Ένα νέο βιβλίο για τις σχέσεις Ιουδαϊσμού και πρώτης Εκκλησίας στις Πράξεις / A new book on the relation between Judaism and Church in the Acts

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter ένα νέο βιβλίο για το ρόλο του Ιουδαϊσμού στη διαμόρφωση της ταυτότητας της πρώτης Εκκλησίας σύμφωνα με το βιβλίο των Πράξεων.

Simon David Butticaz, L'identité de l'Église dans les Actes des apôtres: De la restauration d'Israël à la conquête universelle (BΖΝW 174), de Gruyter, Berlin 2010
ΙSBN: 978-3-11-022954-7
130 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η παρούσα μονογραφία είναι μία επεξεργασμένη μορφή της διδακτορικής διατριβής που υποβλήθηκε τον Νοέμβριο του 2009 στο Πανεπιστήμιο της Λωζάννης (Ελβετία). Έχει ως αφετηρία της ένα σημαντικό ζήτημα που απασχολεί την καινοδιαθηκική επιστήμη: μία αξιολόγηση της σχέσης των έργων του Λουκά και ειδικότερα των Πράξεων με την χριστιανική πίστη. Αυτό το ερώτημα έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Ο συγγραφέας επανεξετάζει το ερώτημα λαμβάνοντας υπόψη το σκοπό του ιστοριογραφικού έργο του Λουκά και δίνοντας έμφαση στο θέμα της ταυτότητας. Έτσι προσεγγίζει τη συγκεκριμένη προβληματική από μία διαφορετική οπτική.

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του KuD / Two articles of biblical interest in the current issue of KuD

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Kerygma und Dogma 57:1 (2011) δημοσιεύεται και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Christoph Levin, "Das Alte Testament und die Predigt des Evangeliums", 41-55
Ο συγγραφέας διερευνά το ερώτημα πώς η Παλαιά Διαθήκη ως μη χριστιανικό κείμενο μπορεί να αξιοποιηθεί στο κήρυγμα του ευαγγελίου.

Christina Hoegen-Rohls, "Biblia deutsch. Ein Rückblick auf Luthers Bibelübersetzung und Bibelsprache aus aktuellem Anlass", 56-87
Στο Μεσαίωνα δεν υπήρχε μία γερμανική μετάφραση όλης της Βίβλου αλλά μονάχα ποιητικές παραφράσεις συγκεκριμένων τμημάτων της Π.Δ. ή της Κ.Δ. που θεωρούνταν πολύ σημαντικές. Ένα σημαντικό παράδειγμα είναι μία παράφραση της Βίβλου από την καρολίνια περίοδο με τον τίτλο "Heiland" η οποία στηρίχθηκε στο Διατεσσάρων του Τατιανού. Οι πρώτες μεταφράσεις της Βίβλου στην ομιλούμενη γερμανική έλαβαν χώρα για πρώτη φορά το 14ο αι. Η σημαντικότερη από αυτές είναι η Βίβλος Mentelin του 1466. Eνώ όλες οι γερμανικές μεταφράσεις του ύστερου Μεσαίωνα στηρίχθηκαν στη λατινική Βουλγάτα, ο Λούθηρος χρησιμοποίησε για τη μετάφραση της Κ.Δ. την ελληνική έκδοση του Εράσμου και για την Π.Δ. δύο αντίτυπα της εβραϊκής Βίβλου. Η μετάφραση ολόκληρης της Βίβλου, η οποία κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα 1534 και αναθεωρήθηκε αρκετές φορές από τον Λούθηρο και τους φίλους του, μαρτυρεί σημαντικό ερμηνευτικό έργο. Οδήγησε σε μία ιεροποίηση και ανανέωση της γερμανικής γλώσσας και επηρέασε την ανάπτυξή της μέχρι τον 18ο αι.

Ένα νέο βιβλίο για τον ιστορικό Ιησού / A new book on the Historical Jesus

Από το ιστολόγιο του Michael F. Bird ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ πληροφορούμαστε ότι μέσα στις επόμενες μέρες θα κυκλοφορήσει ένα ογκοδέστατο τετράτομο έργο για τον ιστορικό Ιησού (3674 σελίδες) και με τιμή μάλλον αποτρεπτική για κάθε απλό ερευνητή (899 ευρώ). Από τα περιεχόμενα των τόμων είναι σαφές ότι πρόκειται για ένα χρήσιμο εργαλείο σε κάθε ερευνητή που θέλει να μελετήσει την πορεία της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού και κυρίως να γνωρίσει τις νέες τάσεις που επικρατούν σε αυτήν.

Tom Holmén και Stanley E. Porter (εκδ.), Handbook for the Study of the Historical Jesus, Brill 2011
ISBN: 978 90 04 16372 0

Τα περιεχόμενα των τεσσάρων τόμων μπορείτε να τα βρείτε εδώ: τόμος 1, τόμος 2, τόμος 3 και τόμος 4.

Ο Bird ωστόσο στη σχετική ανάρτηση στο ιστολόγιό του δίνει τη δυνατότητα καταφόρτωσης της δικής του μελέτης από αυτό το έργο. Για να το διαβάσετε και να το καταφορτώσετε, πατήστε εδώ (ανάρτηση του Bird).

Στο τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 104:1 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Noam Mizrahi, "The Songs of the Sabbath Sacrifice and Biblical Priestly Literature: A Linguistic Reconsideration", 35-58
Τα άσματα της Θυσίας του Σαββάτου, μίας λειτουργικής σύνθεσης, της οποίας αποσπάσματα βρέθηκαν μεταξύ των κειμένων της Νεκράς Θάλασσας, συναπαρτίζεται από 13 άσματα που περιγράφουν τον ουράνιο ναό και τους αγγέλους που υπηρετούν εκεί ως ιερείς και των οποίων το κύριο λατρευτικό καθήκον είναι να υμνούν και να δοξάζουν τον Θεό. Αυτά τα θέματα θεωρούνται γενικά ότι δηλώνουν ότι τα Άσματα συντάχθηκαν από ιερατικούς κύκλους και αντικατοπτρίζουν ένα ιερατικό πρόγραμμα και μια ιερατική κοσμοαντίληψη. Έτσι προκύπτει, για παράδειγμα, η ιερατική καταγωγή των Ασμάτων που υποστηρίχθηκε από τον Johann Maier. O Israel Knohl επίσης διέκρινε μία συνέχεια των ιερατικών παραδόσεων και αντιλήψεων στα Άσματα. Ο κύριος υπερασπιστής αυτής της αντίληψης είναι η Rachel Elior, η οποία παρουσίασε μία εκτεταμένη σύνθεση σύμφωνα με την οποία μία άμεση και συνεχής παράδοση οδηγεί από τη βιβλική ιερατική γραμματεία μέσω των κειμένων της κοινότητας του Κουμράν -και ειδικότερα των Ασμάτων - στην Hekhalot. Σύμφωνα με την Elior αυτά τα κείμενα παρουσιάζουν πολλές θεματικές, ιδεολογικές και φραστικές ομοιότητες οι οποίες αποδεικνύουν ότι πρόκειται για μέρη μίας και μοναδικής, καλά οριζόμενης γραμμής της παράδοσης, την οποία καλλιέργησαν οι ιερατικοί κύκλοι.

Brent Nongbri, "The Lord's Prayer and ΧΜΓ: Two Christian Papyrus Amulets", 59-68
Κατά τα τελευταία χρόνια εκδηλώνεται και πάλι το ενδιαφέρον για τη μελέτη των παπυρολογικών ευρημάτων ως ένα μέσο κατανόησης του αρχέγονου Χριστιανισμού. Ο συγγραφέας παρουσιάζει δύο παπύρους από την Βιβλιοθήκη Beinecke του Πανεπιστημίου του Yale. Στα 1977 το Yale αγόρασε αρκετούς παπύρους από την Γκαλερί Nefer στη Ζυρίχη. Η συλλογή περιέχει παπύρους που χρονολογούνται από την εποχή των Πτολεμαίων μέχρι τον Μεσαίωνα. Δύο από αυτούς τους παπύρους (για τους οποίους δυστυχώς δεν είναι εξακριβωμένος ο τόπος εύρεσής τους) φαίνεται ότι ήταν χριστιανικά φυλακτά.

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος της ThLZ / A new article of biblical interest in the current issue of ThLZ

Στην τρέχουσα έκδοση της Theologische Literaturzeitung 135:12 (2010) δημοσιεύεται το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Rainer Kessler, "A strange land : alttestamentliche Ethik beiderseits von Ärmelkanal und Atlantik", 1307-1322

Ένα άρθρο για την καινοδιαθηκική εκκλησιολογία στο τρέχον τεύχος του ThQ / An article on NT ecclesiology in the current issue of ThQ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Quartalschrift 190:4 (2010) δημοσιεύεται τo εξής άρθρο με θέμα την καινοδιαθηκική εκκλησιολογία:

Michael Theobald, "Kirche unter dem Gericht : neutestamentliche Anfragen an ein "seinshaftes"/"onto-theologisches" Verständnis von Kirche", 267-290

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο τεύχος του Scriptura / Some articles of biblical interest in the current issue of Scriptura

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Scriptura 3 (102)/2010 δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Hendrik J. Bosman, "The impact of death ("the king of terrors") on human dignity in Job 18:14", 387-396
• Sam Janse, "A little help or a great help? : Jesus and his time against the background of 1, 2 Maccabees and Daniel", 397-403
• Jeremy Punt, "The Aqedah in the New Testament : sacrifice, violence and human dignity", 430-445
• Jeremy Punt, "Cross-purposes in Paul? : violence of the cross, Galatians, and human dignity", 446-462
• Klaas Spronk, "The violent God of the Bible : a study on the historical background and its impact on the discussion on human dignity", 463-470
• Pieter J. Botha, "Authorship in historical perspective and its bearing on New Testament and early Christian texts and contexts", 495-510
• Danie F. O'Kennedy, "Haggai and Zechariah 1-8 : diarchic model of leadership in a rebuilding phase", 579-593

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του WJTh / Some articles of biblical interest in the current issue of WJTh

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Wiener Jahrbuch für Theologie 8 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• James A. Loader, "Synergien von intra- und intertextuellen Aspekten des Kontextes am Beispiel von Psalm 86", 13-27
• Markus: Lang, "Im Namen Pauli : methodische Überlegungen zur Exegese der paulinischen Pseudepigrapha aus rezeptionsästhetischer und hermeneutischer Perspektive", 29-41
• Markus Öhler, "'Licht für die Völker' : Jes 49,6 im lukanischen Doppelwerk", 43-53
• Wilhelm Pratscher, "Psychoanalytische Textinterpretation", 55-67
• Martin Steinmüller, "So setzte er ihn über das ganze Land Ägypten : der besondere Akzent der Josephsgeschichte in zwei spätantiken illustrierten Genesis-Handschriften", 69-83
• Christian Danz, "Hermeneutik zwischen Text und Kontext : Überlegungen zur theologiegeschichtlichen Einordnung der Bibelauslegung des jungen Schelling", 85-107
• Herman Westerink, "Unter Verdacht : Bemerkungen zu Paul Ricoeurs Symbolbegriff und Freudinterpretation", 123-134
• Gottfried Adam, "Biblische Geschichten auf Fliesen : ein Beitrag zur Hermeneutik visueller Kommunikation", 135-146
• Friedrich T. Schippper, "Zwischen wirtschaftlicher Not und israelischer Sperranlage : der Schutz des archäologischen Kulturguts in den Palästinenschen Autonomiegebieten", 199-234
• Marianne Grohmann, "'Ein guter Mensch wird satt von der Frucht seiner Taten' (Spr 14,14) : das weisheitliche Motiv der Sättigung", 281-291
• Wilhelm Pratscher, "Die Rezeption des Sprüchebuches im Neuen Testament", 293-305
• Susanne Heine, "Sophia und Christus in feministischer Perspektive : eine methodische Diskussion", 313-324
• Wolfram Reiss, "Die Rezeption der Gestalt des Propheten Hiob im Islam", 325-332
• Stefan Fischer, "(T)räume der Liebe : Träume und Räume als konstitutive Elemente des 'Canticum Canticorum'", 335-348
• Hanne Løland, "Gendered God-language in Second Isaiah", 387-401
• Kurt Niederwimmer, "Antike Dialektik und dialektische Argumentation in der paulinischen Theologie", 403-423

P. Ricoeur Για τη μετάφραση / P. Ricoeur On translation

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Πατάκη η ελληνική μετάφραση τριών κειμένων του γνωστού διανοητή Paul Ricoeur (1913-2005) τα οποία έχουν ως θέμα τους τη μετάφραση και τα προβλήματα που συνδέονται με τη μεταφραστική διαδικασία:

Paul Ricoeur, Για τη Μετάφραση. Μτφρ. Γ. Αυγουστής, επίμετρο Αλεξάνδρα Λιανέρη. Εκδόσεις Πατάκη 2010

132 σελίδες
ISBN: 9789601637235
10,60 ευρώ

Περίληψη οπισθόφυλλου
Τα τρία κείμενα που παρουσιάζονται συγκεντρωμένα εδώ συνιστούν ένα συνεκτικό σύνολο, στο πλαίσιο του οποίου ο Πολ Ρικέρ -ο οποίος, παρεμπιπτόντως, ξεκίνησε τη φιλοσοφική του σταδιοδρομία µέσω της μετάφρασης ενός βιβλίου του Έντµουντ Χούσερλ- προσπαθεί να ξεπεράσει ένα γνωστό παράδοξο: η μετάφραση είναι, από όποια θεωρητική σκοπιά και αν δει κανείς το ζήτημα, αδύνατη και παρ' όλα αυτά επιχειρείται πάντα µε επιτυχία. Ο Ρικέρ υποστηρίζει ότι πρέπει να πάψουμε να δίνουμε σημασία στις εκδηλώσεις μεροληπτικής εναντίωσης στη μετάφραση και να δούμε την τελευταία ως την πραγμάτωση μιας "ισοδυναμίας δίχως ταυτότητα". Ο θεωρητικός προβληματισμός του συνιστά μια ξεχωριστή συμβολή στο πεδίο έρευνας που μελετά τις επαφές, τις συγκρούσεις και τις αντιπαραθέσεις μεταξύ της αρχαιότητας και της νεότερης παράδοσης. Η σημασία των παρατηρήσεών του είναι προφανής για τα τεκταινόμενα στο χώρο της μετάφρασης στη νεοελληνική πολιτισμική συγκυρία. Οι καίριες και πάντα ενδιαφέρουσες προτάσεις του µας καλούν να δούμε τη μετάφραση ως ένα από τα συστατικά στοιχεία μιας πολιτισμικής δυναμικής που δομεί το δικό µας παρόν µέσω μιας εκ νέου ανάγνωσης του παρελθόντος, το οποίο κατά αυτόν τον τρόπο ζωντανεύει και πάλι.

