Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010

Το τρέχον τεύχος του JAJ / In the current issue of JAJ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Ancient Judaism 1:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Βeate Ego, "The Book of Esther: A Hellenistic Book", 279-302
Η χρονολόγηση του βιβλίου της Εσθήρ παραμένει θέμα συζήτησης. Οι ειδικοί που το χρονολογούν στην περσική ή ελληνιστική περίοδο ασχολούνται όχι μόνο με το πότε το βιβλίο γράφηκε, αλλά επίσης και με τις συνθήκες συγγραφής του. Στοιχεία που συμβάλλουν στη χρονολόγηση του κειμένου περιλαμβάνουν την κατανόηση των περσικών στοιχείων της αφήγησης, το ιστορικό σκηνικό μέσα στο οποίο συντάχθηκε και τον τρόπο αντιμετώπισης της ξένης κατοχής στο βιβλίο. Μία μετάθεση του ενδιαφέροντος από τα επιμέρους στοιχεία του βιβλίου σε μία αντιμετώπιση του βιβλίου στο σύνολό του υποστηρίζει τη χρονολόγησή του κατά την ελληνιστική εποχή και την τοποθέτησή του στη Διασπορά. Ανάμεσα στα στοιχεία εκείνα που συμβάλλουν προς αυτήν την κατεύθυνση είναι οι θεολογικές θέσεις που κρύβονται πίσω από τα περσικά μοτίβα, ιδιαίτερα η απόρριψη της προσκύνησης μπροστά σε έναν θνητό δυνάστη (Αμάν ή Αλέξανδρο), η αντίστροφη δομή του βιβλίου, ο τρόπος που αντιμετώπιζει τον Ιερό Πόλεμο και ο αποκεκρυμμένος λόγος του Θεού. Η διαχείριση της εξουσίας από τις ξένες δυνάμεις υπό το φως μίας έντασης μεταξύ του Ιουδαϊκού Νόμου και του νόμου μίας εξωτερικής δύναμης οδηγεί στην κατεύθυνση μίας χρονολόγησης του βιβλίου στην εποχή πριν τους Ασμοναίους.


Henryk Drawnel, "The Literary Characteristics of the Visions of Levi (so-called Aramaic Levi Document)", 303-319
Στην έρευνα επικρατεί η τάση να μην αναλύονται τα επιμέρους τμήματα του κειμένου των Οραμάτων του Λευί. Μία επισκόπηση της ιστορίας της έρευνας αυτού του κειμένου αποκαλύπτει ότι ούτε ο όρος "Αραμαϊκή Διαθήκη του Λευί" ούτε ο περισσότερο ουδέτερος "Αραμαϊκό Κείμενο του Λευί" παρέχει ικανοποιητικές πληροφορίες όσον αφορά στο περιεχόμενο του κειμένου. Η προσεκτική εξέταση των φιλολογικών μορφών του κειμένου - ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνονται μία αυτοβιογραφική αφήγηση, μία προσευχή επίκλησης, ένα όνειρο, επανερμηνευόμενα κείμενα της Βίβλου, σοφιολογικές οδηγίες, ένα ονομαστικό midrash κι ένα διδακτικό ποίημα που καταλήγει με έναν προφητικό λόγο με αποκαλυπτικό χρωματισμό - αποκαλύπτουν ότι τα Οράματα του Λευί θα πρέπει να κατανοηθούν ως δείγμα ιουδαϊκής ιερατικής διδακτικής γραμματείας.

Kirsten Schäfers, "Towards a Theology of Qumran: The “Theological Dictionary of the Qumran Texts” (Theologisches Wörterbuch zu den Qumranschriften, ThWQ)", 320-326
Αυτή η επισκόπηση του ερευνητικού προγράμματος “Theological Dictionary of the Qumran Texts” παρουσιάζει το οργανωτικό πλαίσιο και τα θέματά του, ενώ ταυτόχρονα εξηγεί, γιατί είναι απαραίτητο και επιθυμητό να τεθούν θεολογικά ερωτήματα όσον αφορά στα κείμενα του Κουμράν. Το ιδεολογικό πλαίσιο αυτού του προγράμματος και οι προσδοκίες του καθώς και η πρόοδός του παρουσιάζονται στον παρόν άρθρο. Τέλος παρουσιάζεται ως παράδειγμα το λήμμα ba ’ab "πατήρ".

Heinz-Josef Fabry, "Towards a Theology of Qumran: 'The Theological Dictionary of the Qumran Texts' (Theologisches Wörterbuch zu den Qumrantexten, ThWQ). The First Paradigm: ba ’ab 'Father'", 327-335

Ophir Münz-Manor, "Liturgical Poetry in the Late Antique Near East. A Comparative Approach", 336-361
Το άρθρο παρουσιάζει τη σύγχρονη αντίληψη για τη μελέτη του piyyut και καθιστά σαφές ότι η ιουδαϊκή ποίηση της ύστερης αρχαιότητας (στα εβραϊκά και αραμαϊκά) συνδέεται στενά με τη χριστιανική λειτουργική ποίηση (τόσο στα συριακά όσο και στα ελληνικα) και στη σαμαριτική λειτουργία. Αυτές οι σχέσεις εκφράζονται κυρίως με τα συνηθισμένα χαρακτηριστικά της ποίησης και της προσωδίας, τα οποία προκύπτουν από τη μία από την αρχαία συριακή ποίηση (κυρίως βιβλική ποίηση) και από την άλλη από νεωτερισμούς της περιόδου. Οι σημαντικές σχέσεις του περιεχομένου όσον αφορά σε διαφορετικά είδη ποίησης αποκαλύπτουν τη σπουδαιότητα των συγκριτικών μελετών. Έτσι η ποίηση που συντάχθηκε κατά την ύστερη αρχαιότητα παρέχει επιπλέον μαρτυρίες για το ζωντανό πολιτισμικό διάλογο που έλαβε χώρα εκείνη την εποχή.

Στα τελευταία τεύχη του περιοδικού GRBS / In the recent issues of GRBS

Σταχυολογούμε από τα τρία τελευταία τεύχη του περιοδικού Greek Roman and Byzantine Studies 50 (2010) κάποια άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν την εποχή της Καινής Διαθήκης, τον αρχέγονο χριστιανισμό και την ιστορία της πρόσληψης. Τα άρθρα μπορεί κανείς να τα καταφορτώσει σε μορφή pdf:

54:2 (2010)


54:4 (2010)

Κριτική έκδοση του βυζαντινού κειμένου του κατά Ιωάννην / Critical edition of the text of John's Gospel

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις των Ηνωμένων Βιβλικών Εταιριών η κριτική έκδοση του εκκλησιαστικού κειμένου του Κατά Ιωάννην Ευαγγελίου. Σύμφωνα με την εισαγωγή η παρούσα έκδοση είναι το αποτέλεσμα του αιτήματος των ίδιων των εκπροσώπων των Ορθόδοξων Εκκλησιών προς τις ΗΒΕ το 1999.
Τα χειρόγραφα που χρησιμοποιήθηκαν στο Ινστιτούτο Κειμενικών Μελετών και Ηλεκτρονικών Εκδόσεων του Παν/μίου Birmingham, στο οποίο εργάστηκαν οι εκδότες της έκδοσης, καλύπτουν το ευρύ χρονικό φάσμα της χειρόγραφης παράδοσης από τον 4ο έως και τον 14ο αι. Ειδικότερα ελήφθησαν υπόψη 70 χειρόγραφα. Ως βασικό κείμενο της έκδοσης (το οποίο τυπώθηκε στο επάνω μέρος της σελίδας) χρησιμοποιήθηκε ο Κώδικας της Εθνικής Βιβλιοθήκης του Παρισίου Coislin Gr. 199 (στην αρίθμηση των Nestle-Aland 35). Xρονολογείται στον 11ο αι., έχει συστηματική ορθογραφία και διαφέρει ελάχιστα από τις γνωστές έντυπες εκδόσεις του Εκκλησιαστικού κειμένου. Στην κριτική αυτή έκδοση εκτός από μεγαλογράμματα και μικρογράμματα χειρόγραφα ελήφθησαν υπόψη και τα εκλογάδια από τη λίστα που συνέταξε ο καθηγητής της Κ.Δ. Ιωάννης Καραβιδόπουλος, ο οποίος υπήρξε κι ένας από τους πολύτιμους συνεργάτες της έκδοσης. Τέλος στην κριτική αυτή έκδοση ελήφθη υπόψη τα καινοδιαθηκικά παραθέματα από τα έργα των εξής Πατέρων: Βασιλείου Καισαρείας, Ι. Χρυσοστόμου, Κυρίλλου Ιεροσολύμων, Γρηγορίου Ναζιανζηνού και Γρηγορίου Νύσσης:

The Gospel According to John in the Byzantine Tradition. Ed. for the United Bible Societies by Roderic L. Mullen with Simon Crisp and D.C. Parker, Deutsche Bibelgesellschaft, 2007
ISBN: 978-3-438-05132-5
34 ευρώ

Το κείμενο είναι προσβάσιμο και ηλεκτρονικά. Υπάρχει μάλιστα η δυνατότητα να μελετήσει κανείς τις παραλλαγές του κάθε χειρογράφου επιλέγοντας κάθε φορά διαφορετικό μάρτυρα στο σχετικό πεδίο.

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Κυριακή 12 Δεκεμβρίου 2010

Μονοθεϊσμός και Ιωσίας / Monotheism and Josiah

O Richard S. Hess, Earl S. Kalland Professor of Old Testament and Semitic Languages (Denver Seminary) εξετάζει σε ένα σύντομο κείμενο, που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation κατά πόσο μπορεί να ισχύσουν οι αντιρρήσεις εκείνων που υποστηρίζουν ότι δεν είναι ιστορικά ακριβής η πληροφορία της Βίβλου για την επικράτηση της μονοθεΐας (μονολατρείας) κατά τον 7ο αι. επί Ιωσία στον Ιούδα. Ο Hess παρουσιάζει επιγραφικές μαρτυρίες και μαρτυρίες από τα ονόματα εκείνης της περιόδου και καταλήγει ότι οι εξωβιβλικές μαρτυρίες επιβεβαιώνουν ότι μόνο ο Γιαχβέ λατρευόταν επίσημα κατά τον 7ο αι. στον Ιούδα.
Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για τον ιστορικό Ιησού / A forthcoming boon on the Historical Jesus

Το ζήτημα του ιστορικού Ιησού εξακολουθεί να γοητεύει τους ερμηνευτές και να προκαλεί συζητήσεις. Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation oι Thomas L. Thompson και Thomas S. Verena παρουσιάζουν το περιεχόμενο ενός νέου συλλογικού τόμου που θα κυκλοφορήσει από τον εκδοτικό οίκο Εquinox μέσα στο 2011: Is This Not the Carpenter: A Question of Historicity. Αφορμή για τον τίτλο δίνει το σχετικό περιστατικό που παραδίδεται στους τρεις συνοπτικούς, όπου οι συμπατριώτες του Ιησού εκφράζουν την έκπληξή τους και την απορία τους για τη σοφία του Ιησού, τον οποίο χαρακτηρίζουν υιό του τέκτονος. Οι δυο συγγραφείς του άρθρου κάνουν μία σύγκριση των τριών συνοπτικών παράλληλων ιστοριών και επισημαίνουν τα διαφορετικά τους σημεία και το θεολογικό προσανατολισμό της κάθε εκδοχής, συζητούν εν συντομία την πορεία της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού και στο τελευταίο μέρος του άρθρου τους παρουσιάζουν το περιεχόμενο του νέου τόμου. Οι ίδιοι περιγράφουν έτσι το σκοπό του:

"The essays collected in this volume have a modest purpose. Neither establishing the historicity of an historical Jesus nor possessing an adequate warrant for dismissing it, our purpose is to clarify our engagement with critical historical and exegetical methods in the hopes of enabling the central question regarding the function of New Testament literature to resist the endless production of works on the historical Jesus. Our hope is to open a direct discussion of the question of historicity much in the spirit of the more than decade-long discourse and debate by the European Seminar on Methodology in Israel’s History, which has been so profitably engaged in regard to the historicity of figures and narratives of the Hebrew Bible and the related construction of a history of ancient Palestine."

Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για τον Παύλο και τη διαμόρφωση της χριστιανικής ταυτότητας / A new book on Paul and the formation of the Christian identity


Κυκλοφόρησε στη σειρά The Library of New Testament Studies ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή William S. Campbell στον οποίο εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους η θεολογική διδασκαλία του Παύλου συνέβαλε στη διαμόρφωση της αρχαίας χριστιανικής ταυτότητας:

Kathy Ehrensperger / J. Brian Tucker (εκδ.), Reading Paul in Context: Explorations in Identity Formation. Essays in Honour of William S. Campbell, (The Library of New Testament Studies 428), T & T Clark 2010
ISBN: 9780567024671
288 σελίδες
77 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου

  • Ekkehard W. Stegemann, "Coexistence and transformation : reading the politics of identity in Romans in an imperial context", 3-23
  • Robert Jewett, "The anthropological implications of the revelation of wrath in Romans", 24-38
  • Neil Elliott, "Paul's political Christology : samples from Romans", 39-51
  • Mark D. Nanos, "'Callused', not 'hardened' : Paul's revelation of temporary protection until all Israel can be healed", 52-73
  • Ian E. Rock, "Another reason for Romans : a pastoral response to Augustan imperial theology ; Paul's use of the Song of Moses in Romans 9-11 and 14-15", 74-89
  • Kathy Ehrensperger, "'Called to be saints' : the identity-shaping dimension of Paul's priestly discourse in Romans", 90-109
  • Calvin J. Roetzel, "Paul and "nomos" in the messianic age",113-127
  • Robert L. Brawley, "From reflex to reflection? : identity in Philippians 2.6-11 and its context", 128-146
  • Jerry L. Sumney, "'Christ died for us' : interpretation of Jesus' death as a central element of the identity of the earliest church", 147-172
  • J.B. Tucker, "Baths, baptism, and patronage : the continuing role of Roman social identity in Corinth", 173-188
  • Kar Y. Lim, "Paul's use of temple imagery in the Corinthian correspondence : the creation of Christian identity", 189-205
  • Daniel Patte, "Three types of identity formation for Paul as servant of Christ Jesus in Romans", 209-228
  • Terence L. Donaldson, "The juridical, the participatory and the 'new perspective' on Paul", 229-241
  • Magnus Zetterholm, "Jews, Christians, and gentiles : rethinking the categorization within the early Jesus movement", 242-254
  • Select bibliography of William S. Campbell's publications, 255-258

Παλιοί χάρτες της Παλαιστίνης/ Old maps of Palestine


Η Εθνική Βιβλιοθήκη του Ισραήλ έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα της μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πλούσια συλλογή χαρτών της Παλαιστίνης. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Σάββατο 11 Δεκεμβρίου 2010

Ένα νέο βιβλίο για το βασιλιά Δαυίδ / A new book on King David


Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο ένας νέος συλλογικός τόμος για το βασιλιά Δαυίδ και την πρόσληψη αυτής της βιβλικής μορφής από το παρελθόν μέχρι σήμερα:

Tod Linafelt /Timothy Beal /Claudia V. Camp (εκδ.), Fate of King David: The Past and Present of a Biblical Icon (Library of Hebrew Bible/ Old Testament Studies), T & T Clark International 2010
352 σελίδες
ISBN: 978-0567515469
$114.75

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Ο παρών τόμος είναι o 500ος στη σειρά "Library of Hebrew Bible / Old Testament Series" και ταυτόχρονα είναι αφιερωμένος στον καθ. David M. Dunn, έναν από τους ιδρυτές του περιοδικού JOTS κι αργότερα της παρούσας σειράς. Στον τόμο περιέχονται μελέτες σχετικά με τις διάφορες ερμηνείες που δόθηκαν στην προσωπικότητα του Δαυίδ. Στο πρώτο μέρος (Relating to David) οι μελέτες παρουσιάζουν τον Δαυίδ σε σχέση με άλλους χαρακτήρες των βιβλίων του Σαμουήλ. Αυτές οι μελέτες υπογραμμίζουν την αξία της προσεκτικής ανάγνωσης, της ανάλυσης της δομής του κειμένου και της δημιουργικής αλλά πειθαρχημένης φαντασίας στην κατανόηση και ερμηνεία του χαρακτήρα του Δαυίδ. Στο δεύτερο μέρος (Reading David) διευρύνεται ο αφηγηματικός ορίζοντας. Σε αυτές τις μελέτες αναλύεται ο τρόπος που χρησιμοποιήθηκε ο χαρακτήρας του Δαυίδ σε μεγαλύτερες βιβλικές αφηγηματικές συνάφειες. Ο Δαυίδ κατανοείται ως μία λογοτεχνική εικόνα που αποκτά άλλο περιεχόμενο σε κάθε συνάφεια. Εδώ εισάγονται πιο σύνθετοι τρόποi ερμηνείας, όπως θεωρίες της μεταφοράς, μνήμη και ιστορία, ψυχοανάλυση και μεταποικιακή ανάγνωση. Στο τρίτο μέρος (Singing David) το ενδιαφέρον μεταφέρεται στην παρουσίαση του Δαυίδ ως αοιδού και ψαλμωδού. Αυτή συνδυάζεται με τις απεικονίσεις στην αρχαία Εγγύς Ανατολή αυλικών μουσικών και με τους τίτλους και τη γλώσσα στους βιβλικούς ψαλμούς. Στο τέταρτο μέρος (Receiving David) τονίζονται εκείνες οι στιγμές στη μακρά ιστορία της ερμηνεία του βασιλιά στο λαϊκό πολιτισμό, όπως στην ποίηση, στις εικαστικές τέχνες και στην παιδική λογοτεχνία. Τέλος, οι μελέτες στο πέμπτο μέρος (Re-locating David) παρουσιάζει κάποιες από τις σημαντικότερες ερμηνευτικές εργασίες όσον αφορά στο πρόσωπο του Δαυίδ έξω από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Περιεχόμενα τόμου
  • "David M. Gunn : a bibliography", XXVII-XXXI:
  • J.J. Quesada, "King David and tidings of death : "character response" criticism", 3-18
  • Francis Landy, "David and Ittai", 19-37
  • Mary E. Shields, "A feast fit for a king : food and drink in the Abigail story", 38-54
  • David Penchansky, "Four vignettes from the life of David : recollections of the royal court", 55-65
  • Randall C. Bailey, "Reading backwards : a narrative technique for the queering of David, Saul, and Samuel", 66-81
  • Walter Brueggemann, "Heir and land : the royal "envelope" of the books of Kings", 85-100
  • Danna N. Fewell, "A broken hallelujah : remembering David, justice, and the cost of the house", 101-122
  • Philip R. Davies, "Son of David and son of Saul", 123-132
  • Carole R. Fontaine, "The sharper harper (1 Samuel 16:14-23) : iconographic reflections on David's rise of power", 135-152
  • Robert C. Culley, "David and the Psalms : titles, poems, and stories", 153-162
  • R.C. Heard, "Penitent to a fault : the characterization of David in Psalm 51", 163-174
  • David J. Clines, "Psalm 23 and method : reading a David Psalm", 175-184
  • Yvonne Sherwood, "Scenes of textual repentance and critique/confession : King David between the renaissance and the reformation, the secular and the sacred, and Samuel and Psalms", 187-207
  • Burke O. Long, "From Babylon to David and back again : the sexually charged history of a Victorian drawing", 208-228
  • David Jobling, "'David on the brain' : Bertold Brecht's projected play 'David'", 229-240
  • Jo C. Exum, "A king fit for a child : the David story in modern children's Bibles", 241-259
  • Athalya Brenner, "Michael and David : love between enemies?", 260-270
  • Judith E. MacKinlay, "Through a window : a postcolonial reading of Michal", 273-288
  • Jione Havea, "David w(e)aves", 289-301

Στο τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 103:4 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:
  • François Bovon, "The Soul's Comeback: Immortality and Resurrection in Early Christianity", 387-406
  • Jennifer Knust and Tommy Wasserman, "Earth Accuses Earth: Tracing What Jesus Wrote on the Ground", 407-446

Τρίτη συνάντηση Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής / The third meeting of the Seminar of Orthodox Hermeneutical Theology


Την Πέμπτη 16 Δεκεμβρίου 2010 και ώρα 18.00 στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής θα λάβει χώρα η τρίτη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ.
Ομιλητής θα είναι ο ομότιμος καθηγητής Θρησκειολογίας του ΑΠΘ κ. Γρηγόριος Ζιάκας.

Θέμα της εισήγησης:

"Αγία Γραφή και Κοράνιο. Διαφορές και προσεγγίσεις"

Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου 2010

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του ETR / An article of biblical interest in the current issue of ETR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Etudes théologiques et religieuses 85:3 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Elian Cuvillier, "Obéissance à la loi et radicalisation dans le premier évangile. Contribution à la question du lien entre Matthieu et le Judaïsme du premier siècle"
H παρούσα μελέτη αναλύει τις εντάσεις, που διακρίνονται σε κάποιες περικοπές του κατά Ματθαίον μεταξύ της υπακοής στις εντολές του Νόμου και της ρηξικέλευθης ερμηνείας τους από τον Ιησού στο κατά Ματθαίον. Ο συγγραφέας αρχικά εξετάζει το Μτ 5, 17-20 και προτείνει μία αναλυτική εξήγηση της περικοπής. Στη συνέχεια επικεντρώνεται σε τρία επεισόδια, όπου τέτοιες εντάσεις είναι ιδιαίτερα εμφανείς: (1) αντιθέσεις στην επί του Όρους ομιλία, (2) την αντιπαράθεση όσον αφορά στο διαζύγιο (19, 1-19), (3) το επεισόδιο με τον πλούσιο νεανία (19, 16-22). Στη συνέχεια εξετάζει πώς αυτές οι τρεις περικοπές είναι συνεπείς με όσα διακηρύττει ο Ιησούς στο Μτ 23, 2-3. Τέλος, ως συμπέρασμα, ο συγγραφέας διατυπώνει κάποιες σκέψεις όσον αφορά στις σχέσεις του Ματθαίου με τον Ιουδαϊσμό κατά το τέλος του 1ου αι.

Δευτεροκανονικές προσθήκες στα βιβλία της Π.Δ. / Deuterocanonical additions of the OT books

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter ένας νέος συλλογικός τόμος με τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο Διεθνές Συνέδριο για τα Δευτεροκανονικά βιβλία που έγινε στην Pápa της Ουγγαρίας το 2008:

Géza G. Xeravits, / József Zsengellér, Deuterocanonical Additions of the Old Testament Books. Selected Studies, (Deuterocanonical and Cognate Literature Studies 5), de Gruyter 2010
ISBN: 978-3-11-024052-8
69.95 ευρώ

Περίληψη εκδοτικού οίκου
Στον τόμο δημοσιεύονται εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο Διεθνές Συνέδριο για τα Δευτεροκανονικά βιβλία (Pápa, Ουγγαρία). Σε αυτό το συνέδριο θέμα ήταν οι δευτεροκανονικές προσθήκες των βιβλίων της Π.Δ.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που γίνεται μία τόσο εκτενής ακαδημαϊκή συζήτηση αυτών των κειμένων. Στον τόμο συμπεριλαμβάνονται άρθρα σχετικά με τις παραδόσεις και τη θεολογία των προσθηκών και παρουσιάζεται η σχέση τους με τη σύγχρονη προς αυτές γραμματεία του αρχαίου Ιουδαϊσμού.
Αρκετά κείμενα της εβραϊκής Βίβλου - όπως η Εσθήρ, ο Δανιήλ ή ο Ιερεμίας - διασώζουν διαφορετικές κειμενικές εκδοχές στην ελληνική τους μετάφραση κι αυτές οι μορφές αποτελούν αναπτύξεις και προσθήκες στην εβραϊκή εκδοχή. Πιστοποιούν τη δημιουργική σκέψη αρχαίων ιουδαϊκών κύκλων, όσον αφορά στις βασικές παραδόσεις αυτών των βιβλίων και την κειμενική ρευστότητα των κειμένων που εξετάζονται εδώ. Οι εισηγήσεις συζητούν αυτές τις προσθήκες, τη σχέση του με τα εβραϊκά κείμενα και την επίδραση που άσκησαν στην ιστορία της ερμηνείας στις μεταγενέστερες εποχές.

Περιεχόμενα τόμου

  • József Zsengellér, "Addition or edition? : deconstructing the concept of additions", 1-15
  • Beate Ego, "Mordecai's refusal of proskynesis before Haman : according to the Septuagint ; traditio-historical and literal aspects", 16-29
  • Stefan Schorch, "Genderizing piety : the prayers of Mordecai and Esther in comparison", 30-42
  • Thomas Hieke, "Atonement in the prayer of Azariah (Dan 3:40)", 43-59
  • Michal Wojciechowski, "Ancient criticism of religion in Dan 14 (Bel and dragon), Bar 6 (Epistle of Jeremiah), and Wisdom 14", 60-76
  • Friedrich V. Reiterer, "Verstehst du die Tugenden der Klugheit? : Anfragen zu Gott und zum Wert der von ihm geschenkten Einsicht", 77-125
  • Benjamin G. Wright, "The Epistle of Jeremiah : translation or composition?", 126-142
  • Karin Schöpflin, "Susanna's career in Reformation drama : a reception-historical perspective with an outlook on fine art ", 143-170

Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου 2010

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του Themelios / Two articles of biblical interest in the current issue of Themelios

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Themelios 35:3 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Tα δύο τελευταία τεύχη του Early Christianity / The two recent issues of Early Christianity

Κυκλοφόρησαν τα δύο τελευταία τεύχη του περιοδικού Early Christianity στα οποία δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

1:3 (2010)

James D.G. Dunn, "The Thought World of Jesus", 321-343
Στο παρόν άρθρο εξετάζεται κριτικά μέχρι ποιο σημείο μπορούμε σήμερα να διεισδύσουμε στον κόσμο σκέψης του Ιησού και εξάγονται συμπεράσματα τα οποία στηρίζονται στις πληροφορίες που έχουμε σχετικά με την εκπαίδευση και την διαπαιδαγώγηση των παιδιών από ευσεβείς Ιουδαίους γονείς στη Γαλιλαία του 1ου αι. μ.Χ. (Ι). Η παράδοση για τον Ιησού επιτρέπει επίσης να κατανοήσουμε ότι η οπτική του Ιησού έχει ως αφετηρία τον ίδιο τον Θεό (ΙΙ), και να περιγράψουμε τη ζωή του, που καθορίζεται από τις Γραφές και την Τορά, συμπεριλαμβανομένων και των διαφωνιών του με τους Φαρισαίους για την ερμηνεία της Τορά (ΙΙΙ) καθώς και την αποστολή του προς τον Ισραήλ, η οποία όμως δεν απέκλειε την ελπίδα για τους μη Ιουδαίους. Το άρθρο καταλήγει με μερικές σκέψεις σχετικά με τη σχέση του Ιησού προς την πολιτική της εποχής του (ΙV).

