Συνέδριο για τη μεσσιανική ιδέα και τις μεταμορφώσεις της / Conference on the messianic idea and its transformations

Το ίδρυμα "ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ" διοργανώνει στις 26 και 27 Νοεμβρίου 2010 συνέδριο με τον τίτλο:
"Η μεσσιανική ιδέα και οι μεταμορφώσεις της. Από την Παλαιά Διαθήκη ως τους πολιτικούς μεσσιανισμούς του 20ου αιώνα".

Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στο αμφιθέατρο "Μεγάρου Διοικητού Θεοδώρου Β. Καρατζά".

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Παρασκευή 26 Νοεμβρίου 2010

Α΄ συνεδρία (Πρόεδρος: Κων/νος Ζάρρας)

• 5.30 μ.μ. : Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, καθηγητής στο Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ.
  "Η διαμόρφωση της μεσσιανικής ιδέας στην Παλαιά Διαθήκη και η επανερμηνεία της στην Καινή Διαθήκη"
  
• 5.50 μ.μ. : Πέτρος Βασιλειάδης, καθηγητής στο Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ.
  "Από τον ιουδαϊκό μεσσιανισμό στην πρωτοχριστιανική χριστολογία"
  
• 6.10 μ.μ.: Χρήστος Καρακόλης, επίκ. καθηγητής στο Τμήμα Θεολογίας του Παν. Αθηνών
  "Το καινοφανές του πρωτοχριστιανικού μεσσιανισμού. Ενότητα και εκδοχές του χριστολογικού κηρύγματος της πρώτης Εκκλησίας"
  
• 6.30 μ.μ.: Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, λέκτορας στο Τμήμα Ποιμ. & Κοιν. Θεολογίας του Α.Π.Θ.
  "Το κήρυγμα του αποστόλου Παύλου για τον Μεσσία-Χριστό: Η θέση του μέσα στην παύλεια θεολογία και ο ρόλος του στη διαμόρφωση της ταυτότητας των παύλειων κοινοτήτων"

Β΄ συνεδρία (Πρόεδρος Ανδρέας Πανταζόπουλος)

• 7.30 μ.μ.: π. Αντώνιος Πινακούλας, εφημέριος του Ι.Ν. Αγ. Παντελεήμονος Χαλανδρίου
  "Ο βυζαντινός μεσσιανισμός. Η περίοδος της ουτοπίας"
• 7.50 μ.μ.: Ν. E. Καραπιδάκης, καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου
  "Από ένα βιβλικό θέμα σε μια πολύμορφη ιδεολογία. Η εικόνα του Μεσσία στη βασιλική ιδεολογία και στα κοινωνικά κινήματα κατά τον δυτικό Μεσαίωνα"

Σάββατο 27 Νοεμβρίου 2010

Γ΄ Συνεδρία (Πρόεδρος: Αικατερίνη Τσαλαμπούνη)

• 10.00 π.μ.: Κωνσταντίνος Θ. Ζάρρας, λέκτορας στο Τμήμα Θεολογίας του Παν. Αθηνών
  "Μεσσιανικές αντιλήψεις στον ραββινικό και μεσαιωνικό ιουδαϊσμό"
• 10.20 π.μ.: Αγγελική Ζιάκα, λέκτορας στο Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ.
  "Μεσσιανικές προσδοκίες στο σιιτικό Ισλάμ"
• 10.40 π.μ.: Σάββας Μιχαήλ, γιατρός, συγγραφέας
  "Γκόλεμ και Μεσσίας"

Δ΄ Συνεδρία (Πρόεδρος: Ν.Ε. Καραπιδάκης)

• 11.40 π.μ.: Χρήστος Μαρσέλλος, μεταφραστής, συγγραφέας
  "Η εποχή του Πνεύματος και οι μεσσιανισμοί της, μετά τον Ιωακείμ τον εκ Φλωρίδος"
• 12.00: Μιχάλης Πάγκαλος, δρ. φιλοσοφίας, συγγραφέας, μεταφραστής
  "Ουτοπία και μεσσιανισμός"
• 12.20 μ.μ.: Νικόλας Πίσσης, ιστορικός
  "Αποκαλυπτικός λόγος και μεσσιανική προσδοκία: Χρήσεις και λειτουργίες από τη βυζαντινή στην οθωμανική περίοδο"

Ε΄ Συνεδρία (Πρόεδρος: Χρήστος Καρακόλης)

• 5.00 μ.μ.: Γιώργος Σαγκριώτης, δρ. φιλοσοφίας, συγγραφέας, μεταφραστής
  "Ο πολιτικός μεσσιανισμός του Βάλτερ Μπένγιαμιν"
• 5.20 μ.μ.: Γιώργος Παπαφράγκου, υποψήφιος διδάκτωρ πολιτικής φιλοσοφίας
  "Ubi Lenin, ibi Jerusalem: Η αναζήτηση της ουτοπίας και οι πολιτικές συνέπειές της στο έργο του Ερνστ Μπλοχ"
• 5.40 μ.μ.: Σταύρος Ζουμπουλάκης, πρόεδρος Δ.Σ. «Άρτου Ζωής», διευθ. περ. Νέα Εστία
  "Ποιος είναι τελικά Μεσσίας: Η μεσσιανική ιδέα στο έργο του Εμμανουήλ Λεβινάς"

Στ' Συνεδρία (Πρόεδρος: Σταύρος Ζουμπουλάκης)

• 6.40 μ.μ.: Ανδρέας Πανταζόπουλος, επίκ. καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ.
  "Αυτός που ήρθε απ’ έξω: Η σωτηριολογική διάσταση του λαϊκιστή ηγέτη"
• 7.00 μ.μ.: Θάνος Λίποβατς, καθηγητής πολιτικής ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
  "Ο εθνικοσοσιαλισμός ως πολιτικός μεσσιανισμός"
• 7.20 μ.μ.: Γεράσιμος Βώκος, καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ.
  "Οι πολιτικοί μεσσιανισμοί του εικοστού αιώνα"

Το τρέχον τεύχος του Horizons in Biblical Theology / The current issue of Horizons in Biblical Theology

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Horizons in Biblical Theology 32:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

M. David Litwa, "Behold Adam: A Reading of John 19:5", 129-143Στο παρόν άρθρο δίνεται μία θεολογική ερμηνεία της περίφημης φράσης του Πιλάτου "ἰδοὺ ὁ ἄνθρωπος" (Ιω 19, 5) με τη βοήθεια δύο διακειμενικών έμμεσων αναφορών: Γεν 3, 22 και Βίος Αδάμ 13, 3. Και τα δύο κείμενα περιέχουν την φράση "ἰδοὺ ὁ ἄνθρωπος / ὁ Ἀδάμ". Σε κάθε περίπτωση η φράση prima facie τονίζει την θεϊκότητα του Αδάμ, αλλά με ένα ειρωνικό τρόπο υπογραμμίζει το εύθραυστο της ανθρώπινης φύσης. Στο Ιω 19, 5, ωστόσο, η φράση λειτουργεί με τον αντίθετο τρόπο. Μολονότι στην επιφάνεια τονίζει την δυστυχία και τον εξευτελισμό του Ιησού, με ειρωνικό τρόπο προβάλλει τη θεϊκή του υπεροχή. Ο συγγραφέας καταλήγει υποστηρίζοντας ότι ο τέταρτος ευαγγελιστής παραπέμπει έμμεσα στην αρχαιότερη φράση "ἰδοὺ ὁ ἄνθρωπος / ὁ Ἀδὰμ" για να δημιουργήσει μία αντίθεση μεταξύ του Αδάμ και του Χριστού.
Jason A. Whitlark, "Ἔµφυτος Λόγος: A New Covenant Motif in the Letter of James", 144-165
Η κατανόηση της σημασίας του έμφυτου λόγου στο Ιακ 1, 21 χώρισε τους ερμηνευτές σε δύο ομάδες: (1) σε εκείνους που του αποδίδουν κοσμολογική σημασία και τον κατανοούν ως κάτι συγγενικό προς την ανθρώπινη λογική ή (2) σε εκείνους που του αποδίδουν σωτηριολογική σημασία και τον συνδέουν με την μεταστροφή στο χριστιανισμό. Ο συγγραφέας δέχεται τη σωτηριολογική ερμηνεία και προσπαθεί να καταστήσει σαφές μέσα από ειδωλολατρικές, ιουδαϊκές και χριστιανικές πηγές ότι ο έμφυτος λόγος για τον Ιάκωβο έχει τη σημασία της θεϊκής ικανότητας, μία ιδέα η οποία είναι απόλυτα κατάλληλη για να εκφράσει την ελπίδα για την ικανότητα που έχει ο Θεός να είναι πιστός στην νέα διαθήκη που υποσχέθηκε στο βιβλίο του Ιερεμία.

Oh-Young Kwon, "Discovering the Characteristics of Collegia—Collegia Sodalicia and Collegia Tenuiorum in 1 Corinthians 8, 10 and 15", 166-182
Στα 1 Κορ 8, 10 και 15 ο Παύλος εμφανίζεται να επιχειρηματολογεί εναντίον κάποιων χριστιανών της Κορίνθου που φαίνεται να αντιμετώπιζαν τη χριστιανική τους κοινότητα σε αναλογία προς κάποιο είδος θιάσου του 1ου αι. π.Χ. Σε αυτά τα κεφάλαια της επιστολής παρουσιάζονται κάποια χαρακτηριστικά αυτών των θιάσων. Ιδιαίτερα τα 8, 1-13 και 10, 1-22 περιέχουν τα χαρακτηριστικά των collegia sodalicia, ενώ το 15, 29 περιγράφει εκείνα των collegia tenuiorum. Αυτό το εύρημα παρέχει μία εναλλακτική στην τρέχουσα ερμηνεία της παύλειας περιγραφής της κατανάλωσης ειδωλοθύτων από τους Κορίνθιους (1 Κορ 8, 1-13 και 10, 1-22) και το βάπτισμα για τους νεκρούς ή για λογαριασμό των νεκρών (1 Κορ 15, 29).

Joshua W. Jipp, "Douglas Campbells Apocalyptic, Rhetorical Paul: Review Article", 183-197
John E. Alsup, "The Odyssey of Textual Criticism: A Dialogue-Review", 198-217

Το τρέχον τεύχος του JSJ / The current issue of JSJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of Judaism 41: 4-5 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Larry Perkins, "What's in a Name—Proper Names in Greek Exodus", 447-471
Τα εβραϊκά κύρια ονόματα φαίνεται ότι αποτέλεσαν σημαντική πρόκληση στο μεταφραστή του ελληνικού βιβλίου της Εξόδου. Χρησιμοποίησε διαφορετικές στρατηγικές όπως τη μεταγραφή ή τη μετάφραση. Στις περισσότερες περιπτώσεις δημιούργησε νέες μεταγραφές ή αξιοποίησε εκείνες που υπήρχαν στην εβραϊκή Γένεση. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαντούν και εξελληνισμένα κύρια ονόματα, αλλά αυτό μάλλον είναι η εξαίρεση. Οι αιτιολογικές ετυμολογίες αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Σπάνια ονόματα φαίνεται να προστίθενται στο ελληνικό κείμενο. Στην παρούσα μελέτη ο συγγραφέας αξιοποιεί προηγούμενες αναλύσεις σχετικά με τις πρακτικές του μεταφραστή όσον αφορά στα εβραϊκά κύρια ονόματα και παρέχει διαφορετικές εξηγήσεις για διάφορα φαινόμενα που παρατηρούνται στο κείμενο.

Nadav Sharon, "The Title Ethnarch in Second Temple Period Judea", 472-493
Ο τίτλος "εθνάρχης" εμφανίζεται στις πηγές της εποχής του Δεύτερου Ναού αναφορικά με τέσσερις ηγεμόνες της Ιουδαίας: τον Σίμωνα τον Ασμοναίο, τον Ιωάννη Υρκανό, τον Υρκανό Β΄ και τον Αρχέλαο, τον υιό του Ηρώδη. Αυτές οι μαρτυρίες θεωρούνται δεδομένες. Ωστόσο μία εξαντλητική ανάλυση των πηγών καθιστά σαφές ότι δεν θα έπρεπε να στηριχθούμε στις πληροφορίες που συνδέονται με τους πρώιμους Ασμοναίους (Σίμωνα και Ιωάννη Υρκανό), αλλά ότι μάλλον ο τίτλος υιοθετήθηκε για πρώτη φορά από τους Ρωμαίους (πιθανόν από τον Ιούλιο Καίσαρα) για τον Υρκανό Β΄. Στο άρθρο επιβεβαιώνεται ότι αυτός ο τίλος αποτελεί ένα παράδειγμα της μοναδικής αντίληψης που είχαν οι Ρωμαίοι για τον ιουδαϊκό λαό. Επιπλέον στο άρθρο σημειώνονται ορισμένες συνέπειες, που έχει αυτή η κατανόηση του τίτλου του εθνάρχη και η άποψη την οποία αυτή καθιστά σαφή, σε συγκεκριμένα ζητήματα της περιόδου του Δεύτερου Ναού.