Από την πρώτη μελέτη του μικρού αυτού τόμου ("Η μετάφραση ως πρόκληση και πηγή ευτυχίας") σταχυολογούμε ένα μικρό απόσπασμα (σσ. 15 εξ.). Μιλώντας για τη μετάφραση και παίρνοντας αφορμή από τον Μπένγιαμιν και τον Φρόυντ ο Ricoeur παρατηρεί ότι:

"...και στη μετάφραση, το έργο το οποίο διεκπεραιώνει ο μεταφραστής έχει ως αποτέλεσμα κάτι να περισώζεται και κάτι να αφήνεται να χαθεί.

"... Αυτό που έχουμε εδώ είναι η δημιουργία μιας σχέσης μεταξύ δύο συμβαλλόμενων μερών με τη διαμεσολάβηση της μεταφραστικής πράξης: από τη μια, του ξένου -ενός όρου που περιλαμβάνει το έργο, το συγγραφέα και τη γλώσσα του - και, από την άλλη, του αναγνώστη, του δέκτη δηλαδή του μεταφρασμένου κειμένου. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο μεταφραστής, ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τη μεταφορά αυτούσιου του μηνύματος από τη μια γλώσσα στην άλλη. Η δοκιμασία στην οποία αναφερθήκαμε προηγουμένως προκύπτει από αυτήν ακριβώς την ελάχιστα βολική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο μεταφραστής στο ρόλο του ως διαμεσολαβητή. Ο Φραντς Ροζεντσβάιχ έχει αναφερθεί σε αυτή τη δοκιμασία μνημονεύοντάς την ως ένα παράδοξο. Η πράξη της μετάφρασης, λέει, δε συνιστά παρά την υποταγή σε δύο αφέντες: αφενός, τον ξένο και το έργο, το οποίο αποτελεί έκφρασή του, και, αφετέρου, τον αναγνώστη, που επιθυμεί να κάνει δικό του το νόημα αυτού ακριβώς του έργου. Ένας συγγραφέας ξένος, ανοίκειος, και ένας αναγώστης που μοιράζεται την ίδια γλώσσα με το μεταφραστή. Αυτό το παράδοξο αποτελεί στην πραγματικότητα μέρος μιας προβληματικής μοναδικής στην ιδιοτυπία της, μιας προβληματικής η οποία έχει επικυρωθεί στη συνείδησή μας με διττό τρόπο: με μια υπόσχεση πίστης και μια υποψία προδοσίας.."

Το εσχατολογικό κήρυγμα του Παύλου / Paul's eschatological message

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht ένα νέο βιβλίο στη σειρά Bonner Biblische Beiträge με θέμα το εσχατολογικό κήρυγμα του Παύλου και ειδικότερα στις τρεις επιστολές του προς Θεσσαλονικείς, προς Κορινθίους και προς Φιλιππησίους:

Stephan Schapdik, Eschatisches Heil mit eschatischer Anerkennung: Exegetische Untersuchungen zu Funktion und Sachgehalt der paulinischen Verkündigung vom eigenen Endgeschick im Rahmen seiner Korrespondenz an die Thessalonicher, Korinther und Philipper (Bonner Biblische Beiträge 164), Göttingen 2010

556 σελίδες
ISBN 978-3-89971-610-8

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Η συζήτηση για την παύλεια εσχατολογία έχει μάλλον υποχωρήσει στο χώρο της καινοδιαθηκικής έρευνας κατά τα τελευταία χρόνια και σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να την αναθερμάνει. Ο συγγραφέας της μελέτης εξετάζει τα εσχατολογικά μοτίβα (δευτέρα παρουσία, ανάσταση, μεταμόρφωση και κρίση) που απαντούν στις τρεις γνήσιες επιστολές του Παύλου και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Παύλος για τη διαμόρφωση και την επιλογή τους καθοδηγείται από την ίδια την κοινότητα στην οποία απευθύνεται. Η εσχατολογία του επομένως διαμορφώνεται σε μία καθημερινή βάση και ποτέ δε διατυπώνεται με συστηματικό τρόπο. Ωστόσο και παρόλες τις διαφοροποιήσεις καθώς και τον περιστασιακό της χαρακτήρα, υπάρχουν στοιχεία που βεβαιώνουν την ύπαρξη ευέλικτων αλλά θεμελιωδών συνισταμένων στην εσχατολογική του σκέψη. Αυτές επικεντρώνονται κυρίως στη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, η οποία αντιπροσωπεύει ότι μόνο τη στιγμή της μεσσιανικής εκπλήρωσης αλλά και τη στιγμή που ο Παύλος προσμένει ότι θα αναγνωρισθεί το αποστολικό του έργο. Έτσι η δική του τύχη καθορίζεται κατά πολύ από την κατάσταση των κοινότητών του και την αύξηση των μελών τους στην πίστη.

Κατάλογος βιβλικών και εξωβιβλικών κειμένων σε παπύρους του 2ου & 3ου αι. / List of biblical and non biblical Christian texts in papyri of 2nd / 3rd c

Ο Larry Hurtado ανάρτησε στο ιστολόγιό του έναν κατάλογο των κειμένων -βιβλικών και εξωβιβλικών χριστιανικών- που διασώζονται σε παπύρους του 2ου και 3ου αι. μ.Χ. Ο κατάλογος αυτός είναι η αναθεωρημένη εκδοχή παλαιότερου καταλόγου που είχε δημοσιευθεί ως παράρτημα στο εξαιρετικό βιβλίο του Hurtado, The Earliest Christian Artifacts (2006). Για να διαβάσετε τον κατάλογο και να τον καταφορτώσετε σε μορφή pdf, πατήστε εδώ.

Η επόμενη συνάντηση του Biblicum / The next meeting of Biblicum

Tην Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2011 και ώρα 7.30μ.μ. θα πραγματοποιηθεί η τρίτη συνάντηση του Biblicum στην αίθουσα συνεδριάσεων.

Εισηγήτρια: Ελένη Κασάπη, Καθηγήτρια - Αναπλ. Πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Θέμα εισήγησης:
"Προτεραιότητες στη μετάφραση ιερών κειμένων και μηχανισμοί σημασιολογικής κατανόησής τους"

Στη σειρά JAJ Supplements / In the series JAJ Supplements

Στη σειρά Journal of Ancient Judaism Supplements (συμπληρωματική στο περιοδικό Journal of Ancient Judaism) έχουν ήδη κυκλοφορήσει τρία αξιόλογα βιβλία:

Ruth Sander / Kerstin Mayerhofer (eds.), Retrogade Hebrew and Aramaic Dicitonary, (JAJ Suppl 1), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010
258 σελίδες
ISBN 978-3-525-55007-6

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Αυτό το λεξικό σκοπό έχει να αποκαταστήσει κυρίως τα κείμενα του Κουμράν και ιουδαϊκές επιγραφές, τα οποία διασώζονται μόνο αποσπασματικά. Στη συλλογή περιλαμβάνονται τα κείμενα μέχρι το 135 μ.Χ. Στο παράρτημα συμπεριλαμβάνονται και οι πάπυροι της Ελεφαντίνης και τα λόγια του Achikar. Στο αντίστροφο αυτό λεξικό λαμβάνονται υπόψη οι μελέτες κυρίως των τελευτών 50 χρόνων.

Αrmin Lange / Eric M. Meyers / Bennie H. Reynolds III / Randall G. Styers (eds.), Light Against Darkness. Dualism in Ancient Mediterranean Religion and the Contemporary World, (JAJ Suppl 2), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010
368 σελίδες
84,95 €
ISBN 978-3-525-55016-8

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Ο τόμος περιέχει μελέτες οι οποίες καθιστούν σαφή τη δύναμη και την ανθεκτικότητα της δυαλιστικής σκέψης. Ο δυαλισμός αποδείχθηκε ένα ισχυρό πολιτισμικό εργαλείο για την οργάνωση και κατανόηση της πραγματικότητας. Iδιαίτερα σε εποχές κοινωνικής πίεσης και ψυχολογικής ανασφάλειας μπορεί να προσφέρει ένα πλέγμα σχέσεων που παρέχει προσανατολισμό στον κόσμο και μία σαφή αίσθηση ταυτότητας. Την ίδια στιγμή ωστόσο υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα τα οποία τίθενται όσον αφορά στις κοινωνικές συνέπειες αυτής της δυαλιστικής σκέψης. Όπως αποδεικνύει η ιστορία , η δυαλιστική αντίληψη συχνά χρησιμοποιήθηκε για να νομιμοποιηθεί η πολιτισμική δαιμονοποίηση και για να εκλογικευθεί η βία. Σε ένα βαθύτερο επίπεδο μία δυαλιστική κοσμοαντίληψη μπορεί να επισκιάσει την πολυφωνία. Οι μελέτες του παρόντος τόμου αντιμετωπίζουν τον δυαλισμό μέσα σε ένα ευρύ ιστορικό φάσμα και από ποικίλες μεθοδολογικές προοπτικές.

Albert I. Baumgarten / Hanan Eshel / Ranon Katzoff / Shani Tzoreff (eds.), Halakhah in Light of Epigraphy, (JAJ Suppl 3), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2011
303 σελίδες
69,95 €
ISBN 978-3-525-55017-5

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Στον παρόντα τόμο περιέχονται οι εισηγήσεις που έγιναν στο συνέδριο με τον τίτλο “Halakhah in Light of Epigraphy” (29 Μαΐου - David and Jemima Jeselsohn Center for Epigraphy at Bar-Ilan University). Ως πηγαίο υλικό για τις εισηγήσεις χρησιμοποιήθηκαν οι πάπυροι, τα κείμενα της Νεκράς Θαλάσσης και οι επιγραφές, κείμενα τα οποία έχουν πλουτίσει τη γνώση μας για τον αρχαίο Ιουδαϊσμό και προσφέρουν μία πρόκληση στη σύγχρονη έρευνα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι τα ραββινικά κείμενα είναι κανονιστικά. Μας αποκαλύπτουν πώς οι συγγραφείς τους πίστευαν ότι έπρεπε να ζήσει κανείς κι όχι τις λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής. Ένα από τα κεντρικά ζητήματα που συζητήθηκαν στο συνέδριο είναι πώς αυτά τα χαλακικά κείμενα μπορούν να συνδυασθούν με τα νέα ευρήματα, τα οποία καταγράφουν στιγμές της καθημερινής ζωής. Επίσης κεντρική ιδέα του συνεδρίου ήταν ο σημαντικός ρόλος τον οποίο διαδραμάτιζε η Halakha στον αρχαίο Ιουδαϊσμό.

