Ένα νέο βιβλίο για τον A. Deissmann / A new book on A. Deissmann

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter μία μελέτη για την προσωπικότητα του γνωστού θεολόγου και φιλολόγου Adolf Deissmann (1866-1937):

A. Gerber, Deissmann the Philologist, (Beihefte zur Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft und die Kunde der älteren Kirche 171), de Gruyter, Berlin 2010
676 σελίδες
ISBN:978-3-11-022431-3
140 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
O Gustav Adolf Deissmann (1866–1937) ήταν ένας εκπληκτικός Γερμανός θεολόγος που έτυχε διεθνούς αναγνώρισης κατά τη διάρκεια της ζωής του εξαιτίας των πολλών και πρωτοποριακών του συμβολών σε διάφορους τομείς της μετακλασσικής ελληνικής φιλολογίας, λεξικογραφίας, στις αρχαιολογικές ανασκαφές στην αρχαία Έφεσο, στη διεθνή συμφιλίωση και στην οικουμενική κίνηση. Τιμήθηκε τόσο στην πατρίδα του όσο και στο εξωτερικό, του απονεμήθηκαν οκτώ τιμητικοί διδακτορικοί τίτλου σε έξι διαφορετικές χώρες και προτάθηκε δύο φορές για το Νόμπελ Ειρήνης. Ωστόσο ο σημαντικός αυτός διανοούμενος αγνοήθηκε από τη σύγχρονη έρευνα για πολλά χρόνια ή παρερμηνεύθηκε. Κατά την τελευταία δεκαετία -εξαιτίας κυρίως ερευνών σε γερμανικές θεολογικές σχολές - αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον για το πρόσωπό του. Το παρόν βιβλίο αποτελεί την πρώτη συστηματική και έγκυρη βιογραφική ανάλυση της ακαδημαϊκής πορείας του. Η ενδελεχής έρευνα του Gerber στηρίζεται σε ένα εντυπωσιακό αριθμό ανέκδοτων μέχρι σήμερα πηγών από 25 αρχεία σκορπισμένα σε τρεις ηπείρους - καθώς επίσης και σε υλικό από το προσωπικό ημερολόγιο του Deissmann. Ένα σημαντικό στοιχείο αυτής της έρευνας είναι η συλλογή παραρτημάτων και addenda, τα οποία αποτελούν υλικό που ήταν ως τώρα άγνωστο στου αναγνώστες.

Πολιτική και Κ.Δ. / New Testament and politics

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Wissenschaftliche Buchgesellschaft ένας συλλογικός τόμος με θέμα το πολιτικό μήνυμα της Κ.Δ.:

Eckart Reinmuth, Politische Horizonte des Neuen Testaments, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmastadt 2010
216 σελ.
ISBN: 978-3-534-22872-0
49,90 ευρώ

Ο τόμος περιέχει μελέτες καινοδιαθηκολόγων και ερευνητών της πολιτικής επιστήμης. Σε αυτές οι συγγραφείς τους αναδεικνύουν τις πολιτικές διαστάσεις της Κ.Δ. και αναζητούν την επικαιρότητα του πολιτικού της μηνύματος.

Περιεχόμενα τόμου

• Eckart Reinmuth, "Politische Horizonte des Neuen Testaments : Perspektiven einer neuen Fragestellung", 9-27
• Lukas Bormann, "Der Politikbegriff der neutestamentlichen Wissenschaft in Deutschland", 28-49
• Troels Engberg-Pedersen, "Paulus und das Politische", 50-67
• Angela Standhartinger,"Paulus als politischer Denker der Gegenwart : die Pauluslektüre von Jakob Taubes, Alain Badiou und Giorgio Agamben aus neutestamentlicher Sicht", 68-91
• Felix Ensslin, "Messianischer Rest, Gedächtnis und Urverdrängung : eine Untersuchung zur Rezeption des Apostels Paulus in der zeitgenössischen Philosophie", 92-118
• Grit Straßenberger, "Das Literarische und das Politische : narrativistische Dimensionen politischer Theorie", 119-143
• Tine Stein, "Neues Testament, Politik und Recht : Versuch einer Beziehungsklärung aus politiktheoretischer Sicht", 144-163
• Thomas Bedorf, "Das Geschlossene und das Offene : Jean-Luc Nancys Dekonstruktion des Christentums und die politische Ko-Existenz", 164-180
• Georg Essen, "Autonomer Geltungssinn und religiöser Begründungszusammenhang : politisch-theologische Lesarten Biblischer Hermeneutik in der Moderne", 181-200
• Reiner Anselm, "Politische Horizonte des Neuen Testaments : ein Ausblick", 201-216

Άγαλμα του Πτολεμαίου Δ΄; / Statue of Ptolemy IV ?