Roland Deines, "Jesus and the Jewish Traditions of His Time", 344-371
Κατά τα τελευταία 30 χρόνια η έρευνα για τον ιστορικό Ιησού διαφώτισε το ιουδαϊκό περιβάλλον του Ιησού από πολλές απόψεις, έτσι ώστε να μην είναι πλέον δυνατή μία μη ιουδαϊκή ή αντι-ιουδαϊκή κατανόηση του Ιησού. Ταυτόχρονα όμως υπάρχουν σημάδια ότι η παρούσα φάση της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού φτάνει στο τέλος της. Στο άρθρο ο συγγραφέας συγκρίνει την παρούσα κατάσταση με εκείνη στις αρχές του 20 αι. , όταν και πάλι υπήρχε αυτή η αναζήτηση για νέους δρόμους. Σημείο αφετηρίας είναι το παράδοξο συμπέρασμα της αναζήτησης του Ιουδαίου Ιησού: είναι σαφές ότι ο Ιησούς μπορεί να κατανοηθεί ικανοποιητικά μόνο μέσα στο πλαίσιο των ιουδαϊκών παραδόσεων της εποχής του, αλλά ταυτόχορνα αυτές δεν είναι αρκετές για την πλήρη κατανόησή του. Ο λόγος γι' αυτό, υποστηρίζεται, ότι είναι το ότι η μνήμη για τον Ιησού από την αρχή δεν στρεφόταν πρώτιστα στον Ιουδαίο άνδρα (προφήτη, θεραπευτή κτλ) της Γαλιλαίας αλλά τον κατανοούσε ως μία βιβλική μορφή, τον οποίο προσδοκούσαν στο μέλλον οι ιουδαϊκές άγιες γραφές. Η μελλοντική έρευνα για τον Ιησού θα πρέπει επομένως να δώσει μεγαλύτερη προσοχή από ό,τι έκανε μέχρι σήμερα στην αξία των γραφών ως αυθεντίας και στις παραδόσεις που πηγάζουν από αυτές. Ένα περαιτέρω έργο είναι να σκεφτούμε εκ νέου τι μπορεί να σημαίνει για την ιστορική κατανόηση της ιστορίας το ότι στον Ιουδαίο Ιησού της Ναζαρέτ ο Θεός έγινε άνθρωπος.

Sean Freyne, "Jesus of Galilee: Implications and possibilities", 372-405
Το ερώτημα για τον Ιησού και τη Γαλιλαία αποτελεί αντικείμενο θερμών συζητήσεων ήδη 150 χρόνια τώρα. Κατά τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει μία ιδιαίτερη σημασία από τη μία εξαιτίας των αρχαιολογικών ανασκαφών για τη Γαλιλαία των ρωμαϊκών χρόνων κι από την άλλη εξαιτίας του ανανεωμένου ενδιαφέροντος για τον ιστορικό Ιησού. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας εξετάζει τρεις πλευρές, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη συζήτηση: το πολιτιστικό ήθος στη Γαλιλαία των ελληνιστικών χρόνων, τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες σε αυτήν την περιοχή κατά την εποχή της βασιλείας του Αντίπα και τις ιουδαϊκές πρακτικές στη Γαλιλαία. Επιπλέον γίνεται η προσπάθεια να κατανοηθεί το πρόσωπο και το έργο του Ιησού μέσα στο πλαίσιο αυτών τα οποία μπορούν να δοθούν ως βέβαιη απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα.

Martin Ebner, "Face to face-Widerstand im Sinn der Gottesherrschaft. Jesu Wahrnehmung seines sozialen Umfeldes im Spiegel seiner Beispielgeschichten", 406-440
Αντί να αναπαραστήσει τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες στη Γαλιλαία ως το καθοριστικό υπόβαθρο των κειμένων για τον Ιησού - μία οπτική η οποία συχνά αμφισβητήθηκε στη βιβλική έρευνα - ο συγγραφέας θέτει το ερώτημα, εάν αυτές οι σημαντικές κοινωνικές και πολιτικές δομές, οι οποίες υφίστανται κατά τη ρωμαϊκή εποχή, είναι θέμα συζήτησης μέσα στα κείμενα και ποια είναι στάση που τηρείται απέναντι σε αυτές.

Samuel Byrskog, "The Transmission of the Jesus Tradition: Old and New Insights", 441-468
Στο άρθρο εξετάζονται οι θεωρίες για την προέλευση και την εξέλιξη της παράδοσης για τον Ιησού και ανοίγονται δρόμοι για μία νέα έρευνα της παράδοσης από απόψεως κριτικής της μορφής λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τη διάσταση της μνήμης. Η παράδοση έχει τις ρίζες της στη δραστηριότητα του Ιησού ως δασκάλου και στην κατανόηση του ρόλου που διαδραματίζουν και τη δυναμική της μνήμης που ενέχουν τα λόγια και οι πράξεις του μέσω των μαθητών του. Πολύ νωρίς η παράδοση διαμορφώθηκε με βάση τις παραινετικές ανάγκες. Η διάσταση της ανάμνησης απαιτούσε μία παρουσίαση / επιτέλεσή της και οδηγούσε σε μία αφηγηματική οργάνωση της ιστορίας / των γεγονότων, κάτι που είναι φανερό μέσα στα ευαγγέλια ως χρείαι, οι οποίες συνδέουν το παρελθόν με το ρητορικό παρόν.

Jürgen K. Zangenberg, "Archaeological News from the Galilee: Tiberias, Magdala and Rural Galilee", 471-484

Peter Schäfer, "The Origins of Jewish Mysticism", 487-494

1:4 (2010)
Troy W. Martin, "Ancient Medical Texts, Newly Re-discovered: The Medical Background of Biblical Breathing", 513-538

Candida R. Moss, "On the Dating of Polycarp: Rethinking the Place of the Martyrdom of Polycarp in the History of Christianity", 539-574
Στο άρθρο γίνεται μία νέα αξιολόγηση των έμμεσων πληροφοριών για την ενότητα, αυθεντικότητα, χρονολόγηση και ιστορία της πρόσληψης του "Μαρτυρίου του Πολυκάρπου". Η συγγραφέας συνιστά την προσοχή κατά την εξέταση του κειμένου και τα κείμενα που στηρίχθηκαν σε αυτήν την ιστορία του μαρτυρίου. Στη συνέχεια εξηγεί ότι η αφήγηση είναι ένα φιλολογικό κείμενο, όχι όμως η κατάθεση ενός αυτόπτη μάρτυρα. Επιπλέον οι νομικές ερωτήσεις, τα βιβλικά παράλληλα, ο τρόπος έκφρασης, η "καθολική εκκλησία", η συμπεριφορά του Quintus, η απολογία για την απουσία λειψάνων, ο επίλογος ως inventio και η φροντίδα για το status του μάρτυρα, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η εκτενής εκδοχή συντάχθηκε πολύ αργότερα από τα γεγονότα, ίσως κατά το τέλος του 3ου αι.

Michael Lattke, "Der Tod Jesu Christi in der Apologie des Aristides. Eine Fallstudie mit forschungsgeschichtlicher Einleitung und Bibliographie", 575-601
Αυτή η προκαταρκτική μελέτη για ένα υπόμνημα της Απολογίας του Αριστείδη, η οποία θα εκδοθεί από τον εκδοτικό οίκο Herder στη σειρά Kommentar zu frühchristlichen Apologeten (KfA), έχει τρία μέρη. Το πρώτο μέρος πραγματεύεται κάποια εισαγωγικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης και της μαρτυρίας του Ευσεβίου και παρέχει μία σύντομη περίληψη των 17 κεφαλαίων της Απολογίας. Το δεύτερο μέρος συζητά τη σταδιακή του ανακάλυψη από το 1878 κι εξής και επικεντρώνεται στις τέσσερις πρώτες δεκάδες της ιστορίας της έρευνας (εκδόσεις μετά το 1920 παρουσιάζονται στο Παράρτημα ΙΙ). Το τρίτο μέρος, μία μελέτη του θανάτου του Ιησού στο έργο του Αριστείδη, το οποίο αρχικά γράφηκε στα ελληνικά, αλλά χάθηκε, συγκρίνει τις σωζόμενες μεταφράσεις στα αρμενικά και στα συριακά με τις σχετικές περικοπές στο ελληνικό μυθιστόρημα του Βαρλαάμ. Αυτή η σύγκριση αποκαλύπτει ότι ο ίδιος ο Αριστείδης δεν ανέφερε τη σταύρωση του Ιησού στους Ρωμαίους. Αντί για αυτό το ιστορικό γεγονός This comparison reveals that Aristides himself did not mention the crucifixion of Jesus by the Romans. Instead of this historical event he only speaks of the piercing of Jesus by the Jews, thus contributing to the stereotype of the Jews as murderers of (the son of) God.

Christfried Böttrich, "Neue Dokumente zur Geschichte des ,,Codex Sinaiticus“", 605-619

Ένα νέο άρθρο στο JHS / A new article on JHS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 10 (2008) αναρτήθηκε ένα νέο άρθρο, το οποίο μπορείτε να καταφορτώσετε (σε μορφή .pdf):

Νili Samet, "'The Tallest Man Cannot Reach Heaven; The Broadest Man Cannot Cover Earth" - Reconsidering the Proverb and its Biblical Parallels"

Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου 2010

Η δεύτερη συνάντηση του Biblicum / The second meeting of Biblicum

Τη Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 2010 και ώρα 19.30 θα λάβει χώρα η δεύτερη συνάντηση του φετινού κύκλου ομιλιών του Τομέα Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ.

Ομιλητής θα είναι ο καθ. της Π.Δ. κ. Μιλτιάδης Κωνσταντίνου.

Θέμα της εισήγησης: "Μεταφραστικές αρχές των Ηνωμένων Βιβλικών Εταιρειών"

Τρίτη 7 Δεκεμβρίου 2010

To τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Zeitschrift / The current issue of Biblische Zeitschrift

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Zeitschrift 54:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • "Erich Zenger (1939-2010) in memoriam", 161
  • Reinhard von Bendemann, "Christus der Arzt - Krankheitskonzepte in der
  • Therapieerzählungen des Markusevangeliums (Teil II)", 162-178
  • Hubert Frankemölle, "Aspekte der Zeit im Römerbrief des Paulus. Eine Auseinandersetzung mit Giorgio Agambens „Die Zeit, die bleibt“", 179-200
  • Hans Ulrich Steymans, "Gilgameš und Genesis 1-9", 201-228
  • Robert Gnuse, "The Tale of Babel: Parable of Divine Judgement or Human Cultural Diversification?", 229-244
  • Jack Barentsen, "Interdisciplinary Approaches to Early Christian Identity - a Review Article", 244-252
  • Aron Pinker, "Qohelet 3:14-15", 253-271

Συνοπτική θεολογία της Κ.Δ. / A concise theology of the New Testament

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Πουρναρά ο πρώτος τόμος της συνοπτικής θεολογίας του λέκτορα της Καινής Διαθήκης Χαράλαμπου Ατματζίδη στο Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ:

Χ.Γ. Ατματζίδη, Από τη βιβλική έρευνα στην πίστη της Εκκλησίας. Συνοπτική Θεολογία της Καινής Διαθήκης. Τόμος Α΄, (Βιβλική Βιβλιοθήκη 48), εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2010
ISBN: 9789602424605
756 σελίδες