Το τρέχον τεύχος του SJOT / The current issue of SJOT

Στο τρέχον τεύχος του Scandinavian Journal of Old Testament 24:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Juha Pakkala, "What Do We Know about Geshur?", 155-73
  
• Moshe Reiss, "The Actions of Abraham: A Life of Ethical Contradictions", 174-192
  
• David Rothstein, "Leviticus 17,3-4, Deuteronomy 12,20-21: Exegesis and Intertextuality as Reflected in the Ancient Textual Witnesses and Second Temple Sources", 193-207
  
• Markus Saur, "Ezekiel 26-28 and the History of Tyre", 208-221
  
• Adam Miglio, "Ordeal, Infidelity, and Prophetic Irony in Jeremiah 2,1-9", 222-234
  
• Thomas Gudbergsen, "The Unity of Gen 2,4", 235-252
  
• Bernard Gosse, "Les promesses faites à David en Is 55,3-5 en relation avec le Psautier et les développements en Is 56ss.", 253-267
  
• David Kahan, "A Biblical Encounter with a Christian Named God", 268-286
  
  
  
  
  
  

Η ελληνική μετάφραση της Π.Δ. και ο Ιουδαϊσμός του Βυζαντίου / The Greek translation of the OT and Byzantine Judaism

Με το θέμα ασχοληθήκαμε λίγες μέρες νωρίτερα (βλ. εδώ). Σήμερα επανερχόμαστε με αφορμή δύο νέα δημοσιεύματα. Το πρώτο είναι ένα δημοσίευμα στην ηλεκτρονική έκδοση του Past Horizons (πατήστε εδώ), όπου παρουσιάζονται λεπτομέρειες σχετικά με την εύρεση και τη σημασία των χειρογράφων της Cairo Geniza. Από όσο διαβάζουμε στο δημοσίευμα τα χειρόγραφα περιέχουν όχι μόνο τμήματα της μετάφρασης των Ο΄ αλλά και του Ακύλα. Η δεύτερη είδηση είναι η ιστοσελίδα Τhe Greek Bible in Byzantine Judaism, όπου έχουν αναρτηθεί ψηφιοποιημένες οι σελίδες των εν λόγω χειρογράφων και δίνονται στοιχεία για τα χειρόγραφα (χρονολογούνται στον 11ο με 12ο αι.). Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

BBC 1: Η Γέννηση / BBC 1: The Nativity

Τις μέρες των Χριστουγέννων το τηλεοπτικό κανάλι BBC One πρόβαλε στην αγγλική τηλεόραση τη δραματοποιημένη ιστορία της Γέννησης του Ιησού (Τhe Nativity). Πρόκειται για μία σειρά τεσσάρων ημίωρων επεισοδίων, η οποία επικεντρώνεται στα γεγονότα, που έλαβαν χώρα, από τον αρραβώνα της Μαριάμ και τον ευαγγελισμό μέχρι και τη γέννηση στη Βηθλεέμ. Η σειρά σχολιάστηκε γενικά θετικά τόσο στον αγγλικό τύπο (βλ. για παράδειγμα το δημοσίευμα στην Independent, όσο και σε διάφορα βιβλικά ιστολόγια (βλ. για παράδειγμα τα σχόλια του Matt Page). Καθώς είχα την ευκαιρία να την δω, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις γι' αυτήν. Πρόκειται για μια φιλόδοξη προσπάθεια, η οποία, από όσο αναφέρεται στο διαδίκτυο, έλαβε υπόψη της τη γνώμη καινοδιαθηκολόγων (βλ. το δημοσίευμα της Helen Bond).

Αυτό που χαρακτηρίζει την ταινία είναι ο ανθρώπινος χαρακτήρας της κι ο συγκρατημένος ρεαλισμός της. Άλλωστε αυτό ήταν κάτι που το ίδιο το κανάλι πρόβαλε στη διαφημιστική του καμπάνια ("Four-part drama revealing the human story beneath the classic biblical tale"). Όλα τα στοιχεία που μας είναι γνωστά από την αφήγηση των ευαγγελίων (Ματθαίου και Λουκά) είναι εδώ, τοποθετημένα σε μία διαφορετική σειρά, χωρίς το θεολογικό χρωματισμό τον οποίο προσλαμβάνουν μέσα στην ευαγγελική διήγηση, χωρίς όμως και να αποκλείουν το θαυμαστό, αν κι αυτό πλέον αποδεικνύεται αντικείμενο της προσωπικής υπαρξιακής πάλης, στην οποία εστιάζει το σενάριο. Η εσωτερική πάλη του Ιωσήφ, της Μαριάμ αλλά και των μάγων και του βοσκού Θωμά (που πρέπει να παλέψει μεταξύ της ειρηνικής προσδοκίας ενός Μεσσία ή της βίαιης αντίστασης κατά των Ρωμαίων) καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας. Και φυσικά εκεί είναι κι ο Ηρώδης, ανήμπορος ουσιαστικά και επικίνδυνος, γεμάτος φοβίες και μίσος αλλά κι οι Μάγοι με τις δικές τους μεταφυσικές ανησυχίες.

Οι βασικές πηγές της ιστορίας είναι, από όσο μπορώ να διαπιστώσω, οι σχετικές αφηγήσεις στο κατά Ματθαίον και κατά Μάρκον αλλά και η χριστιανική παράδοση, όπως αυτή διαμορφώθηκε μέσα στους αιώνες. Έτσι οι γονείς της Μαριάμ, οι οποίοι ωστόσο ζουν και αγωνιούν για την αποκατάσταση της κόρης τους και στη συνέχεια κατά την εγκυμοσύνη της για την ασφάλειά της, ονομάζονται Ιωακείμ και Άννα, όπως δηλαδή μας είναι γνωστοί από το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου. Oι μάγοι είναι τρεις, όπως τους θέλει η εικονογραφική παράδοση και φέρουν τα γνωστά κυρίως στη Δύση ονόματα Μελχιόρ, Κάσπαρ και Βαλτάσαρ. Η τελική σκηνή της προσκύνησης μέσα στη φάτνη, όπου παρόντα είναι φυσικά το παραδοσιακό γαϊδουράκι και το βόδι, θυμίζει τις δυτικές εικόνες της Γέννησης με τη Μαριάμ-Παναγία ντυμένη με γαλάζιο πέπλο (βλ. φωτό). Ταυτόχρονα η ιστορία παρουσιάζει με αρκετό ρεαλισμό την πολιτική κατάσταση της εποχής: τελώνες και σκληρή φορολογία, Ηρώδης και Ρωμαίοι, ένοπλη αντίσταση κατά των Ρωμαίων, κοινωνικές τάξεις και καθημερινή ζωή στην Παλαιστίνη. Φυσικά σε πολλά σημεία η ιστορία φαίνεται να απομακρύνεται από την ιστορική πραγματικότητα της εποχής: η Ναζαρέτ παρουσιάζεται σα μια μεγάλη σχετικά πόλη, κάτι που μάλλον δεν ήταν, οι ραββίνοι διαδραματίζουν ένα ρόλο απόλυτα καθοριστικό στη ζωή των κατοίκων της υπαίθρου (βλ. την ανάμειξή τους στην επιλογή συζύγου για τη Μαριάμ) και ο τρόπος που οι Μάγοι ερμηνεύουν τα γεγονότα θυμίζει τη φωνή των ευαγγελιστών (δεν απουσιάζει και η φράση "και ο Λόγος σαρξ εγένετο" από το κατά Ιωάννην, την οποία λέει ένας Μάγος προσκυνώντας το θείο βρέφος και ο χαρακτηρισμός του Βρέφους ως Αμνού του Θεού και φυσικά η αναφορά σε διάφορες προφητείες της Π.Δ., οι οποίες ερμηνεύθηκαν από την πρώτη εκκλησία χριστολογικά και δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι έτσι κατανοούνταν από τους Ιουδαίους της εποχής του Ιησού).

Ο σεναριογράφος ενσωμάτωσε στην ιστορία του πολλά ερμηνευτικά στοιχεία. Έτσι οι μάγοι "ἐξ ἀνατολῶν" του κατά Ματθαίον γίνονται αστρονόμοι που μελετούν τα άστρα στην Αστρονομική Σχολή της Βαβυλώνας. Ο φωτεινός αστέρας είναι το αποτέλεσμα της σύνοδου του πλανήτη Δία με άλλα αστρικά σώματα, αν και από όσο γνωρίζω, η θέση αυτή στην έρευνα δεν είναι ευρέως αποδεκτή και μάλλον είναι απίθανο να ήταν σε θέση οι Μάγοι να συμπεράνουν από αυτό το φαινόμενο το ακριβές σημείο όπου έλαβε χώρα η γέννηση του Ιησού. Ωστόσο αυτό το στοιχείο συμβάλλει στο δραματικό χαρακτήρα της ιστορίας, καθώς σε διάφορες στιγμές της ιστορίας προβάλλεται η εξέλιξη της κίνησης των πλανητών που θα δημιουργήσουν το φαινόμενο του άστρου της Βηθλεέμ. Η ιστορία της ταινίας The Nativity είναι μία πορεία διαφορετικών προσώπων που κινούνται όλα - χωρίς το καθένα να το συνειδητοποιεί πάντα - προς ένα σημείο κι ένα γεγονός, στο στάβλο της Βηθλεέμ και στη γέννηση του Ιησού-Μεσσία. Κι η κίνηση των άστρων, η οποία φαίνεται κατά κάποιον τρόπο να προδιαγράφει και να προκαθορίζει τον τόπο και τον χρόνο, δηλώνει το υπερφυσικό και πέρα από τον άνθρωπο στοιχείο της θεϊκής βούλησης (βλ. και τη συζήτηση του Ιωσήφ και της Μαριάμ κοιτώντας τον ουρανό της Ναζαρέτ για τη θεϊκή παρουσία και μέριμνα). Ο σεναριογράφος υιοθετεί για τον Ιωσήφ την παραδοσιακή αντίληψη ότι ήταν ξυλουργός κι αφήνει την άλλη εκδοχή (να ήταν λιθοδόμος, όπως έχει επίσης υποστηριχθεί) στον πιθανό υποψήφιο αρραβωνιαστικό της Μαριάμ (τον οποίο όμως οι γονείς της Μαριάμ απορρίπτουν). Επίσης η Μαριάμ έχει μια αδελφή, μία επινόηση του σεναρίου, παντρεμένη με έναν ψαρά ονόματι Σίμωνα (προφανώς για να γίνει και η σύνδεση του Ιησού με τον κόσμο των ψαράδων) και με τέσσερα παιδιά (ίσως για να εξηγήσει το πρόβλημα των αδελφών του Ιησού, τους οποίους μάλλον θεωρεί εξαδέλφιά του;).

Όπως προέγραψα, όλα τα στοιχεία της βιβλικής ιστορίας κι όλα τα πρόσωπα είναι εδώ. Αλλάζουν όμως συχνά θέση και αποκτούν περισσότερο δραματικό και ανθρώπινο χαρακτήρα. Αναφέρω δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα: η συνάντηση της Μαριάμ με την Ελισσάβετ είναι το πρώτο. Δεν υπάρχει η αναφορά στο σκίρτημα του βρέφους της Ελισσάβετ (αν και η Ελισσάβετ πιάνει την κοιλιά της, μόλις συναντά τη Μαριάμ, το οποίο είναι ίσως ένας υπαινιγμός) κι αυτός που ερμηνεύει όσα συμβαίνουν στην Μαριάμ είναι ο βουβός Ζαχαρίας, ο οποίος γράφει την προφητεία του Ησαΐα ("ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστὶ ἕξει"). Το ιστορικό ερώτημα βέβαια είναι, εάν ένας λευίτης της Παλαιστίνης θα κατέφευγε στην ελληνική μετάφραση του σχετικού χωρίου (το εβραϊκό δεν έχει τη λέξη "παρθένος" ως γνωστόν). Μέρος του χαιρετισμού της Ελισσάβετ γίνεται στη συνέχεια τμήμα του παραμυθητικού προς την προβληματισμένη Μαριάμ λόγου της. Το άλλο παράδειγμα είναι η συνάντηση των Μάγων με τον Ηρώδη, η οποία δε λαμβάνει τελικά χώρα, αλλά τους μάγους συναντά στην έρημο ένας Έλληνας αξιωματικός του Ιουδαίου βασιλιά, στον οποίο οι Μάγοι αποκαλύπτουν όσο το δυνατόν λιγότερα. Μάλιστα για να αποφύγουν τη συνάντησή τους με το βασιλιά οι Μάγοι καταφεύγουν σε ένα τέχνασμα (στέλνουν το καραβάνι τους πίσω στη Βαβυλώνα κι οι ίδιοι κρυφά πορεύονται προς την Βηθλεέμ).