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Heritage Key (βλ. ιστολόγιο του Antonio Lombatti) βρέθηκε στην Taposiris Magna (Δ. της Αλεξάνδρειας) ένα τεράστιο γρανιτένιο άγαλμα ενός Πτολεμαίου βασιλιά. Ο βασιλιάς εικονίζεται στη μορφή ενός Φαραώ και είναι πιθανόν να πρόκειται για τον Πτολεμαίο Δ΄ τον Φιλοπάτορα, ο οποίος έκτισε το ναό στην Τaposiris Magna, όπου ανακαλύφθηκε το άγαλμα. Ο γνωστός αρχαιολόγος Zahi Hawass διατύπωσε την υπόθεση ότι είναι πιθανόν ο τάφος της Κλεοπάτρας Ζ΄να βρίσκεται στη νεκρόπολη που εντοπίστηκε πίσω από το ναό στην Taposiris (βλ. σχετικό δημοσίευμα εδώ).

Κατακλυσμός και Κιβωτός του Νώε / Flood and Noah's Ark

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο άρθρο Robert R. Cargill με θέμα τον κατακλυσμό που περιγράφεται στα Γεν 6-9. Ο συγγραφέας παίρνει αφορμή από τα πρόσφατα δημοσιεύματα στο διαδίκτυο για ανεύρεση (και πάλι) της Κιβωτού του Νώε και υποστηρίζει ότι το γεγονός του Κατακλυσμού που περιγράφεται στην Π.Δ. δεν είναι ένα παγκοσμίων διαστάσεων γεγονός αλλά ουσιαστικά ο συνδυασμός δύο τουλάχιστον αφηγήσεων για τον Κατακλυσμό, οι οποίες στην αρχική τους μορφή έχουν προέλευση τη Μεσοποταμία. Ο ίδιος ο Cargill αμφισβητεί μάλιστα την πιθανότητα να έλαβε χώρα ένα τέτοιο γεγονός και σε αυτές τις διαστάσεις, αλλά υποστηρίζει ότι είναι μία από εκείνες τις αφηγήσεις της Π.Δ. που σε μία προ-επιστημονική εποχή επιθυμούν να καταδείξουν ότι ο Θεός φροντίζει και κυβερνά τον κόσμο. Στην κατακλείδα του άρθρου του ο Cargill θέτει το ενδιαφέρον ζήτημα της σχέσης ιστορικότητας και θεοπνευστίας όσον αφορά στις αρχαίες ιστορίες που διασώζονται στην Π.Δ. Παρατηρεί λοιπόν σχετικά με αυτές ότι η Βίβλος μπορεί να είναι θεόπνευστη χωρίς απαραίτητα να είναι ιστορικά και επιστημονικά αλάνθαστη. Παραπέμπει μάλιστα στην παρατήρηση του Ωριγένη, Υπόμνημα εις το κατά Ιωάννην 10.5.20, όπου ο αρχαίος ερμηνευτής συζητά τις διαφοροποιήσεις μεταξύ των συνοπτικών διηγήσεων κι εκείνων του κατά Ιωάννην και σημειώνει για τους ιερούς συγγραφείς: "Προέκειτο γὰρ αὐτοῖς ὅπου μὲν ἐνεχώρει ἀληθεύειν πνευματικῶς ἅμα καὶ σωματικῶς, ὅπου δὲ μὴ ἔνεδέχετο ἀμφοτέρως, προκρίνειν τὸ πνευματικὸν τοῦ σωματικοῦ, σωζομένου πολλάκις τοῦ ἀληθοῦς πνευματικοῦ ἐν τῷ σωματικῷ, ὡς ἂν εἶποι τις, ψευδεῖ".

Για να διαβάσετε το κείμενο του Cargill, πατήστε εδώ.

