To τρέχον τεύχος του Liber Annuus / The current issue of Liber Annuus

Liber Annuus 64 (2014)

• Alberto Mello, "Il Miserere (Sal 51). La firma davidica al Salterio," 29-44 (abstract)
• Alviero Niccacci, "Proverbi 1-9. Testo, traduzione, analisi, composizione," 45-126 (abstract)
• Vincenzo Lopasso, "Il compito di Elia in Malachia 3,23-24 (TM)," 127-135 (abstract)
• Rosario Pierri, "Accentazione delle ossitone in rapporto ai segni di divisione nei vangeli in B (03)," 137-163 (abstract)
• Matteo Munari, "‘Fa’ che non cadiamo in tentazione’ (Mt 6,13a). Interpretazione e traduzione della sesta petizione del Padre Nostro," 165-182 (abstract)
• Frédéric Manns, "Une lecture juive de l’annonce faite à Zacharia," 219-235 (abstract)
• Matteo Crimella, "Verso Gerusalemme. Il «grande viaggio» di Luca e la cristologia: un’indagine narrativa," 237-254 (abstract)
• Piotr Blajer, "The Limit of the Lukan Journey Section Reconsidered," 255-271 (abstract)
• Blažej Štrba, "Joshua’s leadership into the Promised Land epitomized in Luke 23:42," 273-285 (abstract)
• Francesco Piazzolla, "Il binomio verbale πιστεύω/ὁράω nel Vangelo di Giovanni," 287-305 (abstract) 
• Alessandro Cavicchia, "Tratti messianici a confronto: applicazione del metodo intertestuale a 4QpIsa (4Q161) fr. 8–10,17-25 e Gv 19,2-5," 307-336 (abstract)
• Thomas Witulski, "Einheitlichkeit versus Relecture: Gal 3,6-141 als Testfall," 337-390 (abstract)
• Elisa Chiorrini, "Prime eco della controversia gnostica in Gc 1,17 nelle lezioni dei codici Sinaitico e Vaticano?," 391-416 (abstract)
• Asher Ovadiah / Sonia Mucznik, "Deisidaimonia, Superstitio and Religio: Graeco-Roman, Jewish and Early Christian Concepts," 417-440 (abstract)
• Leah Di Segni, "Epiphanius and the Date of Foundation of Aelia Capitolina," 441-451 (abstract)
• Ofer Sion / Yehudah Rapuano, "New Discoveries from Excavations inside Jaffa Gate of Old City Jerusalem," 453-490 (abstract)
• Yehudah Rapuano, "Appendix 1: Pottery from Excavations inside Jaffa Gate of Old City Jerusalem," 491-533 (abstract)
• Brigitte Ouahnouna, "Appendix 2: The Glass Vessels from Jaffa’s Gate Excavations (A-5815/2010)," 535-545 (abstract)
• Ariel Berman  / Donald T. Ariel, "Appendix 3: Coins from Excavations inside Jaffa Gate of Old City Jerusalem," 547-557 (abstract)
• Mordechai Aviam / Jacob Ashkenazi, "Late Antique Pilgrim Monasteries in Galilean Loca Sancta," 559-573 (abstract)
• Győző Vörös, "Machaerus Anastyloses: The Re-Erection of Two Complete Herodian Columns in the Fortified Royal Palace at the Dead Sea," 575-589 (abstract)
• Émile Puech, "Inscriptions en araméen christo-palestinien du Wadî Hajjaj (Sinaï)," 591-601 (abstract)
• Asher Ovadiah / Sonia Mucznik, "The Symbolic Significance of the Menorah," 603-614 (abstract)
• Bruno Callegher, "Note su Augustus Spijkerman numismatico (1920-1973)," 615-647 (abstract)

Το φιλολογικό είδος και το ακροατήριο των ευαγγελίων / The gospels' genre and audience

