Κομμάτι πινακίδας με σφηνοειδή γραφή βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ / Cuneiform tablet found in Jerusalem

Ήδη η είδηση έχει αναρτηθεί σε πολλά βιβλικά ιστολόγια σήμερα ότι σε ανασκαφή που διενέργησε το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο (υπεύθυνος Eilat Mazar) στην Ιερουσαλήμ (περιοχή Ophel) βρέθηκε θραύσμα πήλινης πινακίδας με σφηνοειδή γραφή. Το θραύσμα είναι πολύ μικρό (2 εκ x 2,8 εκ.) και περιέχει μερικές μόνο λέξεις. Σύμφωνα με τους ειδικούς χρονολογείται στον 14ο αι. και προέρχεται από το χέρι έμπειρου τεχνίτη. Παρά τον αποσπασματικό χαρακτήρα του διασωζόμενου κειμένου οι ίδιοι συμπεραίνουν ότι συνδέεται με το βασιλικό οίκο και ίσως πρόκειται για αλληλογραφία του βασιλιά της Ιερουσαλήμ με τον φαραώ της Αιγύπτου. Τέλος πρόκειται για το αρχαιότερο γραπτό κείμενο που βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ (το αμέσως επόμενο είναι 600 χρόνια νεότερο).

Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα στην ηλεκτρονική έκδοση της Jerusalem Post, όπου αρχικά δημοσιεύθηκε η είδηση, πατήστε εδώ.

D.-A. Koch: Ευχαριστία και Διδαχή / D.-A. Koch, Eucharist and Didache

Στο τρέχον τεύχος του Studia Theologia - Nordic Journal of Theology 64:1 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο:

Dietrich-Alex Koch, "Eucharistic meal and eucharistic prayers in Didache 9 and 10", 77-96
Γενικά αμφισβητείται κατά πόσο οι ευχαριστήριες προσευχές στα Διδαχή 9 και 10 συνδέονται με αυτό καθαυτό το λατρευτικό (ευχαριστιακό) δείπνο. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το δείπνο στα Διδ. 9 και 10 θα πρέπει να κατανοηθεί τόσο ως λατρευτικό όσο και ως πραγματικό δείπνο. Η πρόσκληση στο Διδ. 10,6c: ("αν κάποιος είναι άγιος, ας έλθει. Όποιος δεν είναι, ας μετανοήσει) δεν παραπέμπει στο δεύτερο μέρος της λειτουργίας που απουσιάζει τώρα από τη Διδαδή. Αντίθετα είναι μία πρόσκληση σε όσους συμμετέχουν στο δείπνο (τουλάχιστον στους "αγίους" μεταξύ τους) να προσθέσουν τις ευχαριστήριες προσευχές του στο τέλος του λατρευτικού δείπνου της κοινότητας.

Στο νέο τεύχος του JQR / In the current issue of JQR

Στο τρέχον τεύχος του Jewish Quarterly Review 100:2 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ των άλλων και τα εξής άρθρα:

• Natalie B. Dohrmann, "100 years of JQR and Rabbinic Judaism" , 193-196
  
• Eyal Regev, "Herod's Jewish Ideology Facing Romanization: On Intermarriage, Ritual Baths, and Speeches", 197-222
  
• Tzvi Novick, "Tradition and Truth: The Ethics of Lawmaking in Tannaitic Literature", 223-243
  
• Michael L. Satlow, "'Fruit and the Fruit of Fruit': Charity and Piety among Jews in Late Antique Palestine", 244-277
  
• Jonathan Klawans, "Josephus, the Rabbis, and Responses to Catastrophes Ancient and Modern", 278-309
  
• Shai Secunda, "Reading the Bavli in Iran", 310-342

Στο νέο ThR/ In the current issue of ThR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Rundschau 75:3 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το πρώτο μέρος ενός άρθρου του Udo Schnelle σχετικά με την πορεία έρευνας του κατά Ιωάννην ευαγγελίου. Το πρώτο μέρος είναι αφιερωμένο στα υπομνήματα στο τέταρτο ευαγγέλιο που εκδόθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια (από το 1993 κι εξής). Μεταξύ των υπομνημάτων που συζητά είναι εκείνα των Chr. Dietzfelbinger, F.J. Moloney, L. Schenke, U. Schnelle, W.G. Stibbe, M. Theobald, H. Thyen, S. van Tilborg, K. Wengst, U. Wilckens:

Udo Schnelle, "Aus der Literatur zum Johannesevangelium 1994 – 2010. Erster Teil : Die Kommentare als Seismographen der Forschung" , 265-303

Όπως παρατηρεί ο συγγραφέας μέχρι τη δεκαετία του '70 στην ιωάννεια έρευνα κυριαρχούσε το έργο του R. Bultmann. Κατά τα τελευταία 30 χρόνια παρατηρείται μία στροφή και οι θέσεις του Bultmann δέχονται κριτική. Η αλλαγή αυτή αφορά όλους τους επιμέρους τομείς της έρευνας του κατά Ιωάννην (σχέση με τον γνωστικισμό, θεολογία της ενσάρκωσης, εσχατολογία, μυστήρια, πνευματολογία, σχέση με τους συνοπτικούς, πηγές του ευαγγελίου κτλ). Σεισμογράφο της αλλαγής αυτής στον τρόπο προσέγγισης του ευαγγελίου χαρακτηρίζει ο Schnelle τα υπομνήματα που κυκλοφόρησαν κατά τα τελευταία χρόνια, από το 1993/4 κι εξής.

[Α.Τ. Ας σημειώσουμε επίσης, αν και θα κάνουμε και τη σχετική ανακοίνωση σύντομα, ότι η φετινή συνάντηση της Εταιρείας Ορθόδοξων Βιβλικών Θεολόγων το Σεπτέμβρη στις Σέρρες, θα έχει ως θέμα της το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο.]

Στο τρέχον τεύχος του BTB / In the current issue of BTB

Στο τρέχον τεύχος του Biblical Theology Bulletin 40:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Michał Czajkowski, "Does God Thirst for Human Blood", 123-126

Ο συγγραφέας προσπαθεί να εξηγήσει τις βίαιες εκδηλώσεις του Θεού της Βίβλου τοποθετώντας τον μέσα στη συνάφεια των σχετικών περικοπών και θεωρώντας στη συνέχεια αυτές τις περικοπές μέσα στα διάφορα σύγχρονα προς εκείνες πολιτισμικά πλαίσια.

Jakob Wöhrle, "Joel and the Formation of the Book of the Twelve", 127-137
Το βιβλίο του Ιωήλ είναι μείζονος σημασία για την κατανόηση του τρόπου συγκρότησης του Βιβλίου των Δώδεκα. Μετά από μία σύντομη αναδρομή στη μέχρι σήμερα έρευνα και κάποιες μεθοδολογικής φύσεως παρατηρήσεις, ο συγγραφέας προσπαθεί να αποδείξει ότι το βιβλίο του Ιωήλ εντάχθηκε μέσα στο βιβλίο των Δώδεκα ήδη σε ένα πολύ πρώιμο στάδιο. Μαζί με τα βιβλία των Αμώς, Μιχαία και Σοφονία αυτό το βιβλίο ήταν μέρος μίας μικρής συλλογής των τεσσάρων προφητικών βιβλίων. Αυτή η συλλογή μπορεί να χρονολογηθεί στην περσική περίοδο και μπορεί να κατανοηθεί ως μία λογοτεχνική αντίδραση στην καταστροφική πολιτική και οικονομική κατάσταση της εποχής. Στο τελευταίο μέρος του άρθρο ο συγγραφέας συζητά σύντομα την περαιτέρω εξέλιξη του Βιβλίου των Δώδεκα.

David Kahan, "Bystander Theology and the Desire to End a Hermeneutic Hegemony", 138-147
Η παραβολή του πονηρού οικονόμου στο Λκ 16, 1-8 μπορεί να κατέχει κεντρική θέση στον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο Ιησούς την ταυτότητα και την αποστολή του κι όχι κάτι το αδύνατο ή το προβληματικό, όπως πολλοί ερμηνευτές πιστεύουν. Η μέχρι τώρα ερμηνευτική προσπάθεια δεν κατόρθωσε να βρει την κατάλληλη ερμηνευτική προσέγγιση που θα αποκωδικοποιήσει τον κόσμο των συγχρόνων του Ιησού. Ο συγγραφέας προσεγγίζει εκ νέου το κείμενο από την οπτική της θεολογίας του παρατηρητή, η οποία ενδιαφέρεται για τα αισθητικά στοιχεία του κειμένου, τις καλές τέχνες και σκοπό έχει να αναπτύξει εξηγητικές και θεολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη την πυκνότητα, την υφή και το βάθος, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στον τρόπο κατανόησης των βιβλικών προσώπων.

Alicia J. Batten, "Clothing and Adornment", 148-159
Το παρόν άρθρο είναι ένας οδηγός που εισάγει τους αναγνώστες στις πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές σχετικά με την ενδυμασία και τα κοσμήματα της αρχαιότητας και καλύπτει την περίοδο από την αρχαιότητα μέχρι τον πρώιμο Χριστιανισμό. Ιδιαίτερα εξετάζεται ο κοινωνικός ρόλος αυτών των φαινομένων, όπως για παράδειγμα το πώς αυτά λειτουργούν ως σύμβολα εξουσίας, κοινωνικής θέσης και τιμής. Επίσης παρουσιάζονται θέματα κοινωνικού φύλου καθώς το γυναικείο ένδυμα αντιμετωπίζεται με όλο μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους άνδρες ερευνητές.

H ιουδαϊκή τέχνη στη συναγωγή της Dura-Europos / The Jewish art of the synagogue in Dura-Europos

Από το ιστολόγιο του Jim Davila πληροφορούμαστε για τη δημοσίευση ενός άρθρου σε δύο μέρη στην ηλεκτρονική εφημερίδα Jewish Press σχετικά με την ιουδαϊκή τέχνη στη συναγωγή της Dura-Europos. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο πατήστε εδώ (πρώτο μέρος) κι εδώ (δεύτερο μέρος).