Στο νέο ZAC / In the recent issue of ZAC

Στην πρόσφατη έκδοση του Zeitschrift für antikes Christentum 13:3 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο άρθρα σχετικά με κείμενα (απόκρυφα και λειτουργικά) του αρχέγονου Χριστιανισμού:

Tinatin Chronz / Heinzgerd Brakmann, "Fragmente des Testamentum Domini in georgischer Übersetzung", 395-402
Λειτουργικά βιβλία των ανατολικών εκκλησιών διασώζουν πολλές προσευχές της Διαθήκης του Κυρίου. Απηχούν το χαμένο της ελληνικό κείμενο και τη μετάφρασή της σε όλες σχεδόν τις γλώσσες της Oriens Christianus. Μία γεωργιανή μετάφραση διασώζεται όχι μόνο στον Κώδικα Α-86 (10ος-11ος αι.) του Εθνικού Κέντρου Χειρογράφων, Tibilisi (Γεωργία) αλλά επίσης και στην προσευχή για το ιαματικό λάδι και νερό στον Παλαιστινιακό Codex Sinaiticus ibericus O.12 (10ος αι.), ο οποίος εκδίδεται εδώ για πρώτη φορά. Μία διαφορετική γεωργιανή εκδοχή βρέθηκε σε νεότερα χειρόγραφα και μπορεί να αντιπροσωπεύει τη μετάφραση ενός ελληνικού πρωτότυπου που δεν έχει ακόμη εντοπισθεί.

Thomas Scott Caulley, "A Fragment of an Early Christian Hymn (Papyrus Bodmer 12): some Observations", 403-414
Το άρθρο ασχολείται με την κυριαρχούσα άποψη για την προέλευση και τη φύση του εξάστιχου σπαράγματος του Κώδικα Bodmer (Papyrus Bodmer 12). Aυτό το απόσπασμα είναι ένα από τα πολλά μέσα στο κώδικα, του οποίου το υλικό πιθανόν να συγκεντρώθηκε για προσωπικούς λόγους προσευχής. Τα παλαιογραφικά πορίσματα της έρευνας δημιουργούν πολλές αμφιβολίες για την υποτιθέμενη σχέση του προς το "Περί Πάσχα" του Μελίτωνος. Αν αφήσει κανείς προς στιγμήν αυτήν τη σχέση στην άκρη, τότε προκύπτουν για το απόσπασμα νέες δυνατότητες ερμηνείας. Ο συγγραφέας εξετάζει τη σημασία του αποσπάσματος από την οπτική των πρώτων Χριστιανών και σε σχέση προς τους εσχατολογικούς γάμους και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο απόσπασμα στηρίζεται πιθανόν σε ένα συριακό πρωτότυπο. Η φράση "ᾄσατε τῇ μητρί" αναφέρεται μάλλον στο Άγιο Πνεύμα από ό,τι στην Παρθένο Μαρία ή την Εκκλησία.

Το νέο τεύχος του JJS / The current issue of JJS

Στο νέο τεύχος του Journal of Jewish Studies 61:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Beth A. Berkowitz, "Allegory and ambiguity : Jewish identity in Philo's 'De congressu'", 1-17
• Jordan D. Rosenblum, "From their bread to their bed : commensality, intermarriage, and idolatry in tannaitic literature", 18-29
• Michal B. Siegal, "The unintentional killer : midrashic layers in the second chapter of Mishnah Makkot", 30-47
• Tzvi Novick, "The 'for I say' presumption : a study in early rabbinic legal rhetoric", 48-61
• Alexander Toepel, "When did Adam wear the garments of light?", 62-71
• Erica C. Hunter, "Hebrew-script tombstones form Jam, Afghanistan", 72-87
• Adam S. Ferziger, "Between Catholic Israel and the "K'rov Yisrael" : non-Jews in conservative synagogues (1982-2009)", 88-116
• Daniel A. Machiela, "A brief history of the Second Temple period name 'Hyrcanus'", 117-138

Το νέο τεύχος του Irish Biblical Studies / In the recent issue of Irish Biblical Studies

Στο πρόσφατο τεύχος του Irish Biblical Studies 28:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Shaul Bar, "Abraham's trees", 2-20
  
• Doreen Hartland, "Breaching the ' silence' on early Christianity and military service : Paul and the Praetorian Guard ", 21-49

Στο νέο τεύχος του VigChr / In the recent issue of VigChr

Στο τρέχον τεύχος του Vigiliae Christianae 64:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

AnneMarie Luijendijk, "Sacred Scriptures as Trash: Biblical Papyri from Oxyrhynchus", 217-254