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο κείμενο του Justin Marc Smith σχετικά με το φιλολογικό είδος των ευαγγελίων και τη σημασία που έχει ο καθορισμός του είδους για τον εντοπισμό του ακροατηρίου των ευαγγελίων. Ο Smith υιοθετεί την θέση του Richard Burridge ότι τα ευαγγέλια υπάγονται στο φιλολογικό είδος των βίων και προτείνει μία νέα τυπολογία όσον αφορά στο ακροατήριό τους: α) μη σύγχρονος εστιασμένος, β) μη σύγχρονος ανοικτός, γ) σύγχρονος εστιασμένος και δ) σύγχρονος ανοικτός. Ο Smith θεωρεί ότι τα ευαγγέλια ανήκουν στον τελευταίο τύπο, όπου, πρώτον, ο συγγραφέας ανήκει στους αυτόπτες μάρτυρες ή έχει μία προσωπική σχέση με τον Ιησού κι όσους τον έζησαν και, δεύτερον, το ακροατήριό του δεν είναι σαφώς οριζόμενο:

Genre Matters: What Kind of Bioi are the Canonical Gospels?

[Α.Τ.: τα όσα λέει ο Smith δημιουργούν αναμφισβήτητα έναν προβληματισμό όσον αφορά τόσο στο φιλολογικό είδος των ευαγγελίων όσο κυρίως για το ακροατήριο στο οποίο απευθύνονται. Βέβαια κάποια από τα συμπεράσματά του θα πρέπει να συζητηθούν περισσότερο, γιατί γεννιούνται κάποια ερωτήματα: α) πόσο άμεση είναι η σχέση του ευαγγελιστή με τους αυτόπτες μάρτυρες; β) ποιος ο ρόλος της εκκλησιαστικής κοινότητας ως ο τόπος διατήρησης της παράδοσης για τον Ιησού και ως πηγής του ευαγγελιστή; γ) πόσο ανοικτό μπορεί να είναι το ακροατήριο των ευαγγελίων, ποια στοιχεία στα κείμενα το αποδεικνύουν;]

RBL 17.4.2015

Bill T. Arnold, Introduction to the Old Testament
Reviewed by David W. Baker
Reviewed by Anselm C. Hagedorn

Mark A. Chancey, Carol Meyers, and Eric M. Meyers, eds., The Bible in the Public Square: Its Enduring Influence in American Life
Reviewed by Randall Balmer

Raymond F. Collins, Accompanied by a Believing Wife: Ministry and Celibacy in the Earliest Christian Communities
Reviewed by William R. G. Loader

Andrew Crislip, Thorns in the Flesh: Illness and Sanctity in Late Ancient Christianity
Reviewed by John J. Pilch

B. C. Hodge, Revisiting the Days of Genesis: A Study of the Use of Time in Genesis 1–11 in Light of Its Ancient Near Eastern and Literary Context
Reviewed by Jeffery M. Leonard

Jey J. Kanagaraj, John
Reviewed by Jo-Ann Brant

Laurel W. Koepf-Taylor, Give Me Children or I Shall Die: Children and Communal Survival in Biblical Literature
Reviewed by Jason A. Riley

Katherine Low, The Bible, Gender, and Reception History: The Case of Job’s Wife
Reviewed by Jordan M. Scheetz

Burton MacDonald, Larry G. Herr, D. Scott Quaintance, Geoffrey A. Clark, and Michael C. A. Macdonald, The Ayl to Ras an-Naqab Archaeological Survey, Southern Jordan 2005–2007
Reviewed by Ralph K. Hawkins

J. Gordon McConville, Joshua: Crossing Divides
Reviewed by Trent C. Butler

Douglas J. Moo, Galatians
Reviewed by Richard Manly Adams Jr.
Reviewed by Roy E. Ciampa

James M. Morgan, Encountering Images of Spiritual Transformation: The Thoroughfare Motif within the Plot of Luke-Acts
Reviewed by Jean-François Racine

Reinhard Muller, Juha Pakkala, and Bas ter Haar Romeny, Evidence of Editing: Growth and Change of Texts in the Hebrew Bible
Reviewed by John F. Quant

Miguel Pérez Fernández and Olga Ruiz Morell, El Beso de Dios: Midrás de la Muerte de Moisés. Edición bilingüe hebreo-español y comentario
Reviewed by Francisco García-Treto

Allen P. Ross, A Commentary on the Psalms: 42–89
Reviewed by Christine Jones

Robert A. Spivey, D. Moody Smith, and C. Clifton Black, Anatomy of the New Testament: A Guide to Its Structure and Meaning
Reviewed by Brian C. Small

Jamie Viands, I Will Surely Multiply Your Offspring: An Old Testament Theology of the Blessing of Progeny with Special Attention to the Latter Prophets
Reviewed by Marvin A. Sweeney