Το παρόν πόνημα του λέκτορα κ. Χ. Ατματζίδη, το οποίο απευθύνεται σε φοιτητές των Θεολογικών Σχολών αλλά και σε ερευνητές και σε όσους τέλος έχουν θεολογικά ενδιαφέροντα έρχεται να καλύψει την ανάγκη σύνταξης μίας συνοπτικής θεολογίας της Καινής Διαθήκης, ανάγκη η οποία κατά καιρούς έχει επισημανθεί και από άλλους Έλληνες βιβλικούς (βλ. για παράδειγμα Π. Βασιλειάδη, "Προλεγόμενα στη Θεολογία της Κ.Δ.", ΔΒΜ 19 (2000), 5-21). Στον πρώτο τόμο γίνεται μία επισκόπηση των μελετών με θέμα τη θεολογία της Κ.Δ. και παρουσιάζονται με αναλυτικό και μεθοδικό τρόπο θέματα από τη θεολογία των παύλειων επιστολών και της ιωάννειας γραμματείας (στην περίπτωση των παύλειων και δευτεροπαύλειων επιστολών η παρουσίαση των θεολογικών θεμάτων γίνεται αναλυτικά σε κάθε επιστολή ξεχωριστά, ενώ στην περίπτωση της θεολογίας της ιωάννειας γραμματείας, δηλ. του κατά Ιωάννην και των τριών καθολικών επιστολών, η παρουσίαση είναι θεματική). Συζητώντας το ζήτημα που κατά καιρούς τίθεται σε κύκλους ορθοδόξων θεολόγων κατά πόσο είναι θεμιτή η σύνταξη μίας τέτοιας θεολογίας ο συγγραφέας υπογραμμίζει την οργανική σχέση Καινής Διαθήκης και Παράδοσης και τονίζει την αναγκαιότητα μελέτης της θεολογίας της Κ.Δ., η οποία αποτελεί προαπαιτούμενο και βάση της Ορθόδοξης Θεολογίας και επιστέγασμα και συστηματική διατύπωση του περιεχομένου της διδασκαλίας της Κ.Δ., η οποία άλλωστε είναι ένα από τα πρωταρχικά και θεμελιώδη μνημεία της παράδοσης της Εκκλησίας.
Θα κλείσουμε παραθέτοντας ένα απόσπασμα από τον καθ. Ν. Ματσούκα, το οποίο παραθέτει στην εισαγωγή του και ο κ. Ατματζίδης και το οποίο αποδίδει με τον καλύτερο τρόπο τη σπουδαιότητα της έρευνας της Καινής Διαθήκης, του εντοπισμού και της ανάλυσης σε βάθος της πολύμορφης εκκλησιαστικής πραγματικότητας του αρχέγονου Χριστιανισμού που απηχείται μέσα στα καινοδιαθηκικά κείμενα. "Αφού [στην περίπτωση της Καινής Διαθήκης] πρόκειται πρώτα για ζωή και εμπειρία, και έπειτα για υπομνηματισμό γεγονότων, είναι αυτονόητη η ύπαρξη πολλών και διαδοχικών παραδόσεων, στρωμάτων και ποικίλων μορφών. Έτσι σ' ένα Ευαγγέλιο είναι απαραίτητο να εντοπίσουμε παραδόσεις και στρώματα ή στις επιστολές του Παύλου προπαύλεια παράδοση. Τα βιβλία δεν είναι καρπός υπαγόρευσης ούτε προηγήθηκαν, αλλά γράφτηκαν για να υπομνηματίσουν γεγονότα εξελισσόμενα και τρόπους ζωής μέσα σε μια αυτόνομη ποικιλία τάσεων και ρευμάτων. Κάτι τέτοιο το θεωρεί αυτονόητο πέρα για πέρα η ορθόδοξη παράδοση" (Ν. Ματσούκα, Δογματική και Συμβολική Θεολογία Α΄, σ. 186).

Στο τρέχον τεύχος του JSOT / In the current issue of JSOT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the Old Testament 35:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Cynthia Edenburg, "Intertextuality, Literary Competence and the Question of Readership: Some Preliminary Observations", 131-148
Στο άρθρο επανεξετάζεται ο ρόλος που διαδραμάτισαν η απαγγελία και η απομνημόνευση στη σύνθεση και στη μετάδοση των βιβλικών κειμένων και οι προσπάθειες διάκρισης μεταξύ των ακουστικά αναγνωριζόμενων διακειμενικών αναφορών και των φιλολογικών μοτίβων, τα οποία στηρίζονται στην οπτική αναγνώριση. Η συγγραφέας εφαρμόζει τα ευρήματα των πρόσφατων γνωσιολογικών μελετών σε δυο ομάδες ερωτήσεων: πρώτον, εάν υπάρχουν διαφορετικοί τύποι βιβλικής διακειμενικότητας και, δεύτερον, αν οι γραμματείς, οι οποίοι παρήγαγαν διακειμενικές συνθέσεις στηρίχθηκαν σε γραπτά κείμενα ή εάν η βιβλική διακειμενικότητα προκύπτει από τη μνήμη που έχει ο συγγραφέας κειμένων που διαβάζονταν ή επιτελούνταν.

Andrew J. Schmutzer, "Did the Gods Cause Abraham’s Wandering? An Examination of ‭םיהלא‬ ‭יתא‬ ‭ועתה‬ in Genesis 20.13", 149-166
Στο Γεν 20.11-13, το ‭םיהלא‬ χρησιμοποιείται αμφίσημα με ένα ρήμα στον πληθυντικό στο μασωριτικό κείμενο του Γεν 20, 13. Το ‭םיהלא‭ θα μπορούσε να αναφέρεται στον αληθινό Θεό ή τους "θεούς" των εθνικών. Σε αυτό το άρθρο εξετάζεται αυτό το ασυνήθιστο γραμματικό φαινόμενο από διαφορετικές οπτικές γωνίες (π.χ. μορφολογία, γραμματική / σύνταξη, ιστορία της ερμηνείας) δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη φιλολογική - θεολογική κίνηση της αφήγησης στην τελευταία της μορφή. Η ιστορία της ερμηνείας συμπεριλαμβάνει επίσης την εξέταση του τρόπου με τον οποίοι οι διάφορες εκδοχές του κειμένου (σαμαριτική Πεντάτευχος, Targum του Onkelos και η Γένεση στη μετάφραση των Ο') ερμήνευσαν το Γεν 20, 13 και ρίχνει φως στον τρόπο με τον οποίο αυτή η αμφισημία μπορεί να καθοδήγησε τους αρχαίους ερμηνευτές στην ερμηνεία τους. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι ο πληθυντικός του μασωριτικού ‭ועתה‬ με το ‭םיהלא‬ καθιστά "του΄ς θεούς" μία εξηγητικά δυνατή μετάφραση σε αυτήν τη συνάφεια. Ο συγγραφέας επίσης αξιολογεί κάποιες σύγχρονες μεταφράσεις και κάνει κάποιες παρατηρήσεις σχετικά με αυτές. Η γραμματική προσαρμογή στο Γεν 20, 13 υποστηρίζεται κι από την προσωπική και πολιτική πίεση που αισθάνεται ο Αβραάμ, όπου ένας ισχυρός εθνικός βασιλέας κατηγορεί τον πατριάρχη, ο οποίος με τη σειρά του βάζει το μήνυμά του μέσα σε μία συνάφεια που δεν έχει σχέση με το θείο.

Nicholas P. Lunn, "Numbering Israel: A Rhetorico-Structural Analysis of Numbers 1-4", 167-185
Στο άρθρο παρουσιάζεται βήμα προς βήμα η κοινωνικορητορική ανάλυση των πρώτων κεφαλαίων των Αριθμών, τα οποία πραγματεύονται την απογραφή και την οργάνωση σε ομάδες του λαού του Ισραήλ. Η ανάλυση αποκαλύπτει τα φιλολογικά μοτίβα γραμμικής και ανεστραμμένης μορφής. Τα ευρήματα μίας τέτοιας ανάλυψης παραπέμπουν σε μία σκόπιμη και πολύπλοκη οργάνωση του κειμένου, όπου τα μοτίβα εξυπηρετούν συγκεκριμένους φιλολογικούς και ρητορικούς σκοπούς και κυρίως την υπογράμμιση της κατακλείδας του κειμένου, την έμφαση βασικών πληροφοριών και την προετοιμασία του αναγνώστη για τις πληροφορίες που θα ακολουθήσουν. Αυτά τα ευρήματα συμφωνούν με άλλες παρόμοιες μελέτες της δομής κειμένων της Π.Δ.

Howard J. Curzer, "Spies and Lies: Faithful, Courageous Israelites and Truthful Spies", 187-195
Ο ηγέτης ενός μεγάλου λαού σκέφτεται την επίθεση εναντίον μίας χώρας της Μέσης Ανατολής. Οι περισσότερες πληροφορίες των κατασκόπων του υπογραμμίζουν ότι η επιδρομή είναι κακή ιδέα, αλλά ο ηγέτης επιτίθεται τελικά στηριζόμενος στις πληροφορίες μίας μειοψηφίας. Κι όπως ήταν αναμενόμενο, η επιδρομή έχει άσχημη εξέλιξη. Αργότερα ο ηγέτης παρουσιάζει μία παραμορφωμένη εκδοχή των γεγονότων, που οδήγησαν στον πόλεμο, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως αθώο και κατηγορώντας όσους τον απέτρεψαν για έλλειψη θάρρους και πίστης. Φυσικά ο ηγέτης είναι ο Μωυσής και το περιστατικό είναι εκείνο της αποτυχημένης πρώτης επίθεσης εναντίον της Γης της Επαγγελίας. Η ομάδα των κατασκόπων συναπαρτίζεται από δώδεκα μέλη. Στο άρθρο παρουσιάζεται μία νέα ερμηνεία των Αρ 13-14, μία ερμηνευτική αρχή που αντιμετωπίζει τις ασυμφωνίες μεταξύ του Δευτερονομίου και της υπόλοιπης Τορά και ένα πολιτικό ηθικό δίδαγμα.

C.L. Brinks, "Who Speaks Words without Knowledge? A Response to Wilcox and Bimson", 197-207
Ο συγγραφέας παίρνει με το άρθρο του μέρος στη συζήτηση που αναπτύχθηκε μεταξύ των Karl G. Wilson και John J. Bimson, όσον αφορά στην ερμηνεία του Ιώβ 38, 2. Ο Wilson υποστήριξε ότι η ερώτηση "Ποιος είναι αυτός ...;" αναφέρεται στον Ηλιού κι όχι στον Ιώβ, κάτι που υποδηλώνει ότι οι λόγοι του Ηλιού ανήκαν στο αρχικό κείμενο και δεν ήταν προσθήκες. Ο Bimson απέρριψε την ερμηνεία του Wilcox επικαλούμενος το περιεχόμενων των λόγων του Θεού και την παράθεση από τον Ιώβ των 38, 2 και 42, 3. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας παρουσιάζει τις αδυναμίες της θέσης του Bimson μέσα από μία σύγκριση της γραμματικής δομής της ερώτησης στο 38, 2 με παρόμοιες δομές αλλού στην Π.Δ. και τονίζοντας τη συνάφειά της στο βιβλίο του Ιώβ στο σύνολό του. Καταλήγει ότι η επιχειρηματολογία του Bimson δεν είναι επιτυχής κι ότι η θέση του Wilcox θα πρέπει να τύχει μεγαλύτερης προσοχής.

Eric Ortlund, "Reversed (Chrono-)Logical Sequence in Isaiah 1-39: Some Implications for Theories of Redaction", 209-224
Στο άρθρο εξετάζεται η δομή των Ησ 1-39 όπου διάφορα τμήματα μίας προφητείας τοποθετούνται σε διαφορετική λογική και χρονολογική σειρά. Ο συγγραφέας αρχικά παρουσιάζει ένα παράδειγμα από τα κεφ. 24-27 και στη συνέχεια συζητά τα κεφ. 11, 30 και 2. Σε καθεμιά από αυτές τις τρεις περιπτώσεις υποστηρίζεται ότι ύστερες περικοπές στα σχετικά κεφάλαια (11,11-16. 30,27-33 και 2,6-22) περιγράφουν αναγκαίες προϋποθέσεις για προηγούμενες περικοπές (11,1-. 30,18-26 και 2,1-5) και ειδικότερα η νίκη του Γιαχβέ επί των εθνών πρέπει να λαμβάνει χώρα πριν την ανανέωση της δημιουργίας, τον Ισραήλ να κατοικεί ασφαλής στην Σιών και τα έθνη να έρχονται εκεί για να λατρεύσουν τον Γιαχβέ. Στη συνέχεια εξετάζονται τα συμπεράσματα, που προκύπτουν από αυτήν την ανάλυση των θεωριών σύνταξης αυτών των τριών κεφαλαίων και διατυπώνεται η υπόθεση ότι η χρονολόγηση των διαφόρων περικοπών σε αυτά τα κεφάλαια σε διαφορετικούς αιώνες είναι λιγότερο πιθανή από την υπόθεση μίας απλούστερης ιστορίας σύνταξης, όπου οι διάφορες περικοπές που συναπαρτίζουν αυτά τα κεφάλαια γράφτηκαν προϋποθέτοντας η μία την άλλη από την αρχή.

Anthony R. Petterson, "The Shape of the Davidic Hope across the Book of the Twelve", 225-246
Πρόσφατα υποστηρίχθηκε ότι το Βιβλίο των Δώδεκα αντικατοπτρίζει μία ποικιλία απόψεων όσον αφορά στην αποκατάσταση της δαυιδικής δυναστείας συμπεριμβανομένων και μίας αισιοδοξίας κατά την πρώιμη περσική περίοδο και της μεταγενέστερης κριτικής. Η ερμηνεία του Ζαχ 11 και των κειμένων που αφορούν στον Ζοροβάβελ είναι σημαντική όσον αφορά σε αυτό. Στο άρθρο παρουσιάζεται μία ερμηνεία αυτών των κείμενων η οποία συμβαδίζει με τον Ζαχαρία και το Βιβλίο των Δώδεκα. Ο συγγραφέας εντοπίζει τη μορφή της δαυιδικής ελπίδας, η οποία διατρέχει το Βιβλίο των Δώδεκα, και διατυπώνει την άποψη ότι η ελπίδα για ένα μελλοντικό βασιλιά από τον οίκο του Δαυίδ εμφανίζεται σε κύρια σημεία του βιβλίου. Έτσι καταλήγει ότι αυτοί που συνέταξαν το βιβλίο των Δώδεκα προσπάθησαν να διατηρήσουν την πρώιμη προφητική ελπίδα για ένα μελλοντικό δαυιδικό βασιλιά.