Oι περισσότεροι πάπυροι της Κ.Δ. με γνωστή προέλευση βρέθηκαν στην Οξύρυγχο της αρχαίας Αιγύπτου ή για την ακρίβεια, στους σκουπιδότοπους της αρχαίας τοποθεσίας. Το γεγονός ότι ιερά κείμενα πετάχθηκαν στα σκουπίδια προκαλεί έκπληξη, αν μάλιστα λάβει κανείς υπόψη την χριστιανική αντίληψη για την ιερότητα των χριστιανικών βιβλικών χειρογράφων και ως προς το περιεχόμενο και ως φυσικά αντικείμενα. Αυτή ωστόσο η διαπίστωση της προέλευσης των παπύρων ποτέ δεν προκάλεσε προβληματισμό και δεν εξετάστηκε. Αξιοποιώντας μία κοινωνικοϊστορική προσέγγιση στο άρθρο καταδεικνύεται ότι στην Οξύρυγχο κατά την αρχαιότητα οι ίδιοι οι Χριστιανοί συνειδητά πέταξαν βιβλικά χειρόγραφα χωρίς αυτή η απόφαση να έχει να κάνει με τους διωγμούς ή με ζητήματα κανονικότητας.

Eric W. Scherbenske, "Marcion's Antitheses and the Isagogic Genre", 255-279

Σύμφωνα με τους αρχαίους χριστιανούς αιρεσιολόγους οι Αντιθέσεις παρουσίαζαν τις βασικές πεποιθήσεις του Μαρκίωνα οι οποίες στηρίζονταν στη διάκριση του Θεού της εβραϊκής Βίβλου από τον Θεό του Ιησού. Ενώ οι ερευνητές εδώ και πολλά χρόνια τόνισαν αυτήν τη βασική διάκριση ως σημαντική για την κατανόηση της θεολογίας του Μαρκίωνα, το φιλολογικό είδος των Αντιθέσεων, το κύριο μέσο έκφρασης αυτής της θέσης, παραμένει προβληματικό. Ο συγγραφέας προτείνει οι Αντιθέσεις του Μαρκίωνα να χαρακτηρισθούν ως εισαγωγικές, ένα φιλολογικό είδος που χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την προκαταρκτική διδασκαλία. Μία εξέταση των κυρίαρχων χαρακτηριστικών των εισαγωγικών κειμένων αποκαλύπτει ότι στην μορφή, στο περιεχόμενο, στο ακροατήριο και στη λειτουργία οι Αντιθέσεις (όπως περιγράφονται από τους αντιπάλους του Μαρκίωνα) συμφωνούν πολύ καλά με αυτό το φιλολογικό είδος. Με το χαρακτηρισμό των Αντιθέσεων ως εισαγωγικό κείμενο δίνεται η δυνατότητα καλύτερης κατανόησης του συντακτικού έργου του Μαρκίωνα και της αξιοποίησης αυτού του έργου στη διάδοση της διδασκαλίας του. Οδηγώντας τον αναγνώστη στη μαρκιωνιτική ερμηνεία των Γραφών οι Αντιθέσεις καλλιέργησαν την κατηχητική διδασκαλία και τη συνεχή εις βάθος μύηση στα βασικά στοιχεία της διδασκαλίας του.

Keech, Dominic, "John Cassian and the Christology of Romans 8,3", 280-299
Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στο χαρακτηρισμό του Χριστού "εν ομοιόματι σαρκός αμαρτίας" (Ρωμ 8,3) και υποστηρίζει ότι πρόκειται για μία διπλή πρόσληψη της ερμηνευτικής προσέγγισης του συγκεκριμένου χωρίου στα έργα του Ωριγένη και του Αυγουστίνου. Καθώς η εξήγηση του Αυγουστίνου αποτελεί ουσιαστικά πρόσληψη εκείνης του Ωριγένη, η αναπαραγωγή της από τον Κασσιανό αποτελεί μία σιωπηλή κρίση της επίδρασης και της σημασίας που είχε η πρώτη Ωριγενική έριδα στη λατινική Δύση. Επιπλέον, ενώ ο Ωριγένης και ο Αυγουστίνος τοποθετούν τη χριστολογική εξήγηση του χωρίου μέσα σε μία συναφή ενότητα για την προέλευση και τη μετάδοση της αμαρτίας, ο Κασσιανός δεν κάνει το ίδιο. Κατά συνέπεια ο συγγραφέας αμφισβητεί τις πρόσφατες προσπάθειες ερευνητών να επανεκτιμήσουν τις ικανότητες του Κασσιανού ως συνθετικού θεολόγου και υποστηρίζει ότι ο Λατίνος συγγραφέας έδινε προτεραιότητα σε μία συγκεκριμένη θεολογική παράδοση και στους έγκυρους εκφραστές της ανεξάρτητα από μία αυστηρή θεολογική ενότητα του έργου του.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Women in Judaism / Articles of biblical interest in the current e-issue of Women in Judaism