Richard Last, "Onias IV and the ἀδέσποτος ἱερός: Placing Antiquities 13.62-73 into the Context of Ptolemaic Land Tenure", 494-516
Η αφήγηση του Ιωσήπου για τον Ονία Δ΄ στην Αρχ. 13, 62-73 είναι μια διήγηση για έναν Ιουδαίο που βρίσκει καταφύγιο στην Αίγυπτο και κατορθώνει να αποκτήσει γη τόσο στην Αλεξάνδρεια όσο και στην Ηλιούπολη. Του δίνεται επίσης η άδεια να κατασκευάσει ένα ναό στην γη που κατείχε στην Ηλιούπολη, για την οποία ο Ιώσηπος λέει ότι πιο πριν ήταν "ἀδέσποτος". Αυτός είναι τεχνικός όρος που χρησιμοποιείται στους παπύρους και στους κλασικούς συγγραφείς για να χαρακτηρίσουν γη, η οποία δεν έχει ιδιοκτήτη και την οποία μπορούσε κανείς να αποκτήσει νόμιμα μόνο μέσω μίας δημοπρασίας και κατά την ρωμαϊκή περίοδος επίσης απευθείας από τον ίδιο λόγο. Οι μελετητές προσπάθησαν εδώ και πολλά χρόνια να αποκαταστήσουν τα ιστορικά δεδομένα που κρύβονται πίσω από τη διήγηση του Ιωσήπου για το ναό του Ονία, αλλά θα πρέπει επίσης να διερευνήσουν τη λειτουργία αυτού του τεχνικού όρου μέσα στο πλαίσιο της μεγαλύτερης αφήγησης του Αρχ. 13. 62-73. Δεν έχουν ακόμη επίσης εξετάσει τα συμπεράσματα στα οποία οδηγούμαστε όσον αφορά στην ιστορικότητα της διήγησης. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται στοιχεία σχετικά με την κατοχή της γης κατά την Πτολεμαϊκή περίοδο με σκοπό να τοποθετήσει την ιστορία του Ιωσήπου για την απόκτηση ενός αδέσποτου ιερού από τον Ονία μέσα στο ιστορικό της πλαίσιο. Καθίσταται σαφές ότι η ιστορία του Ιωσήπου για τον ναό του Ονία έχει βαθύτερη σημασία από αυτή που μέχρι σήμερα της αποδιδόταν.

David M. Grossberg, "Orthopraxy in Tannaitic Literature", 517-561
Το M. Sanhedrin 10:1 είναι πολύ γνωστό ως μία έμμεση δήλωση της ραββινικής διδασκαλίας. Ωστόσο ως δήλωση διδασκαλίας, αυτή η μισναϊκή γλώσσα είναι εξαιρετικά πραγματιστική: απαγορεύει το να πει κανείς συγκεκριμένα πράγματα, δεν απαγορεύει όμως σαφώς το να τα πιστέψει κανείς. Ο συγγραφέας προτείνει ότι αυτή η χρήση της πρακτικής παρά δογματικής φρασεολογίας ήταν μία συνειδητή στάση των συντακτών της Μισνά. Μία προσεκτική φιλολογική εξήγηση των παράλληλων κειμένων στην Τοσεφτά και στην Seder Olam αποκαλύπτει ότι οι αρχαιότερες γενιές της κειμενικής παράδοσης, που βρίσκεται πίσω από αυτήν τη μισνά, διατύπωσαν τις ίδιες απαγορεύσεις χρησιμοποιώντας δογματικούς όρους όπως "άρνηση" και "μη αναγνώριση". Επιπλέον, αυτή η επιλογή της πραγματιστικής γλώσσας είναι σαφής μέσα στη Μισνά, ακόμη κι όταν το θέμα είναι θεμελιώδη θέματα της ιουδαϊκής πίσης, όπως η πίστη σε ένα Θεό και στην προφορική Τορά. Οι συντάκτες της Τορά, ίσως απαντώντας σε τάσεις όπως τον χριστιανικό αντινομισμό και την αιρεσιολογία, επέλεξαν να συντάξουν ένα έργο αφιερωμένο στην ορθοπραξία παρά στην ορθοδοξία.

Σεμινάριο για το συνοπτικό πρόβλημα / Seminar on the Synoptic problem

Από το ιστολόγιο του Mark Goodacre πληροφορούμαστε τη διοργάνωση σεμιναρίου προς τιμήν του γνωστού καινοδιαθηκολόγου Christopher Tuckett, το οποίο θα έχει ως θέμα του το συνοπτικό πρόβλημα. Στο πλαίσιο της επιστημονικής αυτής συνάντησης θα επιδοθεί στον καθ. Chr. Tuckett τιμητικός τόμος (New Studies in the Synoptic Problem (BETL 239; Leuven: Peeters Press, 2011). Το σεμινάριο θα λάβει χώρα στο Roy Griffiths Room, ARCO Building, Keble College (Οξφόρδη).

Πρόγραμμα σεμιναρίου
2.15-6.00 μμ.

John Kloppenborg, "Memory, performance and the sayings of Jesus"

Joseph Verheyden, "A road to nowhere? A critical look at the ‘Matthean Posteriority’ hypothesis and what it means for Q"

Paul Foster, "The extent of the recoverable Q material"

Robert Derrenbacker, "What’s the problem and why does it matter? The challenges and rewards of teaching the Synoptic Problem"

Andrew Gregory, "Studying and teaching the Synoptic Problem in Oxford, 1911-2011: some observations"

Στις εισηγήσεις θα απαντήσουν οι Robert Morgan και Christopher Rowland

Το πρόγραμμα επίσης και σε μορφή pdf.

Στο τρέχον τεύχος του VigChr / In the current issue of VigChr

Στο τρέχον τεύχος του Vigiliae Christianae 64:5 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με τον αρχέγονο χριστιανισμό και τα κείμενά του:

Andrew Dinan, "Another Citation of Philo in Clement of Alexandria's Protrepticus (10,93,1-2)", 435-444
Το Προτρ. 10, 93, 1-2 θα έπρεπε να προστεθεί στη μακρά λίστα των κειμένων στα οποία ο Κλήμης Αλεξανδρεύς κάνει χρήση των κειμένων του Φίλωνα. Ο Κλήμης ελκύεται και γενικά προσαρμόζει την περιγραφή του Φίλωνα για τη μετάνοια στο Περί Αρετών 181, ωστόσο αλλάζει το κείμενο του Φίλωνα με πολλούς τρόπους και κυρίως καθιστώντας σαφή μία παράθεση, η οποία απαντά εν μέρει στο Φαίδ 114D του Πλάτωνα και σε μεγαλύτερη έκταση στο Οράτιου, C. 3, 25.

Christopher Tuckett, , "Lightfoot's Text of 2 Clement: A Response to W.L. Petersen", 501-519
Η παρούσα μελέτη είναι η απάντηση στο άρθρο του William Petersen το οποίο δημοσιεύθηκε το 2006 στο περιοδικό και στο οποίο παρουσιάζονταν διάφορες πλευρές του κειμένου της Β΄ Κλήμ στην ιδιαίτερα σημαντική έκδοσή του από τον J.B. Lightfoot. O Petersen συζήτησε τέσσερις γραφές στην έκδοση του Lightfoot, για τις οποίες πρότεινε ότι έπρεπε να διορθωθούν. Επίσης συζήτησε ό,τι θεωρούσε σημαντικά μειονεκτήματα στο έργο του Lightfoot, τα οποία έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη μελέτη των κειμένων των Πατέρων και της Κ.Δ. Στο άρθρο εξετάζονται οι τέσσερις αυτές αναγνώσεις στο 2 Κλήμ που παρουσίασε ο Petersen. Εξετάζονται επίσης τα γενικότερα μεθοδολογικά ζητήματα που έθεσε εκείνο το άρθρο. Υποστηρίζεται ότι η γενική μεθοδολογία του Lightfoot δεν είναι τόσο ύποπτη όσο υποστήριξε ο Petersen κι ότι μολονότι όλες οι εκδόσεις του κειμένου είναι ανοικτές σε συζήτηση σε επιμέρους σημεία, η γενική προσέγγιση που υιοθετείται από τον Lightfoot κι άλλους δεν αξίζει αυτήν την σκληρή κριτική που της ασκεί ο Petersen.

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του EvTh / An article of biblical interest in the current issue of EvTh

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Evangelische Theologie 70:5 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ των άλλων κι ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Johan S. Vos, "Zur Auslegung von 1 Kor 2,15 in der Reformationszeit", 358-368
To 1 Kορ 2, 15 διαδραμάτισε στις θεολογικές συζητήσεις της περιόδου της Μεταρρύθμισης ένα σημαντικό ρόλο. Απέναντι στους ρωμαιοκαθολικούς ερμηνευτές, οι οποίοι συνέδεαν το κείμενο με το ύψιστο εκκλησιαστικό αξίωμα, οι μεταρρυθμιστές υποστήριξαν επικαλούμενοι το συγκεκριμένο βιβλικό κείμενο το δικαίωμα και την ικανότητα κάθε πιστού να διατυπώνει την κρίση του σε ζητήματα πίστης. Το μέτρο κρίσης ήταν η Αγία Γραφή. Καθώς όμως η επίκληση της Γραφής καθώς κι εκείνη του Αγίου Πνεύματος οδηγούσε σε αντιφατικά μεταξύ τους αποτελέσματα, δημιουργήθηκε η ανάγκη κατά την ερμηνεία να εισαχθούν περισσότερες κατηγορίες. Η νομιμοποίηση αυτών των κατηγοριών αμφισβητήθηκε ωστόσο και πάλι από τους αντιπάλους. Στην παρούσα μελέτη ο συγγραφέας πώς οι συμμετέχοντες σε αυτήν τη συζήτηση προσπάθησαν να ερμηνεύσουν ο καθένας το 1 Κορ 2, 15. .

Δύο ενδιαφέροντα άρθρα στο Bible and Interpretation / Two interesting articles on The Bible and Interpretation

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχουν αναρτηθεί δύο ενδιαφέρονται άρθρα. Το πρώτο είναι του Roland Boer, ο οποίος συζητά τις θέσεις των Lemche και Avalos σχετικά με την χρησιμότητα και το περιεχόμενο των βιβλικών σπουδών σήμερα. Οι δύο αυτοί μελετητές δημοσίευσαν κείμενα (αναφορά και διευθύνσεις μπορεί να βρει ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης στο άρθρο του Boer) στην ίδια ιστοσελίδα παλαιότερα. Ο μεν Lemche υποστηρίζει την επικαιρότητα και τη σπουδαιότητα της Βίβλου στο σύγχρονο κόσμο, ενώ ο Avalos θεωρεί τη Βίβλο ένα επικίνδυνο για τον κόσμο βιβλίο. Για να διαβάσετε τα σχόλια του Boer, πατήστε εδώ.

Το δεύτερο άρθρο είναι του Richard S. Hess. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι, όταν οι Ισραηλίτες εγκαταστάθηκαν στην Χαναάν, συνάντησαν εκεί πολλούς λαούς, των οποίων οι μνήμες διασώζονται μέσα στις βιβλικές πηγές. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Το τρέχον τεύχος του ZAW / In the current issue of ZAW

Στο τρέχον τεύχος του Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft 122:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Jacob L. Wright, "Commensal Politics in Ancient Western Asia: The Background to Nehemiah's Feasting (continued, Part II)", 333-352
Στο προηγούμενο τεύχος είχε δημοσιευθεί το πρώτο μέρος του άρθρου. Σε αυτό το τεύχος δημοσιεύεται το δεύτερο μέρος στο οποίο ο συγγραφέας συνεχίζει τη συζήτηση για την ευρεία κλίμακα αρχαίων κειμένων της Εγγύς Ανατολής τα οποία τελικά αξιοποιεί για την ερμηνεία των απομνημονευμάτων του Νεεμία.

Raik Heckl, "Augenzeugenschaft und Verfasserschaft des Mose als zwei hermeneutische Konzepte der Rezeption und Präsentation literarischer Traditionen beim Abschluss des Pentateuchs", 353-373
Στην τελική εκδοχή του Δτν η ερμηνευτική ιδέα του Μωυσή ως αυτόπτη μάρτυρα, η οποία νομιμοποιεί τα κείμενα του Δτν, αντικαταστάθηκε από την ιδέα της προέλευσης των κειμένων από τον Μωυσή. Η παρουσίαση μίας παλιότερη αιτιολογίας (Δτν 27) από την ιερατική τελική εκδοχή χρησιμεύει στην αντικατάσταση του Δτν ως του δεσμευτικού κειμένου από την Πεντάτευχο στο σύνολό της και στην ενσωμάτωση του παλαιότερου Δτν ως μέρους της Πεντατεύχου. Αυτό επιτεύχθηκε με την απόδοση στο Μωυσή της συγγραφής (Δτν 31). Στη σχετική με το Σινά περικοπή υπάρχουν κάποιοι υπαινιγμοί ότι αυτό δεν είναι μόνο μια ιδέα του Δτν και της δικής της προοπτικής αλλά μία γενική ιδέα, η οποία περιβάλλει την Πεντάτευχο στο σύνολό της. Σκοπό έχει να ενώσει μεταξύ τους διαφορετικές και ανεξάρτητες παραδόσεις και την ίδια στιγμή να αφαιρέσει θεολογικά τη νομιμοποίηση από παλαιότερες εκδόσεις και πηγές τους στην μεταιχμαλωσιακή περίοδο.

Robert Gnuse, "Northern Prophetic Traditions in the Books of Samuel and Kings as Precursor to the Elohist", 374-386
Ο συγγραφέας του άρθρου προτείνει ότι οι αφηγήσεις περί προφητών που στα βιβλία Σαμουήλ και Βασιλειών, οι οποίες προέρχονται από το Β. Βασίλειο, επηρέασαν την εξέλιξη των ελωχιμιστικών παραδόσεων μέσα στην Πεντάτευχο. Αυτές οι μεταγενέστερες ελωχιμιστικές "δεξαμενές της παράδοσης" εμφανίστηκαν κατά τον 7ο αι. π.Χ. πριν τη χρήση τους κατά τον 6ο αι. π.Χ. από των Γιαχβιστή ιστορικό. Μοτίβα και θεολογικές ιδέες στις προφητικές αυτές αφηγήσεις, όπως οι εμπειρίες στην κορυφή ορέων, η φωτιά, ο άγγελος του Θεού, τα όνειρα, η προφητική ταυτότητα, η δραστηριότητα των ζώων, η άμεση απόδοση δικαιοσύνης, ο φόβος του Θεού και η υπακοή συγκρίνονται με όμοιες ιδέες στον Ελωχιμιστή της Πεντατεύχου προκειμένου να διαπιστωθεί η αρχαιότητα των προφητικών κειμένων.