Βασικός άξονας της ιστορίας τώρα είναι η ανθρώπινη πλευρά των γεγονότων. Αυτό καθίσταται σαφές από τον ρεαλιστικό και ζεστό συχνά διάλογο, το χιούμορ κάποιες φορές της ιστορίας (στην περίπτωση του Ιωσήφ που ετοιμάζεται να κτίσει ένα σπίτι γι' αυτόν και τη μέλλουσα σύζυγό του) και την προσθήκη πολλών λεπτομερειών άγνωστων ή και αντίθετων από τη βιβλική ιστορία. Έτσι η κυοφορούσα Μαριάμ γίνεται θύμα επίθεσης με πέτρες (υπαινιγμός στην τιμωρία που προβλεπόταν σε μοιχαλίδες) στην αγορά της Ναζαρέτ, ο ραββίνος δε δέχεται να την προστατεύσει στη συναγωγή (εδώ βλέπω μια κάποια κριτική στη στενή τήρηση του Νόμου εις βάρος της αγάπης και παραπέμπει και στη γνωστή ιστορία του κατά Ιωάννην) και στη Βηθλεέμ κανείς δε δέχεται να φιλοξενήσει τους Ιωσήφ και Μαριάμ, επειδή το παιδί που φέρει μέσα της η Μαριάμ δεν είναι του Ιωσήφ. Εδώ το σενάριο απομακρύνεται κατά πολύ από την βιβλική αφήγηση, αφού κάτι τέτοιο δεν υπονοείται στα ευαγγελικά κείμενα. Αντίθετα - τουλάχιστον αργότερα - ο Ιησούς χαρακτηρίζεται ως υιός του Ιωσήφ, κάτι που ίσως δηλώνει ότι η πραγματική καταγωγή του παρέμεινε ένα μυστικό της οικογένειάς του. Σκοπός αυτές οι προσθήκες έχουν να εντείνουν τη δραματική ένταση και να τονίσουν ακόμη περισσότερο την υπαρξιακή πάλη και τη δύναμη των κεντρικών προσώπων της ιστορίας. Άλλωστε αυτή η πορεία από την αμφιβολία στην πίστη (η οποία για τον Ιωσήφ διαρκεί σε όλη την ταινία) είναι ένα βασικό στοιχείο της αφήγησης και ένα σημείο ταύτισης του σύγχρονου θεατή του 21ου αιώνα με τα πρόσωπα και τα γεγονότα της. Η γέννηση και τα γεγονότα που οδηγούν σε αυτήν μπορούν να γίνουν αποδεκτά μόνο μέσα από την πίστη κι αυτό αποτελεί ένα από τα μηνύματα της ταινίας, ότι δηλαδή πέρα από τη ρεαλιστική διάσταση, η οποία αφήνει λίγο χώρο για το υπερφυσικό, υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα της πίστης, αλλά αυτή είναι αποτέλεσμα πίστης και καθαρής προαίρεσης. Σε αυτήν την κατεύθυνση οδηγεί κατά τη γνώμη μου και η απαγγελία (από τον Γαβριήλ) στην τελευταία σκηνή της ταινίας των μακαρισμών για τους καθαρούς στην καρδιά που θα δούν τον Θεό κτλ.

Οι μακαρισμοί ωστόσο συνδέονται άμεσα και με ένα άλλο στοιχείο της ταινίας. Αν υπάρχει μία κεντρική και διήκουσα θεολογική έννοια στην ταινία, αυτή είναι η γέννηση του Μεσσία-Χριστού, που θα είναι Υιός του Θεού και θα κατάγεται από τη γενιά του Δαυίδ κι ο οποίος θα φέρει μια διαφορετική βασιλεία στους ανθρώπους (αυτήν που αποκαλύπτει τελικά η ταινία μέσα από τους μακαρισμούς κι η οποία βρίσκεται πολύ μακριά από την ένοπλη εξέγερση του Θωμά ή την πολιτική εξουσία του Ηρώδη). Βέβαια ο τρόπος που παρουσιάζεται αυτή η μεσσιανική προσδοκία στην ταινία είναι μάλλον αναχρονιστικός. Δεν είμαστε και τόσο βέβαιοι ότι όλος ο ιουδαϊκός λαός έτσι κατανοούσε τον Μεσσία ή ότι γενικά στον Ιουδαϊσμό με αυτόν τον τρόπο ερμηνεύονταν οι προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης ούτε φυσικά ότι οι πιθανές μεσσιανικές ιουδαϊκές προσδοκίες ήταν γνωστές και σε άλλους λαούς και μάλιστα με τόσες λεπτομέρειες. Ωστόσο πέρα από αυτήν την θεολογική υπερβολή του σεναρίου η ιδέα είναι σαφώς σημαντική και σύμφωνη και με τη συνοπτική παρουσίαση της επίγειας δράσης του Ιησού.

Στα δυνατά σημεία της ταινίας θα μπορούσαμε να προσμετρήσουμε τις πολύ καλές ερμηνείες των ηθοποιών που ενσαρκώνουν τα διάφορα πρόσωπα της ιστορίας και τον πολύ ανθρώπινο διάλογο (από τον οποίο βέβαια δε λείπουν τα αναχρονιστικά στοιχεία, όπως για παράδειγμα η προτροπής της μαίας στον Ιωσήφ να κρατήσει το χέρι της Μαριάμ κατά τον τοκετό ("you can hold her hand") κι η ικανότητα τελικά του σεναρίου να μην καταστρέφει για χάρη ενός ρεαλισμού και μίας "πιστής" ιστορικής αναπαράστασης το στοιχείο του υπερφυσικού διατηρώντας όμως ταυτόχρονα το ρόλο του ανθρώπου στις αποφάσεις και στα γεγονότα τα οποία αποτελούν έκφραση του θεϊκού σχεδίου και θελήματος.

Η γενική μου εκτίμηση είναι ότι πρόκειται για μια αξιόλογη δουλειά κι ένα πολύ καλό παράδειγμα πρόσληψης της βιβλικής ιστορίας και επαναφήγησής της μέσα στην εκλογικευμένη συνάφεια του 21ου αιώνα.

Biblical Studies Carnival για τον Δεκέμβριο

Αναρτήθηκε στο ιστολόγιο του Joseph Kelly כל־האדם η μηνιαία ανασκόπηση των αναρτήσεων στα ιστολόγιο βιβλικού περιεχομένου. Για να διαβάσετε την πολύ καλή παρουσίαση, πατήστε εδώ.

Μετάφραση των Ο΄ και χειρόγραφα της Cairo Geniza / Septuagint and the Cairo Geniza Manuscripts

Στην ηλεκτρονική έκδοση της cambridge news έχει αναρτηθεί η είδηση ότι ο καθηγητής των Εβραϊκών και Ιουδαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Cambridge Nicholas de Lange εντόπισε μεταξύ των χειρογράφων αυτής της συλλογής κάποια που διασώζουν την ελληνική μετάφραση του κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης γραμμένη όμως με εβραϊκά γράμματα. Γενικά επικρατεί η άποψη ότι οι Ιουδαίοι της Διασποράς έπαψαν να χρησιμοποιούν στις συναγωγές τους την ελληνική μετάφραση της Βίβλου τους μετά την επικράτηση του χριστιανισμού, ο οποίος οικειοποιήθηκε την ελληνική μετάφραση των Ο΄. Τα χειρόγραφα, που εντόπισε ο de Lange και τα οποία τοποθετούνται στην εποχή της βυζαντινής αυτοκρατορίας (το άρθρο μιλά για 1000 χρόνια μετά την μετάφραση των Ο΄ δε δίνουν όμως ακριβέστερη χρονολόγηση) βεβαιώνουν σύμφωνα με το δημοσίευμα ότι το ελληνικό κείμενο συνέχισε να χρησιμοποιείται στις συναγωγές της βυζαντινής αυτοκρατορίας.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

(Πηγή: PaleoJudaica)

[A.Τ.: Ανάλογο φαινόμενο διγλωσσίας παρατηρείται στις ιουδαϊκές επιγραφές από τις συναγωγές της Ρώμης κατά την αυτοκρατορική περίοδο (βλ. για παράδειγμα Silvia Cappeletti, "Latin Inscriptions in Greek characters, Greek inscriptions in Latin characters: a Study of the Jewish Evidence in Rome", Bulletin of Judaeo-Greek Studies 39 (2006-2007), 28-34), όπου λατινικά κείμενα γράφονται με ελληνικούς χαρακτήρες ή ελληνικά κείμενα γράφονται με λατινικούς χαρακτήρες. Πρόκειται για ένα σύνθετο φαινόμενο, το οποίο δεν έχει ασφαλώς μία μόνο εξήγηση. Μία απάντηση ωστόσο ίσως μπορεί να δώσει η θεωρία της ταυτότητας και σύμφωνα με αυτήν η ανάγκη κάθε κοινότητας (ιδιαίτερα όταν είναι μειονότητα) να δηλώσει τα όριά της όχι κατ΄ ανάγκην πάντοτε επιθετικά. Έχει ήδη επισημανθεί η άμεση σχέση μεταξύ κειμένου και ταυτότητας στις κοινωνίες της αρχαίας Μεσογείου. Επίσης έχει περιγραφεί η διαλεκτική φύση της ταυτότητας, η οποία αποτελεί συνισταμένη της αυτοσυνειδησίας της ομάδας και της γνώμης που έχει γι' αυτήν το περιβάλλον και εκδηλώνεται από τη μία ως κοινωνική ενσωμάτωση και από την άλλη ως συσπείρωση της ομάδας. Μέσα σε αυτήν τη διαδικασία οι ομάδες επιλέγουν συγκεκριμένα μεγέθη του πολιτισμικού τους πλούτου -μεταξύ αυτών και κείμενα- και τα χρησιμοποιούν ως μέσο δήλωσης της ταυτότητάς τους. Τι συμβαίνει όμως, όταν δυο ομάδες επιλέγουν το ίδιο μέσο δήλωσης της ταυτότητάς τους - στην περίπτωσή μας την ελληνική Π.Δ.; Σε αυτήν την περίπτωση φαίνεται ότι η διαφοροποίηση γίνεται σε ένα άλλο επίπεδο. Για παράδειγμα η επιλογή της εβραϊκής γραφής μεταγραφής του ελληνικού κειμένου μπορεί να εκφράζει την επιθυμία αυτών των κοινοτήτων, οι οποίες ήταν ελληνόφωνες τουλάχιστον στο χώρο της λατρείας, να δηλώσουν τη διαφορετική τους ταυτότητα από τις χριστιανικές κοινότητες που χρησιμοποιούν και οικειοποιούνται το ίδιο κείμενο μέσα από την επιλογή μίας άλλης γλώσσας.]

Ευχές / New Year Wishes

Καλή χρονιά

με υγεία, χαρά, ειρήνη στις καρδιές μας, σοφία, διάκριση και αγάπη!

Oι μαθητές στο κατά Ιωάννην / The disciples in the Gospel of John

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο με θέμα τους μαθητές στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο:

Nicolas Farelly, The Disciples in the Fourth Gospel. A Narrative Analysis of their Faith and Understanding, (WUNT 290), Mohr Siebeck, Tübingen 2010
XIII, 260 σελίδες
ISBN 978-3-16-150583-6
64 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Αξιοποιώντας τη μέθοδο της αφηγηματικής ανάλυσης ο συγγραφέας εξετάζει τον τρόπο που παρουσιάζονται οι μαθητές στο τέταρτο ευαγγέλιο επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στην πίστη τους και στον τρόπο κατανόησής τους. Αφού τους μελετήσει ως ομάδα, με τη σειρά που εμφανίζονται στην αφήγηση, επικεντρώνεται σε πέντε μαθητές (Πέτρο, Ιούδα, τον αγαπημένο μαθητή, τον Θωμά και τη Μαρία Μαγδαληνή) και καταλήγει ότι οι μαθητές παρουσιάζονται να πιστεύουν και να έχουν τη ζωή ήδη από την αρχή της αφήγησης, αλλά να παλεύουν ακόμη για να κατανοήσουν την ταυτότητα, τα λόγια και την αποστολή του Ιησού μέχρι τη στιγμή του δοξασμού του. Ο Farelly καταδεικνύει ότι ο τρόπος παρουσιάσης των μαθητών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εκπλήρωση του ρητορικού σκοπού του τετάρτου ευαγγελίου. Μέσα από μία διαδικασία ταύτισης με τους μαθητές η πίστη και η κατανόηση των εννοούμενων αναγνωστών τρέφεται έτσι ώστε να ενδυναμωθούν στη δική τους μαρτυρία.