Στο νέο τεύχος του Women in Judaism 6:2 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Stephen J. Stern, Rebecca: The First Dialogic Philosopher
Η μελέτη αυτή είναι μία δημιουργική κατά τον τύπο των midrash εξερεύνηση της γένεσης του κόσμου του Ισαάκ και της Ρεβέκκα. Τα εργαλεία που υιοθετεί ο συγγραφέας στη διερεύνηση της αφήγησης περιορίζονται στα έργα και τις σκέψεις των τριών διαλογικών φιλοσόφων Franz Rosenzweig, Martin Buber και Emmanuel Levinas - και συμπληρώνονται από κάποια παραθέματα από τους Abraham Joshua Heschel και Avivah Zornberg. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία ανάγνωση αυτών των διανοητών από τον συγγραφέα μέσα στην αφήγηση. Χρησιμοποιώντας τη σκέψη τους με έναν μιδρασικό τρόπο, ο συγγραφέας κινείται ελεύθερα στην αξιοποίησή τους και χρησιμοποιεί τις σκέψεις τους έξω από τη συνάφεια μέσα στην οποία αρχικά βρίσκονταν. Με αυτόν τον τρόπο εύκολα θα μπορούσε να μερδέψει κανείς τη φωνή του συγγραφέα με εκείνες των Ιουδαίων διανοητών που αξιοποιήθηκαν στη μελέτη.

David J. Zucker, Moshe Reiss, Abraham, Sarah, and Hagar as a Blended Family: Problems, Partings, and Possibilities
Μεικτές οικογένειες είναι εκείνες στις οποίες μετά το διαζύγιο ή το θάνατο και στη συνέχεια μέσα από ένα νέο γάμο ένας τουλάχιστον γονιός κι ένα παιδί (ή περισσότερα) δεν έχουν βιολογική σχέση μεταξύ τους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα απαντά στη Γένεση. Πρόκειται για τις ζωές και σχέσεις των Αβραάμ, Σάρα και Αγαρ και στη συνέχεια του Ισμαήλ και του Ισαάκ. Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται αυτή η αρχαία μεικτή οικογένεια μέσα από τους φακούς των σχέσεων μεταξύ συζύγων και παιδιών στην οικογένεια του 21ου αι. Αυτό που ήταν αποδεκτό στον αρχαίο κόσμο, τα πολιτισμικά ήθη και τα έθιμα εκείνης της εποχής ,δεν είναι τα μέτρα και τα πρότυπα της δικής μας εποχής. Ωστόσο και παρά αυτήν τη διαφοροποίηση το παρελθόν διαφωτίζει το παρόν. Η μελέτη χωρίζεται σε τρία μέρη: προβλήματα, χωρισμοί και δυνατότητες, όπου εξετάζεται αυτήν η αρχαία οικογένεια μέσα από βιβλικά, μιδρασικά και σύγχρονα κείμενα.

Dina Dahbany-Miraglia, Was Judith an Esheth Chayil?
Σε αυτήν τη μελέτη εξετάζεται η σχέση μεταξύ του βιβλίου της Ιουδείθ και του γνωστού κειμένου Παρ 31,10-31, που είναι γνωστό ως Eshet Chayil (Η ανδρεία γυναίκα).

Το πρόσφατο τεύχος του Lateranum / The current issue of Lateranum

Το πρόσφατο τεύχος του περιοδικού Lateranum 75:3 (2009) είναι αφιερωμένο στον απόστολο Παύλο και στην εκκλησία της Ρώμης:

• Paolo Merlo, "Il contesto ebraico romano al tempo di S. Paolo", 523-542
• Romano Penna, "Il contesto storico della Chiesa di Roma al tempo di S. Paolo", 543-566
• Giuseppe Pulcinelli, "Occasione e scopo della Lettera ai Romani : vagliando le opzioni", 567-587
• Innocenzo Cardellini, "'In te saranno benedette tutte le genti' (Galati 3,8b - Genesi 12,3b)", 589-596
• Antonio Pitta, "La diffamazione di Paolo, i forti e i deboli nello sfondo storico della Lettera ai Romani", 597-608
• Brunero Gherardini, "Il primato petrino nell'epistolario del'apostolo Paolo", 609-632
• Renzo Gerardi, "Prisca ed Aquila : in sinergia con l'apostolo Paolo", 633-656
• Danilo Mazzoleni, "San Paolo nel repertorio figurativo e nelle iscrizioni paleocristiane di Roma", 657-681
• Mario F. Collu, "La croce a Roma e nella Lettera ai Romani", 683-702
• Luigi M. DePalma, "' Per tenere sempre fisso innanzi agli occhi un sì perfetto modello di zelo' : la Pia Unione di San Paolo, un'associazione apostolica del clero romano", 703-746
• L'ubomír Zák, "San Paolo e la sua Lettera ai Romani negli scritti carcerari di Max Josef Metzger", 747-778
• Eva C.Rava, "San Paolo e l'Epistola ai Romani nella riflessione del Servo di Dio Don Luis M. Etcheverry Boneo : una prospettiva sacramentale", 779-794