Elie Assis, "The Structure and Meaning of the Locust Plague Oracles in Joel 1,2–2,17", 401-416
Στο άρθρο εξετάζεται η δομή και η σημασία των χρησμών στο Ιωήλ 1, 2 - 2, 17, όπου γίνεται λόγος για την πληγή των ακρίδων και τις καταστροφικές της συνέπειες. Υποστηρίζεται ότι το κείμενο χωρίζεται σε 4 επιμέρους προφητείες κι ότι αυτές είναι σχεδιασμένες με βάση ένα κύριο σχέδιο και συνδέονται μεταξύ τους σε μία ρητορική ενότητα μέσα στην οποία η καθεμιά αποκαλύπτει κάθε φορά περισσότερα από εκείνη που προηγείται. Η δομή των προφητειών, η οποία μαρτυρεί μία πορεία από το ένα κείμενο στο άλλο, καθιστά σαφή τον κύριο σκοπό των προφητειών, ο οποίος είναι να οδηγήσει τους ανθρώπους στο να προσευχηθούν στον Θεό για την απομάκρυνση της πληγής. Μια προσευχή τέτοιου είδους εμφανίζεται στην τέταρτη προφητεία (2, 17). Αυτός ο σκοπός αποκαλύπτει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο προφήτης: η αποχή γενικά των ανθρώπων από την προσευχή. Αυτή είναι χαρακτηριστική για την περίοδο της αιχμαλωσίας, όταν οι άνθρωποι πίστευαν ότι τους είχε εγκαταλείψει ο Θεός και ότι δεν υπήρχε πια η δυνατότητα να απευθυνθούν σε Εκείνον. Ο Ιωήλ προσπαθεί να περάσει την ιδέα ότι η υπάρχει ακόμη η δυνατότητα της προσευχής και ότι αυτή φέρνει αποτελέσματα ακόμη και σε εποχές σκότους και απόγνωσης τις οποίες διέρχονται τώρα οι άνθρωποι.

Anselm C. Hagedorn, "Die Frau des Hohenlieds zwischen babylonisch-assyrischer Morphoskopie und Jacques Lacan (Teil 1)", 417-430
Ξεκινώντας από μία εξήγηση των Άσμα 4, 1-7 και 7, 1-1 ο συγγραφέας ερευνά πώς ο εραστής του Άσματος βλέπει τη σύντροφό του. Αυτή η διερεύνηση γίνεται σε τρία στάδια: πρώτα εξετάζονται προσεκτικά τα δύο κείμενα, προτού -σε ένα δεύτερο στάδιο- ληφθεί υπόψη ένα ανάλογο υλικό από την αρχαία Εγγύς Ανατολή. Στο άρθρο ο συγγραφέας εστιάζει την προσοχή του σε μία σειρά βαβυλωνιακών οιωνών (šumma sinništi qaqqada rabât). Η σύγκριση καταδεικνύει ότι - παράλληλα με τη δυναμική πλευρά του γυναικείου σώματος - θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και το σχήμα του. Τέλος αυτές οι κλασικές εξηγητικές προσεγγίσεις συμπληρώνονται με τη βοήθεια των πορισμάτων του Γάλλου ψυχολόγου J. Lacan και εξετάζεται κατά πόσο αυτά τα πορίσματα μπορούν να συμβάλουν στην εξήγηση του Άσματος.

Nathan MacDonald, "Issues and Questions in the Dating of Deuteronomy: A Response to Juha Pakkala", 431-435
Σε ένα πρόσφατο άρθρο στο περιοδικό ο Juha Pakkala παρουσίασε διάφορους λόγους που οδηγούν στη χρονολόγηση της αρχαιότερης έκδοσης του Δευτερονομίου μετά το 586 π.Χ. Αυτή η απάντηση εξετάζει αυτούς τους λόγους και τους βρίσκει προβληματικούς.

Colette Briffard, "Gen 16,13: Hagar a-t-elle vu Dieu?", 436-438
Το μασωριτικό κείμενο του Γεν 16, 13 θα πρέπει να κατανοηθεί ως μία συνειδητή έμμεση αναφορά στο Έξ 33, 23 και σκοπό έχει να τονίσει το γεγονός ότι η Άγαρ δεν είδε ένα θεϊκό όραμα το οποίο να ήταν ανώτερο από εκείνο του Μωυσή.

Nili Samet, "Two Sumerian Parallels to Isaiah 55,10", 439-440

Στο νέο τεύχος του RestQ / In the current issue of RestQ

Στο νέο τεύχος του Restoration Quarterly 52:4 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Mark W. Hamilton, "The Bible and the common good : meditations on teaching Scripture in the Christian university", 193-206
• Timothy R. Sensing, "Preaching to Colossians", 207-222
• James W. Thompson, "Paul, Plutarch and the ethic of the family", 223-226
• Josh Ketchum, "The 'go'el' custom in Ruth : a comparative study", 237-245
  

Ημερίδα στη μνήμη του καθ. Σ. Αγουρίδη (2) / Conference in memory of S. Agouridis (2)

Στην πρώτη απογευματινή συνεδία (πρόεδρος καθ. Τμήματος Θεολογίας Μ. Κωνσταντίνου) ο πρώτος ομιλητής ήταν ο Δρ. Π. Καλαϊτζίδης, Συντονιστής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών της Ι.Μ. Δημητριάδος και επισκέπτης καθ. στο Θεολογικό Ινστιτούτο του αγ. Σεργίου (Παρίσι) και ο τίτλος της εισήγησής του ήταν "Ο Σάββας Αγουρίδης και ο προφητικός χριστιανισμός". Ο ομιλητής απαρίθμησε και σχολίασε τα στοιχεία εκείνα στη θεολογική σκέψη του Α., τα οποία υπογραμμίζουν τον προφητικό χαρακτήρα της: την ευαγγελική κριτική της κοινωνικής αδικίας και την έμπρακτη συμπαράσταση και αλληλεγγύη με τους φτωχούς και με τα θύματα της Ιστορίας, την αντίθεσή του στην ιεροκρατική εκτροπή της θεσμικής Εκκλησίας, τη δημιουργική πρόσληψη και αφομοίωση των νέων θεολογικών ρευμάτων και το συνεχή θεολογικό διάλογο με τις καινούργιες πολιτισμικές και κοινωνικές πραγματικότητες, τη δημιουργική κατάφαση του παρόντος και του μέλλοντος και την ενεργό παρέμβασή του στα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα του καιρού του, την ευαισθησία του για την Ιστορία και το ιστορικό πράττειν χωρίς, όμως, να λησμονείται η εσχατολογική φύση του χριστιανισμού, την έμφασή του στις βιβλικές σπουδές και την έγκαιρη επισήμανση της μονομέρειας που συνόδευε την περίφημη “επιστροφή στους Πατέρες”, κ.ά.

Ο επόμενος ομιλητής ήταν ο καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας (ΕΚΠΑ) κ. Σ. Παπαλεξανδρόπουλος, ο οποίος παρουσίασε την κριτική στάση του Α. απέναντι στα νέα θεολογικά ρεύματα που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα ("Ο Σάββας Αγουρίδης και τα νέα θεολογικά ρεύματα"). Τα ρεύματα στα οποία ο Α. άσκησε κριτική ήταν η ευχαριστιακή θεολογία, η νεοπατερική σύνθεση, ο "βυζαντινός μυστικισμός", ο "περσοναλισμός" και η "νεοορθοδοξία". Ο Α. στάθηκε κριτικά απέναντί τους, διότι θεωρούσε ότι αυτά α) αποκλίνουν από αυτό που εκείνος κατανοούσε ως χριστιανισμό, β) είναι προϊόντα εσφαλμένων επιστημολογικών προϋποθέσεων και γ) επιβάλλουν εκ των προτέρων ιδεολογίες στον τρόπο ανάγνωσης των γεγονότων της ιστορίας. Ο Α. ήταν αντίθετος σε κάθε μορφή απολυτοποίησης και αναγωγισμού (reductionism) και αντέτεινε σε αυτήν την τάση τον πλουραλισμό καθώς και τη σύνδεση της θεολογίας με την ιστορική της συνάφεια. Ήταν πεπεισμένος ότι η θεολογία αποτελείται τόσο από το θείο όσο και από το ιστορικό στοιχείο και τόνιζε τόσο την εσχατολογική προοπτική της Εκκλησίας όσο και την ανάγκη της κοινωνικής στράτευσής της μέσα στο ιστορικό παρόν.

Ο ομότιμος καθ. της Θεολογικής Σχολής (ΑΠΘ) κ. Ι. Καραβιδόπουλος στη συνέχεια παρουσίασε το ερμηνευτικό έργο του αείμνηστου καθηγητή Σ. Αγουρίδη ("Ο καθηγητής Σάββας Αγουρίδης ως πρωτοπόρος ερμηνευτής της Αγίας Γραφής"). Ο Α. στο ερμηνευτικό του έργο τόνισε με έμφαση το εσχατολογικό στοιχείο στη διδασκαλία του Ιησού και της Εκκλησίας. Έτσι η εσχατολογία για τον Α. από τελευταίο κεφάλαιο της δογματικής έγινε πρώτο κεφάλαιο της βιβλικής ερμηνευτικής. Ο Α. γνώριζε και χρησιμοποιούσε τις σύγχρονες ερμηνευτικές μεθόδους, οι οποίες εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο της ιστορικοκριτικής μεθόδου ταυτόχρονα όμως στάθηκε με σεβασμό και αξιοποίησε δημιουργικά την προηγούμενη πατερική παράδοση. Στην ερμηνεία του τόνισε την ευχαριστιακή εμπειρία ως βάση της ερμηνείας της Αγίας Γραφής. Τα κείμενα που κατεξοχήν μελέτησε και ερμήνευσε ο Α. ήταν η ιωάννεια γραμματεία. Ενώ υποστήριξε με σθένος τη συνεργασία της θεολογίας με άλλες επιστήμες που ασχολούνται με άλλους τομείς του επιστητού από την άλλη αγωνίστηκε για το άνοιγμα της θεολογίας προς την κοινωνία και τη μετάδοση του ευαγγελικού μηνύματος στο ευρύτερο κοινό.

Στη συνέχεια ο καθ. του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ) κ. Ι. Πέτρου παρουσίασε τον κοινωνικό προσανατολισμό της θεολογικής σκέψης του τιμώμενου καθηγητή ("Ο Σάββας Αγουρίδης ως κοινωνικός αναλυτής"). Ο ομιλητής τόνισε ότι ο Α. ενδιαφερόταν για την ανάλυση της κοινωνικής πραγματικότητας κι όχι για τη θρησκειοποίησή της. Στη συνέχεια παρουσιάσθηκαν τρεις βασικοί άξονες του έργου του Α. στους οποίους είναι εμφανής αυτός ο κοινωνικός προσανατολισμός: α) η χρήση της κοινωνικής ανάλυσης στο πλαίσιο της βιβλικής επιστήμης, β) η προσέγγιση του θέματος της σχέσης Εκκλησίας και Κράτους και γ) τα ανθρώπινα δικαιώματα και ανθρώπινος πλουραλισμός.

Στη δεύτερη απογευματινή συνεδρία (πρόεδρος καθ. Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ κ. Δ. Καϊμάκης) πρώτος ομιλητής ήταν ο Πρόεδρος του Ιδρύματος "ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ" και Δ/ντής του περιοδικού "ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ" κ. Σ. Ζουμπουλάκης, ο οποίος παρουσίασε την στάση που τήρησε ο καθ. Σ. Αγουρίδης απέναντι στην αναβίωση του μοναχισμού στα χρόνιά του και στη δράση των χριστιανικών οργανώσεων ("Ο Σάββας Αγουρίδης, ο μοναχισμός και οι θρησκευτικές οργανώσεις"). Ο Α. στάθηκε κριτικά απέναντι στο φαινόμενο της αναβίωσης του μοναχισμού, διότι τον θεωρούσε συνέχεια του βυζαντινού μοναχισμού τον οποίο κατηγορούσε για ατομικισμό, έλλειψη κοινωνικού προσανατολισμού και απομάκρυνση από τον αρχικό στόχο του Χριστιανισμού που ήταν η μεταμόρφωση του κόσμου σε Βασιλεία του Θεού. Από την άλλη θεώρησε τις οργανώσεις έκφραση της ανάγκης διαμόρφωσης ενός αστικού χριστιανισμού και μία σοβαρή προσπάθεια βιβλικού ευαγγελικού χριστιανισμού. Ενώ ο Α. εκτιμά θετικά αυτόν τον ηθικοκοινωνικό προσανατολισμό των οργανώσεων από την άλλη τους ασκεί κριτική, διότι δεν κατάφεραν τελικά να συνδεθούν με την εργατική τάξη, μικροαστικοποιήθηκε και ταυτίσθηκαν με το εκκλησιαστικό και πολιτικό κατεστημένο.

Ο καθ. του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ) κ. Μ. Κωνσταντίνου παρουσίασε στη συνέχεια το μεταφραστικό έργο της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρείας και σχολίασε τη συμβολή του Σ. Αγουρίδη σε αυτό. Η δουλειά την οποία επιτελεί εδώ και χρόνια η Ελληνική Βιβλική Εταιρία δεν περιορίζεται στο μεταφραστικό μόνο τομέα, αλλά λειτουργεί ως καταλύτης στις σχέσεις μεταξύ των προερχόμενων από διαφορετικές παραδόσεις χριστιανών του ελλαδικού χώρου. Ο Α. δραστηριοποιήθηκε σε αυτήν την προσπάθεια της Ε.Β.Ε. Βασικά στοιχεία της συμβολής του ήταν το πλήθος των ρηξικέλευθων ερμηνειών που πρότεινε στο πλαίσιο της τελευταίας μετάφρασης της Κ.Δ. από την Ε.Β.Ε. και ο σταθερός του προσανατολισμός να καλλιεργεί τις σχέσεις κοινωνίας και ειρήνης, την ευαισθησία και την αλληλεγγύη πέρα από οποιονδήποτε τοπικισμό και επαρχιωτισμό.