Συμπόσιο για την ηθική στην Κ.Δ. / Symposium on NT ethics

Την Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010 και με αφορμή τα 60 χρόνια του καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο της Bonn, Michael Wolter, θα λάβει χώρα ένα συμπόσιο με τον τίτλο

"Theologie und Ethos im Neuen Testament.
Symposium zum 60. Geburtstag von Prof. Dr. Michael Wolter"

Πρόγραμμα συνεδρίου
Frank Schumann (Birnbach/Ww.), "Ethos und Identität für die Gemeinde. Vom Nutzen der wissenschaftlichen Exegese für die theologischen Fragestellungen einer Westerwälder Landgemeinde"

Prof. Dr. Matthias Konradt (Heidelberg), "'Wer sich erniedrigen wird wie dieses Kind …'(Mt 18,4). Beobachtungen zur ethischen Unterweisung in Mt 18 und zu ihrer Einbettung in die mt Jesusgeschichte"

Dr. Young-Mi Lee (Landau), "Ethos der Mission im frühen Christentum. Kritische Anmerkungen zu Paulus aus interkultureller Sicht"

Prof. Dr. Christine Gerber (Hamburg), "'Ich wünsche, alle Menschen wären wie ich.' Ethos und Geschlecht im paulinischen Christentum"

Dr. Athanasios Despotis (Bonn), "Rechtfertigung und Wiedergeburt. Die Rezeption zweier zentraler Schwerpunkte der paulinischen Theologie in Eph 2,8-10 und ihre patristische Interpretation"

Pfarrer Sven Waske, MSt (Hannover), "Περιτομή und Zirkumzision. Vom Ethos im Neuen Testament zur ethischen Herausforderung in der pastoralen Praxis"

Η Παλαιά Διαθήκη στο Βυζάντιο / Old Testament in Byzantium

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις της Dumbarton Oaks Research Library and Collection ένας συλλογικός τόμος με θέμα την πρόσληψη της Παλαιάς Διαθήκης κατά τα χρόνια του Βυζαντίου. Πρόκειται για εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο πλαίσιο ενός συνεδρίου που έλαβε χώρα στο Dumbarton Oaks to 2006 παράλληλα με μία έκθεση αρχαίων χειρογράφων των Freer Gallery και Sackler Gallery of Art με τον τίτλο “In the Beginning: Bibles before the Year 1000.” Οι ομιλητές ανέπτυξαν θέματα σχετικά με τη χρήση της μετάφρασης των Ο΄ ως ένα κείμενο, κοινωνική πράξη και πολιτισμική εμπειρία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Από τις εισηγήσεις κατέστη σαφές ότι οι βυζαντινοί όχι μόνο επηρεάστηκαν στην τέχνη και τη λογοτεχνία από την Π.Δ., αλλά επίσης τιμούσαν και ταυτίζονταν με διάφορους χαρακτήρες της Π.Δ. Η Π.Δ. συνέδεε επίσης το Βυζάντιο όχι μόνο με τους χριστιανούς γειτόνους τους αλλά και με τους Ιουδαίους και τους μουσουλμάνους. Αυτό το διαδεδομένο φαινόμενο δεν έτυχε μέχρι στιγμής συστηματικής έρευνας. Επιπλέον αντικείμενο των εισηγήσεων αποτέλεσε η έκφραση των ιερών βιβλίων μέσα από τη ζωγραφική των χειρογράφων, την αρχιτεκτονική και τη διακυβέρνηση, καθώς επίσης οι ιουδαϊκές μεταφράσεις της Π.Δ. και η επίδραση της Π.Δ. στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του Μωάμεθ.

Paul Magdalino / Robert Nelson (εκδ.), The Old Testament in Byzantium (Dumbarton Oaks Byzantine Symposia and Colloquia), Dumbarton Oaks 2010
ISBN: 978-0884023487
300 σελίδες
$28.19

Περιεχόμενα

• Paul Magdalino / Robert S. Nelson, "Introduction", 1-38
• Nicholas M. DeLange, "The Greek Bible translations of the Byzantine Jews", 39-54
• James A. Miller, "The Prophetologion : the Old Testament of Byzantine Christianity?", 55-76
• Georgi R. Parpulov, "Psalters and personal piety in Byzantium", 77-105
• John Lowden, "Illustrated Octateuch manuscripts : a Byzantine phenomenon", 107-152
• Elizabeth Jeffreys, "Old Testament 'history' and the Byzantine chronicle", 153-174
• Claudia Rapp, "Old Testament models for emperors in early Byzantium", 175-197
• Derek Krueger, "The Old Testament and monasticism", 199-221
• Robert G. Ousterhout, "New temples and new Solomons : the rhetoric of Byzantine architecture", 223-253
• Ivan Biliarsky, "Old Testament models and the state in early medieval Bulgaria", 255-277
• Jane D. MacAuliffe, "Connecting Moses and Muhammad", 279-298

RBL 8/7/2010

Αναρτήθηκαν οι νέες βιβλιοκρισίες του Review of Biblical Literature:

Frederick William Danker, The Concise Greek-English Lexicon of the New Testament
Reviewed by Paul Elbert

Andreas Dettwiler and Daniel Marguerat, eds., La source des paroles de Jésus (Q): Aux origines du christianisme
Reviewed by Daniel A. Smith

James R. Edwards, The Hebrew Gospel and the Development of the Synoptic Tradition
Reviewed by Timothy A. Friedrichsen

Patrick J. Hartin, Apollos: Paul's Partner or Rival?
Reviewed by Raymond F. Collins

Susannah Heschel, The Aryan Jesus: Christian Theologians and the Bible in Nazi Germany
Reviewed by Bernard M. Levinson and Tina Sherman

Edmée Kingsmill, The Song of Songs and the Eros of God: A Study in Biblical Intertextuality
Reviewed by Ellen F. Davis

Elizabeth Struthers Malbon, Mark's Jesus: Characterization as Narrative Christology
Reviewed by M. Eugene Boring

Samuel M. Ngewa, 1 and 2 Timothy and Titus
Reviewed by Teresa Okure

Karl-Wilhelm Niebuhr and Robert W. Wall, eds., The Catholic Epistles and Apostolic Tradition
Reviewed by John H. Elliott

Kirsten Nielsen, ed., Receptions and Transformations of the Bible
Reviewed by Michael Labahn

L. Hurtado: η ελευθερία στην Κ.Δ. / L. Hurtado: freedom in the NT

Στο νέο του ιστολόγιο ο γνωστός καθηγητής της Κ.Δ. Larry Hurtado ανέρτησε πριν από λίγο μία εισήγησή του σχετικά με την έννοια της ελευθερίας στην Κ.Δ., συμβολή σε ένα διεθνές πρόγραμμα στο Πανεπιστήμιο της Heidelberg με τον τίτλο "Freedom in Biblical Traditions". Για να βρεθείτε στη σχετική ανάρτηση και να διαβάσετε το κείμενό του, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του ZAW / The current issue of ZAW

Στο τρέχον τεύχος του Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft 122:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Erasmus Gaß, "Hosea zwischen Tradition und Innovation am Beispiel von Hos 2,16f.", 169-184

Στο Ωσ 2, 16-17 παραδίδεται ένα πρωτότυπο και ανεξάρτητο από το Ιησ 7 προφητικό λόγιο, το οποίο αναφέρεται στην εμπειρία της ερήμου ως την εποχή της άμεσης σχέσης με τον Θεό και κάνει λόγο για μία δεύτερη κατάληψη της γης μετά από την επιτυχή επίκληση του Γιαχβέ και με τη σαφή σύμπραξη του Ισραήλ. Αντίθετα προς την Πεντάτευχο η πρώιμη εποχή του Ισραήλ και η Έξοδος από την Αίγυπτο παρουσιάζεται ως η εποχή που ο Ισραήλ πρόθυμα ακολούθησε τον Γιαχβέ. Όπως συνέβη και στο παρελθόν, δίνεται η υπόσχεση για μία σωτηριώδη κοινωνία με τον Γιαχβέ στο μέλλον. Η δεύτερη πορεία μέσα στην έρημο θα θέσει τα θεμέλια για μία νέα σχέση με τον Γιαχβέ, η οποία θα παραμείνει αμετακίνηση και στη Γη της Επαγγελίας στη συνέχεια. Παρόμοιες σκέψεις αναπτύσσονται και στο Ιερ 2, 2, έτσι ώστε ήδη στην εποχή του Ιωσία μπορεί κανείς να υποθέσει ότι βρίσκεται ο ιστορικός πυρήνας μίας τέτοιες πίστης στην εκλογή.

Bernard Gosse, "Le parallélisme synonymique hsd 'mwnh, le Ps 89 et les réponses du quatrième livre du Psautier, Ps 90–106", 185-198

O συνωνυμικός παραλληλισμός του hsd // 'mwnh στο Ψα 88,12 διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στον Ψα 89. Η απάντηση των Ψα 90-106 στην θέση που υποστηρίζει ο Ψα 89 για την πτώση της δαυιδικής δυναστείας στηρίζεται επάνω στον ίδιο συνωνυμικό παραλληλισμό. Αυτή η απάντηση λαμβάνει επίσης υπόψη το Ψα 89, 3-5.

Richard W. Medina, "Life and Death Viewed as Physical and Lived Spaces Some Preliminary Thoughts from Proverbs", 199-211

Από μία γεωγραφική οπτική η λ. "γη" είναι μία μετωνυμία για την αιώνια ζωή που δίνεται στους δικαίους, ενώ ο θάνατος είναι το αναπόφευκτο τέλος και ο προορισμός των αμαρτωλών. Αυτό θέτει το ερώτημα του τι μπορεί να σημαίνει να μακροημερεύει κανείς στη γη και να εξαφανισθεί από αυτήν, όταν είναι γνωστό ότι όλοι πεθαίνουν και παραμένουν στην Sheol. H εξήγηση που δίνει ο συγγραφέας είναι ότι το να ζήσει κανείς πολλά χρόνια σημαίνει για τους δικαίους να απολαύσουν πολλά χρόνια ζωής και να διασωθεί το όνομά τους μέσω των απογόνων τους. Για τους αμαρτωλούς το να αποκοπούν από τη γη σημαίνει ότι μαζί με τον οίκο τους θα πεθάνουν χωρίς να αφήσουν τα ίχνη τους ούτε στη γη ούτε στην ιστορία της. Αυτός ο θάνταος μπορεί να κατανοηθεί ως μία πράξη εξαγνισμού ή απομάκρυνσης του μιάσματος. Από την οπτική της εμπειρίας, η ζωή προσφέρεται στους δικαίους ως μία δωρεά μακροζωΐας, σοφίας, ευημερίας, αξιοπρέπειας και ασφάλειας. Αντίθετα ο θάνατος είναι η αντίθετη εμπειρία.

Jacob L. Wright, "Commensal Politics in Ancient Western Asia. The Background to Nehemiah's Feasting (Part I)", 212-233

Η κοινωνία της τράπεζας και το κοινό δείπνο έτσι, όπως περιγράφονται στο Νεεμ 5, 17-18, απαντά σε όλον τον αρχαίο κόσμο. Εκεί διαδραματίζει ένα κεντρικό ρόλο, διαμορφώνει κοινωνικούς δεσμούς και ενισχύει τις πολιτικές συμμαχίες. Προκαλεί επομένως έκπληξη το γεγονός ότι οι ειδικοί σπάνια χρησιμοποίησαν αυτό το υλικό για να ερμηνεύσουν τα απομνημονεύματα του Νεεμία. Στην παρούσα μελέτη ο συγγραφέας ασχολείται με αυτό το ζήτημα και συζητά ένα ευρύ φάσμα κειμένων και παραστάσεων από τη Βίβλο και την Αρχαία Εγγύς Ανατολή που συνδέονται με τα κοινά δείπνα. Καταδεικνύει ότι το κοινό δείπνο λειτουργεί μέσα στο πλαίσιο των πολιτικών σχεδιασμών των ηγεμόνων της αρχαίας Δυτικής Ασίας ως ένα από τα πλέον προσφιλή σε αυτούς μέσα ενίσχυσης της εσωτερικής κοινωνικής συνοχής και της δημιουργίας εξωτερικών συμμαχιών, είτε ως ένας τρόπος αποφυγής των συγκρούσεων είτε ως ένα προανάκρουσμα πολεμικών επιχειρήσεων εναντίον ενός τρίτου. Στη βάση διαφορετικών κειμένων και παραστάσεων, ο συγγραφέας επίσης καταδεικνέυι το πώς το δείπνο ως μία τελετουργία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κατασκευή της νίκης. Το παρόν άρθρο αποτελεί το πρώτο μέρος της μελέτης και σε αυτό δίνονται κάποιες θεωρητκές αρχές, αναλύονται μια σειρά βιβλικών κειμένων και εικονογραφικών παραστάσεων με σκηνές από δείπνα νίκης.