To τρέχον τεύχος του JBL / In the current issue of JBL

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Biblical Literature 129:4 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Yitzhak Berger, "Esther and Benjaminite Royalty: A Study in Inner-Biblical Allusion", 625-644
  
• Matthew J. Goff, "Ben Sira and the Giants of the Land: A Note on Ben Sira 16:7", 645-655
  
• Dale Basil Martin, "When Did Angels Become Demons?", 657-677
  
• Aaron Amit, "A Rabbinic Satire on the Last Judgment", 679-697
  
• David F. Watson, "The Life of Aesop and the Gospel of Mark: Two Ancient Approaches to Elite Values", 699-716
  
• Stephen P. Ahearne-Kroll, "Audience Inclusion and Exclusion as Rhetorical Technique in the Gospel of Mark", 717-735
  
• Kurt Queller, "'Stretch Out Your Hand!' Echo and Metalepsis in Mark's Sabbath Healing Controversy", 737-758
  
• Richard C. Miller, "Mark's Empty Tomb and Other Translation Fables in Classical Antiquity", 759-776
  
• David Shepherd, "'Do You Love Me?' A Narrative-Critical Reappraisal of άγαπάω and ϕιλέω in John 21:15-17", 777-792
  
• Jake H. O'Connell, "A Note on Papias's Knowledge of the Fourth Gospel", 793-794
  
• Tzvi Novick, "Succeeding Judas: Exegesis in Acts 1:15-26", 795-799
  
• Leslie Baynes, "Revelation 5:1 and 10:2a, 8-10 in the Earliest Greek Tradition: A Response to Richard Bauckham", 801-816
  

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JGRChJ / A new article in the current issue of JGRChJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 7 (2010) αναρτήθηκε ένα νέο άρθρο (σε μορφή pdf):

Jintae Kim, "The Concept of Atonement in the Qumran Literature and the New Covenant"

Το τρέχον τεύχος του BTB / In the current issue of BTB

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblical Theology Bulletin 41:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Chris Seeman, "Enter the Dragon: Mordecai as Agonistic Combatant in Greek Esther", 3-15
Η άρνηση του Μαρδοχαίου να προσκυνήσει τον Αμάν προκαλεί την κεντρική σύγκρουση στο βιβλίο της Εσθήρ. Στην εβραϊκή εκδοχή αυτής της ιστορίας η αντίδραση του Μαρδοχαίου δεν εξηγείται. Αντίθετα και στις δύο ελληνικές εκδοχές υποστηρίζει ότι το κίνητρό του ήταν η ευσέβεια ("για να μην θέσει την ανθρώπινη δόξα επάνω από τη δόξα του Θεού"). Ενώ οι περισσότεροι αναγνώστες της ελληνικής Εσθήρ δέχονται κατά λέξη τους λόγους του Μαρδοχαίου ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου υποστηρίζει ότι αν αυτή η φράση διαβαστεί σε σχέση με άλλες περικοπές του βιβλίου, τότε η αξιοπιστία αυτής της θέσης τίθεται εν αμφιβόλω. Ο συγγραφέας της ελληνικής εκδοχής της Εσθήρ παρουσιάζει τους Αμάν και Μαρδοχαίο ως "δύο μεγάλους δράκοντες που είναι έτοιμοι να παλέψουν", μία εικόνα που παραπέμπει στην αγωνιστική ετοιμότητα και των δύο χαρακτήρων της ιστορίας. Ο συγγραφέας επίσης εξετάζει τη δύναμη των δρακόντων και την πάλη μέσα στις ελληνιστικές και ιουδαϊκές πολιτισμικές συνάφειές τους.

Ahida E. Pilarski, "The Past and Future of Feminist Biblical Hermeneutics", 16-23
Μία ικανοποιητική επισκόπηση του ιστορικού υπόβαθρου και του θεωρητικού πλαισίου της Φεμινιστικής Βιβλικής Ερμηνευτικής (ΦΒΕ) ιδιαίτερα κατά τους τελευταίους τρεις αιώνες καθιστά αναγκαία μία διαφοροποίηση σε δύο στάδια. Πρώτον, περιγράφεται το ιστορικό περιβάλλον μέσα από το οποίο προκύπτει ένας επιστημολογικός χώρος για τη φεμινιστική προσέγγιση και, δεύτερον, γίνεται μία περιγραφή της εξέλιξης της θεωρητικής διατύπωσης της ίδιας της ΦΒΕ, όταν έχει ορισθεί αυτός ο χώρος. Μία επισκόπηση, η οποία να πραγματεύεται και τα δύο στάδια επιτρέπει σε όσους ασχολούνται με τη φεμινιστική προσέγγιση να εκτιμήσουν και να οικειοποιηθούν βασικά επιστημολογικά στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται η φεμινιστική ανάγνωση των κειμένων.

Jonathan Cahana, "Gnostically Queer: Gender Trouble in Gnosticism", 24-35
Στο άρθρο αναλύονται οι ιδιαίτερες και προκλητικά "παράδοξες" απόψεις για το γένος και τη σεξουαλικότητα που αναπτύχθηκαν στον αρχαίο χριστιανικό γνωστικισμό. Ο συγγραφέας ξεκινά με μία προσεκτική ανάγνωση των κειμένων, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιεί τη σύγχρονη θεωρία για το παράδοξο (queer theory) και κυρίως την επιτελεστική κατανόηση του κοινωνικού φύλου που πρότεινε η Judith Butler. Προκύπτουν στοιχεία για τη γνωστική προσπάθεια να ανατραπούν τα κοινωνικά φύλα και η διάκριση σε αυτά και παρουσιάζεται η λογική που κρύβεται πίσω από αυτήν. Σε όλο το άρθρο γίνονται παραλληλισμοί μεταξύ του αρχαίου γνωστικισμού και κάποιων σύγχρονων προσπαθειών να δημιουργηθούν "παράδοξοι" εαυτοί και παράδοξη "Βίβλος" και γίνονται κάποιες πρώτες παρατηρήσεις σχετικά με αυτό το ζήτημα.

Esa Autero, "Social Status in Luke’s Infancy Narrative: Zechariah the Priest", 36-45
Στο άρθρο εξετάζεται η κοινωνική θέση του Ζαχαρία στο κατά Λουκάν με βάση τη θεωρία του Lenski για την κοινωνική διαστρωμάτωση. Πέρα από το μακροκοινωνιολογικό πλαίσιο γίνεται μία πολυδιάστατη ανάλυση της κοινωνικής θέσης του Ζαχαρία. Επίσης εξετάζεται η θέση του Ζαχαρία μέσα στην ιουδαϊκή ιερατική ιεραρχία κάνοντας χρήση της αφηγηματικής παρουσίασης του Λουκά και της μαρτυρίας του Ιωσήπου σχετικά με τις κοινωνικές συγκρούσεις μεταξύ των διαφόρων ιερατικών ομάδων στην Ιουδαία του 1ου αι. Η πληροφορία της αφήγησης για την "ιερατική τάξη του Αβιά" δεν συζητήθηκε από τους περισσότερους ερευνητές αλλά στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται ότι αυτή είναι μία σημαντική λεπτομέρεια για τη θέση του Ζαχαρία μέσα στο σύστημα κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Επίσης η τοποθέτηση του Ζαχαρία στην τάξη των μισθωτών δεν είναι δυνατή. Μάλλον ο Ζαχαρίας παρουσιάζεται στην αφήγηση του Λουκά ως ένας ταπεινός και χαμηλής κοινωνικής θέσης ιερέας που ωστόσο είχε μία μάλλον υψηλή κοινωνική θέση εξαιτίας της ιερατικής του καταγωγής.

Το τρέχον τεύχος του NTS / The current issue of NTS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού New Testament Studies 57:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Christian Blumenthal, "Augustus’ Erlass und Gottes Macht: Überlegungen zur Charakterisierung der Augustusfigur und ihrer erzählstrategischen Funktion in der lukanischen Erzählung", 1-30
Έχει ήδη επισημανθεί από τους ερμηνευτές του Λκ 2, 1-3 ότι η αναφορά στον καίσαρα Αύγουστο και στο διάταγμά του ανοίγει έναν παγκόσμιο ορίζοντα με σκοπό να υπογραμμίσει την οικουμενική σημασία της γέννησης του Ιησού. Ενώ η πρόσφατη συζήτηση αυτής της σύντομης περικοπής ασχολείται κυρίως με την εξήγηση του ιστορικού υπόβαθρου αυτού του διατάγματος και τον Αύγουστο, στην παρούσα μελέτη, στην οποία το κατά Λουκάν προσεγγίζεται ως μία αφήγηση, γίνεται μία αναλυτική παρουσίαση της εικόνας του Αυγούστου στο κατά Λουκάν ευαγγέλια. Χρησιμοποιώντας την αφηγηματολογική προσέγγιση εξετάζεται πώς ο Λκ χαρακτηρίζει τον Ρωμαίο αυτοκράτορα και το ρόλο που αυτός και το διάταγμά του διαδραματίζουν στην αφήγηση του Λκ 1-2, ειδικά όσον αφορά στο χαρακτηρισμό του Θεού και του Ιησού Χριστού. Στο τέλος της μελέτης τα συμπεράσματά της συνδέονται με το γεωγραφικό προσανατολισμό του κόσμου που σκιαγραφεί ο Λκ στα δύο πρώτα κεφάλαια του ευαγγελίου του.

C. Kavin Rowe, "The Grammar of Life: The Areopagus Speech and Pagan Tradition", 31-50
Στο παρόν άρθρο εξετάζεται η σχέση μεταξύ διανόησης και ζωής στην αρχαία φιλοσοφία και θεολογία μέσα από μία επανεξέταση της περιφήμης ομιλίας του αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο. Αντί αυτός ο λόγος να κατανοηθεί ως μία προσπάθεια επαναπροσέγγισης, ερμηνεύεται ως ένας τόπος, όπου κατά βάση διαφοερικές γραμματικές για τη ζωή στο σύνολό της συγκρούονται μεταξύ τους.

Scott S. Elliott, "‘Thanks, but no Thanks’: Tact, Persuasion, and the Negotiation of Power in Paul's Letter to Philemon", 51-64
Οι ιστορικές αναπαραστάσεις όσον αφορά στην προς Φιλήμονα παρουσιάζουν την γενική τάση να βλέπουν τον Παύλο να ενεργεί με τα πιο αθώα και ξεκάθαρα κίνητρα. Αντίθετα σύμφωνα με τον Elliott η επιστολή μπορεί να διαβαστεί υπό το πρίσμα των σχέσεων δύναμης μεταξύ του Παύλου και του παραλήπτη της επιστολής. Μολονότι ο Φιλήμων ενεργεί ως ο πιθανός πάτρωνας του Παύλου, ο Παύλος αντιστέκεται σε αυτήν την κίνηση και προτιμά να αποδώσει στον Φιλήμονα ένα ρόλο αυστηρά προκαθορισμένο σε σχέση με εκείνον. Ο Παύλος στηρίζεται στις ρητορικές τεχνικές ευγένειας για να αναγκάσει τον Φιλήμονα να υιοθετήσει το ρόλο του "οικειοθελώς". Ο Ονήσιμος εμφανίζεται ως ένα απλό πιόνι στις διαπραγματεύσεις δύναμης και θέσης μέσα στην κοινότητα.

Margaret Y. MacDonald, "Beyond Identification of the Topos of Household Management: Reading the Household Codes in Light of Recent Methodologies and Theoretical Perspectives in the Study of the New Testament", 65-90
Από τα μέσα της δεκαετίας του '70 του προηγούμενου αιώνα μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του '80 οι καινοδιαθηκολόγοι παρήγαγαν σημαντικό έργο υπογραμμίζοντας ότι οι κανόνες οικιακής συμπεριφοράς είχαν τις απαρχές τους στις συζητήσεις για τη "διαχείριση του οίκου" μεταξύ των φιλοσόφων και των ηθικιστών από τον Αριστοτέλη και εξής. Παρά τη γενική συμφωνία πολλά σημεία διαφωνίας παραμένουν ειδικά όσον αφορά στη λειτουργία αυτών των κανόνων σε συγκεκριμένα κείμενα της Κ.Δ. και όσον αφορά στο τι αποκαλύπτουν για τη σχέση των χριστιανών με τον υπόλοιπο κόσμο. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται μερικά από τα σημαντικότερα σημεία διαφωνίας και ανιχνεύεται η επίδραση που άσκησε η συζήτηση γι' αυτά στη μετάπειτα έρευνα. Η αναγνώριση των κανόνων οικιακής συμπεριφοράς ως ένα είδος "πολιτικού" λόγου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς επίσης και η επίδραση που αυτή είχε στη μετάπειτα φεμινιστική, πολιτική και μεταποικιακή ερμηνεία. Στο τελευταίο μέρος της μελέτης παρουσιάζονται πέντε σημαντικές κατευθύνσεις στην έρευνα των αρχέγονων χριστιανικών οικογενειών, των οποίων η μελλοντική συζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε μία πληρέστερη κατανόηση της διαχείρισης του οίκου μέσα στο πλαίσιο μίας κατ΄ οίκον εκκλησίας.

Udo Schnelle, "Die Reihenfolge der johanneischen Schriften", 91-113
Συνήθως οι τρεις ιωάννειες επιστολές χρονολογούνται μετά το κατά Ιωάννην χωρίς περαιτέρω συζήτηση. Στο παρόν άρθρο ο Schnelle υποστηρίζει ότι και οι τρεις επιστολές γράφηκαν πριν από το ευαγγέλιο του Ιωάννη και αποτέλεσαν το σημείο αφετηρίας της ιωάννειας γραμμής παράδοσης. Εκτός από τη γλωσσική ανάλυση δίνονται δύο επιπλέον επιχειρήματα: (1) η 1 Ιω είναι κάτι περισσότερο από μία απλή βοήθεια στην ανάγνωση του κατά Ιωάννην. Η 1 Ιω δημιουργεί τη δική της θεολογική γραμμή σκέψης. Είναι απαραίτητο να κατανοηθεί αυτή η επιστολή ως ένα ιδιαίτερο μέρος της θεολογικής σκέψης και δεν μπορεί να αποδειχθεί οποιαδήποτε εξάρτηση από το κατά Ιωάννην. (2) Η χρονολόγηση των 2 και 3 Ιω μετά το κατά Ιωάννην και την 1 Ιω θα πρέπει να εξηγήσει την περιορισμένη θεολογική ανάλυση (ιδιαίτερα όσον αφορά στη χριστολογία) σε σχέση με τα άλλα δύο ιωάννεια κείμενα. Μία ικανοποιητική εξήγηση γι' αυτήν την εξέλιξη δεν έχει δοθεί ακόμη. Αντίθετα οι 2 και 3 Ιω αντιπροσωπεύουν την αρχή της ανάπτυξης της ιωάννειας θεολογίας.