Ο τελευταίος ομιλητής της ημερίδας ήταν ο καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ) κ. Π. Βασιλειάδης ο οποίος παρουσίασε τη στάση του Σάββα Αγουρίδη απέναντι στο διαθρησκειακό διάλογο ("Η συμβολή του Σάββα Αγουρίδη στη διαθρησκειακή προσέγγιση"). Ο Α. δραστηριοποίηθηκε στο διαθρησκειακό διάλογο κατά τη δεκαετία του '90, όταν παγκοσμίως διαπιστώνεται μία έξαρση του εθνικισμού, και συμπαρατάχθηκε με όσους αγωνίζονταν για τα πανανθρώπινα ιδανικά παρά τις αντιδράσεις που συνάντησε σε αυτήν την κατεύθυνση. Ως αυθεντικός ερμηνευτής των Γραφών τόνισε μαζί με άλλους τη "διακονία της καταλλαγής" έχοντας ως βάση του την ορθόδοξη πνευματολογία της "οικονομίας του Αγίου Πνεύματος"

(Ευχαριστώ και πάλι τον αγαπητό συνάδελφο κ. Μ. Γκουτζιούδη για το φωτογραφικό υλικό και για τις χρήσιμες πληροφορίες)

Δημοσιεύσεις του M. Goodacre online / Goodacre's publications online

Ο Mark Goodacre ανάρτησε στο ιστολόγιό του τα ακόλουθα άρθρα του, τα οποία ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να διαβάσει online ή να καταφορτώσει (σε μορφή pdf):

“Mark, Elijah, the Baptist and Matthew: The Success of the First Intertextual Reading of Mark” in Tom Hatina (ed.), Biblical Interpretation in Early Christian Gospels, Volume 2: Matthew (Library of New Testament Studies 310; London & New York: T & T Clark, 2008), 73-84

"Scripturalization in Mark's Crucifixion Narrative" in Geert van Oyen and Tom Shepherd (eds.), The Trial and Death of Jesus: Essays on the Passion Narrative in Mark(Leuven: Peeters, 2006): 33-47

"The Rock on Rocky Ground: Matthew, Mark and Peter as Skandalon" in Philip McCosker (ed.), What Is It That the Scripture Says?: Essays in Biblical Interpretation, Translation, And Reception in Honour of Henry Wansbrough Osb (Library of New Testament Studies; London & New York: Continuum, 2006): 61-73

Δημοσιεύσεις του Emanuel Tov online / Εmanuel Tov's publications online

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε ότι ο ο γνωστός καθηγητής Emanuel Tov έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα του και διαθέτει ελεύθερα προς ανάγνωση και καταφόρτωση πολλά από τα κείμενά του. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Ένα νέο άρθρο στο JHS / A new article on JHS

Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) ένα ακόμη άρθρο, το οποίο ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να διαβάσει ή να καταφορτώσει (σε μορφή pdf):

David Frankel, "El as the Speaking Voice in Psalm 82:6–8"

Ημερίδα στη μνήμη του καθ. Σ. Αγουρίδη (1) / Conference in memory of S. Agourides (1)

Σήμερα πραγματοποιήθηκε η ημερίδα, που διοργάνωσε το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. σε συνεργασία με τη Βιβλική Εταιρεία και το Ίδρυμα ΆΡΤΟΣ ΖΩΗΣ στη μνήμη του καθηγητή της Κ.Δ. Σάββα Αγουρίδη και την οποία ήδη είχαμε εξαγγείλει σε προηγούμενες αναρτήσεις μας. Οι ομιλητές, μαθητές του και μαθητές των μαθητών του, παρουσίασαν πτυχές του έργου του σημαντικού αυτού Έλληνα ερμηνευτή και θεολόγου που σημάδεψε τις βιβλικές σπουδές του 20ου αιώνα και το αποτίμησαν κριτικά. Παρόντες στην εκδήλωση που έλαβε χώρα στην αίθουσα τελετών της Παλαιάς Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. ήταν εκτός από καθηγητές και φοιτητές της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης και Αθηνών, συνάδελφοι καθηγητές θεολόγοι αλλά και η σύζυγος και ο γιος του αείμνηστου καθηγητή.

Στην παρούσα πρώτη ανάρτηση θα παρουσιάσουμε τις πρωινές συνεδρίες της ημερίδας και σε επόμενη ανάρτηση τις υπόλοιπες. Για τα όσα ακολουθούν και για το φωτογραφικό υλικό που συνοδεύει την ανάρτηση ευχαριστώ θερμά τον αγαπητό συνάδελφο λέκτορα της Κ.Δ. του Τμήματος Θεολογίας κ. Μόσχο Γκουτζιούδη.

Την ημερίδα προσφώνησαν η αντιπρύτανις και καθ. του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας κ. Δ. Λιάλιου, ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής καθ. κ. Μ. Τρίτος, ο Πρόεδρος του Ιδρύματος ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ κ. Σ. Ζουμπουλάκης και ο Διευθυντής της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας κ. Μ. Χατζηγιάννης. Όλοι τόνισαν το πρωτοποριακό και ρηξικέλευθο έργο του καθ. Σ. Αγουρίδη, τη μεγάλη του θεολογική κατάρτιση, τον κοινωνικά ευαισθητοποιημένο λόγο του και τη μεγάλη του συμβολή στην ελλαδική θεολογική πραγματικότητα του 20ου αι. Ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. στη συνέχεια, κ. Δ. Καϊμάκης, προλόγισε την ημερίδα παρουσιάζοντας τη ζωή και το έργο του Σ. Αγουρίδη.

Κατά την πρώτη πρωινή συνεδρία (πρόεδρος ομότ. καθ. Κ.Δ. κ. Ι. Καραβιδόπουλος) ο πρώτος ομιλητής, επίκ. καθ. Κ.Δ. του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ), π. Ι. Σκιαδαρέσης, παρουσίασε την ερμηνευτική συμβολή του Σ. Αγουρίδη στο βιβλίο της Αποκαλύψεως ("Η ερμηνεία της Αποκαλύψεως από τον καθ. Σ. Αγουρίδη"). Ο ομιλητής παρουσίασε με συντομία το περιεχόμενο των έντεκα μικρότερων μελετών και του υπομνήματος του Σ. Αγουρίδη. Ιδιαίτερα επέμεινε στο έργο του "Η Αποκάλυψη του Ιωάννη: ιστορική και συγχρονιστική προσπάθεια" στο οποίο απαντούν οι περισσότερες από τις θέσεις που ο συγγραφέας θα επαναλάβει στη συνέχεια στο υπόμνημά του στο βιβλίο της Αποκαλύψεως. Τρία βασικά σημεία ξεχωρίζουν ήδη στην εισαγωγή αυτού του έργου: α) η Αποκ κατανοείται από τον Αγουρίδη ως ένα εκτυλισσόμενο δράμα σε 7 πράξεις και 7 σκηνές, β) το κείμενο της Αποκ συνδέεται με το φιλολογικό είδος της αποκάλυψης που αναπτύσσεται στους κόλπους του Ιουδαϊσμού κατά την ίδια περίοδο και γ) ο καθηγητής παρουσιάζει με συστηματικότητα και πειθώ τα βασικά ερμηνευτικά κλεισιά για την κατανόηση του βιβλίου. Τόσο σε αυτό το έργο του όσο και στα υπόλοιπα διακρίνεται το έντονο ενδιαφέρον του Α. να μεταφέρει το βιβλικό μήνυμα σε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες και η πεποίθησή του ότι η σωστή ερμηνεία του βιβλίου της Αποκ., η οποία μπορεί να έχει σημασία για το σύγχρονο κόσμο, μπορεί να θρέψει όλην την κοινωνία αδιάκριτα. Μέσα από το ερμηνευτικό έργο του στην Αποκ διαφαίνεται το ενδιαφέρον του Α. για τη μαχόμενη στην εκπαίδευση θεολογία και η επιθυμία του για ευαγγελισμό όχι μόνο της διανόησης αλλά και της ευρύτερης κοινωνίας.

Ο καθ. της Π.Δ. του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ), κ. Δ. Καϊμάκης, στη συνέχεια παρουσίασε τις σημαντικότερες μελέτες του Α. για κείμενα και θέματα της Π.Δ. και του μεσοδιαθηκικού Ιουδαϊσμού ("Η Παλαιά Διαθήκη στο έργο του Σ. Αγουρίδη"). Ο ομιλητής παρουσίασε με συντομία τις μελέτες αυτές και τόνισε τα ιδιαίτερα στοιχεία της καθεμιάς. Μέσα από αυτές διαφαίνονται βασικές θέσεις του Α. όσον αφορά στην εξέλιξη της ισραηλιτικής θρησκείας και θίγονται βασικά θεολογικά ερμηνευτικά ζητήματα. Ανάμεσα στις μελέτες του ξεχωρίζει η μελέτη "Μύθος, Ιστορία, Θεολογία", όπου ο Α. παρουσιάζει τον τρόπο που ο Ισραήλ προσλαμβάνει από το περιβάλλον του μύθους, τους οποίους αξιοποιεί για να διατυπώσει την πίστη του. Μία επίσης σημαντική μελέτη του Α. είναι η "Ιστορία της Θρησκείας του Ισραήλ", στο οποίο ο Α. υποστήριξε ότι στην Π.Δ. αποτυπώνεται μία εξέλιξη των θεσμών και της θεολογικής σκέψης του Ισραήλ, την οποία μάλιστα παρουσιάζει στη συνέχεια. Ο Α. εκδήλωσε ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το μεσοδιαθηκικό Ιουδαϊσμό. Εκτός από σχετικά άρθρα εξέδωσε και τα απόκρυφα της Π.Δ καθώς επίσης και τα σημαντικότερα κείμενα του Κουμράν (μετάφραση και σχόλια) αλλά και τα βασικότερα κείμενα του Nag Hammadi.

Κατά τη δεύτερη πρωινή συνεδρία (πρόεδρος καθ. Κ.Δ. Τμήματος Θεολογίας κ. Π. Βασιλειάδης) ο πρώτος ομιλητής λέκτορας της Κ.Δ. του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ) κ. Χ. Ατματζίδης, παρουσίασε τα κείμενα του Α. στα οποία ο αείμνηστος καινοδιαθηκολόγος ασχολήθηκε με ένα ενδιαφέρον όσο και δύσκολο για τα ελληνικά θεολογικά δεδομένα θέμα, εκείνο του ιστορικού Ιησού ("Ο καθηγητής Σ. Αγουρίδης και η έρευνα για τον ιστορικό Ιησού"). Ο ομιλητής παρουσίασε με συντομία τις δύο τάσεις που εκδηλώνονται στην ορθόδοξη ελλαδική πραγματικότητα όσον αφορά στην έρευνα για τον ιστορικό Ιησού: μία τάση περισσότερο επιφυλακτική έως και αρνητική, η οποία θεωρεί την πίστη προϋπόθεση για την έρευνα και αντιλαμβάνεται την επιστήμη ως θεραπαινίδα της πίστης και μία τάση περισσότερο ανοικτή στην επιστήμη και τις μεθόδους της, η οποία εκδηλώνει μία κριτική στάση απέναντι στα κείμενα. Σε αυτήν την δεύτερη τάση εντάσσεται κι ο Α. Ο ομιλητής παρουσίασε τον τρόπο που ο Α. αξιοποίησε στη σχετική με τον ιστορικό Ιησού μελέτη το προηγούμενο ερευνητικό έργο: ο Α. στέκεται κριτικά απέναντι στα σημαντικότερα έργα, όπως του Reimarus, Renan, Schweitzer, Bultmann, Allegro και Trocmé. H κριτική αυτή παρουσίαση αναδεικνύει τον Α. στρατευμένο διανοητή της εποχής του αλλά και κοινωνικά ευαισθητοποιημένο δάσκαλο και καλό γνώστη του αντικειμένου. Με τη μελέτη του άνοιξε δρόμους στην έρευνα, αν και στον ελλαδικό χώρο το παράδειγμά του, όσον αφορά στην έρευνα για τον ιστορικό Ιησού, δεν το ακολούθησαν παρά ελάχιστοι είτε εξαιτίας του ότι το θέμα δε φαίνεται να προκάλεσε το ερευνητικό ενδιαφέρον είτε γιατί το θέμα θεωρήθηκε αντίθετο προς μία επικρατούσα εκκλησιαστική τάση.

Στη συνέχεια η Δρ. Θεολ. και επιστ. συνεργ. της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, κ. Ελ. Κασελούρη, παρουσίασε την κοινωνική διάσταση του έργου του Α. επικεντρώνοντας την εισήγησή της στους άξονες κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα ("Ισότητα και κοινωνική δικαιοσύνη στο έργο του Σ. Αγουρίδη"). Ο Α. μέσα από το έργο του, που αποπνέει την κοινωνική του ευαισθησία και την οικουμενική του συνείδηση, τόνισε την ανάγκη στράτευσης των μελών της Εκκλησίας στην επίλυση των προβλημάτων του σύγχρονου κόσμου, όπως την επικράτηση της ειρήνης, την άρση κάθε κοινωνικής αδικίας κτλ. Ανατρέχοντας στον αρχέγονο Χριστιανισμό μελέτησε κριτικά την τύχη που είχε στην πράξη το ζήτημα της ισότητας στα μετέπειτα χρόνια της Εκκλησίας, τόνισε όμως ότι σε κάθε περίπτωση η Εκκλησία δεν απεμπόλησε τη θεωρητική θεολογική βάση της ισότητας. Το ζήτημα επομένως εάν οι σύγχρονοι χριστιανοί είναι πρόθυμοι να εργαστούν για μια ισότητα ανδρών και γυναικών. Ως κεντρικό σημείο αναφοράς της στάσης του χριστιανού απέναντι στα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα και στο ζήτημα της κάθε είδους αδικίας ο Α. τόνισε το Σταυρό του Ιησού, διότι "στο Σταυρό του Χριστού δεν συγκρούονται στο πεδίο της μάχης μόνο υπερκόσμιες δυνάμεις αλλά και ιστορικές: άδικες και καταπιεστικές καθεστηκυίες δυνάμεις, συστήματα ψεύδους και ανελευθερίας καταπολεμούνται υπό του Χριστού και υπό όσων του ανήκουν...η πάλη του Χριστού είναι ολοκληρωμένη όταν η συντριβή των δυνάμεων αυτών είναι κύριος στόχος του Σταυρού της Εκκλησίας".