Anssi Voitila, "Is Ben Sira Opposing Apocalyptic Teaching in Sir 3,21–24?", 234-248

Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι τόσο το βιβλίο της Σοφίας Σειράχ όσο και τα μέρη του 1 Ενώχ, που υπάρχουν την ίδια εποχή, δηλ. το Αστρονομικό Βιβλίο (1 Ενώχ 72-82) και το Βιβλίων των Φυλάκων (1 Ενώχ 1-36), θα πρέπει να ενταχθούν μέσα σε μία σοφιολογική συνάφεια, όπου δραστηριοποιούνται πολλές διαφορετικές σοφιολογικές σχολές, η μία δίπλα στην άλλη, οι οποίες γνωρίζουν η μία την άλλη και όπου οι μαθητές τους έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν διαφορετικούς δασκάλους και να κρίνουν τη διδασκαλία τους. Μέσα σε αυτό το σκηνικό θα ήταν αναμενόνο ο Ben Sira να επιδιώκει να πείσει τους μαθητές να αποδεχθούν τη δική του διδασκαλία και να απορρίψουν εκείνη των άλλων σχολών. Η επιχειρηματολογία που αναπτύσσεται από τον Ben Sira ωστόσο οδηγεί στο συμπέρασμα ότι εκείνος επιθυμεί να πείσει μόνο τους δικούς του μαθητές.

Itamar Kislev, "Numbers 36,1–12: Innovation and Interpretation", 249-259

Η ιερατική αφήγηση στο Αρ 36, 1-12 παρουσιάζει ένα γεγονός το οποίο συμπληρώνει το περιστατικό με τις κόρες του Zelophehad στο Αρ 27, 1-11. Παρά τις πολλές και μεγάλες ομοιότητες, οι δύο διηγήσεις δεν συντάχθηκαν από τον ίδιο συγγραφέα και οι ενδείξεις που διαθέτουμε οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το Αρ 36 είναι μεταγενέστερο. Ενώ σύμφωνα με το Αρ 27, 1-11, το θέμα είναι η προσωπική και οικογενειακή κληρονομιά, η έμφαση στο Αρ 36 έγκειται στην κληρονομιά της φυλής. Ο συγγραφέας του Αρ 36 είχε συνείδηση της καινοτομίας που εισάγει με το να ορίσει τις κληρονομιές των φυλών και καθώς δε μπορούσε να την τεκμηριώσει επάνω στις πηγές του, αναγκάζεται να υιοθετήσει ένα είδος σύνθετης εξήγησης. Με αυτόν τον τρόπο παρουσιάζει μία νέα ιδέα ως μέρος της αρχαίας παράδοσης για τη διαφύλαξη της προσωπικής και οικογενειακής κληρονομιάς.

Young Hye Kim, "The Finalization of Num 25,1–5", 260-264

Η παρούσα μορφή του Αρ 25, 1-5 είναι το προϊόν της ιερατικής αναθεώρησης. Η φρασεολογία και η δομή του καταδεικνύουν μία σύνθετη αλλά στη βάση συγκεκριμένων μοτίβων διαδικασία αναθεώρησης. Η επεξεργασία της περικοπής ολοκληρώθηκε κατά τη μεταιχμαλωσιακή εποχή, στην ίδια περίπου εποχή που τα Αρ 22-33 απέκτησαν τη σημερινή τους μορφή.

Ola Wikander, "Job 3,8 – Cosmological Snake-Charming and Leviathanic Panic in an Ancient Near Eastern Setting", 265-271

Ο συγγραφέας εξετάζει τη μυστηριώδη έκφραση "εκείνοι που καταριώνται τον Yamm" και "εγείρουν τον Λεβιάθαν" στο Ιώβ 3, 8 και προσπαθεί να συνδέσει αυτές τις εκφράσεις με την ιστορία της θρησκείας στην αρχαία Ανατολή. Από αυτήν τη σύγκριση προκύπτει ένα σχήμα, όπου αυτοί που χρησιμοποιούν τις αραμαϊκές μαγικές επικλήσεις δεν είναι "εκείνοι που καταριούνται τον Yamm" αλλά κι αυτοί αναφέρονται σε μία μεγαλύτερο και περισσότερο σύνθετη παράδοση που αφορά σε ξόρκια τόσο δυνατά ώστε να δέσουν τις χαοτικές δυνάμεις της θάλασσας.

Felix Albrecht, "Codex Ephraemi Syri rescriptus. Neue Lesarten zum Septuagintatext des Koheletbuches", 272-279

Ο Codex Ephraemi Syri rescriptus είναι ένας σημαντικός αλλά εξαιτίας της φθαρμένης μορφής του μάλλον παραγνωρισμένος μάρτυρας του κειμένου των Ο΄. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου ασχολείται με την καταστροφή του χειρογράφου και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι γι' αυτή ευθύνεται η λεγόμενη Giobert Tincture. Ωστόσο η σύγχρονη φωτογραφία φθορισμού επιτρέπει νέες αναγνώσεις του χειρογράφου παρά τη μεγάλη του καταστροφή. Όσον αφορά στον Εκκλησιαστή προκύπτουν 14 νέες και βελτιωμένες αναγνώσεις σε σχέση προς την έκδοση του Tischendorf sta 1845.

Ένα νέο βιβλίο για την προς Εβραίους και το κατά Ιωάννην / A new book on Hebrews and John

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένας τόμος με μικρότερες μελέτες του καθηγητή της Κ.Δ. Harold W. Attridge σχετικά με το κατά Ιωάννην και την προς Εβραίους επιστολή:

Harold W. Attridge, Essays on John and Hebrews, (WUNT I), Mohr Siebeck, Tübingen 2010
ISBN: 978-3-16-150319-1
440 σελίδες
€ 125.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Ο Harold W. Attridge εξετάζει τις λογοτεχνικές και πολιτιστικές παραδόσεις, οι οποίες είναι παρούσες στο κατά Ιωάννην και στην προς Εβραίους καθώς και τη ρητορική των δύο κειμένων, η οποία σκοπό έχει να προσδώσει βάθος στην πίστη του Χριστού δίνοντας νέο περιεχόμενο στο θάνατο και στη δόξα του. Οι μελέτες του Attridge στο κατά Ιωάννην επικεντρώνονται σε λογοτεχνικά ζητήματα του τελικού κειμένου του ευαγγελίου, στην εγγύτητά του προς άλλα λογοτεχνικά είδη, τη ρητορική του, την ιδέα της χαράς. Ο συγγραφέας τοποθετεί τη λογοτεχνική ανάλυση και των δύο έργων μέσα στη θρησκευτική και πολιτισμική συνάφεια του 1ου αι. στον ιουδαϊκό και ελληνορωμαϊκό κόσμο. Κάποιες μελέτες, οι οποίες ασχολούνται και με το θέμα του γνωστικισμού, διευρύνουν τον θρησκειοϊστορικό ορίζοντα μέχρι τη ζωή της πρώτης Εκκλησίας και συμβάλλουν στην κατανόηση της πρόσληψης αυτών των δύο πρώιμων χριστιανικών αριστουργημάτων.

Συνέδριο για τα ρωμαϊκά και ιουδαϊκά νομίσματα / Conference on Roman and Jewish coins

Στο διάστημα 13-14 Σεπτεμβρίου θα λάβει χώρα στο Λονδίνο (Spink and Son Ltd.) ένα διεθνές συνέδριο με τον τίτλο "Judaea and Rome in Coins, 65 BCE to 135 AD". Πρόκειται για τη συνέχεια δύο συνεδρίων: "The World of the Herods and Nabataeans" (2001) και "Herod and Augustus (2005), τα οποία και πάλι είχαν πραγματοποιηθεί στο Λονδίνο. Υπεύθυνοι διοργανωτές θα είναι οι David Jacobson, Nikos Kokkinos και Philip Skingley σε συνεργασία με το Institute of Jewish Studies at University College London (UCL).
Αξιοποιώντας τα νομισματικά ευρήματα των τελευταίων δεκαετιών οι εισηγητές θα αποπειραθούν να φωτίσουν πτυχές της πολιτικής, κοινωνικής και θρησκευτικής ζωής της Ιουδαίας στο διάστημα από την κατάκτησή της από τον Πομπήιο μέχρι και την επανάσταση του Bar Kochba.
Μεταξύ των ομιλητών θα είναι οι: Michel Amandry, Rachel Barkay, Julian Bowsher, Andrew Burnett, Kevin Butcher, Ted Buttrey, David Hendin, Larry Kreitzer, Kenneth Lonnqvist, Sam Moorehead, Danny Syon και Boaz Zissu.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το συνέδριο, πατήστε εδώ.

H αρχαία Κόρινθος / Ancient Corinth

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Brill ένας τόμος με τα πρακτικά συνεδρίου διεπιστημονικού συνεδρίου που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο του Texas στο Austin και το οποίο είχε ως θέμα του τη θρησκεία και κοινωνία της αρχαίας Κορίνθου:

Steven Friesen, Dan Schowalter και James Walters (εκδ.), Corinth in Context
Comparative Studies on Religion and Society, Brill 2010
ISBN: 978 90 04 18211 0
€ 49.00
545 σελίδες

Περιεχόμενα τόμου

• Steven J. Friesen, "Introduction: Context, Comparison"

IMPERIALS: GREEK & ROMAN

• Benjamin Millis, "The Social and Ethnic Origins of the Colonists in Early Roman Corinth"
• Bronwen Wickkiser, "Asklepios in Greek and Roman Corinth"
• Margaret Laird, "The Emperor in a Roman Town: the Base of the Augustales in the Forum at Corinth"

• Christine Thomas, "Greek Heritage in Roman Corinth and Ephesos: Hybrid Identities and Strategies of Display in the Material Record of Traditional Mediterranean Religions"
  

SOCIAL STRATA

• Mary E. Hoskins Walbank, "Image and Cult: The Coinage of Roman Corinth"

• Jorunn Økland, "Ceres, Κόρη, and Cultural Complexity: Divine Personality Definitions and Human Worshippers in Roman Corinth"

• Steven J. Friesen, "The Wrong Erastus: Ideology, Archaeology, and Exegesis"

• Michael Walbank, "Where Have all the Names Gone? The Christian Community in Corinth in the Late Roman and Early Byzantine Eras"
  

• Appendix: The Corinthian Census

LOCAL RELIGION

• Daniel Neal Schowalter, "Seeking Shelter in Roman Corinth: Archaeology and the Placement of Paul’s Communities"
  