Bradford A. Anderson, "Poetic Justice in Obadiah", 247-255
Το βιβλίο του Οβδιού έχει συζητηθεί για το μήνυμα του lex talionis. Δεν είναι ωστόσο απλά ένα θέμα αυτού του σύντομου βιβλίου. Μάλλον, σύμφωνα με το συγγραφέα του παρόντος άρθρου, η ιδέα ότι τα έργα του Εδώμ θα επιστρέψουν επάνω του αποτελεί οργανικό μέρος του βιβλίου. Αυτή η "ποιητική δικαιοσύνη" εκφράζεται μέσα από μία σειρά λέξεων και έμμεσων αναφορών που εντοπίζονται σε όλο το βιβλίο του Οβδιού. Τα λογοπαίγνια αντιπαραθέτουν την ταυτότητα και το μέλλον του Εδώμ και του Ισραήλ αντίστοιχα και υπαινίσσονται με διάφορους τρόπους την επερχόμενη τιμωρία του Εδώμ. Μία αναγνώριση αυτών των διαστάσεων του εβραϊκού κειμένου μπορεί να βοηθήσει τον αναγνώστη να κατανοήσει καλύτερη τη ρητορική δύναμη και τη φιλολογική τέχνη του συντομότερου προφητικού βιβλίου.

Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 2010

Αρχαιολογία και Αγία Γη / Archaeology and Holy Land

Στη γνωστή ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχουν αναρτηθεί μία σειρά από ενδιαφέροντα άρθρα που σχετίζονται με τα αρχαιολογικά ευρήματα στο Ισραήλ και το πρόβλημα της αρχαιοκαπηλίας και της αξιοποίησης των αρχαιολογικών ευρημάτων στο πλαίσιο πολιτικών διεκδικήσεων με αφορμή την ταινία-ντοκυμαντέρ "Looting the Holy Land":

H Αποκάλυψη των Μάγων / The apocryphal Revelation of Magi

Με την έκδοση της πρώτης αγγλικής μετάφρασης του συριακού κειμένου της απόκρυφης Αποκάλυψης των Μάγων (2ος/3ος αι.) ασχοληθήκαμε σε παλαιότερη ανάρτησή μας. Στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας USA Today δημοσιεύεται μία σύντομη βιβλιοπαρουσίαση της νέας αυτής έκδοσης. Για να τη διαβάσετε, πατήστε εδώ.

H κριτική έκδοση SBLGNT σε μορφή PDF / The SBLGNT critical edition in PDF

Στη σχετική ιστοσελίδα της Society of Biblical Literature έχει αναρτηθεί σε μορφή pdf η νέα κριτική έκδοση της Καινής Διαθήκης. Σε αυτή ήδη αναφερθήκαμε σε παλαιότερες αναρτήσεις. Υπενθυμίζουμε μόνο ότι στο κριτικό της υπόμνημα παρατίθενται όχι οι διαφορετικές γραφές των χειρογράφων αλλά οι διαφορετικές γραφές που προτιμήθηκαν σε τέσσερις κριτικές εκδόσεις της Κ.Δ., στις Westcott-Hort, Tregelles, NIV και Robinson-Pierpont. Για να καταφορτώσετε την κριτική αυτή έκδοση, πατήστε εδώ.

Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου 2010

Τα δύο τελευταία τεύχη του περιοδικού Revue Biblique / The two last issues of Revue Biblique

Στο δύο τελευταία τεύχη του περιοδικού Revue Biblique δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

117:3 (2010)

  • Matthieu Richelle, "Élie et Élisée, auriges en Israël : une métaphore militaire oubliée en 2 R 2,12 et 13,14", 321-336
  • Baruch A. Levine, " On the social aspects of sacrifice : a paradigm from the Hebrew Bible", 337-344
  • Étienne Nodet, "Prières de Manassé (2 Ch 33,13* ; TSK 1.144*; 4 Q 381)", 345-360
  • Thierry Murcia, "Le statère trouvé dans la bouche d'un poisson : (Matthieu 17,24-27)", 361-388
  • Luc Devillers, "Le papyrus Bodmer II, aujourd'hui comme hier : fragments de correspondance entre Victor Martin et Marie-Émile Boismard", 389-396
  • Emmanuel Friedheim - Shimon Dar, "Some historical and archeological notes about paganism in Byzantine Palestine", 397-409
  • Ron Beeri - Dror Ben-Yosef, "Gaming dice and dice for prognostication in the ancient East in light of the finds from Mount Ebal", 410-429
  • Étienne Nodet, "Le meurtre de Zacharie fils de Barachie (Mt 23,35)", 430-434

    117:4 (2010)
  • Christophe Lemardelé, "Étymologie et signification des sacrifices SLM(Y)M", 481-490
  • Gerald A. Klingbeil, "The Sabbath law in the Decalogue(s) : creation and liberation as a paradigm for community", 491-509
  • Lukasz Popko, "What has happened with Jerusalem in Jer 13:26?", 510-527
  • Christian G. Schwentzel, "Images grecques de souverains juifs : (63 av. J.-C. - 44 apr. J.-C.)", 528-549
  • Patrick Fabien, "L'interprétation de la citation d'Is 53,7-8 en Ac 8,32-33", 550-570
  • Marc Rastoin, "Les annonces lucaniennes de la Passion du Messie : Lc 13,31-33 comme révélateur du projet christologique de l'Évangile de Luc", 571-601
  • Abdalla J. Nabulsi - Jean B. Humbert - Ahmad Said - M.M. Sadeq, "Excavation at the Blakhiya Byzantine cemetery in Gaza, 1996", 602-613

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JHS / A new article in the current issue of JHS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο. Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να το διαβάσει και να το καταφορτώσει σε μορφή αρχείου pdf:


David P. Melvin, "Divine Mediation and the Rise of Civilization in Mesopotamian Literature and in Genesis 1-11"

Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου 2010

Δύο διατριβές για παύλεια κείμενα / Two dissertations on Pauline texts

Ο Matthew D. Montonini στο ιστολόγιό του New Testament Perspectives παραπέμπει σε δυο διατριβές σχετικά με την προς Εβραίους και την προς Γαλάτας αντίστοιχα που κατατέθηκαν στο πανεπιστήμιο του Duke και τις οποίες μπορεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης να τις "καταφορτώσει" σε μορφή αρχείου pdf (πατήστε με το ποντίκι επάνω στον τίτλο):

Το τρέχον τεύχος του RivBibl / In the current issue of RivBibl

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Rivista Biblica 58:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Gianni Barbiero, "Il secondo e il terzo libro dei Salmi (Sal 42-89) : due libre paralleli", 145-175
  • Simone Paganini, "'Rewriting laws' : la ricezione del Deuteronomio nel "Rotolo del Tempio" (11Q19)", 177-201
  • Emiliano R. Urciuoli, "Gesù e il servo sofferente : il problema dell'auto-comprensione gesuana nei termini di Is 53", 203-227
  • Antonio Pitta, "Il 'pane quotidiano dell'anima' : in dialogo con R. Penna sulla Lettera ai Romani", 229-235
  • Vittorio Ricci, "Il vocabolo metaxy in Rm 2,15-16", 237-247

Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010

Ανασκόπηση των βιβλικών ιστολογίων του Νοεμβρίου / Biblical Studies Carnival of November

Στο ιστολόγιο του Deane Galbraith Religion Bulletin έχει αναρτηθεί μία εκτενής και πολύ εμπεριστατωμένη ανασκόπηση των βιβλικών ιστολογίων του μήνα Νοεμβρίου. Για να τη διαβάσετε, πατήστε εδώ. Επίσης ο Deane δίνει μία κατάσταση των 30 πρώτων ιστολογίων με βάση ποιοτικά (κι όχι ποσοτικά) κριτήρια. Τη θέση 11 σε αυτήν την κατάσταση καταλαμβάνει το ιστολόγιό μας.
Thanks Deane!

Στο τρέχον τεύχος του ThR / In the current issue of ThR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Rundschau 75:4 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο σχετικά με τα νέα υπομνήματα στις προς Κορινθίους επιστολές:

Gudrun Guttenberger, "Neue Kommentare zu den Korintherbriefen", 442-472

Επίσης στο ίδιο τεύχος υπάρχει κι ένα αφιέρωμα σε δύο νέα βιβλία σχετικά με τον R. Bultmann:
Ulrich H.J. Körtner, "Die Gegenwartsbedeutung Rudolf Bultmanns Zwei Neuerscheinungen anläßlich seines 125. Geburtstags", 479-489

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος ZThK / Two articles of biblical interest in the current issue of ZThK

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Zeitschift für Theologie und Kirche 107: 4 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Matthias Köckert, "Ausgespäht und überwacht, erschreckend wunderbar geschaffen: Gott und Mensch in Psalm 139", 415-447
Kατά την πρώιμη ελληνιστική περίοδο ο συγγραφέας του Ψα 139 διατυπώνει για πρώτη φορά τη σκέψη ότι ο Θεός τον γνώριζε ως πρόσωπο ήδη από την αρχή του κόσμου. Αυτή η σκέψη αλλάζει τη στάση απέναντι στο Θεό στους στ. 1-6, στους στ. 7-18 και στη συνέχεια στους στίχους 19-24.

Jörg Frey, "Die johanneische Theologie als Klimax der neutestamentlichen Theologie", 448-478
Στο παρόν άρθρο ο J. Frey εξετάζει εκείνες τις πλευρές στις οποίες η ιωάννεια θεολογία υπερβαίνει τις άλλες αρχέγονες χριστιανικές θεολογικές αντιλήψεις και κατορθώνει ένα είδος κανονικότητας για τις επόμενες αναλύσεις της. Αυτό καθίσταται σαφές στην υψηλή και την ίδια στιγμή στη διαλεκτική χριστολογία, γιατί η αντίληψη για το Θεό συνδέεται δυνατά με τον ιστορικό Ιησού και την αγάπη, την προσωπική εμπειρία του Πνεύματος και τη πρωτο-τριαδολογική διάκριση μεταξύ Πατρός, Υιού και Αγίου Πνεύματος και τέλος με την ερμηνευτική της μεταπασχάλιας αναδρομής και ανάμνησης.

Τρίτη 30 Νοεμβρίου 2010

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του HTS / A new article in the current issue of HTS

Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Ηervormde Teologiese Studies 66:1 (2010) δημοσιεύεται ένα νέο άρθρο με θέμα το ιστορικό και ιδεολογικό υπόβαθρο του κατά Ιωάννην ευαγγελίου:

Magezi, V. & Manzanga, P., ‘A study to establish the most plausible background to the Fourth Gospel (John)'

Δευτέρα 29 Νοεμβρίου 2010

Κριτική ανάλυση της SBL GNT / Critical Analysis on SBL GNT

Ο Wieland Wilker δημοσίευσε στο διαδίκτυο μία κριτική αξιολόγηση της νέας κριτικής έκδοσης της SBL GNT στην οποία πρόσφατα αναφερθήκαμε στο ιστολόγιό μας. Για να την διαβάσετε, πατήστε εδώ.

(Πηγή: Βiblical Studies and Technological Tools)

Ένα νέο βιβλίο για τις Πράξεις / A new book on Acts

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο για το Πρξ 16 και τις ιδέες της εθνικότητας και της φυλής στο βιβλίο των Πράξεων:

Eric D. Bareto, Ethnic Negotiations. The Function of Race and Ethnicity in Acts 16, (WUNT II 294), Mohr Siebeck, Tübingen 2010
ISBN: 978-3-16-150609-3
ix + 221 σελίδες
€ 54.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η βιβλική επιστήμη πρόσφατα άρχισε να διερευνά τις ιδέες της φυλής και της εθνικότητας. Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στο Πρξ 16 ο Eric D. Bareto εξετάζει τη λειτουργία που αναλαμβάνουν οι εθνικές ταυτότητες μέσα στο βιβλίο των Πράξεων. Η σύγχρονη έρευνα των Πρξ στερείται μίας πλήρουςς αξιολόγησης του θεολογικού οράματος του Λουκά είτε αγνοώντας τις εθνικές και φυλετικές κατηγορίες είτε κατασκευάζοντάς τες ως σχετικά στατικούς χαρακτηρισμούς. Αντίθετα η φυλή και η εθνικότητα ήταν θεολογικά ζωτικές αλλά ρευστές ιδέες στις Πράξεις. Ο Λουκάς δεν φαντάζεται τη δημιουργία τη δημιουργία μίας νέας εθνικότητας για τους Χριστιανούς. Αντίθετα προβάλλει ένα εμβόλιμο εθνικό χώρο μεταξύ των ανταγωνιστικών και επικαλυπτόμενων εθνικών διεκδικήσεων των Ιουδαίων, Ρωμαίων, Ελλήνων και των άλλων λαών που κατοικούν στις σελίδες των Πράξεων. Ο Λουκάς δεν απαλείφει τις εθνικές διαφορές αλλά υιοθετεί τα ευέλικτα όρια της εθνικότητας ώστε να καταστήσει σαφή τη μεγάλη απήχηση που έχει η πρώτη Εκκλησία.