Στο τρέχον τεύχος του JETS / In the current issue of JETS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of the Evangelical Theological Society 53:3 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Daniel I. Block, "'You shall not covet your neighbor's wife' : a study in Deuteronomic domestic ideology", 449-474
• Leslie MacFall, "The chronology of Saul and David", 475-533
• Jeffrey J. Niehaus, "Covenant and narrative, God and time", 535-559
• Robert B. Chisholm, "When prophecy appears to fail, check your hermeneutic", 561-577
• Jarvis J. Williams, "Violent atonement in Romans : the foundation of Paul's soteriology", 579-599
• John F. Kilner, "Humanity in God's image : is the image really damaged?", 601-617

Η σωτηρία στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο / Salvation in John's Gospel

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Πουρναράς ένα νέο βιβλίο για τη θέση που καταλαμβάνει το γεγονός της σωτηρίας μέσα στην Ιωάννεια θεολογία. Ο συγγραφέας του π. Κωνσταντίνος Παπαθανασίου αναλύει διεξοδικά τα χωρία εκείνα του τετάρτου ευαγγελίου τα οποία αναφέρονται στο γεγονός της σωτηρίας και εντοπίζει βασικές πτυχές της ιωάννειας σωτηριολογίας. Ως σημαντικό χωρίο θεωρεί το Ιω -3, 16-17, όπου αποκαλύπτεται το λυτρωτικό σχέδιο του Θεού. Αυτό που αποτελεί κεντρικό άξονα του περί σωτηρίας λόγου του ευαγγελίου είναι η καθολική διάσταση της σωτηρίας εν Χριστώ η οποία σαφώς υπερβαίνει τα στενά όρια της εκλογής ενός λαού. Βασικές έννοιες που συνδέονται άμεσα με τη σωτηρία στο τέταρτο ευαγγέλιο είναι η αιώνιος ζωή, η αλήθεια, η ελευθερία, ενώ το γεγονός της σωτηρίας συνδέεται άμεσα με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού.

π. Κων/νου Π. Παπαθανασίου, Το γεγονός της σωτηρίας στην ιωάννεια θεολογία (Ευαγγέλιο - Επιστολές - Αποκάλυψη), (Βιβλική Βιβλιοθήκη 45), εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2010

735 σελίδες

ISBN: 9789602424377

40 ευρώ

Συνέδριο για τον θρησκευτικό και πολιτικό μεσσιανισμό / Conference of religious and political messianism

Το Ίδρυμα ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ διοργανώνει διήμερο συνέδριο με θέμα:

"Η μεσσιανική ιδέα και οι μεταμορφώσεις της. Από την Παλαιά Διαθήκη ως τους πολιτικούς μεσσιανισμούς"

Παρασκευή 26/11 έως Σάββατο 27/11

Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στο αμφιθέατρο "Μεγάρου Διοικητού Θεοδώρου Β. Καρατζά", Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Αιόλου 82-84, Αθήνα.

Για λεπτομέρειες σχετικά με το πρόγραμμα θα σας ενημερώσουμε στο άμεσο μέλλον.

Παύλος και Αγία Γραφή (SBL) / Paul and Scriptures (SBL)

Και η ομάδα εργασίας "Paul and Scripture" έχει αναρτήσει κάποιες από τις εισηγήσεις που θα διαβαστούν στη φετινή συνάντησή της στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου της SBL στην Atlanta:

• Ben Witherington (Asbury Theological Seminary), 'IN PRINCIPIO ERAT VERBUM': Sacred Texts in an Oral Culture
• Leonard Greenspoon (Creighton University), By the Letter?/Word for Word? Scriptural Citation in Paul
• Matthew Bates (University of Notre Dame), Getting Some Fatherly Advice: Refining ‘Intertextuality’ in the Study of Paul’s Scriptural Interpretation

Δείπνα στον Ελληνορωμαϊκό κόσμο / Meals in the Greco-Roman world

Στη σελίδα της ομάδας εργασίας "Δείπνα στον Ελληνορωμαϊκό κόσμο" της SBL έχουν αναρτηθεί κάποιες από τις εισηγήσεις που θα παρουσιασθούν στην φετινή ετήσια συνάντηση της SBL στην Atlanta:

• Dennis E. Smith, "Rethinking Last Supper/Lord's Supper I"
• Matthias Klinghardt, "Rethinking Last Supper/Lord's Supper II"
• THESES: Toward a Profile of Eucharistic Origins (prepared by Andrew McGowan and Lillian Larsen)
• Andrew McGowan, "A Profile of Eucharistic Origins I: Symposia, Sustenance, and Sacrifice"
• THESES: Table as Generative Locus for Social Formation in Early Judaism (prepared by Jonathan Brumberg-Kraus, Susan Marks, and Jordan D. Rosenblum)

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblica / In the current issue of Biblica

Αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα του περιοδικού Biblica τα άρθρα του τρέχοντος τεύχους [91:3 (2010)]. Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να τα διαβάσει online:

• David J. Armitage , "Rescued Already? The Significance of yntyn( in Psalm 22,22", 335-347
• Étienne Nodet, "On Jesus' Last Supper", 348-369
• Gesila Nneka Uzukwu , "Gal 3,28 and its Alleged Relationship to Rabbinic Writings", 370-392
• Callia Rulmu, "Between Ambition and Quietism: the Socio-political Background of 1 Thessalonians 4,9-12", 393-417
• Deena Grant, "A Brief Discussion of the Difference between Human and Divine hmx", 418-424
• Gregory T.K. Wong, "Goliath's Death and the Testament of Judah", 425-432
• Samantha Joo , "«Trembled Like Him»: Reassessment of 1 Sam 13,7b", 433-440

L. Hurtado: Οι εξελίξεις στο χώρο της Κ.Δ. κατά τον 20ο αι.

Ο Larry Hurtado ανάρτησε στο ιστολόγιό του έναν κατάλογο των σημαντικότερων κατά τη γνώμη του εξελίξεων στο χώρο της έρευνας της Κ.Δ. κατά τον προηγούμενο αιώνα. Σύμφωνα με τον γνωστό καινοδιαθηκολόγο αυτές είναι:

- Ο "εκθρονισμός" του textus receptus και η στροφή προς τις κριτικές εκδόσεις του κειμένου της Κ.Δ.

- Η ανακάλυψη και η έκδοση πολλών παπύρων της Κ.Δ.

-Η ανάπτυξη μεθόδων στην κριτική έκδοση του κειμένου της Κ.Δ.

- Η κατανόηση του πολύπλοκου χαρακτήρα του ζητήματος των πηγών των ευαγγελίων

- Η μεγαλύτερη συνειδητοποίηση της ιουδαϊκής ταυτότητας του Παύλου

- Η συνειδητοποίηση της πολυμορφίας του αρχέγονου Χριστιανισμού

- Η διαπίστωση της πολυμορφίας και του ιουδαϊκού περιβάλλοντος του αρχέγονου χριστιανισμού

- Η μελέτη της κοινωνικής διαστρωμάτωσης των πρώτων εκκλησιαστικών κοινοτήτων

- Ο τονισμός της ύπαρξης λατρείας του Ιησού ήδη από τα πρώιμα στάδια της αρχαίας Εκκλησίας

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο του Larry Hurtado, πατήστε εδώ. Ο συγγραφέας έχει επίσης αναρτήσει στο ιστολόγιό του το κείμενο που δημοσίευσε σχετικά με τις καινοδιαθηκικές σπουδές κατά τον 20ο αι. στο περιοδικό Religion, του οποίου περίληψη είχαμε παρουσιάσει παλαιότερα.

[Α.Τ.: Σε αυτόν τον ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και κατατοπιστικό κατάλογο θα μπορούσαν να προστεθούν επίσης κάποια επιπλέον σημεία: η αξιοποίηση μεθοδολογικών εργαλείων και διαπιστώσεων από τις κοινωνικές επιστήμες, τη γλωσσολογία και τη φιλολογία, η επίδραση νέων φιλοσοφικών/πολιτικών τάσεων στην ερμηνεία (π.χ. postcolonial, cultural studies κ.ά.), η αξιοποίηση των μη κανονικών κειμένων στη συζήτηση για τον αρχέγονο Χριστιανισμό (π.χ. από το Jesus Seminar κι όχι μόνο), η μετατόπιση του ενδιαφέροντος στον προφορικό χαρακτήρα της αρχαίας παράδοσης για τον Ιησού και στην αξιοποίηση της έρευνας για τους μηχανισμούς της στη συζήτηση για τον ιστορικό Ιησού και, τέλος, η μεγαλύτερη αξιοποίηση και μελέτη της ιστορίας πρόσληψης του βιβλικού κειμένου (η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην αρχαία εκκλησιαστική γραμματεία, αλλά αφορά και στη λειτουργική ζωή, στις τέχνες κτλ.). Σίγουρα σε αυτόν τον κατάλογο θα μπορούσε κανείς να προσθέσει πολύ περισσότερα, κάτι που αποδεικνύει τη ζωντάνια και τη δυναμική των καινοδιαθηκικών σπουδών κατά τον 20ο αι. ]

Από τη μετάφραση των Ο' στην Κ.Δ. / From the Septuagint to the New Testament

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter ένας νέος συλλογικός τόμος για τη σχέση της μετάφρασης των Ο΄ με το κείμενο της Κ.Δ.:

Martin Karrer, /Siegfried Kreuzer, / Marcus Sigismund, Von der Septuaginta zum Neuen Testament.Textgeschichtliche Erörterungen, (Arbeiten zur neutestamentlichen Textforschung 43) de Gruyter 2010
ISBN 978-3-11-024001-6
130 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Στον παρόντα τόμο συγκεντρώνονται μελέτες οι οποίες παρουσιάστηκαν κατά τα έτη 2007-2009 στα Workshops και στις διεθνείς ημερίδες του Ινστιτούτου για την μελέτη του κειμένου της Βίβλου και της Μετάφρασης των Ο΄ της Εκκλησιαστικής Σχολής του Προτεσταντικού Παντεπιστημίου του Wuppertal-Bethel. Τα κείμενα ασχολούνται από τη μία με τη σχέση των διαφόρων μορφών ττου κειμένου ης ελληνικής Π.Δ. και από την άλλη με το ζήτημα της παράθεσης παλαιοδιαθηκικών κειμένων στην Κ.Δ. μέσα στην ιδιαίτερη θεματική τους. Εξετάζονται: η σημασία του αντιοχειανού κειμένου του Λουκιανού και η λεγόμενη καιγε αναθεώρηση για την αποκατάσταση της αρχαιότερης μορφής του ελληνικού κειμένου., το ερώτημα κατά πόσο αυτές οι αναθεωρήσεις είναι σημαντικές για τα παλαιοδιαθηκικά παραθέματα στην Κ.Δ., το φαινόμενο της σημείωσης των παλαιοδιαθηκικών παραθεμάτων στα χειρόγραφα της Κ.Δ. με διπλή καθώς και το ερώτημα ποιο πρωτότυπο παλαιοδιαθηκικό κείμενο έχουν υπόψη τους οι διάφοροι συγγραφείς της Κ.Δ. Κάποιες άλλες μελέτες είχαν ως θέμα τους τις σύγγχρονες δυνατότητες έκδοσης των βιβλικών κειμένων. Το κείμενο της Αποκάλυψης και το ζήτημα της πρόσληψης της Π.Δ. από τον ορώντα της Αποκάλυψης αποτελούν ένα τελευταίο σημαντικό σημείο, το οποίο καταδεικνύει ότι η βιβλική έρευνα μπορεί να θέσει ακόμη πολλά ενδιαφέροντα ερωτήματα και να δώσει ενδιαφέρουσες απαντήσεις.

Τα παλαιότερα τεύχη του Δελτίου Βιβλικών Μελετών στο Διαδίκτυο / The older issues of Deltion Biblikon Meleton online

Στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ έχουν αναρτηθεί σε ψηφιακή μορφή τα παλαιότερα τεύχη του Δελτίου Βιβλικών Μελετών (μέχρι το 2005). Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να τα διαβάσει Online (δεν υπάρχει ωστόσο η δυνατότητα καταφόρτωσης).
Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Στο τρέχον τεύχος του JbAC / In the current issue of JbAC

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Jahrbuch für antikes Christentum 52 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και κάποια άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με την ιστορία του αρχέγονου Χριστιανισμού αλλά και την ιστορία πρόσληψης των βιβλικών κειμένων:

Benedikt Eckhardt, "Initiationsmähler in den griechisch-römischen Mysterienkulten?", 7-21
Geert Roskam, "A Christian intellectual at trial : the case of Apollonius of Rome", 22-43
Οscar Prieto Domínguez, "El centón SEG 51, 1735 : una propuesta de lectura",
44-60
Rotraut Wisskirchen, "Zum "Tierfrieden" in spätantiken Denkmälern : (nach Gen. 1,29f, Jes. 11,6/8 und 65,25)", 142-163

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού ΘΕΟΛΟΓΙΑ / The current issue of THEOLOGIA

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού ΘΕΟΛΟΓΙΑ 81:3 (2010), το οποίο είναι ποικίλης ύλης, δημοσιεύονται μεταξύ πολλών άλλων αξιόλογων άρθρων και τα εξής βιβλικού ενδιαφέροντος (οι σύντομες περιλήψεις των άρθρων προέρχονται από το δελτίο τύπου του περιοδικού):

Ι.Δ. Καραβιδόπουλου, "Η έρευνα του "ιστορικού Ιησού" στην Ορθόδοξη Θεολογία", 19-28

Στο άρθρο του ο ομότιμος καθηγητής της Κ.Δ. του Α.Π.Θ. επιχειρεί να συζητήσει τα πρόσφατα πορίσματα της βιβλικής επιστήμης, τις αναφορὲς της ορθόδοξης θεολογίας, καθὼς και τη νομιμότητα του ζητήματος της έρευνας του ιστορικού Ιησού.