• James Walters, "Paul and the Politics of Meals in Roman Corinth"
  

• Guy Sanders, "The Sacred Spring: Landscape and Traditions"
  

• Joseph Rife, "Religion and Society at Roman Kenchreai"
  

• Timothy E. Gregory, "Religion and Society in the Roman Eastern Corinthia"
  

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο HTS / An article of biblical interest in the current HTS

Στο τρέχον τεύχος του HTS Teologiese Studies 66:1 (2010) αναρτήθηκε ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Gert J. Malan, "Can the chasms be bridged? Different approaches to Bible reading"
Οι θεολόγοι έρχονται αντιμέτωποι με το γεγονός ότι τόσο οι ίδιοι όσο και οι πιστοί σε όλον τον κόσμο διαβάζουν και ερμηνεύουν την Βίβλο με διαφορετικούς τρόπους. Η κατανόηση της αιτίας είναι μέρος της λύσης του προβλήματος. Η ουσία του προβλήματος είναι ότι η αναζήτηση του νοήματος είναι ένα ταξίδι χωρίς τέλος όπου κανείς πρέπει να περάσει πολλά φαράγγια. Κατά συνέπεια ανοίγεται ένα γλωσσολογικό, ιστορικό, πολιτισμικό και κοινωνικό χάσμα μεταξύ των σύγχρονων αναγνωστών της Βίβλου και του πολιτισμικού καθώς και ιστορικού πλαισίου μέσα στο οποίο γεννήθηκαν αυτά τα κείμενα. Σε αυτό το άρθρο γίνεται μία συζήτηση σχετικά με τους τρόπους που διάφοροι συγγραφείς προσεγγίζουν τη Βίβλο από διαφορετικές θεολογικές οπτικές και εφαρμόζοντας διαφορετικές μεθόδους. Σε αυτό γίνεται επίσης μία εκτίμηση του τρόπου που αυτοί κατανοούν το πρόβλημα και πώς βλέπουν τη λύση του. Γίνεται μία αξιολόγηση της ιστορικοφιλολογικής και κοινωνιολογικής προσέγγισης των βιβλικών κειμένων, όπως αυτές αξιοποιούνται στη Μεταρρυθμισμένη Εκκλησία της Αφρικής. Προτείνονται λύσεις και εφαρμόζονται στην περίπτωση και στη συνέχεια συγκρίνονται με τις λύσεις άλλων συγγραφέων. Από αυτό μπορεί να προκύψει ένα θετικό συμπέρασμα: μπορεί να γεφυρωθεί το χάσμα, αλλά μόνο, όταν εφαρμόζονται συγκεκριμένα κριτήρια και όταν όλες οι ενδιαφερόμενες πλευρές είναι πρόθυμες να δουλέψουν με υπομονή, εμπιστοσύνη και επιμέλεια.

Το νέο τεύχος του Lectio Difficilior / The current issue of Lectio Difficilior

Στο νέο τεύχος του Lectio Difficilior 1/2010 δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Tal Ilan, "Huldah, the Deuteronomic Prophetess of the Book of Kings"

Aνάμεσα στις τέσσερις γυναίκες προφήτιδες, οι οποίοι αναφέρονται ονομαστικά στην εβραϊκή Βίβλο, η Hulda είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: α) είναι η μόνη που πραγματικά προφητεύει, β) η προφητεία της δεν εκπληρώνεται βέβαια, ποτέ όμως δεν χαρακτηρίζεται ως ψευδοπροφήτις, γ) η προφητεία της για το βασιλιά Ιωσία συνδέεται άμεσα με την ανακάλυψη της Τορά, δ) το ρητορικό της ύφος ομοιάζει με καταπληκτικό τρόπο το ύφος του προφήτη Ιερεμία, ε) αξιοπρόσεκτο είναι πίσης ότι ο Ιερεμίας δεν εμφανίζεται πουθενά στο βιβλίο των Βασιλειών. Με βάση τα παραπάνω σημεία υποστηρίζεται στο παρόν κείμενο ότι για το συγγραφέα του βιβλίου των Βασιλειών η Hulda είναι η σημαντικότερη κήρυκας του δευτερονομικού μηνύματος, σύμφωνα με το πνεύμα του οποίου συντάχθηκε όλο το βιβλίο των Βασιλειών. Αποδείξεις γι' αυτό απαντούν σε δύο τανναϊτικά κείμενα, όπου αναφέρονται ο τάφος της Hulda και οι πύλες του Ναού, που έφεραν το όνομά της, ως σημαντικά σημεία της πόλης της Ιερουσαλήμ στην εποχή του Δεύτερου Ναού.

Marianne Bjelland Kartzow, "Resurrection as Gossip: Representations of Women in Resurrection Stories of the Gospels"

Αφορμή για το παρόν άρθρο είναι οι αντιδράσεις στο βιβλίο της συγγραφέας, που πρόσφατα κυκλοφόρησε και το οποίο κάνει λόγο για το κουτσομπολιό και το κοινωνικό φύλο στις ποιμαντικές επιστολές. Εδώ χρησιμοποιείται η έννοια "ιστορίες κουτσομπολιού" ως εργαλείο για την ανάλυση του τρόπου που παρουσιάζονται οι γυναίκες στις ευαγγελικές ιστορίες της ανάστασης. Με τη βοήθεια της φεμινιστικής μεθόδου της αποδόμησης των φυλικών στερεοτύπων η συγγραφέας αποκαλύπτει τη δυναμική των ιστοριών κουτσομπολιού, ώστε οι ιστορίες για τις γυναίκες και τη σωτηρία να αναγνωσθούν με ένα νέο τρόπο: όχι μόνο στο κατά Λουκάν εμφανίζονται οι γυναίκες ως εκείνες που διαδίδουν τέτοιες ιστορίες για να εξηγήσει γιατί τελικά οι μαθητές δεν τις πίστεψαν (Λκ 24, 11). Στο πρώτο μέρος του άρθρου η συγγραφέας παρουσιάζει αυτές τις ιστορίες κουτσομπολιού ως σημαντικές για τη θρησκευτική αφήγηση, στη συνέχει εξετάζει τον τρόπο που παρουσιάζονται οι γυναίκες στα πρώιμα χριστιανικά κείμενα, που πραγματεύονται το θέμα της σωτηρίας και στο τέλος διατυπώνει κάποιες σκέψεις για τη σχέση μεταξύ ιστοριών κουτσομπολιού και του ευαγγελίου καθώς και για την ετυμολογία των δύο όρων και το σημασιολογικό τους εύρος.

Sara Kipfer, "Wie konnte das nur geschehen? Eine Untersuchung der Interaktion der Figuren in 2Samuel 13,1-22"

Το 2 Σαμ 13, 1-22 (=Σαμ) είναι πιθανόν το καλύτερα μελετημένο κείμενο της εβραϊκής Βίβλου. Ταυτόχρονα είναι ένα κείμενα το οποίο προκαλεί τους ερευνητές να κάνουν ένα προσωπικό σχολιασμό. Με τη βοήθεια της συστημικής προσέγγισης, όπως αυτή εφαρμόζεται στην ψυχολογία, στο άρθρο παρουσιάζεται το πώς κατηγορίες όπως "θύμα" και "θύτης" ή "θετικοί" και "αρνητικοί" χαρακτήρες δεν επαρκούν για να απαντήσουν στο ερώτημα "Πώς μπορεί να συνέβη αυτό;". Το 2 Σαμ 13, 1-22 δεν περιγράφει καθαρά πατριαρχικές δομές βίας ούτε επικεντρώνεται αποκλειστικά στο προσωπικό έγκλημα ενός ατόμου. Μάλλον το σεξουαλικό έγκλημα θεωρείται μέσα στη συνάφεια ενός δικτύου, των σχέσεων αλληλεξάρτησης και των κοινωνικών διαστάσεων του ατομικού πόνου. Σε αυτήν τη συνάφεια το παρόνα άρθρο ασχολείται με τη δομή των σχέσεων και την αλληλεπίδραση των χαρακτήρων και προσπαθεί να καταδείξει πώς η πράξη του βιασμόυ στο 2 Σαμ 13, 1-22 δεν είναι η πράξη ενός ατόμου, αλλά θα πρέπει να ενταχθεί στη συνάφεια των οικογενειακών σχέσεων και της συνενοχής, της παρατήρησης και της αδιαφορίας, της δημοσιοποίησης και της απόκρυψης.

Susanne Scholz, "The Bible as “Men’s” Word? Feminism and the Translation of the Hebrew Bible/Old Testament"

Στο άρθρο περιγράφονται οι συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα κατά τις τελευταίες δεκαετίες σχετικά με τις μεταφράσεις της Βίβλου, οι οποίες ήδη στον αγγλόφωνο χώρο χαρακτηρίζονται ως "φυλικά ουδέτερες" μεταφράσεις. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι στη βάση αυτών των συζητήσεων βρίσκονται ερμηνευτικές και κοινωνικοπολιτικές διαφορές. Επιπλέον άμεσα συνδεδεμένες με το θέμα είναι λεξικολογικές-γλωσσολογικές και κοινωνικοπολιτισμικές μεταφραστικές αρχές, κάτι το οποίο τελικά οδηγεί στο να αμφισβητηθούν οι εδραιωμένες σχέσεις δυνάμης στη βιβλική επιστήμη καθώς επίσης και στους χριστιανικούς και ιουδαϊκούς θεσμούς. Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί η ένταση της συζήτησης, καθώς διακυβεύονται περισσότερα από το ίδιο το κείμενο. Στο άρθρο εξετάζονται οι αντιπαραθέσεις σε τρία στάδια. Στην αρχή η συνοπτική περιγραφή των πρόσφατων επιστημονικών εξελίξεων στον τομέα της μετάφρασης καταδεικνύει ότι έχουν εγκαταλειφθεί οι λεξικολογικές - γλωσσολογικές μεταφραστικές στρατηγικές. Στη συνέχεια πειγράφονται οι διάφορες περιεκτικές μεταφράσεις της Βίβλου δίνοντας έμφαση σε αυτές στον αγγλόφωνο και γερμανόφωνο χώρο. Τέλος δίνεται ένα παράδειγμα της αντιπαράθεσης παραπέμποντας στο Ωσ 11, 9γ.

Στο νέο τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του Harvard Theological Review 103:3 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Klaus Baltzer, "The Book of Isaiah", 261-270
• Alicia J. Batten, "Reading the Bible in Occupied France: André Trocmé and Le Champon", 309-328

Στο νέο τεύχος της ThLZ / In the current issue of ThLZ

Στο τρέχον τεύχος της Theologische Literaturzeitung 135:6 (2010) δημοσιεύεται το εξής κύριο άρθρο:

Martin Rösel, "Die graphe gewinnt Kontur : die Stellung der Septuaginta in der Theologiegeschichte des Alten Testaments", 639-652

Ένα αρχαίο κοπτικό χειρόγραφο ευαγγελίων / An ancient coptic gospel manuscript

Στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism διαβάζουμε για το σημερινό δημοσίευμα στην Daily Telegraph σχετικά με το κοπτικό χειρόγραφο γνωστό ως ευαγγέλια Garima. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας οι νέες μετρήσεις οδηγούν στη χρονολόγησή του κάπου μεταξύ 330 και 650 μ.Χ. καθιστώντας το έτσι ένα από τα αρχαιότερα εικονογραφημένα χειρόγραφα.
Στη σχετική ανάρτηση του παραπάνω ιστολογίου ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να βρει αναφορές και σε άλλα ηλεκτρονικά δημοσιεύματα σχετικά με αυτό το χειρόγραφο.

