμηση είναι ότι πρόκειται για μια αξιόλογη δουλειά κι ένα πολύ καλό παράδειγμα πρόσληψης της βιβλικής ιστορίας και επαναφήγησής της μέσα στην εκλογικευμένη συνάφεια του 21ου αιώνα.

Biblical Studies Carnival για τον Δεκέμβριο

Αναρτήθηκε στο ιστολόγιο του Joseph Kelly כל־האדם η μηνιαία ανασκόπηση των αναρτήσεων στα ιστολόγιο βιβλικού περιεχομένου. Για να διαβάσετε την πολύ καλή παρουσίαση, πατήστε εδώ.

Μετάφραση των Ο΄ και χειρόγραφα της Cairo Geniza / Septuagint and the Cairo Geniza Manuscripts

Στην ηλεκτρονική έκδοση της cambridge news έχει αναρτηθεί η είδηση ότι ο καθηγητής των Εβραϊκών και Ιουδαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Cambridge Nicholas de Lange εντόπισε μεταξύ των χειρογράφων αυτής της συλλογής κάποια που διασώζουν την ελληνική μετάφραση του κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης γραμμένη όμως με εβραϊκά γράμματα. Γενικά επικρατεί η άποψη ότι οι Ιουδαίοι της Διασποράς έπαψαν να χρησιμοποιούν στις συναγωγές τους την ελληνική μετάφραση της Βίβλου τους μετά την επικράτηση του χριστιανισμού, ο οποίος οικειοποιήθηκε την ελληνική μετάφραση των Ο΄. Τα χειρόγραφα, που εντόπισε ο de Lange και τα οποία τοποθετούνται στην εποχή της βυζαντινής αυτοκρατορίας (το άρθρο μιλά για 1000 χρόνια μετά την μετάφραση των Ο΄ δε δίνουν όμως ακριβέστερη χρονολόγηση) βεβαιώνουν σύμφωνα με το δημοσίευμα ότι το ελληνικό κείμενο συνέχισε να χρησιμοποιείται στις συναγωγές της βυζαντινής αυτοκρατορίας.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

(Πηγή: PaleoJudaica)

[A.Τ.: Ανάλογο φαινόμενο διγλωσσίας παρατηρείται στις ιουδαϊκές επιγραφές από τις συναγωγές της Ρώμης κατά την αυτοκρατορική περίοδο (βλ. για παράδειγμα Silvia Cappeletti, "Latin Inscriptions in Greek characters, Greek inscriptions in Latin characters: a Study of the Jewish Evidence in Rome", Bulletin of Judaeo-Greek Studies 39 (2006-2007), 28-34), όπου λατινικά κείμενα γράφονται με ελληνικούς χαρακτήρες ή ελληνικά κείμενα γράφονται με λατινικούς χαρακτήρες. Πρόκειται για ένα σύνθετο φαινόμενο, το οποίο δεν έχει ασφαλώς μία μόνο εξήγηση. Μία απάντηση ωστόσο ίσως μπορεί να δώσει η θεωρία της ταυτότητας και σύμφωνα με αυτήν η ανάγκη κάθε κοινότητας (ιδιαίτερα όταν είναι μειονότητα) να δηλώσει τα όριά της όχι κατ΄ ανάγκην πάντοτε επιθετικά. Έχει ήδη επισημανθεί η άμεση σχέση μεταξύ κειμένου και ταυτότητας στις κοινωνίες της αρχαίας Μεσογείου. Επίσης έχει περιγραφεί η διαλεκτική φύση της ταυτότητας, η οποία αποτελεί συνισταμένη της αυτοσυνειδησίας της ομάδας και της γνώμης που έχει γι' αυτήν το περιβάλλον και εκδηλώνεται από τη μία ως κοινωνική ενσωμάτωση και από την άλλη ως συσπείρωση της ομάδας. Μέσα σε αυτήν τη διαδικασία οι ομάδες επιλέγουν συγκεκριμένα μεγέθη του πολιτισμικού τους πλούτου -μεταξύ αυτών και κείμενα- και τα χρησιμοποιούν ως μέσο δήλωσης της ταυτότητάς τους. Τι συμβαίνει όμως, όταν δυο ομάδες επιλέγουν το ίδιο μέσο δήλωσης της ταυτότητάς τους - στην περίπτωσή μας την ελληνική Π.Δ.; Σε αυτήν την περίπτωση φαίνεται ότι η διαφοροποίηση γίνεται σε ένα άλλο επίπεδο. Για παράδειγμα η επιλογή της εβραϊκής γραφής μεταγραφής του ελληνικού κειμένου μπορεί να εκφράζει την επιθυμία αυτών των κοινοτήτων, οι οποίες ήταν ελληνόφωνες τουλάχιστον στο χώρο της λατρείας, να δηλώσουν τη διαφορετική τους ταυτότητα από τις χριστιανικές κοινότητες που χρησιμοποιούν και οικειοποιούνται το ίδιο κείμενο μέσα από την επιλογή μίας άλλης γλώσσας.]

Ευχές / New Year Wishes

Καλή χρονιά

με υγεία, χαρά, ειρήνη στις καρδιές μας, σοφία, διάκριση και αγάπη!