Χ. Κρικώνης, «Η θεολογική σημασία και αξιολόγηση της Αγίας Γραφής, ειδικά κατά τους μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας», 29-44

Ο συγγραφέας περιγράφει τη θέση και τη σημασία της Αγίας Γραφής στη θεολογική μελέτη στο πλαίσιο των ερμηνευτικών σχολών (Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια), αλλά και των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας (Καππαδόκες, Ιω. Χρυσόστομος).

Σ. Δεσπότης, «Οι πρώτοι λόγοι του Ιησού στο κατά Ιωάννην και η δημιουργία του κύκλου των
μαθητών Του», 45-64

Ο συγγραφέας προσφέρει μια εξαντλητική ερμηνεία στο Ιω 1,35-39, όπου καταγράφονται τα πρώτα λόγια του Ιησού στο Ευαγγέλιο όσον αφορά στην κλήση των μαθητών Του.

Χ. Καραγιάννης, «Η εποχή των Κριτών και η εγκαθίδρυση του θεσμού της Βασιλείας» , 65-80
Ο συγγραφέας με βάση μια ιστορικο-κριτική προσέγγιση των σχετικών βιβλικών μαρτυριών επιχειρεί μια κοινωνιολογική θεώρηση των δομών και της οργάνωσης των φυλών του Ισραήλ, διερευνώντας τους λόγους που οδηγούν στον θεσμό της βασιλείας.

Π. Βασιλειάδης, «Ο ιερός Αυγουστίνος ως ερμηνευτής του αποστόλου Παύλου και το πρόβλημα της ανθρώπινης σεξουαλικότητας», 129-158
Ο συγγραφέας επιχειρεί μια πολυεπίπεδη θεώρηση της αντίληψης του ιερού Αυγουστίνου για την ανθρώπινη σεξουαλικότητα, αλλά και την ευρύτερη ανθρωπολογική και θεολογική σπουδαιότητα τοῦ θέματος.

Για να δείτε όλα τα περιεχόμενα του τόμου, να διαβάσετε online τις στήλες Προλογικό, Θεολογικά Χρονικά, Περιοδικά Ανάλεκτα, Βιβλιοστάσιον, Αναλόγιον καθώς και το Δελτίο Τύπου, πατήστε εδώ.

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Interpretation / In the current issue of Interpretation

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Interpretation 64:4 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Benedict T. Viviano, "God in the Gospel according to Matthew", 341-354
  
• Maynard E. Boring, "Matthew's narrative christology : three stories", 356-367
  
• Franklin S. Spencer, "Scripture, hermeneutics, and Matthew's Jesus", 368-378
  
• Barbara E. Reid, "Which God is with us?", 380-389
  
• Dorothy J. Weaver, "'Wherever this good news is proclaimed' : women and God in the Gospel of Matthew", 390-401
  
  Between Text and Sermon
  
• Andrew F. Connors, "Matthew 3:13-17", 402-404
• Charles H. Talbert, " Matthew 11:2-24", 406-408
• David A. Renwick, "Matthew 26", 410-412

Νωπογραφίες του Μίθρα από τη Συρία / Frescoes of Mithra from Syria

Στο ιστολόγιο του Roger Pearse διαβάζουμε ότι μία ομάδα Πολωνών ειδικών εργάζονται στο Μουσείο Hama για τη συντήρηση και αποκατάσταση ορισμένων νωπογραφιών με παραστάσεις που σχετίζονται με τη λατρεία του Μίθρα, οι οποίες ανάγονται στον 3ο αι. μ.Χ. Οι παραστάσεις προέρχονται από Μιθραίο που βρέθηκε στο λόφο Hirta στην Απάμεια.

Ημερίδα τιμής και μνήμης του Σ. Αγουρίδη / In memoriam of Savvas Agourides

Το Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ., η Ελληνική Βιβλική Εταιρία και το Ίδρυμα ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ διοργανώνουν την Τρίτη 9 Νοεμβρίου 2010 στην Αίθουσα Τελετών της Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. (παλαιό κτίριο) ημερίδα προν τιμή και μνήμη του καθηγητή της Κ.Δ. Σάββα Αγουρίδη.

Πρόγραμμα ημερίδας

• 10.00-10.30: Προσφωνήσεις
• 11:00-11:15: Δ. Καϊμάκης, Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας, "Σάββας Αγουρίδης: η ζωή και το έργο του"

Α΄ Συνεδρία (Πρόεδρος : Ι. Καραβιδόπουλος)

• 11.15-11.35: π. Ι. Σκιαδαρέσης, επίκ. καθ., "Η ερμηνεία της Αποκαλύψεως από τον Σ. Αγουρίδη"
• 11.35-11.55: Δ. Καϊμάκης, καθηγητής, "Η Παλαιά Διαθήκη στο έργο του Σ. Αγουρίδη"

Β΄ Συνεδρία (Πρόεδρος: Π. Βασιλειάδης)

• 12.25 - 12.45: Χ. Ατματζίδης, λέκτορας, "Ο καθηγητής Σ. Αγουρίδης και η έρευνα για τον ιστορικό Ιησού"
• 12.45-13.05: Ελ. Κασσελούρη-Χατζηβασιλειάδη, επιστημονική συνεργάτης Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Ι.Μ. Δημητριάδος, "Ισότητα και κοινωνική δικαιοσύνη στο έργο του Σ. Αγουρίδη"

Γ΄ Συνεδρία (Πρόεδρος: Δ. Καϊμάκης)

• 18.00-18.20: Δρ. Π. Καλαϊτζίδης, επιστημονικός συνεργάτης Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Ι.Μ. Δημητριάδος, "Ο Σ. Αγουρίδης και ο προφητικός χριστιανισμός"
• 18.20-18.40: Ι. Πέτρου, καθηγητής, "Ο Σ. Αγουρίδης ως κοινωνικός αναλυτής"
• 18.40-19.00: Ι. Καραβιδόπουλος, ομότιμος καθηγητής, "Ο καθηγητής Σ. Αγουρίδης ως πρωτοπόρος ερμηνευτής της Αγίας Γραφής"
• 19.00-19.20: Σ. Παπαλεξανδρόπουλος, "Ο Σ. Αγουρίδης και τα νέα θεολογικά ρεύματα"

Δ΄ Συνεδρία (Πρόεδρος: Μ. Κωνσταντίνου)

• 19.45-20.00: Σ. Ζουμπουλάκης, Πρόεδρος του Ιδρύματος "ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ", Δ/ντής του περιοδικού "ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ", "Ο Σ. Αγουρίδης, ο μοναχισμός και οι θρησκευτικές οργανώσεις"
• 20.00-20.20: Μ. Κωνσταντίνου, καθηγητής, "Το μεταφραστικό έργο της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας και η συμβολή του Σ. Αγουρίδη"
• 20.20-20.40: Π. Βασιλειάδης, καθηγητής, "Η συμβολή του Σ. Αγουρίδη στη διαθρησκειακή προσέγγιση"

Φυλή, κοινωνικό φύλο και εθνότητα στην ιστορία του αρχέγονου Χριστιανισμού / Race, gender and ethnicity in the history of early Christianity

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Fortress Press σε χαρτόδετη έκδοση ένας συλλογικός τόμος με θέμα το ρόλο που διαδραμάτισαν η φεμινιστική προσέγγιση αλλά και η μελέτη της φυλής και της εθνότητας στην έρευνα για τον αρχέγονο Χριστιανισμό. Ο συλλογικός αυτός τόμος περιέχει τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο πλαίσιο ενός συμποσίου που έλαβε χώρα στο Harvard University Divinity School το 2007 και μερικές ακόμη που αναπτύσσουν πλευρές της ίδιας θεματικής:

Laura Nasrallah / Elisabeth Schüssler Fiorenza (εκδ.), Prejudice and Christian Beginnings. Investigating Race, Gender, and Ethnicity in Early Christian Studies, Fortress Press, Minneapolis 2010
ISBN: 9780800697648
333 σελίδες
20 ευρώ


(Βιβλιοκρισία στην ηλεκτρονική έκδοση της RBL)


Περιεχόμενα τόμου

• Elisabeth Schüssler Fiorenz, "Exploring the Intersections of Race, Gender, Status, and Ethnicity in Early Christian Studies", 1-26
• Shelley P. Haley, "Be Not Afraid of the Dark: Critical Race Theory and Classical Studies", 27-50
• Laura Nasrallah, "The Knidian Aphrodite in the Roman Empire and Hiram Powers's Greek Slave: On Ethnicity, Gender, and Desire", 51-78
• Cynthia M. Baker, "From Every Nation Under Heaven": Jewish Ethnicities in the Greco-Roman World", 79-100
• Jospeh A. Marchal, "Mimicry and Colonial Difference: Gender, Ethnicity, and Empire in the Interpretation of Pauline Imitation", 101-128
• Sze-kar Wan, "To the Jew First and Also to the Greek": Reading Romans as Ethnich Construction", 129-158
• Denise Kimber Buell, "God's Own People: Specters of Race, Ethnicity and Gender in Early Christian Studies", 159-190
• Shawn Kelley, "Race, Aesthetics, and Gospel Scholarship: Embracing and Subverting the Aesthetic Ideology", 191- 210
• Susannah Heschel, "Race as Incarnational Theology: Affinities between German Protestantism and Racial Theory", 211-235
• Gabriela Gelardini, "Religion, Ethnicity, and Ethnoreligion: Trajectories of a Discourse in German-Speaking Historical Jesus Scholarship", 235-258
• Vincent L. Wimbush, "No Modern Joshua ...". Nationalization, Scriptures, and Race", 259-278
• Fernando F.. Segovia, "Poetics of Minority Biblical Criticism: Identification and Theorization", 279-312

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο HTS / A new article of biblical interest in the current HTS

Στην ηλεκτρονική σελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Hervormde teologiese studies 66:1 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος. Πατώντας με το ποντίκι στον τίτλο του θα βρεθείτε στη σχετική σελίδα για να το διαβάσετε ή να το καταφορτώσετε (σε μορφή pdf:

Jan H. Vorster, "Exploring similarities betwee n the German and the Dutch ‘ethical’ traditions: Possibilities of the history of religion for a theological approach to Old Testament studies in South Africa"
O συγγραφέας του άρθρου αποπειράται να καταδείξει πώς η διαλεκτική θεολογία προκάλεσε την έλλειψη του ενδιαφέροντος για την ιστορία της θρησκείας, η οποία θεωρήθηκε ότι βρίσκεται μακριά από τις ανάγκες του σύγχρονου κόσμου. Έτσι η διάκριση μεταξύ θεολογίας και ιστορίας της θρησκείας κατέστη ιδιαίτερα ασαφής. Ο συγγραφέας παρουσιάζει την συμβολή του R. Albertz με το δίτομό του έργο Religionsgeschichte Israels in alttestamentlicher Zeit (1992). Ο Albertz υποστήριξε ότι η ιστορία της θρησκείας θα έπρεπε να αποκατασταθεί ώστε να εξυπηρετεί ως η "περισσότερο λογική επιστήμη για τη σύνοψη της Π.Δ." . Στο άρθρο επισημαίνονται αρκετά προτερήματα αυτής της προσέγγισης, δηλ. για παράδειγμα ένα διαφορετικό είδος της θεολογίας της Π.Δ., το οποίο έχοντας ως αφετηρία τα τρέχοντα θεολογικά προβλήματα αναζητά μέσα στις θεματικές ενότητες της θρησκευτικής ιστορίας του Ισραήλ κι εκείνης του αρχέγονου Χριστιανισμού ανάλογες σκέψεις σχετικές με τα προβλήματα που συζητώνται εδώ. Ο συγγραφέας αναπτύσσει το επιχείρημα ότι οι θέσεις του Albertz ανοίγουν δυνατότητες εδραίωσης ενός ζωντανού θεολογικού περιβάλλοντος στη Νότια Αφρική, όπου θεολόγοι από μία πολύμορφη κοινωνία μπορούν να ξεκινήσουν από διαφορετικές οπτικές σύγχρονων προβλημάτων, να θεωρήσουν τη Βίβλο ως κομμάτι ενός κοινά οριζόμενου συνόλου σχετικών παραγόντων και να παρουσιάσουν ένα καλειδοσκόπιο "αφρικανικών" θεολογικών οπτικών που θα εξισορροπούν μεταξύ τους. Σκοπός αυτής της προσέγγισης είναι να αναπτυχθούν περαιτέρω οι δυνατότητες των προτάσεων του Albertz συνδέοντάς τες, μέσα στη συνάφεια, με συμπεράσματα από την ηθική θεολογία με την ελπίδα αναβίωσης της συζήτησης επαναπροσέγγισης της ιστορίας της θρησκείας από μία διαφορετική οπτική. Ο συγγραφέας του άρθρου εκτιμά ότι ήδη άργησε αυτή η συζήτηση κι ότι έπρεπε να είχε γίνει ήδη 20 χρόνια πριν.