Στο νέο τεύχος του JECS / In the current issue of JECS

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Early Christian Studies 18: 2 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο σχετικό με το απόκρυφο Ευαγγέλιο του Θωμά:

Steven R. Johnson, "Hippolytus's Refutatio and the Gospel of Thomas", 305-326

To Διεθνές Παπυρολογικό Συνέδριο -Γενεύη 2010 / The International Papyrological Conference - Geneva 2010

Στο ιστολόγιο What's New in Papyrology διαβάζουμε το προκαταρκτικό πρόγραμμα του διεθνούς παπυρολογικού συνεδρίου που θα λάβει χώρα στη Γενεύη στο διάστημα 16 - 21 Αυγούστου 2010. Και μία γρήγορη ανάγνωση αποκαλύπτει τον πλούτο των θεματικών που θα καλύπτει. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουμε τη συνεδρία που είναι σχετική με τον αρχαίο Χριστιανισμό στην Αίγυπτο (Τρίτη, 17 Αυγούστου, πρωί):

• Anne-Marie Luijendijk, "A funerary shroud with Gospel of Thomas logion 5 in context"
  
• Joel A. Weaver, "A re-examination of I Corinthians 14 : 23-24 in light of Roman census declarations"
  
• Stanley E. Porter, "Recent efforts to reconstruct early christianity on the basis of its papyrological evidence"

Κι επίσης την εισήγηση του Joachim Hengstl την Πέμπτη 19 Αυγούστου (απόγευμα):

• Joachim Hengstl, "Zum Sprachgebrauch des Neuen Testaments aus rechtspapyrologischer Sicht"

Για να διαβάσετε ολόκληρο το πρόγραμμα, πατήστε εδώ.

H πόλη κατοικίας του Σισαρα / The residence town of Sisera

Στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Haifa διαβάζουμε για τη διελεύκανση ενός παλιού αρχαιολογικού μυστηρίου. Πρόκειται για μία χάλκινη στρογγυλή πλάκα με παράσταση μίας γυναικείας κεφαλής, η οποία χρονολογείται στο 13ο /12ο αι. π.Χ. και βρέθηκε στην αρχαιολογική τοποθεσία El-ahwat στο κεντρικό Ισραήλ. Μετά από συγκρίσεις με αιγυπτιακές παραστάσεις ο Oren Cohen του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Zinman Institute στο Πανεπιστήμιο της Haifa κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για περόνη τροχού πολεμικού άρματος. Στην τοποθεσία βρέθηκε αρχαία πόλη της οποίας η οχύρωση δεν παραπέμπει σε ανάλογες πόλεις της Xαναάν.

Όσον αφορά στην περόνη, παρόμοιες με ανάλογες παραστάσεις κυρίως εχθρών της Αιγύπτου είναι γνωστές από αιγυπτιακές παραστάσεις βασιλικών αρμάτων. Ο ερευνητής επίσης διατυπώνει την υπόθεση ότι η πόλη που βρέθηκε στο El-ahwat πρέπει να ήταν ο τόπος κατοικίας του Σισερα (Κρ 3-4). Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Η παράχρηση της αρχαιολογίας για απολογητικούς σκοπούς / The misuse of archaeology for apologetic reasons

Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation ένα νέο άρθρο Robert R. Cargill σχετικά με τον τρόπο που διάφορες χριστιανικές ομάδες χρησιμοποιούν με αντιεπιστημονικό τρόπο τα αρχαιολογικά ευρήματα για λόγους απολογητικής και διάδοσης του μηνύματός τους.
Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο ITQ / An article of biblical interest in the current issue of ITQ

Στο τρέχον τεύχος του Ιrish Theological Quarterly 75:3 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Ruth Sheridan, "John’s Gospel and Modern Genre Theory: The Farewell Discourse (John 13—17) as a Test Case", 287-299

Πρόσφατα αναπτύχθηκε ένας επιμέρους τομέας έρευνας του κατά Ιωάννην, ο οποίος εξετάζει το "παιχνίδι" των διαφόρων αρχαίων φιλολογικών ειδών μέσα στο τέταρτο ευαγγέλιο. Παλαιότερα οι εκπρόσωποι της μορφοϊστορικής κριτικής ακολουθούσαν μία αυστηρή ταξινόμηση των φιλολογικών ειδών που απαντούν στο συγκεκριμένο κείμενο, έτσι ώστε κάθε φορά που ο Ιωάννης παρέκλινε από μία γνωστή φιλολογική μορφή να θεωρούν ότι έπρεπε να αναζητηθεί ένα άλλο πιο κατάλληλο είδος. Οι πρόσφατες μελέτες που εξετάζουν το "παιχνίδι" του Ιωάννη με τα διάφορα φιλολογικά είδη, εξαγγέλλουν ένα είδος μετατόπισης του τρόπου κατανόησης του φιλολογικού είδους μέσα στο κατά Ιωάννην. Η συγγραφέας επιθυμεί να συμβάλει σε αυτήν τη συζήτηση αποτιμώντας τις θεωρητικές πιθανότητες αυτού του "παιχνιδιού" εκ μέρους του ευαγγελιστή -και της τελικής εκ μέρους του ανατροπής- των υπαρχόντων φιλολογικών ειδών, εστιάζοντας την προσοχή της στο ρόλο του Παρακλήτου (Ιω 14,16—18. 25—26. 15,26. 16,7—11. 13—15). Γι' αυτόν το λόγο η συγγραφέας αξιποιεί τη σύγχρονη θεωρία για το φιλολογικό είδος γενικά και ειδικότερα εκείνη του Bakhtin με σκοπό την κατανόηση του πώς και του γιατί το ευαγγέλιο επιτρέπει στον αναγνώστη του να το διαβάσει σε διαφορετικά επίπεδα.

Ένα νέο βιβλίο για την ιστορία του Στεφάνου / A new book on the story of Stephanus

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο σχετικά με την ιστορία του Στεφάνου στο Πρξ 6, 1 - 8, 3 και τη διαμόρφωση της χριστιανικής ταυτότητας:

Heike Braun, Geschichte des Gottesvolkes und christliche Identität. Eine kanonisch-intertextuelle Auslegung der Stephanusepisode Apg 6,1-8,3, (WUNT II 279), Mohr Siebeck, Tübingen 2010
ISBN 978-3-16-150227-9
515 σελίδες
€ 94.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Για τη διαμόρφωση της χριστιανικής ταυτότητας βάση αποτελεί η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη. Αυτό καθίσταται σαφές από την πρόσληψη των επιμέρους κειμένων, όπως για παράδειγμα συμβαίνει και στην περικοπή του Στεφάνου στο Πρξ 6, 1 - 8, 3. Από αυτήν προκύπτει από τη μία η τιμή του Στεφάνου ως του πρώτου χριστιανού μάρτυρα, από την άλλη λειτουργεί ως παράδειγμα της υπεροχής του Χριστιανισμού έναντι του Ιουδαϊσμού. Πώς όμως αναπτύσσονται αυτά τα σημεία στο κείμενο της ιστορίας του Στεφάνου;

Για να δοθεί μια απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξετάζεται εδώ ο τρόπος που η περικοπή του Στεφάνου συμβάλλει στη δημιουργία ταυτότητας και μάλιστα μέσα στο πλαίσιο της βιβλικής συνάφειας. Κατά συνέπεια τίθεται το ερώτημα: "Πώς λειτουργεί το κείμενο Πρξ 6, 1 - 8, 3 ως αφήγηση μέσα στη χριστιανική Αγία Γραφή που απαρτίζεται από Καινή και Παλαιά Διαθήκη; Το ερώτημα αυτό στη συνέχεια συνδέεται με την παρουσία και τη λειτουργία της μορφής του Στεφάνου καθώς και με τον τρόπο που παρουσιάζεται η ιστορία του Ισραήλ μέσα στη συγκεκριμένη περικοπή.

Μέσα από τη διαδικασία ανάλυσης των παραπάνω ζητημάτων διατυπώνονται σκέψεις για τη σχέση μεταξύ της ιστορίας του Ισραήλ, όπως αυτή παρουσιάζεται στα βιβλικά κείμενα και της χριστιανικής ταυτότητας.

Το νέο τεύχος του JSIJ / The current issue of JSIJ

Από το ιστολόγιο PalαeoJudaica πληροφορούμαστε την κυκλοφορία του νέου τεύχος του Jewish Studies, an Internet Journal , τα άρθρα του οποίου μπορεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης να βρει σε μορφή doc ή pdf πατώντας εδώ. Ειδικότερα τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν μέχρι τώρα και τα οποία είναι είτε στα εβραϊκά είτε στα αγγλικά είναι:

• Michael Avioz, "On the Origins of the Term Nevi'im Rishonim" (εβραϊκά)
  
• Itzhak Hamitovsky, "Rabbi Meir and the Samaritans: The Differences Between the Accounts in the Yerushalmi and the Bavli"(εβραϊκά)
  
• Menachem Katz, "Collections of Halakha or Analytic Clarifications in the Babylonian Talmud?"(εβραϊκά)
  
• Moshe Lavee, "Welfare and Education vs. Leadership and Redemption: The Stories about Rabbi and Rabbi Hiyya as an Example of the Image of the Tannaitic Past in the Babylonian Talmud" (εβραϊκά)
  
• Yossi Erel, "Ramban’s Approach Toward the Plain Meaning of the Biblical Text vs. his Commitment to Halakha" (εβραϊκά)
  
• Chanan Gafni, "Hyperbolic Language in the Mishnah"(εβραϊκά)
  
• Aron Pinker, "On the Meaning of šgl" (αγγλικά)
  
• Ephraim Stulberg, "The Last Oral Torah? The Division of the Torah into ‘Aliyot" (αγγλικά)

Ένα νέο επιστημονικό περιοδικό / A new academic Journal

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε την κυκλοφορία ενός νέου επιστημονικού περιοδικού, το οποίο έχει ως ιδιαίτερό του χαρακτηριστικό ότι φιλοξενεί επιστημονικά άρθρα κυρίως φοιτητών (μεταπτυχιακών και νεότερων). Σύμφωνα με την ανακοίνωση των εκδοτών του ωστόσο το περιοδικό είναι ανοικτό σε κείμενα και ειδικών καινοδιαθηκολόγων. Το περιοδικό θα εκδίδεται σε δύο μορφές: ηλεκτρονική και χάρτινη. Ήδη έχουν αναρτηθεί τα πρώτα άρθρα του πρώτου τεύχους, τα οποία φαίνονται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα (επιλέγοντας τον τίτλο θα βρεθείτε στο σχετικό κείμενο):

Peter Málik, "The Didache as a Textual Witness: The Status Quaestionis"
Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να ανοίξει τη μεθοδολογική συζήτηση όσον αφορά τη χρήση της Διδαχής ως κειμενικού μάρτυρα στις εκδόσεις της Κ.Δ. Ο συγγραφέας δε θεωρεί ότι το κείμενό της αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή. Το μόνο σωζόμενο αντίγραφο της Διδαχής είναι από τον 11ο αι. Από μερικές επιπρόσθετες πηγές, εκδοχές και αποσπάσματα της Διδαχής καθίσταται σαφές ότι υπάρχει ένα σημαντικός βαθμός κειμενικής απόκλισης μέσα στην ίδια την παράδοση της Διδαχής. Γενικά βέβαια η Διδαχή θεωρείται ότι είναι κείμενο του 2ου αι. Ο συγγραφέας ωστόσο του άρθρου επισημαίνει τα στοιχεία εκείνα, τα οποία θα πρέπει να καταστήσουν προσεκτικούς τους ερευνητές, όταν χρησιμοποιούν το κείμενο της Διδαχής ως μάρτυρα του κειμένου της Κ.Δ.

