Κυριακή 28 Ιουνίου 2020

Bernadette Brooten: Γυναίκες επικεφαλής των αρχαίων συναγωγών / Bernadette Brooten: Women leaders in ancient synagogues

Η μελέτη της Bernadette Brooten, Women Leaders in the Ancient Synagogue: Inscriptional Evidence and Background Issues (1982) είναι αναμφισβήτητα μία σημαντική συμβολή στη μελέτη της ιουδαϊκής Διασποράς και μάλιστα της παρουσίας των γυναικών μέσα στις συναγωγές της. Η Bernadette Brooten συγκέντρωσε ένα πλούσιο επιγραφικό και αρχαιολογικό υλικό και ανέδειξε πτυχές της γυναικείας δράσης και ζωής στις αρχαίες συναγωγές αγνοημένες μέχρι τότε από την έρευνα. Η μελέτη της επαναδημοσιεύεται τώρα με μία νέα εισαγωγή κι είναι open access στο JSTOR. Μία πολύτιμη μελέτη όχι μόνο για το πλούσιο υλικό που παρουσιάζει, αλλά και ως ένα εξαιρετικό παράδειγμα αξιοποίησης σύγχρονων ερμηνευτικών εργαλείων (π.χ. φεμινιστική ερμηνευτική) στη μελέτη των επιγραφών και των αρχαιολογικών ευρημάτων:

Πού πάνε τα πλοία όταν πεθαίνουν; / Where do the ships go when they die?

Χάρτης του λιμανιού της πόλης Θώνις-Ηράκλειον όπου σημειώνονται
τα σημεία εύρεσης των πλοίων
(
Map Franck Goddio © Franck Goddio/Hilti Foundation)
Στην ιστοσελίδα ANE Today ο Damian Robinson παρουσιάζει τα αρχαιολογικά ευρήματα από την αρχαία αιγυπτιακή πόλη Θώνις-Ηράκλειον και συζητά τους τρόπους με τους οποίους οι αρχαίοι Αιγύπτιοι διαχειρίζονταν τα γερασμένα πλοία τους. Οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως περίπου 70 πλοία βυθισμένα στο αρχαίο λιμάνι της πόλης, τα οποία χρονολογούνται μεταξύ του 8ου και του 2ου αι. π.Χ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ανακάλυψη της ενάλιας αρχαιολογίας στην Αίγυπτο και παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τη ναυτική ζωή της αρχαίας Αιγύπτου. Από τη μέχρι τώρα έρευνα προκύπτει ότι τα παλαιά πλοία στο Ηράκλειον είτε ανακυκλώνονταν είτε εγκαταλείπονταν στο νεκροταφείο πλοίων της πόλης είτε βυθίζονταν και προσφέρονταν στους θεούς: 

Τα ιστορικά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης κι η επίδραση του ελληνισμού / OT historical books and the influence of Hellenism

Σε ένα σύντομο άρθρο στη σελίδα The Bible and Interpretation ο Robert Karl Gnuse (Loyola University New Orleans) παρουσιάζει τις θέσεις της λεγόμενης "Σχολής της Κοπεγχάγης" όσον αφορά τη χρονολόγηση των ιστορικών βιβλίων της εβραϊκής Παλαιάς Διαθήκης (Γένεση έως 2 Βασιλειών). Οι εκπρόσωποι αυτής της Σχολής προτείνουν χρονολόγηση αυτών των βιβλίων μετά το 300 π.Χ. και διακρίνουν άμεση επίδραση κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας στο περιεχόμενο και τη δομή των συγκεκριμένων βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης:

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο HTS / A new article of biblical interest in HTS

Hervormde teologiese studies 76:3 (2020)

Canisius Mwandayi, Sophia Chirongoma, "‘Suspected killer’: Tamar’s plight (Gn 38) as a lens for illuminating women’s vulnerability in the legal codes of Shona and Israelite societies"

Σάββατο 27 Ιουνίου 2020

James Dunn (21.10.1939-26.6.2020)

