Φωτογραφία της ημέρας: το χρήμα δεν βρωμάει / Photo of the day: money does not stink

Οι δημόσιες τουαλέτες στην ρωμαϊκή Όστια (Πηγή: panoramio)

"Pecunia non olet" φαίνεται να απάντησε ο αυτοκράτορας Βεσπασιανός στον γιο του Τίτο, όταν ο πρώτος επέβαλε τον περίφημο φόρο για τη συλλογή των ούρων από τις δημόσιες τουαλέτες. Ο Βεσπασιανός δεν ήταν ο πρώτος που επινόησε αυτόν τον ιδιότυπο φόρο. Πριν από αυτόν ο Νέρων είχε εισάγει τον vectigal urinae, ο οποίος όμως καταργήθηκε από τους διαδόχους του. Ο Βεσπασιανός, ο οποίος παρουσιάζεται από τους αρχαίους ιστορικούς ως φιλοχρήματος και αδίστακτος στην επιβολή φόρων, προσπάθησε να ανορθώσει οικονομικά την αυτοκρατορία (κάτι που μακροπρόθεσμα τελικά το κατόρθωσε) επιβάλλοντας διαφόρων ειδών φόρους. Στο πλαίσιο μάλιστα του φόρου για τα ούρα ο Βεσπασιανός εισήγαγε ουσιαστικά το σύστημα των δημόσιων τουαλετών, οι οποίες συχνά σκωπτικά ονομάζονταν από τους Ρωμαίους "Βεσπασιανές". 

Αναπαράσταση του εσωτερικού μίας ρωμαϊκής τουαλέτας
(Πηγή: Ancient Origins)

Τα ούρα ήταν ένα συστατικό που χρησιμοποιούνταν σε πολλές εφαρμογές στον αρχαίο κόσμο, καθώς περιέχουν φωσφόρο και ποτάσιο μεταξύ άλλων. Τα χρησιμοποιούσαν για την πλύση των δοντιών αλλά και στη λεύκανση των ρούχων. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές ως καλύτερης ποιότητας θεωρούνταν εκείνα που εισάγονταν από την Πορτογαλία. Σε κάθε περίπτωση η ιδέα του Βεσπασιανού φαίνεται ότι ήταν εξαιρετικά χρήσιμη, καθώς έφερε σημαντικά ποσά στο δημόσιο ταμείο και συνέβαλε επίσης στη δημόσια υγιεινή. 

Ένα νέο ερευνητικό πρόγραμμα για τα λιμάνια του αρχαίου κόσμου / A research programme for the harbours of the ancient world

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Daily Echo ο καθηγητής Simon Keay, του Πανεπιστημίου του Southampton εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους  €2,49 εκατ, από το European Research Council προκειμένου να μελετήσει το μεγάλο δίκτυο των ρωμαϊκών λιμανιών της Μεσογείου. Το πρόγραμμα θα καλύψει 31 λιμάνια σε όλη την Μεσόγειο ξεκινώντας από την Τουρκία και καταλήγοντας στην Ισπανία. Οι ειδικοί θα αξιοποιήσουν δορυφορικές εικόνες και αρχαιολογικά δεδομένα για να μελετήσουν 23 από αυτά τα λιμάνια που εξακολουθούν να υφίστανται, ενώ με τη βοήθεια της αρχαιολογίας και των αρχαίων πηγών ελπίζουν ότι θα εντοπίσουν και κάποια ακόμη. Το πρόγραμμα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το 2018 και τα πορίσματα να καταχωρηθούν σε ηλεκτρονική πλατφόρμα.

Honour for expert on Roman ports

Τα δύο πρώτα τεύχη του Gnosis / The two first issues of Gnosis

Gnosis 1 (2016)

Ένα νέο περιοδικό με μελέτες σχετικά με τον γνωστικισμό και τις σύγχρονες προσλήψεις του κυκλοφόρησε πριν από μερικές μέρες από τον εκδοτικό οίκο Brill. Για να διαβάσετε τα σχετικά με το σκεπτικό των εκδοτών του καθώς και τις θεματικές που αυτό θα καλύπτε πατήστε εδώ.