Julius Wellhausen; Rudolf Smend, ed., Briefe
Reviewed by James Alfred Loader

Ένα νέο βιβλίο για τις Πράξεις / A new book on the Acts

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο σχετικά με τον τρόπο που οι Πράξεις αναφέρονται έμμεσα στο θέμα των εθνικοτήτων και εμπλέκονται στις εθνικές, οικονομικές και πολιτικές συζητήσεις του 1ου αι. μ.Χ. Ο David L. Balch συζητά την κατάσταση που επικρατεί στις πόλεις της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και τις εντάσεις εξαιτίας της συνύπαρξης διαφορετικών εθνικοτήτων σε αυτές. Επιπλέον, συνδέει απεικονίσεις από ρωμαϊκά σπίτια με μαρτυρίες της ΚΔ: παραστάσεις γυναικών ιερέων,  χαρισματούχους και μαινάδες αλλά και την ιστορία της Θέκλας:

David L. Balch, Contested Ethnicities and Images: Studies in Acts and Arts (WUNT I 345), Tübingen: Mohr Siebeck 2015

XX, 479 σ.

ISBN 978-3-16-152336-6

€ 159

RThL 1990-2008 ελεύθερο στο διαδίκτυο / RThL 1990-2008 free online

Τα τεύχη του περιοδικού Revue théologique de Louvain για τα έτη 1990-2008 διατίθενται ελεύθερα στο διαδίκτυο. Στα άρθρα του μπορεί κανείς να βρει και πολλά βιβλικού ενδιαφέροντος:

Revue Théologique de Louvain

Στο τρέχον τεύχος του Communio / In the current issue of Communio

Communio: Internationale Katholische Zeitschrift 44:2 (2015)

• Justina Metzdorf, "Das «Auge Gottes» in den Psalmen"
• Robert Vorholt, "Sehen und Erbarmen. Der Blick Jesu im Spiegel des Lukasevangeliums"

Στο τρέχον τεύχος του ΕTR / In the current issue of ETR

Etudes théologiques et religieuses 90:1 (2015)

• Daniel Marguerat, "Le silence sur la mort de Paul dans les Actes des apôtres," 1-29 (abstract)
• Christophe Singer, "Justes, justice, justification. Harmoniques pauliniennes dans l' Évangile de Luc," 95-105 (abstract)

Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον VE / A new article of biblical interest in the current issue of VE

Verbum et ecclesia 36:1 (2015)

Joseph J. de Bruyn, "Dining in the lions’ den – Bel and the dragon, verses 28–42 (Old Greek/Theodotion)"

Ένα νέο περιοδικό για την θρησκεία στον ρωμαϊκό κόσμο / A new journal on the religion in the Roman world

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck το νέο περιοδικό με τον τίτλο Religion in the Roman Empire, το οποίο θα δημοσιεύει μελέτες σχετικές με τις λατρείες του ρωμαϊκού κόσμου (εκτός από εκείνες του εθνικού κόσμου συμπεριλαμβάνονται κι ο αρχαίος Ιουδαϊσμός, αρχέγονος Χριστιανισμός, Μανιχαϊσμός κ.ά.). 

RRE 1 (2015)

• Rubina Raja, Jörg Rüpke, "Appropriating Religion: Methodological Issues in Testing the ‘Lived Ancient Religion’ Approach," 11-19 (abstract)
• Lucinda Dirven, "The Mithraeum as tableau vivant. A Preliminary Study of Ritual Performance and Emotional Involvement in Ancient Mystery Cults," 20-50 (abstract)
• Marlis Arnhold, "Male Worshippers and the Cult of Bona Dea," 51-70 (abstract)
• Lara Weiss, "The Consumption of Religion in Roman Karanis," 71-94 (abstract)
• Jörg Rüpke, "The 'Connected Reader' as a Window into Lived Ancient Religion: A Case Study of Ovid's Libri fastorum," 95-113 (abstract)
• John A. North, "Roman Funeral Rituals and the Significance of the Naenia," 114-133 (abstract) 

Τα θαύματα στη συνοπτική παράδοση (X): η σημασία τους στο κατά Λουκάν / Miracles in the synoptic tradition (X): their significance in Luke's Gospel