Simon Gathercole, "Luke in the Gospel of Thomas", 114-144
Με βάση μία εξέταση εκείνων των σημείων του ευαγγελίου όπου το αναθεωρημένο υλικό του Λκ και όχι του Μκ απαντά στο ΕυαγΘωμ στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το Λκ επηρεάζει το ευαγγέλιο του Θωμά. Αυτό έχει ήδη επισημανθεί από διάφορους ειδικούς αλλά ο στόχος της παρούσας μελέτης είναι (α) να αναπτύξει ακόμη περισσότερο τη μέθοδο που χρησιμοποιείται για να υποστηριχθεί αυτή η θέση και (β) να διευρύνει τον κατάλογο των λογίων του ΕυαγΘωμ στα οποία μπορεί να αποδειχθεί η επίδραση του Λκ. Επιπλέον σκοπό έχει (γ) να απαντήσει στην θέση που υποστηρίχθηκε ότι το ΕυαγΘωμ είναι που επηρεάζει το Λκ καθώς και στη θέση ότι το ΕυαγΘωμ δεν παρουσιάζει καμιά εξάρτηση από τους συνοπτικούς.

Jacqueline Assaël - Elian Cuvillier, "À propos de la traduction et de l’interprétation de Jacques 2.1", 145-151
Οι συγγραφείς του άρθρου προτείνουν μία νέα μετάφραση για το Ιακ 2, 1. Στηρίζεται σε μία γραμματική δομή η οποία εντάσσει το στίχο σε μία συνάφεια, όπου τονίζεται η ματαιότητα των αιώνιων εκδηλώσεων δόξας και δεν βιάζει επομένως το κείμενο για να οδηγηθεί σε μία συγκεκριμένη απόδοση των όρων. Αυτή η ερμηνεία υπογραμμίζει τη σχέση που έχει η χριστολογία για τη φράση και για το σύνολο της περικοπής.

Και πάλι το Μυστικό κατά Μάρκον / Secret Mark again

Στο ιστολόγιό του Stephan Huller's Observations ο Stephan Huller παραθέτει τις σημειώσεις που κράτησε σε μία συνέντευξη που πήρε από τον Αγαμέμνονα Τσελίκα, ειδικό παλαιογράφο κι έναν από τους δύο ειδικούς που επιστράτευσε πρόσφατα το περιοδικό BAR για να επαναξιολογήσει το χειρόγραφο με το απόσπασμα από το λεγόμενο Μυστικό κατά Μάρκον και τις πληροφορίες που δίνει γι' αυτό ο πρώτος εκδότης του Morton Smith (για το βιογραφικό του Τσελίκα, βλ. εδώ).

Αυτά που προκύπτουν από τη συνέντευξη (όπως τουλάχιστον γίνεται αυτή κατανοητή από τις σημειώσεις του Huller) είναι τα εξής:

(α) Ο Morton Smith βρέθηκε στην Ελλάδα και στην Παλαιστίνη σε μία δύσκολη πολιτικά εποχή (σίγουρα μετά το 1941) και ο Τσελίκας αφήνει να εννοηθεί ότι ίσως η παρουσία του εδώ δεν ήταν μόνο για καθαρά επιστημονικούς λόγους αλλά μάλλον συνεργαζόταν με τις μυστικές υπηρεσίες της Αγγλίας.

(β) Το χειρόγραφο του Morton Smith ομοιάζει στο γραφικό χαρακτήρα με χειρόγραφα του 17ου και 18ου αι. από την Κεφαλονιά. Σε ένα μάλιστα από αυτά περιγράφεται ο τρόπος που κατασκευαζόταν το μελάνι κατά το την περίοδο αυτή κι ο Τ. είναι βέβαιος ότι ο Morton Smith το διάβασε.

(γ) Κατά τη γνώμη του Τ. είναι 90% πιθανό ο M. Smith να κατασκεύασε αυτό το χειρόγραφο έξω από το μοναστήρι του Αγ. Σάββα και να το εισήγαγε εκεί, αν και ο Τ. δεν είναι απόλυτα βέβαιος πώς ο τόμος του Voss (που περιέχει την επιστολή του Θεοδώρου, όπου και το απόσπασμα από το απόκρυφο κείμενο) τελικά έφτασε στο μοναστήρι. Όσον αφορά στην επιστολή Θεοδώρου ο Τ. αποκλείει να είναι ένα γνήσιο και νεοανακαλυφθέν πατερικό κείμενο.

[Α.Τ. Το υποτιθέμενο αρχαίο απόκρυφο κείμενο που επικράτησε στην έρευνα να ονομάζεται Μυστικό Κατά Μάρκον το παρουσιάσαμε και στο παρόν ιστολόγιο μέσα από τις περιλήψεις του βιβλίου του H.-J. Klauck, Die apokryphe Bibel (βλ. εδώ και εδώ) αλλά και παραπέμποντας σε διάφορα δημοσιεύματα στο διαδίκτυο (βλ. εδώ, εδώ και εδώ)]

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο του Stephen Huller, πατήστε εδώ (via Apocryphicity)

Ηρώδης ο Τρομερός ή Ηρώδης ο Μέγας; /Herod the Terrible or Herod the Great

Η ηλεκτρονική έκδοση του Standpoint Magazine φιλοξενεί ένα εκτενές άρθρο του Geza Vermes αφιερωμένο στην προσωπικότητα του γνωστού βασιλέα της Ιουδαίας Ηρώδη του Μεγάλου. Ο Vermes συζητά τις πηγές, γραπτές και αρχαιολογικές και καταλήγει πως παρά το γεγονός ότι οι ιουδαϊκές και χριστιανικές πηγές παρουσιάζουν τον Ηρώδη ως ένα φοβερό τύραννο και παρά τα μεγάλα ελαττώματα του χαρακτήρα του, ο ιστορικός δε μπορεί να παραβλέψει τα πολιτικά και πολιτιστικά του επιτεύγματα. Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

(Πηγή: PaleoJudaica)

Το τρέχον τεύχος του BN / In the current issue of BN

To τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Notizen 147 (2010) φιλοξενεί το πρώτο μέρος ενός αφιερώματος στην πόλη της Αλεξάνδρειας και στη σημασία της κατά την αρχαιότητα:

Reinhard Feldmeier, "Alexandria Stadt der Bildung und der Religion", 3-5

Balbina Bäbler, "Zur Archäologie Alexandrias", 9-24
Στο άρθρο γίνεται μία σύντομη παρουσίαση της ιστορίας της Αλεξάνδρειας με βάση τις φιλολογικές πηγές και τα λιγοστά υλικά απομεινάριά της. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στη βιβλιοθήκη, στο φάρο και στους τάφους, που διασώζουν ελληνικά και αιγυπτιακά χαρακτηριστικά.

Martin Bommas, "Isis in Alexandria", 25-47
Μολονότι ποτέ δεν αμφισβητήθηκε ότι η Αλεξάνδρεια διαδραμάτισε έναν καίριο ρόλο στη διαμόρφωση και διάδοση της λατρείας των αιγυπτιακών θεοτήτων, όπως ήταν η Ίσις και ο Σάραπις, δεν έχουν διερευνηθεί εκτενώς οι μαρτυρίες για τη λεγόμενη αλεξανδρινή Ίσιδα. Σκοπός του συγγραφέα στο παρόν άρθρο είναι να εντοπίσει τις πηγές για την φαραωνική και την ελληνιστική Ίσιδα συμπεριλαμβάνοντας και την εικονογραφία της Ίσιδος στην ελληνιστική εποχή. Υποστηρίζει ότι οι απαρχές της ελληνιστικής Ίσιδας συνδέονται με την ιδιωτική λατρεία στην πρώιμη Αλεξάνδρεια κι όχι με τα πολιτικά ενδιαφέροντα της κυρίαρχης τάξης.

Dorit Engster, "Alexandria als Stadt der Forschung und Technik", 49-66
Στο Μουσείον και στη Βιβλιοθήκη πολλοί επιφανείς αρχαίοι επιστήμονες διεξήγαγαν την έρευνά τους. Κάποια από τα αποτελέσματα της έρευνάς τους επαναλήφθηκαν ξανά μόνο στην πρώιμη νεότερη εποχή. Οι Πτολεμαίοι στήριξαν αυτήν την έρευνα όχι μόνο για πρακτικούς λόγους αλλά κι ως μέσον προπαγάνδας.

Heinz-Günther Nesselrath, "Das Museion von Alexandria", 67-82
Μετά από μία σύντομη συζήτηση της λέξης "μουσείον" ο συγγραφέας συζητά τα αθηναϊκά πρότυπα(Ακαδημία και Λύκειον) του αλεξανδρινού Μουσείου και στη συνέχεια το θεσμό αυτόν καθαυτό: την ίδρυσή του, την οργάνωση και την ιστορία του μέχρι το τέλος του κατά τον 4ο αι. μ.Χ.

Ilinca Tanaseanu-Döbler, "Philosophie in Alexandria. Der Kreis um Ammonios Sakkas", 83-103
Στο άρθρο παρουσιάζονται διαφορετικές πτυχές της Αλεξανδρινής φιλοσοφίας κατά την αυτοκρατορική εποχή και ειδικότερα το παράδειγμα του Αμμώνιου Σακκά. Το ενδιαφέρον εστιάζεται όχι τόσο στη μορφή του ή στη φιλοσοφική του διδασκαλία αλλά στους μαθητές του και στη θέση που αυτοί είχαν στις θρησκευτικές και πνευματικές συζητήσεις της εποχής τους. Από αυτήν την εξέταση προκύπτει ένα ανοικτό δίκτυο στο οποίο η φιλοσοφία παρέχει στους διανοητές με διαφορετικά θρησκευτικά υπόβαθρα έναν τρόπο σκέψης που σαφώς τους μορφώνει ανεξάρτητα από τις ιδιαίτερες θρησκευτικές τους καταβολές.

Jürgen K. Zangenberg, "Fragile Vielfalt. Beobachtungen zur Sozialgeschichte Alexandrias in hellenistisch-römischer Zeit", 107-126
Από την εποχή της ίδρυσής της από τον Μέγα Αλέξανδρο η Αλεξάνδρεια κατέστη οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο στην ανατολική Μεσόγειο κατά τα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια. Η γεωγραφική θέση της Αλεξάνδρειας είχε ως αποτέλεσμα να προσελκύσει κατοίκους ποικίλης εθνικής προέλευσης. Οι σημαντικότερες ομάδες κατοίκων της ήταν οι Έλληνες, οι Αιγύπτιοι και οι Ιουδαίοι. Στο παρόν άρθρο εξετάζεται η νομική και κοινωνική θέση αυτών των ομάδων, οι οποίες συχνά με ζήλο υπερασπίζονταν τα δικαιώματά τους απέναντι στους ανταγωνιστές τους. Στο τελευταίο μέρος του άρθρου παρουσιάζεται εν συντομία η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στην πόλη που οδήγησε τελικά στις διώξεις εναντίον των Ιουδαίων κατά την εποχή του Καλιγούλα.

Stefan Schmidt, "Der Sturz des Serapis. Zur Bedeutung paganer Götterbilder im spät-antiken Alexandria", 127-146
Κατά την Ύστερη Αρχαιότητα το επιβλητικό άγαλμα του Σαράπιδος στο κεντρικό ιερό της θεότητας στην Αλεξάνδρεια κατείχε σημαντική θέση τόσο στη λατρεία του θεού όσο και στη ζωή της πόλης. Υπάρχουν γραπτές και άλλες μαρτυρίες για μία λατρεία η οποία επηρεαζόταν όλο και περισσότερο από τις θρησκευτικές παραδόσεις της Αιγύπτου. Μέρος αυτών των αλλαγών ήταν η ταύτιση της θεότητας με το ίδιο το άγαλμα. Ο Σάραπις επομένως ήταν ο κατάλληλος θεός για τους περισσότερους κατοίκους της πόλης και για την κοινότητα της Αλεξάνδρειας. Το ιερό του ήταν το κέντρο της εκπαίδευσης και της φιλοσοφίας της πόλης. Έτσι η καταστροφή του αγάλματός του με εντολή του επισκόπου Θεόφιλου πρέπει να ανάγκασε τους χριστιανούς της πόλης να ξεκαθαρίσουν τη στάση τους απέναντι στις εθνικές παραδόσεις.

Hinrich Biesterfeldt, "„Von Alexandrien nach Bagdad“", 147-163
Οι σταθμοί που σημειώνουν την πορεία υιοθέτησης της ελληνιστικής φιλοσοφίας και των ελληνιστικών επιστημών από την αραβική κουλτούρα προκάλεσαν το ενδιαφέρον των περισσότερων μουσουλμάνων φιλοσόφων και επιστημόνων ήδη κατά τον 10ο και 11ο αιώνα, αρχής γενομένης με την περιγραφή του φιλοσόφου της Βαγδάτης al-Fārābī (πέθανε το 950). Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται ο ρόλος της αλεξανδρινής διανόησης, εξετάζονται οι αραβικές αφηγήσεις “Από την Αλεξάνδρεια στη Βαγδάτη” και κάνοντας χρήση πρόσφατων μελετών (των M. Meyerhof, G. Strohmaier, J. Lameer, D. Gutas) γίνεται η προσπάθεια να εντοπιστούν τα βασικά μοτίβα και να σκιαγραφηθεί το ευρύτερο πλαίσιο αυτής της σύνθετης αφήγησης της ισλαμικής φιλοσοφίας.