Ένα νέο βιβλίο για τα αρχαία χριστιανικά χειρόγραφα / A new book about the ancient Christian manuscripts

Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφόρησε ένα νέο βιβλίο για τη σημασία που έχουν τα αρχαία χριστιανικά χειρόγραφα για την κατανόηση του αρχέγονου Χριστιανισμού:

T.J. Kraus / T. Niklas (εκδ.), Early Christian Manuscripts - Examples of Applied Method and Research (Texts and Editions for New Testament Study 5), Brill, Leiden 2010
ISBN: 978 90 04 18265 3
263 σελίδες
€ 99.00

Περιγραφή τόμου

Για την αναπαράσταση του αρχέγονου Χριστιανισμού, τις ζωές των πρώτων χριστιανών, των ιδεολογικό τους κόσμο και τη γραμματεία του τα αρχαία χριστιανικά χειρόγραφα είναι ιδιαίτερα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Ωστόσο, τα χειρόγραφα συχνά διασώζονται σε σπαράγματα, με κενά ή και απώλεια τμημάτων τους. Κάποια άλλα φαίνεται ότι σχηματίζουν ένα είδος σώματος, προέρχονται από κάποιο αρχείο ή συνδέονται μεταξύ τους όσον αφορά στο θέμα και στον σκοπό. Ο παρών συλλογικός τόμος περιέχει εννέα μελέτες για επιμέρους χειρόγραφα ή για ομάδες χειρογράφων. Με τις μελέτες τους οι συγγραφείς σκοπό έχουν να παρουσιάσουν κάποιες ιδιαίτερες προσεγγίσεις των αρχαίων χριστιανικών χειρογράφων και κατά συνέπεια να εξηγήσουν πώς μπορεί κανείς να τα αντιμετωπίσει μεθοδολογικά. Η θεματική των μελετών κινούνται από την αποκατάσταση κατεστραμμένων χειρογράφων μέχρι τη σημασία των φυλακτών κι από τη συζήτηση επιμέρους σπαραγμάτων συγκεκριμένων χριστιανικών κειμένων ή ολόκληρων αρχείων παπύρων.

Περιεχόμενα

• Chapter One Reconstructing Fragmentary Manuscripts—Chances and Limitations (Thomas J. Kraus)
  
• Chapter Two Hunting for Origen in Unidentified Papyri: The Case of P.Egerton 2 (= inv. 3) (Rachel Yuen-Collingridge)
  
• Chapter Three Papyrus Oxyrhynchus X 1224 (Paul Foster)
  
• Chapter Four Is P.Oxy. XLII 3057 the Earliest Christian Letter? (Lincoln H. Blumell)
  
• Chapter Five 𝔓50 (P.Yale I 3) and the Question of its Function (John Granger Cook)
  
• Chapter Six The Reuse of Christian Texts: P.Macquarie inv. 360 + P.Mil.Vogl.inv. 1224 (𝔓91) and P.Oxy. X 1229 (𝔓23) (Don Barker)
  
• Chapter Seven Papyri, Parchments, Ostraca, and Tablets Written with Biblical Texts in Greek and Used as Amulets: A Preliminary List (Theodore de Bruyn)
  
• Chapter Eight The Egyptian Hermas: The Shepherd in Egypt before Constantine (Malcolm Choat and Rachel Yuen-Collingridge)
  
• Chapter Nine The Babatha Archive, the Egyptian Papyri and their Implications for Study of the Greek New Testament (Stanley E. Porter)
  
• Index

Το τρέχον τεύχος του Biblische Notizen / In the current issue of Biblische Notizen

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Notizen 146 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Rebecca C. Proefrock, "'Three Had a Passion for Agriculture, and No Good was Found in Them': God and Soil in Genesis Rabbah", 3-13
Στην Bereshit Rabbah διαβάζουμε: "Τρεις είχαν ένα πάθος για τη γεωργία και δεν βρέθηκε ανάμεσά τους κανένας καλός: Κάιν, Νώε και Οζίας". Είναι αυτό έκφραση μίας υποτιθέμενης "αντίθετης στη γεωργία" στάσης των Ιουδαίων; Ο συγγραφέας καταδεικνύει ότι αυτή η φράση οφείλεται λιγότερο σε μία προκατάληψη των ραββίνων και περισσότερο στο ενδιαφέρον τους να μην ανακατέψουν τον Θεό με τη γη. Υπάρχει ένα όριο στην οικολογική ευαισθησία αυτών των συγγραφέων.

Stefan Bojowald, "Zwei kleine Bemerkungen zum semitischen Einfluss in Ägypten", 15-18
Ο συγγραφέας πραγματεύεται δύο προβλήματα της ανταλλαγής μεταξύ της αιγυπτιακής και της σημιτικής γλώσσας.

Matthieu Richelle, "Les conquêtes de Hazaël selon la recension lucianique en 4 Règnes 13,22", 19-25
Το ελληνικό κείμενο του Λουκιανού για το 2 Βασ 13, 22 περιέχει μία φράση, η οποία απουσιάζει αλλού: "καὶ ἔλαβεν Ἀζαὴλ τὸν ἀλλόφυλον ἐκ χειρὸς αὐτοῦ ἀπὸ τῆς θαλάσσης τῆς καθ' ἑσπέραν ἕως Ἀφέκ. Οι υπομνηματιστές γενικά εξηγούν ότι ο Αζαήλ κατέλαβε μία περιοχή των Φιλισταίων μεταξύ της Μεσογείου και του Αφέκ στην παραλιακή πεδιάδα. Η μελέτη των μεταφραστικών πρακτικών των Ο' μας οδηγεί σε μία λύση: η περιοχή βρίσκεται στην Υπεριορδανία μεταξύ της Νεκράς Θαλάσσης και του Αφέκ στο Golan. Επομένως αυτός οστίχος μπορεί να συγκριθεί με μία άλλη περιγραφή της εισβολής του Αζαήλ, στο 2 Βασ 10,32-33.

Bernard Gosse, "Isaïe 63,1-6 le livre d‟Isaïe et le Psautier", 19-25
Το κείμενο του Ησαΐα 63,1-6 πρέπει να κατανοηθεί σε σχέση με τη χρήση της μετοχής paül του ρήματος g’l στην αναθεώρηση του Βιβλίου του Ησαΐα (ιδιαίτερα στα 62, 12 και 35, 9) και του Ψα 107, στη συνέχεια του ρήματος g’l στους Ψαλμούς του Ασάφ (και Ψα 106, 10) και στο Ησ 40 εξ.

Pierre Auffret, "Qu‟il nous réponde au jour de notre appel! Nouvelle étude structurelle du psaume 20", 37-44
Δύο φορές ο Marc Girard και ο συγγραφέας προσπάθησαν να κατανοήσουν τη φιλολογική μορφή του Ψα 20. Ο συγγραφέας, ο οποίος δεν έμεινε ικανοποιημένος από την τελευταία του προσπάθεια, προσπαθεί εδώ να προχωρήσει με έναν περισσότερο αυστηρό μεθοδολογικά τρόπο, κινούμενος από τις μικρότερες ενότητες σε περισσότερο μεγάλα σύνολα. Βρίσκει μία ομόκεντρη συμμετρία γύρω από το 7, 4-6 που παραπέμπει στο 8-9 και το 2-3 που παραπέμπει στο 10. Ένας παραλληλισμός υπάρχει επίσης μεταξύ των μερών 2-6 και 8-10 γύρω από το κέντρο.

Werner Grimm, "Dein Schatten über deiner rechten Hand. Psalm 121 und der vierte Schöpfungstag", 45-54
Τα τέσσερα δίπολα στον Ψα 121 (ουρανός και γη, μέρα και νύχτα, ήλιος και σελήνη, εξέρχεσθαι και εισέρχεσθαι) προέρχονται από το Γεν 1, 14-19 και τον Ψα 104, 19-23. Υπό το φως της τέταρτης μέρας της δημιουργίας αποκαλύπτεται εύκολα το περιεχόμενο του Ψα 121. Το Γεν 1, 14-19 παρουσιάζει τα δίπολα της τέταρτης μέρας μέσα στον μακρόκοσμο. Ο Ψα 104, 19-23 στρέφει την προσοχή μας περισσότερο έντονα στον αντίστοιχο βιολογικό ρυθμό των γήινων δημιουργημάτων. Δεν είναι παρά στον Ψα 121 που για πρώτη φορά ο ανθρώπινος βιολογικός ρυθμός "της μέρας του" μέσα στο ρυθμό της εργασίας και της ανάπαυσης, όπως αυτές παρουσιάζονται κατά την τέταρτη μέρα της Δημιουργίας, σαφώς τίθεται κάτω από τη φροντίδα του Γιαχβέ. Η αλλαγή της, που καθίσταται σαφής στη διαδοχή των Γεν 1, 14-19, Ψα 104, 19-23 και Ψα 121, συνδυάζεται με μία αλλαγή στην ποιότητα των κειμένων που χαρακτηρίζονται με τους όρους μυθικά - στοχαστικά - υπαρξιακά.

Friedrich V. Reiterer, "Risks and Opportunities of Wealth and Poverty in Ben Sira‟s Wisdom", 55-79
Ο συγγραφέας παρουσιάζει τις αντιθέσεις του πλούσιου και φτωχού, τη συμπεριφορά και την κατάσταση του πλουσίου και του φτωχού και τις πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες αυτών των καταστάσεων.

Charles Steitler, "The Biblical King Toi of Ḥamath and the Late Hittite State „P/Walas(a)tin‟", 81-99

Η συμμαχία του Δαυίδ με τον Toi, βασιλιά της Ḥamath (2Σαμ 8, 9-10) μπορεί να έχει τις ρίζες της στην ιστορική πραγματικότητα της Συρίας. Πρόσφατες αρχαιολογικές και φιλολογικές μελέτες κατέστησαν σαφή τη συνέχεια μεταξύ της μεγάλης αυτοκρατορίας των Χιττιτών και του μεταγενέστερου βασιλείου των Χιττιτών, P/Walas(a)tin, στο οποίο ανήκει το Ḥamath. Με βάση ιστορικές αναλύσεις και αναλύσεις ονομάτων, ο βιβλικός Toi θα πρέπει να ταυτισθεί με τον βασιλιά του P/Walas(a)tin, Taitas.

Kay Ehling, "Auch eine Frage des Protokolls? Überlegungen zur Feindschaft / Freund-schaft zwischen Herodes Antipas und Pontius Pilatus (Lk 23,12)", 101-105
Ο συγγραφέας συζητά το Λκ 23 , 12. Ένας από τους λόγους της ψύχρανσης των σχέσεων μεταξύ του Πιλάτου και του Ηρώδη ίσως ήταν ότι ο Ηρώδης δεν έκανε την εθιμοτυπική επίσκεψη στον Πιλάτο στην κατοικία του στην Καισάρεια, όπως έκαναν οι άλλοι Ιουδαίοι βασιλείς (για παράδειγμα ο Αγρίππας Α΄ και ο Αγρίππας Β΄) που επισκέπτονταν τους Ρωμαίους αξιωματούχους. Είναι πιθανόν να έλαβε χώρα μία διπλωματική συνάντηση στην Ιερουσαλήμ τον Απρίλιο του 30 μ.Χ. με όρους αποδεκτούς και από τις δύο πλευρές. Πιθανόν ο Λουκάς πληροφορήθηκε αυτή τη συμφιλίωση από μία ηρωδιανή πηγή. Από αυτήν την οπτική γωνία αυτή η ξαφνική φιλία μεταξύ των δύο ανδρών μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα μίας συμφωνίας τους όσον αφορά στον Ιησού κι έτσι ο Λουκάς κατασκεύασε την ανάκριση του Ιησού από τον Ηρώδη (23, 6-11), η οποία κατά τη γνώμη του συγγραφέα δεν είναι ιστορική.

Beate Kowalski, "Thesen zur joh Christologie", 107-123
Το κεντρικό θέμα του κατά Ιωάννην είναι η χριστολογία του. Νέες εξηγητικές προσεγγίσεις (συγχρονικές μέθοδοι) αναλύουν την θέση των χριστολογικών δηλώσεων κι εξηγούν την ιδιαίτερή του σχέση μέσα στην αφηγηματική συνάφεια.

Έκδοση της συριακής απόκρυφης "Αποκάλυψης των Μάγων" / The apocryphal Syriac "Revelation of the Magi"

Από το ιστολόγιο του Jim Davila πληροφορηθήκαμε την έκδοση ενός αδημοσίευτου μέχρι σήμερα απόκρυφου κειμένου στη συριακή γνωστού ως "Αποκάλυψη των Μάγων". Πρόκειται για ένα κείμενο που χρονολογείται γύρω στον 3ο αι. μ.Χ. και διασώζεται σε ένα χειρόγραφο του 8ου αι., το οποίο φυλάσσεται στο Βατικανό. Επιμελητής της έκδοσης είναι ο Brent Landau, διδάκτορας του Παν/μίου του Harvard, ο οποίος μάλιστα εκπόνησε και διατριβή σχετικά με αυτό το αρχαίο κείμενο. Από όσο πληροφορούμαστε το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις επόμενες μέρες (τιμάται γύρω στα 18 ευρώ στο Amazon) και ήδη, όπως συμβαίνει κάθε φορά που ένα τέτοιο κείμενο βλέπει το φως της δημοσιότητας, τα ΜΜΕ το παρουσιάζουν με αρκετή υπερβολή. Ο ίδιος ωστόσο ο συγγραφέας του βιβλίου παραπέμπει στη διατριβή του, την οποία ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να βρει στο διαδίκτυο για να διαβάσει και να την καταφορτώσει (πατήστε εδώ).