Το τρέχον τεύχος του περιοδικού JSPs / The current issue of JSPs

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the Pseudepigrapha 20:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Ted M. Erho, "Internal Dating Methodologies and the Problem Posed by the Similitudes of Enoch", 83-103
H χρονολόγηση της βιβλικής γραμματείας παραμένει ένα από τα δυσκολότερα εγχειρήματα που συχνά προκαλεί διαφωνίες μεταξύ των ερευνητών και εξαιτίας της σχετικής έλλειψης ικανοποιητικών κειμενικών μαρτυριών η πολυπλοκότητα αυτού του εγχειρήματος γίνεται ακόμη μεγαλύτερη στην περίπτωση των Ψευδεπιγράφων. Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τις Παραβολές του Ενώχ ο συγγραφέας εξετάζει τις τρεις συνηθέστερες μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται για να χρονολογηθούν κείμενα με τη βοήθεια εσωτερικών μαρτυριών και επισημαίνει τις πιο συνηθισμένες παγίδες στην εφαρμογή τους. Καθώς καθεμιά από αυτές τις μεθόδους μπορούν να χρησιμοποιηθούν δημιουργικά, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες σε κάθε περίσταση, οι Παραβολές του Ενώχ δεν ανταποκρίνονται ούτε στο ελάχιστο των κριτηρίων σε κάθε περίπτωση καθιστώντας σαφή μία ανάγκη για την ανάπτυξη περαιτέρων μεθοδολογικών εργαλείων αυτού του τύπου.

Leroy Andrew Huizenga, "The Aqedah at the End of the First Century of the Common Era: Liber Antiquitatum Biblicarum, 4 Maccabees, Josephus’ Antiquities, 1 Clement *", 105-133
Η ιστορία της ανάπτυξης των παραδόσεων για την Aqedah είναι αντικείμενο διαφωνίας. Το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης επικεντρώνεται στα ραββινικά και ταργκουμικά κείμενα, τα οποία οδήγησαν αρκετούς ειδικούς να υιοθετήσουν ένα συγκεκριμένο αναχρονισμό, ενώ άλλους να δουν την Aqedah ως μία μεταγενέστερη εξέλιξη. Σε κάθε περίπτωση άλλα παρεμφερή κείμενα συχνά δε λαμβάνονται υπόψη ή παρερμηνεύονται. Στο άρθρο ο συγγραφέας εξετάζει σημαντικές πτυχές της Aqedah σε κείμενα που συντάχθηκαν και έγιναν αντικείμενο πρόσληψης κατά το τέλος του 1ου αι. μ.Χ. και επιδιώκει να αποδώσει "ερμηνευτική δικαιοσύνη" στις ιδιαίτερές τους παραστάσεις της Aqedah και να καταδείξει όλες τις σημαντικές πτυχές της οι οποίες είχαν ήδη αποκρυσταλλωθεί κατά το τέλος του 1ου αι. μ.Χ.

Simon Lasair, "What are the Contours of Torah? Targumic Roles in Defining and Delimiting the Nature of Torah Observance", 135-150
Ο συγγραφέας στο παρόν άρθρο αποπειράται να επαναπεριγράψει τους κοινωνικούς και πολιτικούς ρόλους των ταργκούμ της Πεντατεύχου χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της πολιτικής θεωρίας, όπως αυτή διατυπώθηκε από τον Ernesto Laclau. Έχοντας ως βάση τρεις αναλύσεις σημαντικών κειμένων συμπεραίνει ότι η ιδέα της "τήρησης της Τορά", όπως αυτή διατυπώνεται σε διάφορα παραδείγματα, είναι μία άδεια ιδέα που περιμένει να αποκτήσει κάποιο περιεχόμενο. Υπάρχουν διάφορες λύσεις για αυτό, όπως οι κοινωνικές συνάφειες των ταργκούμ της Πεντατεύχου ή των ίδιων των συντακτών των ταργκούμ, οι οποίοι καθιστούν σαφές αυτό το περιεχόμενο στα ταργκουμικά κείμενα. Με βάση αυτή τη δομική δυναμική καθίσταται δυνατό τα ταργκούμ της Πεντατεύχου να είχαν χρησιμοποιηθεί ως πολιτικά εργαλεία για δημιουργήσουν τη βάση για συζητήσεις κι επιπλέον για να προσφέρουν παραστάσεις αναφοράς για τις ομάδες που τα χρησιμοποιούσαν.

Κυριακή 28 Νοεμβρίου 2010

Οι τελευταίες μέρες του Ιησού / The last days of Jesus

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο ΨΥΧΟΓΙΟΣ το βιβλίο του Simon Gibson για τις τελευταίες μέρες του Ιησού σε μετάφραση του αναπλ. καθηγ. της Κ.Δ. στη Θεολογική Σχολή Αθηνών Σωτηρίου Δεσπότη, τον οποίο ευχαριστώ θερμά για την πληροφορία:
432 σελίδες
ISBN: 978-960-453-763-1
20 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Από την εποχή που γράφτηκαν τα Ευαγγέλια τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με τα γεγονότα που έλαβαν χώρα τις τελευταίες ημέρες της ζωής του Ιησού. Ο Σίμον Γκίμπσον, με πολυετή πείρα στο χώρο της βιβλικής αρχαιολογίας και ιδιαίτερα στις ανασκαφές της Ιερουσαλήμ, απεικονίζει με «ανάγλυφο» τρόπο τους χώρους στους οποίους βάδισε ο Ιησούς κατά την τελική Του πορεία προς το Πάθος και την Ανάσταση. Περιγράφοντας χρονολογικά τα γεγονότα, από την είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ μέχρι την Ταφή Του έπειτα από τη Σταύρωση, ο Γκίμπσον δίνει μια παραστατική εικόνα της Ιερουσαλήμ του 1ου αιώνα: τα μνημεία της, τους δρόμους και τα σπίτια της, και, κυρίως, το Ναό της, το διαμάντι της πόλης. Ο Ιησούς που αναδύεται μέσα από τις σελίδες είναι ένας δάσκαλος και θεραπευτής που λατρεύεται από τα πλήθη. Προέρχεται από μια αρκετά εύπορη αγροτική οικογένεια και έχει βαπτιστεί από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Το κήρυγμα και η διδασκαλία Του τρομάζουν τις εβραϊκές και ρωμαϊκές Αρχές σε τέτοιο βαθμό, ώστε αποφασίζουν να Τον θανατώσουν. Ο Γκίμπσον αποκαλύπτει πώς τα αρχαιολογικά ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν στη σωστή μελέτη των Ευαγγελίων αλλά και στην κατανόηση του προσώπου του Ιησού μέσα στον κόσμο όπου έζησε.

Από τον ίδιο εκδοτικό οίκο και τον ίδιο μεταφραστή κυκλοφορεί και το βιβλίο του Joachim Gnilka, Xριστιανισμός και Ισλάμ. Μια νέα προσέγγιση, ΨΥΧΟΓΙΟΣ 2009 (ISBN:978-960-453-590-3) , 22,21 ευρώ.

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η καταστροφή των Δίδυμων Πύργων στις αρχές της τρίτης χιλιετίας έφερε και πάλι στο προσκήνιο με δραματικό τρόπο το φαινόμενο "θρησκεία", και ιδιαιτέρως τη σχέση Χριστιανισμού και Ισλάμ. Πολλοί έσπευσαν τρομοκρατημένοι να υιοθετήσουν το ιδεολόγημα "υιοί του φωτός" της Δύσης εναντίον των "υιών του σκότους" της Ανατολής. Οι καταστρεπτικές πολιτικοστρατιωτικές συνέπειες αυτού του πολέμου απέδειξαν ότι αυτή η πανάρχαιη υπεραπλουστευμένη διάκριση του κόσμου σε καλό-κακό, ιερό-βέβηλο, καθαρό-ακάθαρτο δεν "ερμηνεύει" και, κυρίως, δεν θεραπεύει την πολυσύνθετη πραγματικότητα. Στο παρόν πόνημα, το οποίο συνιστά σύνθεση δύο βιβλίων του διάσημου Γερμανού ρωμαιοκαθολικού Καινοδιαθηκολόγου Γιοακίμ Γνίλκα επιχειρείται μία σύγκριση της Αγίας Γραφής και του Κορανίου πάνω σε μια ποικιλία θεμάτων πίστεως και ήθους, ενώ ο αναγνώστης συνειδητοποιεί την αξία βασικών σημείων της δικής του πίστης, τα οποία προηγουμένως απλώς "προσπερνούσε" ως ακατανόητα δόγματα. Επίσης, ανιχνεύονται οι επιδράσεις που ασκήθηκαν στον Μωάμεθ και στο Κοράνιο από τον Ιουδαϊσμό αλλά και από μία μερίδα χριστιανών των οποίων τα ίχνη χάνονται μετά την πρώτη χιλιετία. Έτσι ο αναγνώστης μυείται στη γένεση και την πολυμορφία του αρχέγονου Χριστιανισμού, αλλά και την εξέλιξη της διαμόρφωσης του Ισλάμ, το οποίο ραγδαία διαδόθηκε στη λεκάνη της Μεσογείου

Τέλος στην κατηγορία ενδιαφέροντες ιστότοποι πρόσθεσα την προσωπική ιστοσελίδα - ιστολόγιο του συναδέλφου καθ. Σ. Δεσπότη.

Το νέο τεύχος του JSNT / The current issue of JSNT

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the New Testament 33:2 (2010) είναι αφιερωμένο στην Wirkungsgeshcichte (ιστορία της επενέργειας), όρος που υιοθετήθηκε από τον Hans Gerog Gadamer ως η δύναμη μίας παράδοσης επάνω σε εκείνους στους οποίους τους ανήκει, έτσι ώστε ακόμη κι αν την απορρίπτουν ή αντιδρούν σε αυτήν ουσιαστικά συνεχίζουν να επηρεάζονται από αυτήν. Στο επίπεδο της εξήγησης η ιστορία της επενέργειας θα μπορούσε να ορισθεί ως η τεχνική ανάλυστης της ιστορίας της επίδρασης και επενέργειας ενός κειμένου. Στο χώρο της ερμηνείας της Κ.Δ. ο όρος συνδέθηκε κυρίως με το όνομα του ομότιμου σήμερα καθηγητή της Κ.Δ. Ulrich Luz. Eκτός από πολλές μελέτες σχετικά με αυτήν τη μέθοδο ο Luz συνέταξε και υπόμνημα στο κατά Ματθαίον, στο οποίο προσεγγίζει το ευαγγελικό κείμενο από αυτήν την οπτική (στα γερμανικά το υπόμνημά του εκδόθηκε στη σειρά υπομνημάτων Evangelisch-Katholischer Kommentar και αποτελεί ένα από τα πληρέστερα σήμερα υπόμνηματα στο πρώτο ευαγγέλιο, στα αγγλικά οτο υπόμνημα εκδόθηκε από τη σειρά Hermeneia).
Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού JSNT διάφοροι ειδικοί παρουσιάζουν πτυχές αυτής της ερμηνευτικής μεθόδου. Δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Jonathan Roberts - Christopher Rowlands, "Introduction", 131-136

Mark Knight, "Wirkungsgeschichte, Reception History, Reception Theory", 137-146
Σε μία απόπειρα εισαγωγής στην Wirkungsgeschichte, στην ιστορία της πρόσληψης και στην θεωρία της πρόσληψης, ο συγγραφέας ξεκινά εξετάζοντας τη διαφορετική ιστορία του κάθε όρου. Μολονότι ο κάθε όρος δηλώνει κάτι ελαφρώς διαφορετικό, όλοι είχαν ως αποτέλεσμα να τεθούν ερωτήματα για την ιστορικοκριτική μέθοδο η οποία εξακολουθεί να κυριαρχεί στις καινοδιαθηκικές σπουδές. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται κυρίως στην ιδέα του Gadamer για την Wirkungsgeschichte, εναν όρο που δικαιολογημένα αναγνώστηκε με διάφορους τρόπους από τους καινοδιαθηκολόγους. Αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν αυτές οι διαφορετικές αναγνώσεις στρέφεται στη γενικότερη θέση που διατύπωσε ο Gadamer στο έργο του Wahrheit und Methode (Truth and Method) και υποστηρίζει ότι σκοπός της Wirkungsgeschichte είναι να καταστήσει δυνατή μία ερμηνευτική συζήτηση παρά να ορίσει μία νέα επιστημονική μεθοδολογία.