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation / On the website The Bible and Interpretation

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχουν αναρτηθεί δύο νέα κείμενα:

Το πρώτο είναι του Charles David Isbell (Louisiana State University) και προσπαθεί να απαντήσει το ερώτημα εάν το Γέν 1, 1 επιβεβαιώνει την ύπαρξη της γης πριν ο Θεός αρχίσει το δημιουργικό του έργο που περιγράφεται στη συνέχεια του κεφαλαίου. Ο συγγραφέας καταλήγει ότι γραμματικοί και συντακτικοί λόγοι επιτρέπουν να υποθέσει κανείς ότι εδώ δεν έχουμε μία περιγραφή της δημιουργίας ex nihilo, αλλά η δημιουργική πράξη του Θεού μπορεί να κατανοηθεί ως μία πράξη μεταμόρφωσης της άσχημάτιστης και άδειας γης σε έναν κόσμο τάξης και ομορφιάς. Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο του Isbell, πατήστε εδώ.

Το δεύτερο κείμενο είναι του Paul Anderson (George Fox University) κι είναι μία κριτική συζήτηση του ντοκυμαντέρ του National Geographic με τον τίτλο "Jesus the Man" (2005), το οποίο προβλήθηκε και πάλι στις μέρες μας σε διάφορους τηλεοπτικούς σταθμούς ανά τον κόσμο. Ο Anderson παρουσιάζει εν συντομία τη δομή της ταινίας, συζητά τα θετικά και νέα στοιχεία της και σημειώνει τα αδύναμα σημεία της. Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, πατήστε εδώ.

Ευχές

Έπρεπε νάμαστε τρεις.
Αν δεν ήταν τόσο σκοτάδι,
θα καταλάβαινα ίσως, γιατί
έχω μείνει τόσο μονάχος.

Πόσο έχω ξεχάσει.
Πρέπει απ' αρχής πάλι το ταξίδι
ν' αρχίσει.
Πότε ξεκινήσαμε, τότε, οι τρεις;
Ή μήπως, κάποτε, είχαμε ανταμώσει...
Μαζύ πορευτήκαμε ένα διάστημα,
όσο μας οδηγούσε άστρο λαμπρό.
Αυτό άλλαξε την οδό ή εγώ
τίποτα πια να δω δεν μπορώ;
Πού βρίσκομαι τώρα, σε τέτοιον καιρό,
σκληρό, ανένδοτο, δύσκολο,
εγώ, ανήσυχος, βιαστικός.
Μήπως κι' η ώρα πλησίασε;
Πού να το ξέρω!

Πού είναι τα δώρα;
είχαμε τότε τοιμάσει δώρα
ήμερα, ήσυχα
δώρα ημών των ταπεινών, χρυσόν
λίβανον και σμύρναν άλλοτε
με θαυμασμό κι' ευλάβεια τού φέρναμε.

Τώρα σ' αυτόν τον καιρό
σίδερο, κεραυνό και φωτιά.

Ήμασταν τρεις,
τώρα κανέναν άλλον δε βλέπω
κι' αισθάνομαι τα χέρια μου
πότε άδεια, πότε βαριά.
Βασιλείς τότε προς τον βασιλέα
του κόσμου, τώρα κανείς
δε βασιλεύει με βεβαιότητα.
Σκοτάδι βαρύ. Ποιος μ' οδηγεί;
Δίχως συντροφιά,
δίχως άστρο κανένα πηγαίνω.
Μόνη προσφορά, η μεγάλη που γνωρίζω,
συμφορά της στέρησής Του.
Τι να προσφέρω σημάδι ευλάβειας
κι' υποταγής; Εμείς, άνθρωποι
της παράφορης τούτης εποχής,
τι μπορούμε, δικό μας, ευτυχείς
να Του δώσουμε; Είναι ανάγκη
να βρούμε την προσφορά.
Τίποτα δεν προσφέρει της ψυχής μας
ο τόσος αγώνας.
Χρυσόν, λίβανον και σμύρναν
άλλοτε, δώρα απλά.
Μας παιδεύει η ασυμπλήρωτη προσφορά.
Τώρα που πορεύομαι στο σκοτάδι,
χωρίς τη χαρά των δώρων, μονάχος,
δεν έχω παρά τον εαυτό μου να δώσω.

Εν συντριβή βαδίζοντα.

Ζωή Καρέλλη, Το ταξίδι των μάγων,
Από τη συλλογή Κασσάνδρα και άλλα ποιήματα (1955)

Ευχές για ευλογημένα Χριστούγεννα!

Review of Biblical Literature 24/12/2010

Οι νέες βιβλιοκρισίες στη σελίδα της Review of Biblical Literature:

Mark Andrew Brighton, The Sicarii in Josephus's Judean War: Rhetorical Analysis and Historical Observations
Reviewed by Shayna Sheinfeld

Colleen M. Conway, Behold the Man: Jesus and Greco-Roman Masculinity
Reviewed by Ronald R. Clark

Thomas B. Dozeman, Exodus
Reviewed by Wolfgang Oswald

Benjamin H. Dunning, Aliens and Sojourners: Self as Other in Early Christianity
Reviewed by Judith Lieu

Troels Engberg-Pedersen, Cosmology and Self in the Apostle Paul: The Material Spirit
Reviewed by L. Ann Jervis

Hermann Gunkel; K. C. Hanson, ed., Israel and Babylon: The Babylonian Influence on Israelite Religion
Reviewed by Michael S. Moore

Bruce Hansen, 'All of You Are One': The Social Vision of Galatians 3.28, 1 Corinthians 12.13 and Colossians 3.11
Reviewed by Kobus Kok

William H. Jennings, Storms over Genesis: Biblical Battleground in America's Wars of Religion
Reviewed by Phillip Michael Sherman

Isaac Kalimi, The Retelling of Chronicles in Jewish Tradition and Literature: A Historical Journey
Reviewed by Rivka Ulmer

Kirsten Nielsen, ed., Receptions and Transformations of the Bible
Reviewed by Donatella Scaiola

Rodrigo F. de Sousa, Eschatology and Messianism in LXX Isaiah 1-12
Reviewed by Tyler Mayfield

Jerry L. Sumney, The Bible: An Introduction
Reviewed by Gail Streete

Anthony C. Thiselton, The Living Paul: An Introduction to the Apostle's Life and Thought
Reviewed by Stephan Joubert
Reviewed by H. H. Drake Williams III

Richard Valantasis, The Making of the Self: Ancient and Modern Asceticism
Reviewed by Andrew T. Lincoln

Ελληνικά χειρόγραφα της Κ.Δ. στη Σουηδία / Greek NT manuscripts in Sweden

Ο Tommy Wassermann ανάρτησε ως χριστουγεννιάτικο δώρο σε όλους τους αναγνώστες του ιστολογίου Evangelical Textual Criticism ένα κείμενό του για τα ελληνικά χειρόγραφα της Κ.Δ. στη Σουηδία, το οποίο πρόσφατα δημοσιεύθηκε στο Svensk Exegetisk Årsbok¨

Tommy Wasserman, "The Greek New Testament Manuscripts in Sweden with an Excursus on the Jerusalem Colophon," Svensk Exegetisk Årsbok 75 (2010): 77-108.

Γοα να βρεθείτε στη σχετική ανάρτηση του Wassermann και να καταφορτώσετε το άρθρο, πατήστε εδώ.

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Protokolle zur Bibel / In the current issue of Protokolle zur Bibel

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Protokolle zur Bibel 19:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Johannes Marböck, "Fragen und Impulse eines Buches an einer Wende", 77-88
Σε αυτό το κείμενο τονίζονται τρία βασικά θέματα από το βιβλίο της Σοφίας Σειράς: α) το Σειρ ως παράδειγμα της σχέσης μεταξύ κειμένου, κανόνα και θεόπνευστης Γραφής της Εκκλησίας, β) το Σειρ ως μαρτυρία μίας πολύπλευρης συζήτησης σε ένα σημείο καμπής της βιβλικής παράδοσης και πέρα από αυτό και γ) η σοφία και ο φόβος Θεού ως θεμελιώδης αρχή αυτού του βιβλίου.

Annett Giercke-Ungermann, "„Und es geschah das Wort“ – Die Moderation von Redebeiträgen und Dialogen durch die Erzählstimme im Buch Jona", 89-105
Οι λειτουργίες που έχει η φωνή τη αφηγητή όσον αφορά το συντονισμό των λόγων και / ή των διαλόγων των προσώπων στο βιβλίο του Ιωνά είναι ποικίλες. Ξεκινούν από την παροχή διάφορων πληροφοριών σε ένα πρώτο επίπεδο αυτών των λόγων μέχρι την εισαγωγή σε ευθείς λόγους, στην παροχή επιπλέον πληροφοριών μέσα στους διαλόγους μέχρι την κατακλείδα των λόγων και / ή των διαλόγων. Αλλά ακόμη κι εκεί, όπου αποφεύγεται να αποτελέσουν την κατακλείδα ευθέων λόγων, αυτό δε συμβαίνει χωρίς να υπάρχει ένας ιδιαίτερος λόγος. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται και αναλύονται οι διαφορετικές λειτουργίες και μορφές παρουσίασης των επιμέρων φωνών του αφηγητή.

Veronika Tropper, "Jesus als Lehrer in der neueren Jesusliteratur", 107-127
Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται η σύγχρονη έρευνα για τον ιστορικό Ιησού και εξετάζεται κατά πόσο μέσα σε αυτή δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη σημασία του Ιησού ως διδασκάλου. Επιπλέον λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον του και τις προϋποθέσεις του περιβάλλοντός τίθεται το ερώτημα πώς ο ίδιος ο Ιησούς απόκτησε τη μόρφωσή του .

Eduard Verhoef, "The Authenticity of the Paulines Should Not be Assumed", 129-151
Εκείνοι που υποστηρίζουν την αυθεντικότητα των παύλειων επιστολών συνήθως περιορίζονται στην αντιμετώπιση των επιχειρημάτων της απέναντι πλευράς. Ακόμη όμως κι αν έχουν δίκιο, με αυτήν την επιχειρηματολογία δεν αποδεικνύεται η αυθεντικότηα των επιστολών. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας παρουσιάζει μία μεθολογία, η οποία κατά τη γνώμη του μπορεί να συμβάλει στη συζήτηση. Με τη βοήθεια αυτής της μεθοδολογίας αναζητά σημεία επαφής μεταξύ των επιστολών. Τα περισσότερο ισχυρά σημεία παραπέμπουν στην προέλευση όλων των επιστολών από ένα συγγραφέα, ενώ τα αδύναμα στο αδύνατο συμπέρασμα.

Παύλος και Παλαιά Διαθήκη / Paul and the OT

Ο Matthew D. Montonini στο ιστολόγιό του New Testament Perspectives παραπέμπει στη διατριβή του Brian Abasciano, η οποία κατατέθηκε στο Πανεπιστήμιο του Aberdeen κι η οποία έχει ως θέμα της την χρήση της Παλαιάς Διαθήκης από τον Παύλο στο Ρωμ 9, 1-9. Η διατριβή μπορεί να καταφορτωθεί σε μορφή pdf.

"Paul's use of the Old Testament in Romans 9: 1-9"

(Για να την καταφορτώσετε πηγαίνετε στη σχετική ανάρτηση του Montonini)

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του RHPR / Two articles of biblical interest in the current issue of RHPR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Revue d' Histoire et de Philosophie 90:4 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Marc de Launay, "Genèse 1 – Une cosmogonie ?"
  