• April D. DeConick, "The Countercultural Gnostic: Turning the World Upside Down and Inside Out," 7-35 (abstract)
• Grant Adamson, "'I Turned away from the Temple': Sethian Counterculture in the Apocryphon of John," 36-55 (abstract)
• John D. Turner, "Transgressing Boundaries: Plotinus and the Gnostics," 56-85 (abstract)
• Zeke Mazur, "Forbidden Knowledge: Cognitive Transgression and 'Ascent Above Intellect' in the Debate Between Plotinus and the Gnostics," 86-109 (abstract)
• Lautaro Roig Lanzillotta, "The Apocalypse of Paul (NHC V,2): Cosmology, Anthropology, and Ethics," 110-131 (abstract)
• Dylan M. Burns, "Gnosis Undomesticated: Archon-Seduction, Demon Sex, and Sodomites in the Paraphrase of Shem (NHC VII,1)," 132-156 (abstract)
• M. David Litwa, "Gnostic Self-Deification: The Case of Simon of Samaria," 157-176 (abstract)
• Gregory Shaw, "Demon est Deus Inversus: Honoring the Daemonic in Iamblichean Theurgy," 177-195 (abstract)
• Brent Landau, "The Coming of the Star-Child: The Reception of the Revelation of the Magi in New Age Religious Thought and Ufology," 196-217 (abstract)
• Sarah Iles Johnston, "The Great God Pan," 218-233 (abstract)
• Wouter J. Hanegraaff, "Alan Moore’s Promethea: Countercultural Gnosis and the End of the World," 234-258 (abstract)
• Victoria Nelson, "Children of the Light: Gnostic Fiction and Gnostic Practice in Vladimir Sorokin’s Ice Trilogy," 259-275 (abstract)
• Matthew J. Dillon, "Symbolic Loss, Memory, and Modernization in the Reception of Gnosticism," 276-309 (abstract)
•  Margarita Simon Guillory, "Gnostic and Countercultural Elements in Zora Neale Hurston’s 'Hoodoo in America'," 310-327 (abstract)

Το τρέχον τεύχος του BiblInt / In the current issue of BiblInt

Biblical Interpretation 24:3 (2016)

• Yitzhaq Feder, "The Defilement of Dina: Uncontrolled Passions, Textual Violence, and the Search for Moral Foundations
," 281-309 (abstract)
• Daniel Timmer, "Political Models and the End of the World in Zephaniah
," 310-331 (abstract)
• David Arthur Lambert, "Refreshing Philology: James Barr, Supersessionism, and the State of Biblical Words
," 332-356 (abstract)
• Peter N. McLellan, "Specters of Mark: The Second Gospel’s Ending and Derrida’s Messianicity
," 357-381 (abstract)
• Susan E. Hylen, "The Shepherd’s Risk: Thinking Metaphorically with John’s Gospel
," 382-299 (abstract)
• Myrick C. Shinall1 and Christopher M. Hallum, "The Betrayal of the Unreliable Narrator: Deconstruction, Dualism, and the “Other Disciple” of John 18:15–16
," 400-414 (abstract)

The John William Wevers Prize in Septuagint Studies

The John William Wevers Prize in Septuagint Studies

The International Organization for Septuagint and Cognate Studies (IOSCS) offers an annual prize of $350 to be awarded to an outstanding paper in the field of Septuagint studies. The prize has been named in memory of John William Wevers to honor his many contributions to Septuagint studies.

The field of Septuagint studies is construed broadly, and a paper may focus on any aspect of the study of the Greek translation of the Jewish Scriptures.  The IOSCS wants to encourage the study of these translations by younger scholars, and eligibility is thus limited to advanced graduate students or recent Ph.D. recipients (4 years or less after receiving the degree).

The papers will be judged by a committee of IOSCS members, with the expectation that the winning paper be published in the Journal of Septuagint and Cognate Studies (JSCS).

The deadline for submitting papers for the current year is August 15. Papers should be between 4500-5500 words in length. Please submit the paper electronically to Dr. Karen Jobes: (karen.jobes@wheaton.edu).  If this is not possible, submissions may be mailed to her at the following mailing address.

Prof. Karen H. Jobes

Wheaton College and Graduate School

501 College Ave

Wheaton, IL 60187

Οι βασιλείς του Ισραήλ στη δευτερονομιστική ιστορία / Israel's kings in the Deuteronomistic History

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί το σύντομο άρθρο της Alison L. Joseph σχετικά με το ρόλο του Ιεροβοάμ στην δευτερονομιστική ιστορία στην αξιολόγηση των άλλων βασιλέων του Ισραήλ:

The Deuteronomistic History and Israel's Kings

Οι ιουδαϊκές κατακόμβες στην Ρώμη / Jewish catacombs in Rome

Στην ηλεκτρονική σελίδα της εφημερίδας Τhe Times of Israel δημοσιεύεται ένα σύντομο άρθρο με αρκετό φωτογραφικό υλικό που περιγράφει τις ρωμαϊκές κατακόμβες και κυρίως εκείνες στη Vigna Randanini: 

Inside the catacombs, buried history ties Jews to ancient Rome

Φωτογραφία της ημέρας: Δερμάτινο ρωμαϊκό παπούτσι / Photo of the day: Roman leather show

Δερμάτινο παπούτσι που βρέθηκε σε πηγάδι στό το ρωμαϊκό φρούριο Saalbruck (κοντά στην Φρανκφούρτη). 1ος αι. μ.Χ. Το φρούριο βρισκόταν στα όρια μεταξύ των γερμανικών εδαφών που είχαν κατακτηθεί από τους Ρωμαίους κι εκείνα που παρέμεναν κάτω από τον έλεγχο των γερμανικών φύλων. Κτίσθηκε γύρω στο 90 μ.Χ. και παρέμεινε σε λειτουργία μέχρι το 260 μ.Χ. Σήμερα έχει αναστηλωθεί και είναι ένα από τα προστατευόμενα από την UNESCO πολιτιστικά μνημεία.