Tyler J. Smith, "Composition and Redaction in Luke 23: 32-34"
Στο άρθρο εξετάζεται η αφήγηση του χλευασμού του Ιησού και δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο αφηγηματικό τμήμα στο Λκ 23, 39-43, όπου ο Ιησούς συζητά με τους δύο ληστές που είναι σταυρωμένοι μαζί του. Το κύριο τμήμα του άρθρου είναι αφιερωμένο στα ζητήματα της αναθεώρησης των πηγών του κατά Λουκάν και τη σύνθεση νέου υλικού. Υποστηρίζεται ότι το υλικό του Λουκά μπορεί καλύτερα να εξηγηθεί ως μία ανάπτυξη της διήγησης του Μάρκου για τον χλευασμό της σταύρωσης με την προσθήκη του διαλόγου μεταξύ των τριών σταυρωμένων ανδρών. Ο συγγραφέας αποπειράται να απαντήσε σε διάφορα ερωτήματα: γιατί ο Λουκάς συνέθεσε αυτό το κείμενο; Ποιες ιστορίες ή παραδόσεις βρίσκονται πίσω από αυτό; Πώς εξυπηρετεί τους θεολογικούς του σκοπούς; Αυτά τα ερωτήματα διατυπώθηκαν και παλαιότερα από ερευνητές που ενδιαφέρονταν να ορίσουν το σωτηριολογικό πρόγραμμα του Λουκά. Οι απαντήσεις που δίνονται σε αυτή τη μελέτη καταδεικνύουν ότι το Λκ 23, 39-43 είναι λιγότερο χρήσιμο ως κλειδί της σωτηριολογίας του Λουκά από ό,τι γενικά θεωρείται.

Jeffrey P. García, "Yeshu: Three Israeli-Jewish Scholars on the Historical Jesus"
Ενώ η "έρευνα για τον Ιστορικό Ιησού" μετακινήθηκε κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια προς ένα εντονότερο ενδιαφέρον για την ιουδαϊκή καταγωγή του Ιησού, οι Ιουδαίοι ερευνητές που ασχολήθηκαν με το ζήτημα παραμένουν στο περιθώριο. Οι Joseph Klausner, Shalom Ben-Chorin και David Flusser είναι τρεις Ιουδαίοι ερευνητές από το Ισραήλ, των οποίων το ενδιαφέρον για τον ιστορικό Ιησού, ενώ προηγείται δεκαετίες εκείνου της υπόλοιπης ακαδημαϊκής κοινότητας για τον Ιουδαίο Ιησού, δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί επαρκώς από την έρευνα. Τα έργα: Jesus of Nazareth: His Life, Times, and Teaching (Klausner), Brother Jesus: The Nazarene through Jewish Eyes (Ben-Chorin) και Jesus (Flusser) σηματοδοτούν διαφορετικές προσεγγίσεις των ζητημάτων που αφορούν στον ιστορικό Ιησού και στηθέση του μέσα στις ποικίλες μορφές του Ιουδαϊσμού της εποχής του Δεύτερου Ναού. Μία σύγκριση των μεθοδολογιών τους ρίχνει φως στο γεγονός ότι η ιουδαϊκή ακαδημαϊκή έρευνα, η οποία προηγείται στην πραγματικότητα κατά δεκαετίες της υπόλοιπης σύγχρονης έρευνας, είναι πολύτιμη πηγή για τους ερευνητές της Κ.Δ.

Χαρίσματα και ενθουσιαστικά φαινόμενα στην αρχαία Κόρινθο (1 Κορ 12-14) (2) / Spiritual gifts and ecstatic activity in Corinth (1 Cor 12-14) (2)

β) Η πρακτική εφαρμογή των θεολογικών προϋποθέσεων του απ. Παύλου - η περίπτωση της γλωσσολαλίας

Στο δεύτερο μέρος θα παρουσιάσουμε τον τρόπο που ο απόστολος Παύλος εφαρμόζει τις θεολογικές αρχές που έθεσε στα 12-13 για την επίλυση ενός συγκεκριμένου προβλήματος, εκείνου δηλ. της πρόκρισης του χαρίσματος της γλωσσολαλίας έναντι των υπολοίπων χαρισμάτων στην εκκλησιαστική κοινότητα της Κορίνθου.

Από όσα λέει ο Παύλος σχετικά με το χάρισμα, το οποίο ονομάζει "γλῶσσαι" ή "γλώσσαις λαλεῖν", προκύπτουν τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία: α) το φαινόμενο των γλωσσών φαίνεται ότι ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στην κοινότητα της Κορίνθου, όπως βεβαιώνει η συνεχής αναφορά σε αυτό μέσα στα κεφ. 13 και 14 και λάμβανε χώρα κατά τις λατρευτικές συνάξεις της κοινότητας, β) σε αυτές τις συνάξεις παρόντες ήταν επίσης μη χριστιανοί, γ) συχνά όσοι κατείχαν αυτό το χάρισμα "ἐλάλουν γλώσσαις" χωρίς όμως να υπάρχει ταυτόχρονα και κάποιος που θα μπορούσε να τους διερμηνεύσει, με αποτέλεσμα οι λόγοι τους να είναι ακατανόητοι για τους παρευρισκόμενους και δ) φαίνεται ότι στην κοινότητα της Κορίνθου υπήρχε μια μορφή ιεράρχησης και ανταγωνισμού μεταξύ των χαρισμάτων της προφητείας και των γλωσσών.

Το φαινόμενο των γλωσσών (ή της γλωσσολαλίας) αποτελεί ένα μεγάλο ερμηνευτικό πρόβλημα, το οποίο δεν έχει ακόμη βρει ικανοποιητική λύση. Ο τρόπος που ο απόστολος χρησιμοποιεί τους όρους "γλῶσσαι" και "γλώσσαις λαλεῖν" αφήνει να εννοηθεί ότι πρόκειται για φαινόμενο γνωστό στους αναγνώστες του έτσι ώστε να μην είναι αναγκαίο να δοθούν ιδιαίτερες εξηγήσεις κι ότι μάλλον οι δύο αυτοί όροι λειτουργούν ως termini technici. Από τις ελάχιστες ωστόσο πληροφορίες, που έμμεσα παρέχει ο Παύλος, προκύπτει ότι οι γλώσσες είναι: α) ακατανόητος λόγος (14, 2. 7-11), β) λόγος προσευχής που απευθύνεται στο Θεό με περιεχόμενο την ευχαριστία και γι' αυτό έχει μάλλον ιδιωτικό χαρακτήρα (14, 2. 15), ότι γ) είναι απαραίτητη η παρουσία ενός διερμηνέα (14, 27), ο οποίος μάλιστα σύμφωνα με το στ. 13 μπορεί να είναι κι ο ίδιος ο "γλώσσαις λαλῶν" αν και η διερμηνεία (ἑρμηνεία γλωσσῶν) είναι ξεχωριστό χάρισμα (12, 10).

Ορισμένοι ερμηνευτές το συνδέουν με ανάλογα εκστατικά και ενθουσιαστικά φαινόμενα του ελληνορωμαϊκού κόσμου και κυρίως με λατρείες, όπως εκείνες του Διονύσου ή της Κυβέλης (και κάποιοι και με την Πυθία), οι οποίες ήταν διαδεδομένες στον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Εκτός από τις πληροφορίες που αντλούν από κείμενα της εποχής της Κ.Δ. οι υποστηρικτές αυτής της θέσης παραπέμπουν στη λέξη "μαίνεσθαι" (στ. 23), λέξη που απαντά στις εκστατικές λατρείες, με την οποία ο απόστολος περιγράφει την εντύπωση που προφανώς προκαλούσε σε ξένους προς την εκκλησιαστική κοινότητα το φαινόμενο της γλωσσολαλίας αλλά και στο περιεχόμενο του ακατάληπτου "ἐν γλώσσαις" λόγου που ήταν η αποκάλυψη μυστηρίων. Το ερώτημα ωστόσο, που μπορεί να τεθεί, είναι κατά πόσο ο "λαλῶν γλώσσαις" έχανε τον έλεγχο των λόγων και των πράξεών του. Από όσα διαβάζουμε στο 14ο κεφ. φαίνεται ότι ο "ἐν γλώσσαις" λόγος δε στερούνταν τελικά νοήματος, αλλά μπορούσε να μεταφραστεί στη γλώσσα των παρευρισκομένων κι επομένως με αυτόν τον τρόπο να ελεγχθεί. Επιπλέον στο κείμενο υπάρχουν κάποιοι υπαινιγμοί ότι ο λαλῶν γλώσσαις είχε τον έλεγχο της κατάστασης, αφού μπορούσε σε κάποιες περιπτώσεις ο ίδιος να διερμηνεύει τα λεγόμενά του.

Κάποιιοι άλλοι πάλι ταυτίζουν το φαινόμενο με τις "γλῶσσες τῶν ἀγγέλων, για τις οποίες γίνετα λόγος στο 13,1 και οι οποίες είναι γνωστές επίσης από την ιουδαϊκή γραμματεία (βλ. Διαθ. Ιώβ 48-52, 1ος αι. π.Χ.: οι κόρες του Ιώβ ομιλούν "τῇ ἀγγελικῇ διαλέκτῳ", 48,3). Το γεγονός όμως ότι ο απόστολος φαίνεται να συνδέει τη γλωσσολαλία με την "παιδική" πνευματική ηλικία (13, 8 εξ.) αφήνει να εννοηθεί ότι θα καταργηθεί κατά την Παρουσία, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μολονότι τα δύο φαινόμενα μπορεί να παρουσιάζουν ομοιότητες, δεν πρέπει όμως να ταυτίζονται απόλυτα.