Martin O'Kane, "Wirkungsgeschichte and Visual Exegesis: The Contribution of Hans-Georg Gadamer", 147-159
Στο άρθρο εξετάζονται οι εικαστικές παράμετροι της Wirkungsgeschichte. Δίνεται έμφαση στο ρόλο των καλλιτεχνών ως ενεργών αναγνωστών της Αγίας Γραφής κι όχι απλά ως εικονογράφων βιβλικών σκηνών και υπογραμμίζεται ο ρόλος του Hans-Georg Gadamer στην αναγνώριση του ρόλου που παίζει ο θεατής καθώς επίσης και ο καλλιτέχνης στην εικαστική ερμηνευτική διαδικασία. Η βιβλική ιστορία για την προσκύνηση των Μάγων (Μτ 2, 1-12), η πρώτη δημόσια και παγκόσμια εμφάνιση του Χριστού και μία από τις πιο συχνά απεικονιζόμενες σκηνες σε όλη την ιστορία της βιβλικής τέχνης χρησιμοποιείται ως παράδειγμα για να καταστεί σαφής η προσέγγιση του Gadamer. H έμφαση της βιβλικής αφήγησης στην αποκάλυψη του Χριστού-παιδιού στον αναγνώστη μοιάζει με μία βασική έννοια στην ερμηνευτική αισθητική του Gadamer, δηλαδή την Darstellung, έναν όρο που δηλώνει πώς ένας ζωγραφικός πίνακας καθιστά δυνατό να προβληθεί το θέμα του, με το να γίνει ο ίδιος ένας υπαρξιακό γεγονός, μία επιφάνεια, στη ζωή του θεατή.

Mark W. Elliot, "Effective-History and the Hermeneutics of Ulrich Luz", 161-173
Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας παρουσιάζει αρχικά τις προϋποθέσεις που οδήγησαν στο συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ιστορία της επενέργειας του βιβλικού κειμένου (Wirkungsgeschichte). Στη συνέχεια παρουσιάζεται η σκέψη του Ulrich Luz, ο οποίος αποτελεί το σημαντικότερο εκπρόσωπο αυτής της ερμηνευτικής μεθόδου. Ο συγγραφέας παρουσιάζει το ενδιαφέρον του Luz για σύγχρονες μορφές ερμηνευτικής και για τον οικουμενικό διάλογο καθώς επίσης και το ρόλο του ως ακαδημαϊκού μέσα στην κοινότητα των καινοδιαθηκολόγων. Μία συζήτηση του τι προσπαθεί ο Luz να επιτύχει σε ένα τμήμα του περίφημου υπομνήματός του στο κατά Ματθαίον, από το οποίο λαμβάνεται εδώ ένα παράδειγμα, οδηγεί μέσω της συζήτησης κάποιων βιβλιοκρισιών του έργου του και των θέσεων που διατύπωσε ο ίδιος ο Luz πρόσφατα στο συμπέρασμα ότι μία έμφαση στη θρησκευτική πνευματικότητα, όπως αυτή συνεχίζει να υπάρχει από την εποχή της Βίβλου μέχρι σήμερα, δε φαίνεται να συμβάλλει στη συζήτηση των θεολογικών θέσεων που προβάλλονται στην περικοπή που εξετάζεται εδώ.

Robert Morgan, "Sachkritik in Reception History", 175-190
H Sachkritik, ή η κριτική εκτίμηση των όσων λέει ένα βιβλικό κείμενο υπό το φως του ευαγγελίου, το οποίο ήθελε να μεταδώσει ο συγγραφέας του, κατέστη ένα ζήτημα στη σύγχρονη θεολογία και και στη βιβλική ερμηνεία κατά τα χρόνια 1922-26 με τη συζήτηση του Bultmann για τη θεολογική εξήγηση της ερμηνεία του Karl Barth στις προς Ρωμαίους και της 1 Κορινθίους. Καθώς αυτό καθαυτό το ευαγγέλιο ακούγεται μέσα και διαμέσου της μαρτυρίας της Γραφής αυτό σημαίνει μία διαλεκτική μεταξύ τους σχέση. Ο Bultmann μπόρεσε να υπερβεί κάποιες από τις διατυπώσεις του Παύλου υπό το φως της βασικής πρόθεσης του αποστόλου κι έτσι να βρει νόημα σε κείμενα του μακρινού παρελθόντος για το σύγχρονο χριστιανό. Η μεταγενέστερη απομυθοποίηση εκ μέρους της Κ.Δ. εφάρμοσε την ίδια αρχή σε μεγάλα τμήματα της βιβλικής γλώσσας χωρίς να το ονομάσει αυτό Sachkritik. Κάποιοι ωστόσο από τους μαθητές του χρησιμοποίησαν τον όρο για τη δική τους κριτική αξιολόγηση ενός βιβλικού συγγραφέας υπό το φως του ευαγγελίου, όπως αυτό κατανοείται από κάποιον άλλο. Τέλος μερικοί φιλελεύθεροι θεολόγοι χρησιμοποιούν τον όρο σήμερα για να δηλώσουν την απόρριψη τμημάτων της Γραφής υπό το φως σύγχρονων κατανοήσεων του ευαγγελίου, οι οποίες ομολογούν το μακρινό από εκείνες του κάθε καινοδιαθηκικού μάρτυρα. Οι ιστορικοί της πρόσληψης μπορούν να δουν μέσα από αυτές τις τρεις στρατηγικές το πώς όλοι οι ιστορικά κριτικοί θεολόγοι υποστηρίζουν λίγο ή πολύ τη συνέχεια με τις Γραφές, ενώ αναγνωρίζουν ότι πολλά από όσα υπάρχουν σε αυτές δεν μπορούν να γίνουν πιστευτά και δε μπορούν να βρουν εφαρμογή στη σύγχρονη χριστιανική ταυτότητα.

David B. Gowler, "Socio-Rhetorical Interpretation: Textures of a Text and its Reception", 191-206
Η σημασία ενός κειμένου δεν βρίσκεται μόνο στη δημιουργική ευφυΐα του συγγραφέας του. Υπάρχει μία σύνθετη σχέση αλληλεπίδρασης μεταξύ του κειμένου και των συναφειών μέσα στη οποίες ένα κείμενο αναγνώσθηκε και επαναναγνώσθηκε, συμπεριλαμβανομένων και των διαφόρων δυναμικών σχέσεων αλληλεπίδρασης μεταξύ του δημιουργού του και αυτών που το προσέγγισαν στο παρελθόν και το προσεγγίζουν και σήμερα. Η κοινωνικορητορική ερμηνεία του Vernon Robbins παρέχει ένα ισχυρό ερμηνευτικό αναλυτικό εργαλείο στη διερεύνηση αυτών των διαλογικών σχέσεων μεταξύ συγγραφέων, κειμένων και αναγνωστών / ερμηνευτών. Κατά ανάλογο τρόπο οι μελέτες της ιστορίας της πρόσληψης μέσω της αναζήτησης εκ μέρους τους σημαντικών επιπρόσθετων φωνών που ενώνονται στον ετερόγλωσσο χορό των ερμηνευτών, οδηγούν σε κριτικά συμπεράσματα για περισσότερο περιεκτικές κοινωνικορητορικές αναλύσεις των κειμένων. Στο άρθρο παρουσιάζεται η ιστορία της γέννησης και της ανάπτυξης της της κοινωνικορητορικής ερμηνείας, γίνεται μία εισαγωγή στα βασικά μέρη μίας κοινωνικορητορικής προσέγγισης και παρέχονται παραδείγματα για το πώς η κοινωνικορητορική ερμηνεία και η ιστορία της πρόσληψης μπορούν να ωφελήσουν η μία την άλλη.

William John Lyons, "Hope for a Troubled Discipline? Contributions to New Testament Studies from Reception History", 207-220
Η πρόσφατη προσπάθεια των G. Aichele, P. Miscall και R. Walsh να προκαλέσουν μία συζήτηση μεταξύ της ιστορικής κριτικής και της μεταμοντέρνας ερμηνείας χρησιμοποιώντας τη γλώσσα των συγκριτικών μυθολογιών έπεσε στο κενό. Στο παρόν άρθρο προτείνεται ότι ένας περισσότερο γόνιμος τρόπος είναι να επαναχαρακτηρισθούν οι ιστορικοκριτικές μεθοδολογίες με την ορολογία της ιστορίας της πρόσληψης. Κάτι τέτοιο θα λάμβανε υπόψη του το παρόν των ακροατηρίων -είτε πραγματικών είτε κατασκευασμένων - μέσα στο πλαίσιο αυτών των μεθοδολογιών, ενώ θα υποβάθμιζε όρους όπως "πρώτο στάδιο / δεύτερο στάδιο" ώστε να τις κρατήσει στο επίκεντρο της βιβλικής ερμηνείας και να ενθαρρύνει τους ιστορικούς κριτικούς να τολμήσουν να εισέλθουν στην ιστορία της ερμηνείας. Αυτή η διεύρυνση του επιστημονικού πεδίου θα βοηθούσε επίσης να ξεπεραστούν οι επιπτώσεις του παρόντος οικονομικού κλίματος επάνω σε αυτή που κατά τα άλλα φαίνεται πολύ περιορισμένη και κορεσμένη φαινομενικά περιοχή των ανθρωπιστικών σπουδών.

Σάββατο 27 Νοεμβρίου 2010

Συνέδριο για το μεσσιανισμό και τις μεταμορφώσεις του / Conference on messianism and its transformations

Πριν από λίγες ώρες τελείωσε το συνέδριο που διοργάνωσε το ίδρυμα ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ με τον τίτλο "Η μεσσιανική ιδέα και οι μεταμορφώσεις της. Από την Παλαιά Διαθήκη ως τους πολιτικούς μεσσιανισμού του 20ου αιώνα". Μερικές σκέψεις μόνο αξιολογώντας τα όσα ακούστηκαν στο πλαίσιο των διήμερων εργασιών του συνεδρίου.
- Οι εισηγήσεις που διαβάστηκαν φώτισαν με σαφή τρόπο διάφορες πτυχές του φαινομένου του μεσσιανισμού από τις απαρχές του στην Παλαιά Διαθήκη μέχρι και στις σύγχρονες μεταμορφώσεις του μέσα σε πολιτικά κινήματα. Σε αυτή τη διαχρονική παρουσίαση κατέστη κατά τη γνώμη μου σαφές ότι η μεσσιανική ιδέα διαδραμάτισε και εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο αν και φυσικά μεταλλαγμένη και μεταμορφωμένη. Ήταν ωστόσο ιδιαίτερα ενδιαφέρον το πώς διάφορες βιβλικές παραστάσεις και η βιβλική γλώσσα που σχετίζεται με την μεσσιανική ελπίδα και το μεσσιανικό όραμα προσλήφθηκαν με ένα δημιουργικό τρόπο μέσα σε φιλοσοφικά, πολιτικά και θρησκευτικά συστήματα.
- Περισσότερο ωστόσο σημαντικός ήταν ο διάλογος που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου μεταξύ βιβλικών επιστημόνων, ιστορικών, θρησκειολόγων, φιλοσόφων και στοχαστών. Τέτοιες συναντήσεις θεολόγων με άλλους στοχαστές και επιστήμονες προάγουν την ανταλλαγή απόψεων και συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση μεταξύ των δύο ομάδων. Ειδικά όσον αφορά στους πρώτους, θεωρώ ότι είναι απαραίτητο το άνοιγμα και η "έξοδος" συνάντησης με τις άλλες επιστήμες αλλά και γενικότερα με τη σύγχρονη πολιτική και φιλοσοφική σκέψη. Είναι ένας από τους πολλούς τρόπους για αποσοβηθεί ο κίνδυνος εσωστρέφειας και απολίθωσης του θεολογικού λόγου.

Οι κολυμβήθρες του Σιλωάμ και της Βηθεσδά / The Siloam and Bethesda pools

Στο ιστολόγιο Reading Acts έχει αναρτηθεί η περίληψη του σύντομου άρθρου που διάβασε ο James Charlesworth σχετικά τις δύο κολυμβήθρες του Σιλωάμ και της Βηθεσδά, που αναφέρονται στο κατά Ιωάννην. Με βάση τα αρχαιολογικά δεδομένα ο Charlesworth υποστήριξε ότι πρόκειται για δύο μεγάλες δεξαμενές οι οποίες μετασκευάστηκαν σε miqvoth.

Ιστολόγια και επιστήμη / Blogs and scholarship

Ο James McGrath ανέβασε στο ιστολόγιό του Exploring Our Matrix το κείμενο της εισήγησής του για τα ιστολόγια και την αξιοποίησή τους στην ανάπτυξη διεπιστημονικού διαλόγου και τη διάχυση επιστημονικών πληροφοριών που διάβασε στη φετινή συνάντηση της SBL. Για να διαβάσετε το ενδιαφέρον κείμενο, πατήστε εδώ.