James D.G. Dunn (Author of The Theology of Paul the Apostle)
Έφυγε από τη ζωή, ο ομότιμος καθηγητής της Καινής Διαθήκης στο Πανεπιστήμιο του Durham, James Dunn. Ο εκπλιπών υπήρξε αναμφίβολα ένας από τους σημαντικότερους καινοδιαθηκολόγους του δεύτερου μισού του 20ου αι. Το ερευνητικό του έργο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα των καινοδιαθηκικών σπουδών. Διαβάζοντας τις μελέτες του μπορεί κανείς να διακρίνει την κριτική του διαύγεια, την οξύνοια των τοποθετήσεών του, τη δυνατότητα να διαλέγεται με την προηγούμενη έρευνα και την ευρύτητα των γνώσεών του. Δεν είναι υπερβολικό να πει κανείς πως ο Dunn έκανε τομές σε κάθε πεδίο της καινοδιαθηκικής έρευνας  με το οποίο ασχολήθηκε, ιδιαίτερα μάλιστα στην έρευνα για τον ιστορικό Ιησού, όπου ανέδειξε τη σημασία της προφορικότητας συνεχίζοντας το έργο του Kenneth Bailey, και σε εκείνη για τον Παύλο και τη σχέση του με τον Ιουδαϊσμό συνεχίζοντας το έργο του E.P. Sanders και εισάγοντας την ιδέα της νέας προοπτικής στη σπουδή του Παύλου (new perspective). Υπήρξε πολυγραφότατος: The Theology of Paul the Apostle (1998), Christianity in the Making: Vol. 1, Jesus Remembered (2003), vol. 2, Beginning from Jerusalem (2008), Vol. 3, Neither Jew nor Greek: A Contested Identity (2015), The New Perspective On Paul (2007), A New Perspective On Jesus: What The Quest For The Historical Jesus Missed (2005), The Oral Gospel Tradition (2013). H οικογένεια των καινοδιαθηκολόγων φτωχαίνει χάνοντας έναν σεμνό ερευνητή και δάσκαλο. Ας είναι αιωνία η μνήμη του!

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2020

Ένα ηφαίστειο και το τέλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας / A volcano erruption and the end of Roman Republic

Σύμφωνα με την έρευνα μίας διεθνούς ομάδας ειδικών η έκρηξη ενός ηφαιστείου στις Αλεούτιους Νήσους στην Αλάσκα κατά τον 1ο αι. π.Χ. και οι κλιματικές αλλαγές που αυτή προκάλεσε φαίνεται να συνέβαλε καταλυτικά στο τέλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Η έκρηξη, 6.000 χλμ μακριά από τη Ρώμη, οδήγησε σε μία περίοδο υπερβολικού ψύχους που με τη σειρά του έφερε την οικονομική κρίση, την καταστροφή των γεωργικών καλλιεργειών, την πείνα και στη συνέχεια την κοινωνική και πολιτική αναταραχή. Η γεωχημική ανάλυση ηφαιστειακής τέφρας που βρέθηκε σε πάγους στη Γροιλανδία και στη Ρωσία βεβαιώνει ότι το ηφαίστειο Οκμόκ εξερράγη το 45 π.Χ. και το 43 π.Χ. κι η δεύτερη εκείνη έκρηξη επηρέασε σημαντικά το κλίμα στο βόρειο ημισφαίριο. Σύμφωνα με την έρευνα τα δύο χρόνια μετά το 43 π.Χ. ήταν τα πιο κρύα κατά τα τελευταία 2.500 χρόνια κι η γεωργική κι η οικονομική καταστροφή επιτάχυνε τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις που είχαν ήδη αρχίσει με τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα.
Οι ηφαιστειακές εκρήξεις φαίνεται πως συνέβαλαν σε πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές και σε άλλους πολιτισμούς, όπως της Αιγύπτου, της Εγγύς Ανατολής αλλά και του Αιγαίου. Δυστυχώς, όμως, αυτός ο παράγοντας δε λαμβάνεται συχνά υπόψη, αν και οι γραπτές πηγές ή τα αρχαιολογικά ευρήματα παρέχουν κάποιες ενδείξεις για αυτό. Τέτοιες έρευνες, όπως αυτή για το ηφαίστειο Οκμόκ, οι οποίες συνδυάζουν την τεχνολογία, τη γεωλογία κι άλλες φυσικές επιστήμες και την ιστορία κι αρχαιολογία, παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για ιστορία των αρχαίων πολιτισμών. Επιπλέον, αποδεικνύουν το πόσο ουσιαστική μπορεί να είναι η συνεργασία φυσικών και ανθρωπιστικών επιστημών στη μελέτη του πολιτισμού:

Το τρέχον τεύχος του DSD / The current issue of DSD

Dead Sea Discoveries 27:2 (2020)

  • James Nati, "The Rolling Corpus: Materiality and Pluriformity at Qumran, with Special Consideration of the Serekh ha-Yaḥad,"  161–201 (abstract)
  • Nadav Sharon, "'Four Kingdoms' in the Dead Sea Scrolls? A Reconsideration," 202–233 (abstract)
  • Laura Quick, "The Hidden Body as Literary Strategy in 4QWiles of the Wicked Woman (4Q184)," 234–256 
  • Rick Bonnie, Matthew Goff, Jutta Jokiranta, Suzie Thomas and Shani Tzoref, "Professional Ethics, Provenance, and Policies: A Survey of Dead Sea Scrolls Scholars," 257–293 (abstract)