Σύμφωνα τέλος με μέρος της πατερικής παράδοσης οι "γλῶσσαι" συνδέονται με το φαινόμενο των "ἑτέρων γλωσσῶν" κατά την ημέρα της Πεντηκοστής (Πρξ 2, 4). Η θέση αυτή ήταν ευρέως αποδεκτή στη Δύση μέχρι τη Μεταρρύθμιση και υποστηρίζεται σήμερα από αρκετούς ερμηνευτές. Τα επιχειρήματα που προβάλλει αυτή η πλευρά είναι: α) η χρήση του όρου "γλῶσσα" που κατανοείται με τη σημασία της ξένης γλώσσας, β) η χρήση του όρου "διερμηνεύειν" που μπορεί να αποδοθεί ως "μεταφράζω", γ) η σύνδεση που κάνει ο απ. Παύλος στο 14, 11 μεταξύ "φωνῆς" και της κατάστασης του "βαρβάρου" και δ) η παράθεση του Ησ 28, 11, στο στ. 21, στην οποία γίνεται λόγος για "ἑτερογλώσσους". Αρκετοί όμως σύγχρονοι ερμηνευτές παρατηρούν: α) στην περίπτωση των Πρξ η έμφαση βρίσκεται στο ότι οι παρευρισκόμενοι άκουγαν στη γλώσσα τους το κήρυγμα των αποστόλων κι όχι στην ομιλία, β) ο όρος "διερμηνεύειν" δεν είναι πάντοτε απαραίτητο να σημαίνει "μεταφράζω", γ) από όσα λέει ο απόστολος σχετικά με αυτό το χάρισμα μάλλον η έμφαση έγκειται στο ακατανόητο και ασχημάτιστο της ομιλίας, το οποίο θυμίζει τη χασμωδία και το θόρυβο των ασυγχρόνιστων μουσικών οργάνων (στ. 7-8) και δ) η αναφορά στο χωρίο του Ησαΐα δεν είναι υποχρεωτικό από τη συνάφεια των λεγομένων του Παύλου να δηλώνει την ομιλία ξένων γλωσσών.

Είναι φανερό ότι το ακριβές περιεχόμενο των "ἐν γλώσσαις λόγων" παραμένει αδιευκρίνιστο, όπως ασαφής παραμένει κι ο ακριβής τρόπος εκδήλωσής του μέσα στις λατρευτικές συνάξεις. Αυτό που μπορεί να σημειωθεί με βεβαιότητα είναι ότι, όπως προκύπτει από το στ. 14, ο Παύλος διαβλέπει τον κίνδυνο να συνδεθεί το χάρισμα της γλωσσολαλίας με παρόμοια τουλάχιστον ως προς την εκφορά τους φαινόμενα του περιβάλλοντος της κοινότητας (σε αυτά φαίνεται να παραπέμπει ο όρος "μαίνεσθαι" αλλά και η αναφορά του Παύλου στο ειδωλολατρικό παρελθόν των Κορινθίων), κάτι το οποίο ο απόστολος θέλει οπωσδήποτε να αποτρέψει γι' αυτό το λόγο σπεύδει να ελέγξει την κατάσταση α) περιορίζοντας στο στ. 27 τον αριθμό όσων θα μιλούν "γλώσσῃ" κατά τις συνάξεις σε δύο ή το πολύ τρεις και β) προβάλλοντας ως μείζον της γλωσσολαλίας το χάρισμα της προφητείας. Οι λόγοι που ο απόστολος προκρίνει την προφητεία έναντι των γλωσσών παρατίθενται στο κεφ. 14 σε αντιπαραβολή προς το χάρισμα των γλωσσών: α) είναι μια αποκάλυψη που την παρέχει ο Θεός, β) είναι κατανοητός λόγος κι όχι εκστατικός και ακατανόητος, γ) μπορεί και πρέπει να ελέγχεται το περιεχόμενό της από την κοινότητα (με αυτό ίσως συνδέονται και οι διακρίσεις πνευμάτων), δ) είναι δωρεά του Θεού που πρέπει να την επιζητούν οι πιστοί, ε) σκοπό έχει την οικοδομή, την παράκληση και την παραμυθία της κοινότητας και ε) συμβάλλει στο ιεραποστολικό έργο της εκκλησίας.

Παρακολουθώντας την επιχειρηματολογία του αποστόλου καθίσταται σαφές ότι τρεις είναι οι βασικές προϋποθέσεις, τις οποίες θεωρεί ότι πρέπει να πληρούν τα χαρίσματα που εκδηλώνονται στις συνάξεις της κοινότητας: η πρώτη και μείζων προϋπόθεση είναι η αγάπη, η οποία σύμφωνα με τα όσα λέγοντα στους πρώτους στ. του 13ου κεφ. είναι αυτή που δίνει περιεχόμενο και αξία σε κάθε χάρισμα των μελών της εκκλησίας, η δεύτερη προϋπόθεση είναι το κατά πόσο όλα τα χαρίσματα των μελών συμβάλλουν στην οικοδομή του σώματος κι εξασφαλίζουν επομένως την ενότητά του και το τρίτο είναι το κατά πόσο αυτά στηρίζουν το έργο του ευαγγελισμού και της μαρτυρίας προς τους έξωθεν της εκκλησίας. Η γλωσσολαλία παρά τον εντυπωσιακό της χαρακτήρα κι ίσως μια κάποια γοητεία, που μπορεί να ασκούσε στους μη χριστιανούς επισκέπτες των χριστιανικών συνάξεων, δεν πληροί τη βασική προϋπόθεση της οικοδομής, καθώς παραμένει τελικά προσωπική υπόθεση μεταξύ του "λαλοῦντος γλώσσαις" και του Θεού.

Για τον απόστολο Παύλος ο λόγος της εκκλησίας δε μπορεί σε καμιά περίπτωση να περιορισθεί σε ένα μονόλογο, έστω εντυπωσιακό, πλην όμως καταδικασμένο σε εσωστρέφεια, αλλά οφείλει να είναι ένας λόγος οικοδομής, παραμυθίας και παρακλήσεως των μελών της και λόγος μαρτυρίας προς τους έξωθεν. Κι αυτό αποτελεί πρόκληση και κριτήριο αξιοποίησης των χαρισμάτων, που πάντοτε ενεργούνται εν αγίῳ Πνεύματι όχι μόνο για τους χριστιανούς της Κορίνθου αλλά και για τα μέλη του σώματος της Εκκλησίας του σήμερα.

Στο JHS η συζήτηση του βιβλίου του J.A. Berman, Created Equal / In JHS the conversation on J.A. Berman's Created Equal

Στην ιστοσελίδα του Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί η συζήτηση του βιβλίου του Joshua A. Berman, Created Equal: How the Bible Broke with Ancient Political Thought, Oxford 2008

Saul M. Olyan (ed.), "In Conversation with Joshua A. Berman, Created Equal: How the Bible Broke with Ancient Political Thought (Oxford University Press, 2008)"

Χαρίσματα και ενθουσιαστικά φαινόμενα στην αρχαία Κόρινθο (1 Κορ 12-14) (1) / Spiritual gifts and ecstatic activity in Corinth (1 Cor 12-14) (1)

Με αφορμή την εορτή των αποστόλων Παύλου και Πέτρου παραθέτω τα βασικά σημεία της εισήγησης που είχα την τιμή να διαβάσω στο φετινό επιστημονικό συνέδριο προς τιμήν του αποστόλου Παύλου στο πλαίσιο των Ιστ΄ Παυλείων (Βέροια).

α) Θεολογικές προϋποθέσεις των χαρισμάτων (1 Κορ 12)

Στους στ. 1-3 ο Παύλος κάνει μία γενική εισαγωγή στο θέμα του ακολουθώντας την τακτική που είχε υιοθετήσει και σε άλλα σημεία της επιστολής του. Στο δεύτερο μέρος αυτής της εισαγωγής (στ. 3) τονίζει μέσα από μία αντιθετική αξιωματική διατύπωση το ρόλο που διαδραματίζει το άγιο Πνεύμα στη ζωή των πιστών: μόνο το άγιο Πνεύμα οδηγεί στην ομολογία και αναγνώριση του Ιησού ως Κυρίου. Η ομολογία όμως δεν είναι μόνο προσωπική υπόθεση (ήδη ο τρόπος που εδώ διατυπώνεται αυτή παραπέμπει σε ομολογίες στο πλαίσιο της λατρείας και του βαπτίσματος), αλλά αφορά στο σύνολο της εκκλησιαστικής κοινότητας, αποτελεί επομένως στοιχείο της ενότητάς της. Ήδη στην εισαγωγή λοιπόν ο Παύλος θέτει μία βασική θεολογική αρχή που αποτελεί και ένα από τα κύρια θέματα της επιστολής του, αυτήν της ενότητας, την οποία παρουσιάζει ως δωρεά του αγ. Πνεύματος.

Το άγιο Πνεύμα κυριαρχεί επίσης στο δεύτερο μέρος του κεφαλαίου (στ. 4-11). Χαρίζει την ποικιλία των χαρισμάτων, διασφαλίζει όμως και την ενότητά τους, αφού αποτελεί την πηγή προέλευσή τους (για την ενοποιητική αυτή παρουσία του Πνεύματος βλ. τις φράσεις σε αυτό το μέρος "ἓν πνεῦμα", "τὸ αὐτὸ πνεῦμα"). Οι εμπρόθετοι προσδιορισμοί "διὰ τοῦ πνεύματος", "κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα" και "ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι" δηλώνουν ότι το μέσο, το μέτρο και το περιβάλλον μέσα στον οποίο εκδηλώνονται τα χαρίσματα είναι το άγιο Πνεύμα, το οποίο επίσης εγγυάται την ποικιλία τους αλλά και την ενότητά τους.

Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ωστόσο και ο τριαδικός ορίζοντας της σκέψης του αποστόλου Παύλου, όπως αυτός προβάλλει στις τρεις παράλληλες διατυπώσεις των στ. 4-6. Στο στ. 4 ο χορηγός των ποικίλων χαρισμάτων είναι το πνεύμα, στο στ. 5 των διακονιών ο κύριος και στο στ. 6 των ενεργημάτων ο θεός "ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσι". Χαρίσματα, λοιπόν, διακονίες και ενεργήματα, τα οποία εδώ δε μπορούν να διακριθούν απόλυτα μεταξύ τους, αλλά κατά το λόγο του ι. Χρυσοστόμου "ὀνομάτων διαφοραὶ μόνον, ἐπεὶ πράγματα τὰ αὐτὰ [εἰσίν]" (PG 61, 244), συνδέονται με τα τρία πρόσωπα της αγίας Τριάδος, κάτι το οποίο διασφαλίζει την κάθετη αναφορά αλλά και την ενιαία προέλευση των χαρισμάτων.