• Christophe Paya, "Le discours d’envoi en mission de Matthieu 10 : état de la recherche et perspectives"
  

Το τρέχον τεύχος του TC / The current issue of TC

Στην ηλεκτρονική σελίδα του περιοδικού TC έχει αναρτηθεί το τρέχον τεύχος του 15 (2010). Τα άρθρα που δημοσιεύονται σε αυτό είναι προσβάσιμα σε μορφή pdf:

• L.W. Hurtado, Going for the Bigger Picture: Eldon Epp as Textual Critic
• Jan Krans, Codex Boreelianus (F 09) and the IGNTP Edition of John
• Timothy J. Finney, Mapping Textual Space
• Tommy Wasserman, A Comparative Textual Analysis of P⁴ and P⁶⁴⁺⁶⁷

Reviews

• Tommy Wasserman, The Epistle of Jude: Its Text and Transmission (Jörg Frey, reviewer)
• Kyoung Shik Min, Die früheste Überlieferung des Matthäusevangeliums (bis zum 3./4. Jh.). Edition und Untersuchung (Ulrich Schmid, reviewer)

Nόμος και Καινή Διαθήκη / Torah and the New Testament

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Τ & Τ Clark ένας νέος συλλογικός τόμος με τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο Manchester-Lausanne Seminar τον Ιούνιο του 2008:

Michael Tait / Peter Oakes (eds.), Torah in the New Testament Papers Delivered at the Manchester-Lausanne Seminar of June 2008, (The Library of New Testament Studies 401), T & T Clark International, 2010
304 σελίδες
ISBN: 9780567006738
$130.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Ο συλλογικός τόμος Torah in the New Testament είναι μία συλλογή εισηγήσεων που διαβάστηκαν στο Manchester—Lausanne Seminar τον Ιούνιο του 2008. Ο τόμος περιέχει μελέτες και από ερευνητές των Πανεπιστημείων Sheffield, Geneva και Ben Gurion. Σκοπός του σεμιναρίου ήταν να προσφέρει κάποιες σημαντικές μελέτες στο γενικό θέμα της Τορά μέσα στην Καινή Διαθήκη με ιδιαίτερη αναφορά σε μεθοδολογικά ζητήματα, στις παραδόσεις για τον Ιησού στα ευαγγέλια και στον Παύλο και στο Νόμο.
Ήδη έχουν εκδοθεί δύο προηγούμενες συλλογές εισηγήσεων από αυτές τις ακαδημαϊκές συνεργασίες στην ίδια σειρά: C.M. Tuckett (ed.), Luke’s Literary Achievement: Collected Essays (LNTS 116, 1995) and T. Klutz (ed.), Magic in the Biblical World: From the Road of Aaron to the Ring of Solomon (LNTS 245, 2003). Η παρούσα συλλογή παρουσιάζει ενδιαφέρον για τους καινοδιαθηκολόγους οι οποίοι εμπλέκονται ενεργά στην έρευνα της σχέσης μεταξύ αρχέγονου Χριστιανισμού και Ιουδαϊκής Τορά. Περιέχει οξείς παρατηρήσεις σε ζητήματα μεθοδολογίας όσον αφορά στη συζήτηση για τον Ιησού και Νόμο και τον Παύλο και τον Νόμο. Από την εποχή της εργασίας του Sanders αλλά και άλλων στη δεκαετία του 80 του προηγούμενου αιώνα αυτά τα θέματα έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον των ερευνητών που προσπαθούν να παρουσιάσουν τον Ιησού, τον Παύλο και τον αρχέγονο Χριστιανισμό μέσα στην κατάλληλη ιουδαϊκή συνάφεια.

Περιεχόμενα τόμου

• James G. Crossley, "Mark 7.1-23 : revisiting the question of 'all foods clean'", 8-20
• Arseny Ermakov, "The salvific significance of the Torah in Mark 10.17-22 and 12.28-34", 21-31
• Andreas Dettwiler, "The source Q and the Torah", 32-64
• Thomas Römer - Jan Rückl, "Jesus, son of Joseph and son of David, in the Gospels", 65-81
• Sean Winter, "The rhetorical function of John's portrayal of the Jewish law", 82-95
• Daniel Marguerat, "Paul and the Torah in the Acts of the Apostles", 98-117
• Simon Butticaz, "Acts 15 or the "return of the repressed"? : the Church and the law in Acts", 118-132
• Emmanuelle Steffek, "Some observations on the Apostolic decree in Acts 15.20, 29 (and 21.25)", 132-140
• Peter Oakes, "Law and theology in Galatians", 143-153
• R.B. Matlock, "Helping Paul's argument work? : the curse of Galatians 3.10-14", 154-179
• George J. Brooke, "Torah, rewritten Torah and the Letter of Jude", 180-193
• Michael Tait, "The end of the law : the Messianic Torah in the Pseudepigrapha", 196-207
• Roger Tomes, "Educating gentiles : explanations of Torah in the New Testament, Philo and Josephus", 208-217
• Francis G. Downing, "Legislation as social engineering in the New Testament world", 218-227
• Ann Conway-Jones, "Filled with the glory of God : the appropriation of tabernacle imagery in the New Testament and Gregory of Nyssa", 228-238
  

Review of Biblical Literature 19/12/2010

Αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο οι νέες βιβλιοκρισίες της Review of Biblical Literature:

Joel S. Baden, J, E, and the Redaction of the Pentateuch
Reviewed by David Carr

Maurice Casey, The Solution to the 'Son of Man' Problem
Reviewed by Panayotis Coutsoumpos

Tom Holmén, ed., Jesus from Judaism to Christianity: Continuum Approaches to the Historical Jesus
Reviewed by Steven M. Bryan

Bruce W. Longenecker and Kelly D. Liebengood, eds., Engaging Economics: New Testament Scenarios and Early Christian Reception
Reviewed by Markus Lang

Jesús Luzarraga, El Padrenuestro desde el arameo
Reviewed by Jeffrey L. Morrow

Kevin B. McCruden, Solidarity Perfected: Beneficent Christology in the Epistle to the Hebrews
Reviewed by Martin Karrer

Alice Mouton, Rêves hittites: Contribution à une histoire et une anthropologie du rêve en Anatolie ancienne
Reviewed by Michael S. Moore

Daniel A. Smith, Revisiting the Empty Tomb: The Early History of Easter
Reviewed by Michael R. Licona

John Strazicich, Joel's Use of Scripture and the Scripture's Use of Joel: Appropriation and Resignification in Second Temple Judaism and Early Christianity
Reviewed by Douglas Watson

Emma Wasserman, The Death of the Soul in Romans 7: Sin, Death, and the Law in Light of Hellenistic Moral Psychology
Reviewed by Karl-Wilhelm Niebuhr

Ένα νέο βιβλίο για τον Πέτρο / A new book on Peter

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο ένα νέο βιβλίο για το πρόσωπο του αποστόλου Πέτρου και την πρόσληψή του από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα:

Markus Bockmuehl, The Remembered Peter in Ancient Reception and Modern Debate (WUNT I 262), Μohr Siebeck, Tübingen 2010
263 σελίδες
ISBN 978-3-16-150580-5
€ 79.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Μολονότι ο Σίμων Πέτρος ήταν αναμφισβήτητα μία κεντρική μορφή και κατά τη διάρκεια της δράσης του Ιησού και στη συνέχεια κατά το ἐργο του ευαγγελισμού της αρχαίας Εκκλησίας, η ζωή του και η σκέψη του καλύπτονται με αβεβαιότητα. Ο συγγραφέας προσεγγίζει αυτό το πρόβλημα εστιάζοντας στις διαφορετικές πληροφορίες για το πρόσωπο του Πέτρου και στις διαφορετικές προσλήψεις του στις αρχαίες χριστιανικές πηγές από τη Ρώμη και τη Συρία. Στο πρώτο μέρος αυτού το βιβλίου καταδεικνύεται η συνεχής παρουσία του Πέτρου στην προσωπική και συλλογική μνήμη - ένα φαινόμενο το οποίο καθιστά σαφή τη σημασία του ως ενός "κεντρικού" προσώπου στην αρχαία Εκκλησία. Στη συνέχεια ο συγγραφέας εξετάζει τη θέση του αποστόλου μέσα στη σύγχρονη συζήτηση για τον ιστορικό Ιησού καθώς επίσης στη συνεχιζόμενη συζήτηση για τον Παύλο, η οποία ονομάζεται "New Perspective on Paul" και το πρόβλημα της σχέσης του Παύλου με τον Πέτρο. Στο δεύτερο μέρος ο συγγραφέας συζητά την πολυπλοκότητα της μνήμης για τον Πέτρο στις πηγές από τη Συρία και τη Ρώμη ιδιαίτερα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον Ιγνάτιο, Ιουστίνο και Σεραπίωνα στην Ανατολή καθώς επίσης και στη σπουδαιότητα της μνήμης του στη Ρώμη για τη συζήτηση του τόπου του θανάτου του Πέτρου. Τέλος, στο τρίτο μέρος του βιβλίου του ο συγγραφέας επασυνδέει αυτήν την έρευνα του "απέγινε ο απόστολος" με περισσότερο συνηθισμένα ιστορικά και εξηγητικά προβλήματα προσπαθώντας να ρίξει φως στη λειτουργία που αυτά ανέλαβαν στη διαμόρφωση του μεταγενέστερου προφίλ του αποστόλου. Ο συγγραφέας εξετάζει τις ιουδαϊκές σημασίες των ονομάτων του Πέτρου, την πολιτισμική και θρησκευτική σημασία της καταγωγής του από την πρόσφατα ανακαλυφθείσα κώμη της Βηθσαϊδά και το προβληματικό θέμα του Λουκά για τη "μεταστροφή" του Πέτρου καθώς αυτό αποτέλεσε ένα χαρακτηριστικό στοιχείο στην αρχαία χριστιανική πίστη και πράξη.

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του EvTh / An article of biblical interest in the current issue of EvTh

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Evangelische Theologie 6 (2010), το οποίο είναι αφιερωμένο στην έννοια της Εκκλησίας, δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Ulrich Luz, "Ortsgemeinde und Gemeinschaft im Neuen Testament", 404-415
Στις σημερινές συζητήσεις για εκκλησιαστική ανανέωση συχνά η τοπική κοινότητα υποβαθμίζεται έναντι των τοπικών και υπερτοπικών δραστηριοτήτων μίας εκκλησίας η οποία κατανοείται ως ένας οργανισμός παροχής υπηρεσιών. Σε αυτές τις συζητήσεις ωστόσο δεν χρειαζόμαστε πρώτιστα ένα πρότυπο διοικητικής οργάνωσης αλλά ένα εκκλησιολογικό πρότυπο. Στην Καινή Διαθήκη η "κοινωνία" (η οποία κατανοείται ως κοινωνία με το Χριστό και κοινωνία κάτω από την καθοδήγηση των επικεφαλής της κοινότητας) και η "αγάπη" είναι τα σημαντικότερα "notae ecclesiae". H κοινωνία είναι πάντοτε κάτι συγκεκριμένο και αναφέρεται στον άνθρωπο στο σύνολό του. Γι' αυτόν στην Κ.Δ. οι τοπικές κοινότητες, μέσα στις οποίες διαφορετικοί άνθρωποι μπορούν να ζήσουν την κοινωνία με τον Χριστό, είναι η σημαντικότερη κοινωνική μορφή της Εκκλησίας.

Ένα νέο βιβλίο για το Κουμρἀν και την Βίβλο / A new book on Qumran and the Bible

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Peeters ένας μικρός τόμος με τα πρακτικά συμποσίου προς τιμήν του Emanuel Tov που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη το 2008 με αφορμή την ανακήρυξή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου της πόλης:

N. Dávid / A. Lange, Qumran and the Bible. Studying the Jewish and Christian Scriptures in Light of the Dead Sea Scrolls (Contribution to Biblical Exegesis & Theology, 57), Peeters 2010
ISBN: 978-90-429-2455-0
182 σελίδες
38 €

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Στις 28 Οκτωβρίου 2010 το Πανεπιστήμιο της Βιέννης τίμησε τον Emanuel Tov ανακηρύσσοντάς τον επίτιμο διδάκτορά του σε αναγνώριση μίας ζωής αφιερωμένης στη μελέτη των κειμένων της Νεκράς Θάλασσας και την ιστορία του κειμένου της εβραϊκής και ελληνικής Βίβλου. Για να καταστεί καλύτερα σαφής η επίδραση του Emanuel Tov στα διάφορα πεδία των βιβλικών, ιουδαϊκών και χριστιανικών σπουδών το Πανεπιστήμιο της Βιέννης αποφάσισε να διοργανώσει μαζί με την εκδήλωση απονομής του διδακτορικού και ένα μικρό συμπόσιο με τον τίτλο "Κουμράν και Βίβλος".

Στον παρόντα τόμο συμπεριλαμβάνονται οι εισηγήσεις του συνεδρίου και επιπλέον μελέτες. Στα ακαδημαϊκά του απομνημονεύματα ο Emanuel Tov λέει την ιστορία του σχετικά με τα κείμενα της Νεκράς Θάλασσας και την έκδοσή τους. Ο Lika Tov συνοδεύει το άρθρο το Emanuel με την ιστορία της καλλιτεχνικής της δουλειάς σχετικά με τα κείμενα της Ν. Θάλασσας. Ο Armin Lange επισημαίνει διάφορες αιτίες για την προ-κανονική κειμενική πολυφωνία των Ιουδαϊκών γραφών. Ο Florentino García Martínez παρουσιάζει το πώς τα κείμενα της Ν. Θάλασσας συμβάλλουν στην κατανόηση της ιστορίας του βιβλίου του Ιησού του Ναυί. Ο Heinz-Josef Fabry περιγράφει το φάσμα των ερμηνευτικών τεχνικών και ερμηνευτικών προσεγγίσεων των ιουδαϊκών γραφών μέσα στα κείμενα της Ν. Θάλασσας. Τέλος, ο Loren Stuckenbruck καταδεικνύει πώς τα κείμενα της Ν. Θάλασσας φωτίζουν την Καινή Διαθήκη και τον κόσμο της γλωσσικά, θεολογικά και πολιτισμικά.