Το τρέχον τεύχος του CBQ / The current issue of CBQ

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού Catholic Biblical Quarterly 72:4 (2010), στο οποίο δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Song-Mi Suzie Park, "Transformation and Demarcation of Jacob's 'Flocks' in Genesis 30:25-43: Identity, Election, and the Role of the Divine", 667-677
  
• L. Daniel Hawk, "Saul's Altar", 678-687
  
• Janet S. Everhart, "Jezebel: Framed by Eunuchs?", 688-698
  
• Duane E. Smith, "Pisser against a Wall' An Echo of Divination in Biblical Hebrew", 699-717
  
• Mark F. Whitters, "Taxo and His Seven Sons in the Cave (Assumption of Moses 9-10)", 718-731
  
• Tom Thatcher, "Cain and Abel in Early Christian Memory: A Case Study in 'The Use
  of the Old Testament in the New'", 732-751
  
• Daniel E. Smith, "Seeing a Pneuma(tic Body): The Apologetic Interests of Luke 24:36-43", 752-772

H SBLGNT διαθέσιμη στο διαδίκτυο! / SBLGNT available online!

Ήδη έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο η νέα κριτική έκδοση του κειμένου της Κ.Δ., στην οποία αναφερθήκαμε χθες σε σχετική ανάρτηση. Για την ώρα διατίθενται η έκδοσή της για το Logos Bible Software 4 (η έκδοση που θα είναι συμβατή με το Libronix θα κυκλοφορήσει σε λίγο) και αναμένεται και η έκδοσή της σε pdf. Όσοι θέλουν να επισκεφθούν τη σχετική σελίδα και να κατεβάσουν κάποια έκδοση του SBLGNT, θα πρέπει να πατήσουν εδώ.

Νέα κριτική έκδοση του κειμένου της Κ.Δ. / A new critical edition of the New Testament text

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε ότι η Logos Bible Software και η Society of Biblical Literature ετοιμάζουν μία νέα κριτική έκδοση του κειμένου της Κ.Δ., η οποία θα διατίθεται δωρεάν στο διαδίκτυο και η οποία θα λαμβάνει υπόψη πέντε κριτικές εκδόσεις της Κ.Δ.: Westcott & Hort (WH), Tregelles (TR), Robinson & Pierpont (RP), NIV, NA27. Στο κριτικό υπόμνημα θα σημειώνονται οι διαφορές μεταξύ των κριτικών αυτών εκδόσεων κι όχι μεταξύ των χειρογράφων. Η νέα αυτή έκδοση θα φέρει το όνομα The Greek New Testament: SBL edition (SBLGNT) και αναμένεται σύντομα να αναρτηθεί στο διαδίκτυο, ενώ σε έντυπη έκδοση θα είναι διαθέσιμη στην Αnnual Meeting της SBL.
Η σχετική ιστοσελίδα της έκδοσης, όπου μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες, είναι η εξής:
http://www.sblgnt.com/

Το τρέχον τεύχος ZNT / In the current issue of ZNT

Το τρέχον τεύχος του Zeitschrift für Neues Testament 26 (2010) είναι αφιερωμένο στη μετάφραση της Αγίας Γραφής και τα προβλήματα που συνδέονται με αυτήν:

Neues Testament aktuell

• Ute Eisen, »Quasi dasselbe?« Vom schwierigen und unendlichen Geschäft des Bibelübersetzens – Neuere deutsche Bibelübersetzungen
  

Einzelbeiträge

• Günter Röhser, Kriterien einer guten Bibelübersetzung – produktions- oder rezeptionsorientiert?
  
• Francesca Yardenit Albertini, Stefan Alkier, Ömer Özsoy, Gott hat gesprochen – aber zu wem? Das Forschungsprojekt »Hermeneutik, Ethik und Kritik Heiliger Schriften in Judentum, Christentum und Islam«
  
• Charlotte Methuen, »novam sprach, celeste deudsch« Eine Untersuchung der theologischen Sprache von Luthers Bibelübersetzung

Kontroverse: Verlangen die Schriften des Neuen Testaments danach, den Kanon des Alten Testaments an der LXX auszurichten?
Stefan Schorch
versus
Adrian Schenker

Hermeneutik und Vermittlung
Stefan Alkier, Über Treue und Freiheit – oder: Vom Desiderat einer Ethik der Übersetzung in den Bibelwissenschaften

Buchreport

Dalferth, Ingolf U.; Schröter, Jens (Hrsg.), Bibel in gerechter Sprache? Kritik eines misslungenen Versuchs, Mohr Siebeck, Tübingen 2007
(rez. von Marco Frenschkowski)

Το νέο τεύχος του Texte u. Kontexte / In the current issue of Texte u. Kontexte

Στο τρέχον τεύχος του Texte u. Kontexte 32:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Dick Boer, "'Aufgerichtet aus dem Staub' : die große Erzählung vom Menschen (Gen 2-3)", 3-9
  
• Ton Veerkamp, "Am Anfang war das Buch : Auslegung von 2 Kön 22,1-23,30", 10-34
  
• Ton Veerkamp, "Große Erzählung und Krisenmanagement : das Römische Reich zwischen 250 und 325 n.Chr.", 47-55

Στο τρέχον τεύχος του Judaica / In the current issue of Judaica

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Judaica 66:3 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με την ερμηνεία των βιβλικών κειμένων και την ιστορία του αρχαίου Ιουδαϊσμού:

• Soham al-Suadi, "Wechsel der Identitäten : Philos Therapeuten im Wandel der Wissenschaftsgeschichte", 209-228
  
• Gabrielle Oberhänsli-Widmer, "Göttersöhne, Menschentöchter und Giganten : unheilvolle Allianzen als Urgrund des Bösen ; Genesis 6,1-4 biblisch, apokalyptisch und rabbinisch gelesen", 229-258

Ehud Netzer (1934-2010)

Σύμφωνα με πληροφορία που αντλούμε από το ιστολόγιο του Jim West o γνωστός Ιουδαίος αρχαιολόγος και ομότιμος καθηγητής του Εβραϊκού Παν/μίου Ehud Netzer απεβίωσε σήμερα υποκύπτοντας στα σοβαρά τραύματα που υπέστη κατά την πτώση του δύο μέρες πριν στον αρχαιολογικό χώρο του Ηρωδείου. Ο Netzer συνέδεσε το όνομά του με την Ηρωδιανή δυναστεία και τους αρχαιολογικούς χώρους που συνδέονται με αυτήν. Υπήρξε ειδικός στην αρχιτεκτονικής αυτής της περιόδου και συμμετείχε στις ανασκαφές στη Masada και στο Ηρώδειο. Συνέδεσε το όνομά του με την ανεύρεση του τάφου του Ηρώδη του Μεγάλου και του ιδιωτικού θεάτρου του ίδιου δυνάστη, στο οποίο πρόσφατα αναφερθήκαμε. Σίγουρα η αρχαιολογική κοινότητα χάνει ένα σημαντικό μέλος της. Ας είναι αιωνία η μνήμη του.

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον ηλεκτρονικό τεύχος του JHS / A new article in the current JHS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχος του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο (σε μορφή pdf):

Elie Assis, "Zechariah 8 as Revision and Digest of Zechariah 1-7"

Μωυσής και Γένεση / Moses and Genesis

Στη γνωστή ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκε ένα σύντομο άρθρο του Konrad Schmid, καθηγητή της Εβραϊκής Βίβλου και του Αρχαίου Ιουδαϊσμού στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, στο οποίο υποστηρίζει ότι η ιστορία της Γένεσης και του Μωυσή είναι φιλολογικά και ιδεολογικά ανεξάρτητες μεταξύ τους, που η καθεμιά επιδίωκε να εξηγήσει το πώς δημιουργήθηκε ο Ισραήλ.
Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Thesaurus Herculanensium Voluminum online

Το Διεθνές Κέντρο Μελέτης των Παπύρων του Herculaneum "Marcello Gigante" σε συνεργασία με την Έδρα Κλασικής Φιλολογίας Ι του Παν/μίου του Würzburg ανακοινώνουν την δημιουργία της διαδικτυακής μάσκας αναζήτησης των παπύρων που βρέθηκαν στο Herculaneum. Ήδη στη βάση έχουν καταλογογραφηθεί στοιχεία από 15 παπύρους, ενώ μελλοντικά προβλέπεται η καταχώρηση πολύ περισσοτέρων (μεταξύ των οποίων και η Ρητορική του Φιλόδημου. Όσοι αναγνώστες επιθυμούν να προτείνουν νέες αναγνώσεις των κειμένων που συμπεριλαμβάνονται στη βάση δεδομένων, μπορούν να το κάνουν, αφού αποκτήσουν πρώτα password (το ζητούν στη διεύθυνση info@cispe.org).

Η διεύθυνση της βάσης Thesaurus Herculanensium Voluminum είναι:

http://www.thvproject.it/

Στο τρέχον τεύχος του JAJ / In the current issue of JAJ

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Ancient Judaism 1:2 (2010) περιέχει τις εισηγήσεις ενός διεθνούς συμποσίου το οποίο ήταν αφιερωμένο σε ένα ιουδαϊκό φυλακτό που βρέθηκε σε μία νεκρόπολη κοντά στα Αυστροουγγρικά σύνορα στην πόλη Halbturn. To μικρό αυτό αντικείμενο θεωρείται σημαντικό, διότι παρέχει πληροφορίες για την ιουδαϊκή παρουσία και ζωή στην αρχαία Παννονία. Το φυλακτό, το οποίο ανήκε σε ένα παιδί περίπου 2 χρονών, είναι ένα χρυσό φύλλο σε μορφή ειληταρίου και φέρει στα ελληνικά επιγραφή με την γνωστή εβραϊκή προσευχή Shema Israel: ΣΥΜΑ ΙΣΤΡΑΗΛ ΑΔΩNΕ ΕΛΩΗ ΑΔΩN Α. Χρονολογείται στον 3ο αι. μ.Χ. (Για μία κριτική παρουσίαση του αρχαίου αυτού αντικειμένου βλ. E. Eshel, H. Eshel, and A. Lange, “‘Hear, O Israel’ in Gold: An Ancient Amulet from Halbturn in Austria,” JAJ 1 (2010): 43–64)

• Falko Daim, "The Halbturn Excavation (1988 through 2009) – a Perspective", 143-145
• Nives Doneus, "The Roman Child and the Jewish Amulet", 146-153
• Hans Taeuber, "Reading and Dating the Halbturn Amulet", 154-158
• Peter Kovacs, "Notes on the “Jewish” Inscriptions in Pannonia", 159-180
• György Nemeth, "Jewish Elements in the Greek Magic of Pannonia", 181-188
• Esther Esher / Rivka Leiman, "Jewish Amulets Written on Metal Scrolls", 189-199
• Matthias Pfisterer, "Ethnic Identity, Coin Circulation, and Selective Interest", 200-206
• Armin Lange, "The Shema Israel in Second Temple Judaism", 207-214
• Gerhard Langer, "'Hear, O Israel: The Lord Our God, the Lord is One' (Deut 6:4)", 215-226
• Moshe Bar-Asher, "The Verse (‘Hear, O Israel’) in Greek Transcription on an Ancient Amulet", 227-232
• Klaus S. Davidowicz / Armin Lange, "A Jewish Magic Device in Pannonia Superior?", 233-245

Συνέντευξη του Charlesworth για τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης / Charlesworth's interview on the DDS

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Τhe Jewish Chronicle Online τα χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης θα ψηφιοποιηθούν και τα αναρτηθούν στο Google Archive. Με αφορμή αυτό το νέο project ο γνωστός καθηγητής James Charlesworth έδωσε σχετική τηλεφωνική συνέντευξη στο BBC Radio 4. Για να την ακούσετε πατήστε εδώ.

(Πηγές: ΝΤ Blog, PaleoJudaica)

Νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του HTS / A new article in the current issue of HTS

Στην ιστοσελίδα της ηλεκτρονικής έκδοσης του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Hervormde teologiese studies 66:1 (2010) προστέθηκε ένα ακόμη άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Man Ki Chan, Pieter M. Venter, "Midrash as exegetical approach of early Jewish exegesis, with some examples from the Book of Ruth"
Στο άρθρο οι συγγραφείς πραγματεύονται την εξηγητική προσέγγιση της αρχαίας ιουδαϊκής ερμηνευτικής σχολής. Συζητούν τη σημασία και τον ορισμό του Midrash ως ενός ιδιαίτερου τρόπου ιουδαϊκής ερμηνείας. Εξετάζεται η σχέση μεταξύ Midrash και εξήγησης καθώς επίσης και ο τρόπος με τον οποίο η διαδικασία της ερμηνείας επηρεάζεται από τη χρήση των αρχών του midrash. Τονίζεται επίσης ότι η αρχαία ερμηνευτική μέθοδος του midrash είχε κοινωνική αναφορά, καθώς οι ερμηνευτές διατηρούν το ενδιαφέρον για την κοινότητα και προσπαθούν να απαντήσουν στις ανάγκες της εποχής τους. Συμπεραίνεται ότι οι αρχαίοι Ιουδαίοι εξηγητές δεν εξηγούσαν το κείμενο με βάση το εγγενές νόημά του αλλά μάλλον με βάση τη χρήση του σε προσωπικό επίπεδο. Είχαν την τάση να "διαβάζουν" μέσα στο κείμενο κάποιες θεολογικές θέσεις και κάποια ζητήματα, που απασχολούσαν τους εξηγητές και το περιβάλλον τους και σκοπό είχαν να ανταποκριθούν στις κοινωνικές και πολιτικές απαιτήσεις των αναγνωστών τους. Η ερμηνεία ήταν ένα εργαλείο σε αυτήν την προσπάθεια. Αυτή η τάση διαφαίνεται σαφώς σε κάποια παραδείγματα ερμηνείας του Βιβλίου της Ρουθ.