Η δεύτερη βασική γραμμή σκέψης του αποστόλου στο κεφάλαιο, η οποία διατρέχει όλο το 12ο κεφ. και το 14ο, είναι εκείνη της ποικιλίας των χαρισμάτων. Ο πλούτος των πνευματικών δωρεών καθίσταται σαφής από έξι καταλόγους χαρισμάτων, τους οποίους παραθέτει ο απόστολος στα τρία κεφάλαια (δύο σε κάθε κεφ.): 12, 8-10. 28-30. 13, 1-2. 8. 14, 6. 26-27. Κατάλογο χαρισμάτων απαντούμε και πάλι στο Ρωμ 12, 3-8, όπου παρατίθενται πολλά από τα χαρίσματα που αναφέρονται στους καταλόγους της 1 Κορ, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζονται και κάποια νέα. Η σύγκριση αυτών των καταλόγων οδηγεί στα εξής συμπεράσματα:

α) η εκδήλωση των χαρισμάτων δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της εκκλησίας της Κορίνθου αλλά πραγματικότητα και σε άλλες χριστιανικές κοινότητες. Αυτό άλλωστε συνάδει με τα όσα προέγραψε ο απόστολο για την άμεση και ζωτική σχέση αγίου Πνεύματος και εκκλησιαστικής κοινότητας. Για τον απ. Παύλο η κάθε κοινότητα αντλεί τη ζωή της από το άγιο Πνεύμα, το οποίο ενεργεί σε κάθε μέλος της (ἑκάστω, στ. 11) χαρίζοντας ιδιότητες και ικανότητες "πρὸς τὸ συμφέρον" (στ. 7) όχι μόνο το ατομικό αλλά πρώτιστα της εκκλησιαστικής κοινότητας, όπως θα αναπτύξει στη συνέχεια.

β) Χαρακτηριστικό των καταλόγων είναι η ποικιλία και η ετερότητα των καταλόγων από τη μία και η έλλειψη οποιασδήποτε ιεράρχησής τους από την άλλη. Μία γρήγορη ανάγνωση των καταλόγων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτά τα χαρίσματα αφορούν σε διάφορες πτυχές της ζωής (λατρευτικής αλλά και διοικητικής) της κοινότητας. Επιπλέον ο απ. Παύλος δεν υπεισέρχεται σε κάποια αναλυτική και συστηματική παρουσίαση των χαρισμάτων ούτε πολύ περισσότερο στην κατάταξή τους σε μία αξιολογική κλίμακα, επειδή προφανώς επιθυμεί να αναδείξει την ποικιλία της εκδήλωσης των δωρεών του αγ. Πνεύματος. Η επαναλαμβανόμενη σχεδόν ρυθμική χρήση δοτικών, όπως "ἑκάστῳ", "ἄλλῳ", "ἑτέρῳ", και "ᾧ" υπογραμμίζει το στοιχείο της διάχυσης και του επιμερισμού των χαρισμάτων στα μέλη της κοινότητας κι όχι τη συγκέντρωσή τους στο πρόσωπο μίας ηγετικής μέσα σε αυτήν μορφής.

Η ιδέα της ενότητας μέσω της ποικιλίας των χαρισμάτων αποτελει το θέμα και της τρίτης ενότητας του κεφαλαίου (στ. 12-31), όπου ο Παύλος χρησιμοποιεί τη γνωστή κι από τον ελληνορωμαϊκό κόσμο παράσταση του σώματος και των μελών του. Όπως το σώμα αποτελείται από πολλά μέλη, τα οποία επιτελούν το καθένα τη δική του λειτουργία, απαραίτητη για την επιβίωση και την αύξηση του συνόλου, έτσι και τα μέλη της εκκλησίας συναπαρτίζουν το σώμα του Χριστού, με τα χαρίσματά τους επομένως λειτουργούν συμπληρωματικά το ένα προς το άλλο και συμβάλλουν στην αύξηση του σώματος. Η μεταφορά του σώματος και τα όσα θα ακολουθήσουν στο 13ο κεφ. για την αγάπη ως την "καθ' ὑπερβολὴν ὁδὸν" και ως το μείζον μεταξύ των υπολοίπων χάρισμα, τονίζουν την οριζόντια διάσταση των χαρισμάτων και εισάγουν ένα νέο κριτήριο για την αυθεντικότητα και την αξία τους, εκείνο του εκκλησιολογικού προσανατολισμού τους. Η εικόνα του σώματος μάλιστα τοποθετείται μεταξύ δύο καταλόγων χαρισμάτων (στ. 4-11 και 28-31) δημιουργώντας έτσι ένα ενδιαφέρον θεολογικό σύνολο: ποικιλία και διάχυση των χαρισμάτων από τη μία, αλληλοσυμπλήρωση και συνεργία προς την αύξηση από την άλλη. Ήδη στο στ. 4 ο απόστολος έδωσε τον τόνο, όταν σημείωσε προς τα ποικίλα χαρίσματα δίδονται "πρὸς τὸ συμφέρον" (βλ. ακόμη 8, 7-11. 10, 23).

Συνοψίζοντας το πρώτο μέρος συμπεραίνουμε τα εξής: α) τη στενή και οργανική σχέση αγίου Πνεύματος και χαρισμάτων, β) τον επιμερισμό των ποικίλων χαρισμάτων σε όλα τα μέλη της εκκλησίας και τη διασφάλιση διά του αγίου Πνεύματος της ενότητάς τους, γ) το εκκλησιολογικό κριτήριο αυθεντικότητάς τους και δ) τις εκδηλώσεις των χαρισμάτων ως απτή πραγματικότητα μέσα στις αρχαίες χριστιανικές κοινότητες.

Ένα νέο βιβλίο για τις σύγχρονες προσεγγίσεις της Κ.Δ. / A new book on contemporary approaches of the NT

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Routledge ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον βιβλίο σχετικά με τις σύγχρονες προσεγγίσεις της Κ.Δ.:

James G. Crosley, Reading the New Testament. Contemporary Approaches, Routledge 2010
ISBN: 978-0-415-48531-9
188 σελίδες
£16.99

Όπως σημειώνει ο συγγραφέας του στο πρώτο κεφάλαιο, που λειτουργεί και ως η εισαγωγή του βιβλίου, η παρούσα μελέτη δεν ανήκει στην κατηγορία των κλασικών εισαγωγών στην Κ.Δ., όπου συνήθως δίνεται έμφαση σε θέματα συγγραφέα, χρόνου και τόπου συγγραφής, πιθανά προβλήματα του κειμένου, ιστορικό πλαίσιο και βασικά θεολογικά θέματα του κάθε βιβλίου της Κ.Δ. Ο συγγραφέας προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα ασχολείται με προσεγγίσεις, οι οποίες δεν καλύπτονται συνήθως από τέτοιες εισαγωγές.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος "History" ο συγγραφέας συζητά τις κλασικές ιστορικοκριτικές προσεγγίσεις των καινοδιαθηκικών κειμένων (από την κριτική των πηγών έως την αναζήτηση του ιστορικού Ιησού) και τις πιο σύγχρονες προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν "ιστορικές" με την ευρεία έννοια του όρου: από τη μεταποικιακή προσέγγιση έως ζητήματα κοινωνικού φύλου και ταυτότητας. Στο δεύτερο μέρος "Revolutionary origins of Christian beliefs" συζητά ζητήματα χριστολογίας, θεολογίας του Παύλου κ.ά. καθώς και τη σχετική συζήτηση των σύγχρονων Ευρωπαίων φιλοσόφων για τον Παύλο. Ακολουθεί το τρίτο μέρος "Reception", στο οποίο παρουσιάζονται οι διάφορες μέθοδοι που αφορούν στην πρόσληψη των κειμένων της Κ.Δ. κυρίως κατά τον 20 και 21ο αι. Στο τελευταίο μέρος του βιβλίου παρατίθενται αποσπάσματα από κείμενα σύγχρονων ερμηνευτών της Κ.Δ. που σχετίζονται με όσα συζητήθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια.

Το νέο τεύχος του JBL / The current issue of JBL

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Biblical Literature 129:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Richard C. Steiner, "Poetic Forms in the Masoretic Vocalization and Three Difficult Phrases in Jacob’s Blessing: יֶתֶר שְׂאֵת (Gen 49:3), 49:4 ) יְצוּעִי עָלָה ), and 49:10 ) יָבאֹ שִׁילֹה )",
  209-235
  
• Dirk Büchner, "Ἐξιλάσασθαι: Appeasing God in the Septuagint Pentateuch", 237-260
  
• Omer Sergi, "The Composition of Nathan’s Oracle to David (2 Samuel 7:1–17) as a
  Reflection of Royal Judahite Ideology", 261-279
  
• Joel S. Burnett, "'Going Down' to Bethel: Elijah and Elisha in the Theological Geography of the Deuteronomistic History", 281-297
  
• Scott Morschauser, "A “Diagnostic” Note on the “Great Wrath upon Israel”
  in 2 Kings 3:27", 299-302
  
• Alan Lenzi, "Invoking the God: Interpreting Invocations in Mesopotamian Prayers
  and Biblical Laments of the Individual", 303-315
  
• Kenneth Atkinson - Josi Magness, "Josephus’s Essenes and the Qumran Community", 317-342
  
• Jonathan L. Reed, "Instability in Jesus’ Galilee: A Demographic Perspective", 343-365
  
• Joan E. Taylor, "The Name “Iskarioth” (Iscariot)", 367-383
  
• William Sanger Campbell, "The Narrator as “He,” “Me,” and “We”: Grammatical Person in Ancient Histories and in the Acts of the Apostles", 385-407
  

Τρία νέα βιβλία για τις λατρείες της ελληνορωμαϊκής εποχής / Three new books on Graeco-Roman cults

Ο αγαπητός συνάδελφος αναπληρωτής καθηγητής της Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Παναγιώτης Παχής κυκλοφόρησε στις εκδόσεις Μπαρμπουνάκη τρία πολύ ενδιαφέροντα και χρήσιμα για όποιον μελετά τις λατρείες του ελληνορωμαϊκού κόσμου βιβλία:

Π. Παχής, Η λατρεία της Ίσιδας και του Σάραπι. Από την τοπική στην οικουμενική κοινωνία, εκδ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη 2010

ISBN: 978-960-267-140-5

517 σελίδες

Θέμα της μελέτης αποτελεί η πορεία μεταμόρφωσης της Ίσιδας και του Σαράπι από τοπικές θεότητες σε οικουμενικές.

Π. Παχής, Oι ανατολικές λατρείες της ελληνορωμαϊκής εποχής. Συμβολή στην Ιστορία και τη Μεθοδολογία της Έρευνας, εκδ. Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2010

ISBN: 978-960-267-138-2

Στο πρώτο μέρος της ενδιαφέρουσας αυτής μελέτης ο καθ. Π. Παχής παρουσιάζει την ιστορία της έρευνας των ανατολικών λατρειών των ελληνορωμαϊκών χρόνων, η οποία κινείται μεταξύ του πνεύματος της παράδοσης και της μετανεωτερικότητας, ενώ το δεύτερο μέρος της μελέτης είναι μία συνθετική παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών της ελληνορωμαϊκής περιόδου.

P. Pachis, Religion and Politics in the Graeco-Roman World. Re-Describing the Isis-Sarapis Cult, Barbounakis Publ., Thessaloniki 2010

ISBN: 978-960-267-140-5

Σε αυτήν τη μελέτη του ο συγγραφέας εστιάζει το ενδιαφέρον του στον τρόπο διάδοσης της λατρείας των αιγυπτιακών θεοτήτων κατά την ελληνορωμαϊκή εποχή και την άμεση σχέση τους με την κοινωνική αλλά και πολιτική κατάσταση της περιόδου (όπως αυτή αποτυπώνεται σε κείμενα της εποχής, π.χ. τις αρεταλογίες) ή στις συνδέσεις εικαστικών μοτίβων (π.χ. της felicitas) με τη θεότητα.