Το δικό του κείμενο για την ιστορία των βιβλικών ιστολογίων και τη συμβολή τους στη διάδοσης της επιστημονικής γνώσης. Για να διαβάσετε και το δικό του κείμενο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο περιοδικό / A new journal

Από το ιστολόγιο του Mark Goodacre πληροφορούμαστε την κυκλοφορία ενός νέου περιοδικού με τον τίτλο Journal for the Study of Paul and His Letters. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του εκδοτικού οίκου Eisenbrauns το νέο περιοδικό θα απευθύνεται σε ακαδημαϊκούς, καθηγητές, μεταπτυχιακούς φοιτητές αλλά και φοιτητές και γενικά σε όσους ενδιαφέρονται για τη μελέτη των κειμένων και της προσωπικότητας του αποστόλου Παύλου. Υπάρχει η δυνατότητα καταφόρτωσης ενός άρθρου από το πρώτο τεύχος του περιοδικού (σε μορφή pdf):

Susan Grove Eastman, "Philippians 2:6–11: Incarnation as Mimetic Participation"

Τρίτη 23 Νοεμβρίου 2010

O Jürgen Moltmann στη Θεσσαλονίκη / Jürgen Moltmann in Thessaloniki


Στις επόμενες μέρες το Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης θα φιλοξενήσει το γνωστό θεολόγο Jürgen Moltmann. O καθηγητής Moltmann είναι μία από τις σημαντικότερες θεολογικές μορφές του 20ου αιώνα και συνέδεσε το όνομά του με τη "θεολογία της Ελπίδας" και τη "θεολογία της απελευθέρωσης".
Ο J. Moltmann θα κάνει δύο διαλέξεις στη Θεσσαλονίκη.

α) Διάλεξη στο πλαίσιο των συναντήσεων του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας την Τετάρτη 24 Νοεμβρίου 2010 και ώρα 18.00 στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής. Τίτλος της εισήγησης: "Do you understand what you are reading? New Testament Scholarship and the Hermeneutical Question of Theology"

β) Διάλεξη ανοικτή την Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2010 και ώρα 10.30 στην αίθουσα Δ΄ της Θεολογικής Σχολής. Τίτλος της εισήγησης: "Theology of Hope Yesterday and Today"

Ένα νέο βιβλίο για τους μεταθανάτιους κόσμους / A new book on the afterlife worlds


Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Brill ένας νέος συλλογικός τόμος με θέμα τις παραστάσεις για τη μεταθανάτια ζωή στον αρχέγονο Χριστιανισμό και στον αρχαίο Ιουδαϊσμό:

Tobias Nicklas, Joseph Verheyden, Erik M.M. Eynikel and Florentino García Martínez (εκδ.), Other worlds and their relation to this world : early Jewish and ancient Christian traditions, (JSJ Suppl. 143), Brill, Leiden - Boston 2010
ISBN: 978 90 04 18626 2
xii, 402 pp. illus.
€ 130.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Υπάρχει συνέχεια μετά το θάνατο και τι μορφή έχει αυτή; Τι είδους ζωή μπορούμε να προσδοκάμε και σε τι λογής κόσμο; Υπάρχει ένας άλλος ευτυχώς καλύτερος κόσμος από αυτόν που ζούμε; Τα άρθρα που βρίσκονται συγκεντρωμένα σε αυτόν τον τόμο, γραμμένα όλα από ειδικούς σε αυτόν τον τομέα πραγματεύονται το ζήτημα πώς οι αρχαίοι Ιουδαίοι και χριστιανοί συγγραφείς περιγράφουν "εξωκοσμικούς τόπους και καταστάσεις". Διερευνούν γιατί διάφορες μορδές κειμένων δημιουργήθηκαν για να απαντήσουν τα παραπάνω ερωτήματα, πώς λειτούργησαν αυτά τα κείμενα και πώς θα πρέπει να κατανοηθούν.

Περιεχόμενα τόμου

  • Daria Pezzoli-Olgiati, "Approaching afterlife imagery : a contemporary glance at ancient concepts of otherworldly dimensions", 1-15
  • Stefan Beyerle, "The 'God of heaven' in Persian and Hellenistic times", 17-36
  • Kelley C. Bautch, "The heavenly temple, the prison in the void and the uninhabited paradise : otherworldly sites in the 'Book of the Watchers'" , 37-53
  • George W. Nickelsburg, "Four worlds that are "other" in the Enochic 'Book of Parables'", 55-77
  • Loren T. Stuckenbruck, "The 'otherworld' and the 'Epistle of Enoch'", 79-93
  • John J. Collins, "The otherworld in the Dead Sea Scrolls", 95-116
  • Eibert J. Tigchelaar, "The character of the city and the temple of the Aramaic 'New Jerusalem'", 117-131
  • Beate Ego, "The heavenly world and its relationship to this world according to rabbinic literature : some main outlines", 133-149
  • Hindy Najman, "Between heaven and earth : liminal visions in 4Ezra", 151-167
  • Meinolf Vielberg, "Omnia mutantur, nihil interit? : Virgil's 'katabasis' and the ideas of the hereafter in Ovid's 'Metamorphoses'", 169-187
  • Adela Y. Collins, "The otherworld and the new age in the letters of Paul", 189-207
  • Albert L. Hogeterp, "The otherworld and this world in 2 Cor 12:1-10 in light of early Jewish apocalyptic tradition", 209-228
  • Outi Lehtipuu, "The rich, the poor, and the promise of an eschatological reward in the gospel of Luke", 229-246
  • Tobias Nicklas, "Diesseits aus der Sicht des Jenseits : die Sendschreiben der Offenbarung des Johannes (Offb 2-3)", 247-279
  • Korinna Zamfir, "Asceticism and otherworlds in the 'Acts of Paul and Thecla'", 281-303
  • Jan N. Bremmer, "Orphic, Roman, Jewish and Christian tours of hell : observations on the ΄Apocalypse of Peter΄", 305-321
  • Richard Bauckham, "Hell in the Latin 'Vision of Ezra'", 323-342
  • Boudewijn Dehandschutter, :"Himmlischer Aufstieg im 'Apokryphon des Jakobus' (NHC I,2)", 343-353
  • Andreas Merkt, "Purgatory : worldly functions of an otherworldly notion", 355-368
  • Kirsti B. Copeland, "'The holy contest' : competition for the best afterlife in the "Apocalypse of Paul" and late antique Egypt", 369-389





Το τρέχον τεύχος του Tyndale Bulletin / The current issue of Tyndale Bulletin

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Tyndale Bulletin 61:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Michael Graves, "The literary quality of Scripture as seen by the early Church",
    161-182
  • Heath A. Thomas, "Relating prayer and pain : psychological analysis and Lamentations research", 183-208
  • David L. Baker, "Which Hebrew Bible? : review of Biblia Hebraica Quinta, Hebrew University Bible, Oxford Hebrew Bible, and other modern editions", 209-236
  • Andrew T. Ohm, "Manasseh and the punishment narrative", 237-254
  • Martin A. Shields, "Malevolent or mysterious? : God's character in the prologue of Job", 255-270
  • Hyung D. Park, "Drawing ethical principles from the process of the Jerusalem Council : a new approach to Acts 15:4-29", 271-291
  • Alexander Stewart, "James, soteriology, and synergism", 293-310
  • Jeffrey S. Lamp, "An alternative explanation for the alleged "imperatival" participles of Romans 12:9-21", 311-316
  • Kathleen M. Rochester, "Prophetic ministry in Jeremiah and Ezekiel", 317-320

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Communio

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Internationale katholische Zeitschrift "Communio" 39:5 (2010) έχει ως θέμα του την ευτυχία και τη δυστυχία. Μεταξύ των άλλων δημοσιεύονται και δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:
  • Ludger Schwienhorst-Schönberger, "Glück im Alten Testament", 480-498
  • Marius Reiser, "Die acht Seligkeiten des Evangeliums", 499-506

Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2010

To νέο τεύχος του περιοδικού Bibel u. Kirche / The new issue of Bibel u. Kirche

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Bibel u. Kirche 65:4 (2010) είναι αφιερωμένο στην παρουσία και τη δράση των γυναικών στην αρχαία Εκκλησία:

  • Sabine Bieberstein, "Die Frau rede in der Gemeinde! Frauen in der Jesusbewegung und in den frühen Gemeinden", 198-204
  • Ute E. Eisen, "Frauen in leitenden Positionen. Im Neuen Testament und in der frühen Kirche", 205- 213
  • Livia Neureiter, "Jenseits von definierter Weiblichkeit. Frauenleben in der christlichen Antike", 214-217
  • Angela Standhartinger, "Verlorene Frauenämter. Witwen im frühen Christentum", 218-222
  • Ulrike Wagener, "(Un-)Ordung im Haushalt Gottes? Wie Schüler des Paulus die Freiheit ihrer Glaubensschwestern bekämpfen", 223-227
  • Annette Merz, "Phöbe von Kenchreä. Kollegin und Patronin des Paulus", 228-232
  • Eva Ebel, "Lydia und Berenike treffen Paulus. Begegnugen mit und ohne Erfolg", 233-237
  • Andrea Taschl-Erber, "Maria von Magdala. Galionsfigur in frühchristlichen Auseinandersetzungen im Leitungsfunktionen von Frauen", 238-242
  • Peter Arzt-Grabner, "Junia, die rehabilitierte Apostelin. Aus der Werkstatt der Exegeten: Ein textkritischer Beitrag", 243-245
  • Hanna-Barbara Gerl-Falkovitz, "Frauen im frühen Christentum. Horizonte heute", 246-249

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JGRChrJ / Α new article in the current issue of JGRChrJ

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχος του περιοδικού Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 7 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο που αφορά στο κείμενο των Πράξεων των Αποστόλων στο Σιναϊτικό κώδικα:

Τετάρτη 17 Νοεμβρίου 2010

Ένα νέο βιβλίο για τα ψευδοκλημέντια / A new book on Ps-Clementines


Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Peeters ένας νέος τόμος με μελέτες σχετικά με τα λεγόμενα Ψευδοκλημέντια έργα:

J.N. Bremmer, The Pseudo-Clementines, (Studies on Early Christian Apocrypha 10), Peeters 2010
align="justify">ISBN: 978-90-429-2269-3
XVI-342 σελ.
48 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Το παρόν βιβλίο είναι μία από τις πρώτες σύγχρονες μελέτες σχετικά με τα Ψευδοκλημέντια έργα, τα οποία καταλαμβάνουν σημαντική θέση ανάμεσα στα πρώιμα χριστιανικά κείμενα εξαιτίας των σχετικών με την προέλευσή τους ζητημάτων και της σχέσης τους με τον Ιουδαιοχριστιανισμό. Στα δύο πρώτα κεφάλαια ο συγγραφέας συζητά ζητήματα χρονολόγησης, προέλευσης, κειμένου και φιλολογικού είδους. Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα κεφάλαια έχουν ως θέμα τους διάφορα χωρία των Ομιλιών και των Αναγνωρίσεων. Στις Ομιλίες μπορεί κανείς να δει το ζήτημα της φιλανθρωπίας, τη σχέση μεταξύ Ιουδαϊσμού και Ελληνισμού, τις ενωχικές παραδόσεις, τις ορφικές κοσμογονίες, φιλοσοφικές πηγές και τη θεωρία των δύο οδών καθώς και το ζήτημα της μεταστροφής ολόκληρων οικογενειών. Στις Αναγνωρίσεις εντοπίζονται το θέμα της αναγνώρισης, η διδασκαλία για την ελεύθερη θέληση, το ζήτημα των Σαδδουκαίων κτλ. Τέλος, ο συγγραφέας εξετάζει το ρόλο που διαδραμάτισαν τα συγκεκριμένα κείμενα καθώς και την παρουσίασή τους μέσα στην Legenda Aurea.

Περιεχόμενα τόμου

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στην ThLZ / An article of biblical interest in the current issue of ThLZ

Στο τρέχον τεύχος της Theologische Literaturzeitung 135:10 (2010) το κύριο άρθρο είναι αφιερωμένο στη βιβλική γραμματεία της περσικής περιόδου:

Thomas Willi, "Das Weltkönigtum - seine Residenz und seine Regeln : ein kritischer Blick auf die Diskussion zur biblischen Literatur der persischen Epoche", 1055-1070

Το νέο τεύχος του Foi et vie / In the current issue of Foi et vie

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Foi et vie 109:4 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Philippe Abadie, "Écrire l'histoire à l'ombre du Temple", 6-21
  • André Wénin, "Les débuts du royaume de Juda en 2 Ch 10-20 : narration et idéologie", 22-34
  • Innocent Himbaza, "Une femme étrangère a-t-elle assité au sacrifice du roi? : un autre regard sur la visite de la reine de Saba dans le livre des Chroniques", 35-48
  • Emmanuel Correia, "La place et le sens des livres des Chroniques dans les canons bibliques", 49-59
  • Philippe Abadie, "Bibliographie des Chroniques", 60-66

Mία χρήσιμη ιστοσελίδα / Α useful website

Για όσους ασχολούνται με την κριτική του κειμένου υπάρχει μία πολύ ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα του Michael D. Marlowe. Για να την επισκεφτείτε, πατήστε εδώ.

Τρίτη 16 Νοεμβρίου 2010

Η ΘΗΕ στο Διαδίκτυο / Τhe Religious and Ethical Encyclopedia online

Την είδηση την αντλούμε από το ιστολόγιο e-homo religiosus. Οι τόμοι της γνωστής Θρησκευτικής και Ηθικής Εγκυκλοπαιδείας διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή στο διαδίκτυο για κάθε ενδιαφερόμενο αναγνώστη. Για να πληροφορηθείτε τα σχετικά, πατήστε εδώ.