Ο Λουκάς εκδηλώνει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα θαύματα και διασώζει  μάλιστα σχετικό υλικό που δε μαρτυρείται στους άλλους συνοπτικούς (5,1-11· 7,11-17· 13,10-17· 14,1-6· 17,11-19 κι ένα summarium 8,1-3). Επιπλέον, στις Πράξεις των Αποστόλων γίνεται συχνά αναφορά στα θαύματα του Ιησού κι οι απόστολοι παρουσιάζονται να συνεχίζουν το θαυματουργικό έργο του. Από τον άλλη ο Λουκάς δεν παραδίδει τέσσερα από τα θαύματα του κατά Μάρκον (6,45-52· 7,31-37· 8,1-10· 10,22-26), τα οποία ανήκουν στα λεγόμενα κενά του κατά Λουκάν (εκείνα τα σημεία της αφήγησης, όπου ο Λουκάς δεν ακολουθεί τον Μάρκο). 

Γενικά, ωστόσο, ο Λουκάς ακολουθεί πιστά τον Μάρκο και επαναλαμβάνει το μοτίβο του μυστικού του Μεσσία, αν και αυτό δεν έχει πλέον την ίδια θεολογική βαρύτητα που είχε στο Μκ. Στο Λκ ο Ιησούς παρουσιάζεται ως ο εσχατολογικός προφήτης στο πρότυπο του Ησαΐα και του Ελισσαίου ο οποίος εκπληρώνει τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης. Αυτό καθίσταται σαφές στο κήρυγμα του Ιησού στη Ναζαρέτ (Λκ 4,16-21), το οποίο έχει προγραμματικό χαρακτήρα μέσα στο τρίτο ευαγγέλιο· ο Λουκάς το τοποθετεί στην αρχή της δημόσιας δράσης του Ιησού (σε αντίθεση με τον Μάρκο που το τοποθετεί αργότερα) και παραθέτει το περιεχόμενό της που δεν είναι άλλο από την προφητεία του Ησαΐα 61,1-2 και την δήλωση του Ιησού ότι τώρα αυτή βρίσκει την εκπλήρωσή της. Τα θαύματα που ακολουθούν αποτελούν την επιβεβαίωση αυτού του κηρύγματος.

Ο Ιησούς στο κατά Λουκάν πολύ συχνά συγκρίνεται με τον Ηλία και τον Ελισσαίο κι αναδεικνύεται ανώτερος από αυτούς. Οι ιστορίες τους αποτελούν το προκείμενο από το οποίο αντλούν οι αφηγήσεις του ευαγγελίου. Μία τέτοια σύγκριση βέβαια υπάρχει ήδη και στο Μκ (βλ. Μκ 1,40-45 και 6,30-44· 8,1-10), στο Λκ όμως αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο κι αποτελεί ένα από τα κυρίαρχα χριστολογικά θέματα του ευαγγελίου (βλ., για παράδειγμα 7,11-17 και 17,11-19). 

Στο Λκ επίσης υπάρχει μία ισορροπία μεταξύ θαυμάτων και λόγων του Ιησού. Το κήρυγμα του ευαγγελίου συνιστά το κέντρο της αποστολής του Ιησούς (4,43), συχνά όμως Ο Λουκάς προτάσσει τα θαύματα του κηρύγματος ως περιεχόμενο του έργου του Ιησού (βλ. 24,19). Επιπλέον, η μαθητεία στο Λκ συνδέεται με τα θαύματα. Ενώ στους άλλους δύο συνοπτικούς ο λόγος του Ιησού είναι αρκετός για να τον ακολουθήσουν οι μαθητές τους, στο Λκ τα θαύματα είναι συχνά η αιτία που οι άνθρωποι πλησιάζουν τον Ιησού και τον ακολουθούν ως μαθητές (βλ. την περίπτωση του Λευί 5,27-32 και της Μαρίας Μαγδαληνής 8,1-3). 

Συνοψίζοντας στο Λκ τα θαύματα συνδέονται άμεσα με το χριστολογικό θέμα του Ιησού ως του προφήτη των εσχάτων κατά το πρότυπο του Ηλία και του Ελισσαίου. Ο Ιησούς με τα θαύματά του εκπληρώνει τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης για τη σωτηρία του λαού του  Ισραήλ και την αποκατάσταση και ανόρθωση όσων υποφέρουν και καταπιέζονται.