Ανασκαφές σε διάφορα σημεία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας έφεραν στο φως πλήθος υποδημάτων της ρωμαϊκής περιόδου και παρείχαν πληροφορίες για τη μόδα και τις συνήθειες των ανθρώπων της αρχαιότητας. Οι Ρωμαίοι θεωρούνται οι εφευρέτες του παπουτσιού που καλύπτει όλο το πόδι. Τα παλαιότερα μοντέλα είχαν σχετικά μυτερή και σηκωμένη άκρη μπροστά, ενώ αργότερα αποκτούν περισσότερο στρογγυλό σχήμα. Τέτοια παπούτσια αποτελούνταν από ένα ή δύο δερμάτινα επάνω μέρη κι έναν πάτο στον οποίο καρφώνονταν με καρφιά τα επάνω τμήματα. Οι συγκλητικοί φορούσαν συνήθως τα λεγόμενα calcei σε κόκκινο χρώμα (ενώ οι ιππείς τα ίδια σε μαύρο) κι οι φτωχότερες ομάδες τα perones. Yπήρχαν, ωστόσο, κι άλλοι τύποι παπουτσιών, όπως caligae, carbatinae, issandalia, solea, carbatinae κ.ά. 

Περισσότερες πληροφορίες: Roman Footwear of the People

Βάση δεδομένων αρχαίων συμβολαίων / Databank of ancient contracts

H βάση δεδομένων με το όνομα Synallagma παρέχει πρόσβαση σε 6000 περίπου αρχαία νομικά κείμενα στα ελληνικά των ελληνιστικών, ρωμαϊκών και βυζαντινών χρόνων. Μας παρέχουν πληροφορίες για την κοινωνική ζωή στις πόλεις του αρχαίου κόσμου, την  διακίνηση των χρημάτων και το ρόλο των γυναικών στην οικονομική ζωή της αρχαιότητας.

Synallagma: Greek Contract in Context

Φωτογραφία της ημέρας: ρίχνοντας τα ζάρια / Photo of the day: throwing the dice

Φωτο 1: Ρωμαϊκά ζάρια και κύπελλο. Βρέθηκαν στο Λονδίνο
(Πηγή: BBC Primary History)

Ένα από τα αγαπημένα παιχνίδια των Ρωμαίων ήταν τα ζάρια. Έχουν βρεθεί πολλών ειδών ζάρια ανάμεσα στα οποία και ζάρια όπως αυτά που εικονίζονται στις φωτογραφίες 1 και 2. Παρά τη δημοτικότητά τους (ή μάλλον εξαιτίας της) τα τυχερά παιχνίδια απαγορεύτηκαν με διάφορους νόμους (όπως, για παράδειγμα, τους Lex Cornelia και Lex Publicia), χωρίς όμως αυτό να αποτρέψει τελικά τους Ρωμαίους από την αγαπημένη τους συνήθεια. Απεναντίας, είναι γνωστό ότι ακόμη και Ρωμαίοι αυτοκράτορες, όπως ο Νέρων ή ο Κόμμοδος, τα είχαν τρελή αδυναμία. 

Φωτο 2: Ρωμαϊκά ζάρια (1ος αι. μ.Χ.), Musée Condé

Τα ζάρια στις φωτογραφίες ονομάζονταν tesserae. Συνήθως κατασκευάζονταν από οστά ζώων (ή μόλυβο) κι ήταν αρκετά μικρά για να χωρούν στο στόμα ώστε να μπορούν να μεταφερθούν εύκολα και να κρυφτούν. Το υψηλό σκορ ονομαζόταν "Venus" και το χειρότερο "Canis". Τέτοια τυχερά παιχνίδια παίζονταν στις ταβέρνες και τα πορνεία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. 

Με την άδεια του κράτους τέτοια παιχνίδια με ζάρια παίζονταν κατά τα Saturnalia κι ήταν φυσικά μία αγαπημένη απασχόληση των στρατιωτών. Ήδη στην ΚΔ γίνεται λόγος για τους στρατιώτες οι οποίοι έπαιξαν στα ζάρια τα ρούχα του σταυρωμένου Ιησού, (Λκ 23,34· Ιω 19,24), κάτι συνηθισμένο σε τέτοιες δημόσιες εκτελέσεις.