Το νέο τεύχος του Bibel und Kirche / The current issue of Bibel und Kirche

Το τρέχον τεύχος του Bibel und Kirche 65:2 (2010) είναι αφιερωμένο στο όνομα του Θεού:

• Jürgen Ebach, "Gottes Name(n) : oder: Wie die Bibel von Gott spricht",
  62-67
• Thomas Hieke, "Gottesbezeichnungen im Alten Testament ", 68-69
  Martin Rösel, "Wer den Namen des Herrn nennt, soll gewiss getötet werden (Lev 24,16 LXX) : der Gottesname in Qumran und in der Septuaginta (LXX)", 70-76
• Thomas Staubli, "Geheiligt werde Dein Name : der göttliche Name als Bild in Kanaan und Israel mit Ausblicken ins Judentum, Christentum und den Islam", 77-86
• Erich Zenger, "Gott hat niemand je geschaut (Joh 1,18) : die christliche Gottesrede im Angesicht des Judentums", 87-93 *
• Monika Fander, "Ihr aber, für wen haltet ihr mich? (Mk 8,29) : Jesu Namen und Titel als Kurzformeln für Gottes Heilshandeln", 94-98
• Bertram Stubenrauch, "Vom Namen Gottes in Israel zum Namen des Dreifaltigen : eine bibeltheologische Wegbeschreibung ", 100-104
• Werner Trutwin, "Der einzig Gerechte! : die 99 schönsten Namen Gottes im Islam", 105-107
• Ursula Rapp, "Unaussprechlich und mächtig : der Gottesname in der Bibel in gerechter Sprache und in der neuen Zürcher Bibel ", 108-110
• Wolfgang Baur, "Ein Volk für seinen Namen : die Verwendung des Gottesnamens bei den Zeugen Jehovas ", 111

* Με αφορμή το θάνατο του συγγραφέα και ομότιμου καθ. της Π.Δ. στο Παν/μιο του Münster Ε. Ζenger, το περιοδικό έδωσε τη δυνατότητα ελεύθερης πρόσβασης στο άρθρο του εκλιπόντος στο τρέχον τεύχος του BiKi .

Ένα νέο υπόμνημα στην 2 Θεσσ / A commentary of 2 Thess

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenchoeck & Ruprecht και στη σειρά Papyrologische Kommentare zum Neuen Testament το υπόμνημα στην 2 Θεσσαλονικείς της Christina Kreinecker, το οποίο, όπως προδίδει και ο τίτλος της σειράς, αξιοποιεί στην γλωσσική και ερμηνευτική προσέγγιση της επιστολής τα παπυρολογικά ευρήματα:

Christian Kreinecker, 1. Thessaloniker, (Papyrologische Kommentare zum Neuen Testament 3), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010

240 σελίδες

50 ευρώ
ISBN 978-3-525-51006-3

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου
Στο υπόμνημα στη 2 Θεσσ αξιοποιούνται και σχολιάζονται δημοσιευμένοι πάπυροι και όστρακα από τον 3ο αι. π.Χ. έως και τον 3ο αι. μ.Χ. Με βάση αυτό το υλικό η συγγραφέας επίσης πραγματεύεται το δύσκολο ζήτημα του συγγραφέα της επιστολής. Παράλληλα συγκρίνει όχι μόνο τις επιστολικές διατυπώσεις με χαρακτηριστικές εκφράσεις που απαντούν σε επιστολές που σώθηκαν σε παπύρους, αλλά παρουσιάζει επίσης στο πλαίσιο ενός παραρτήματος τις υφολογικές ιδιαιτερότητες των αρχαίων αρχείων.
Αυτή η εξέταση θέτει και το μεθοδολογικό ζήτημα του κατά πόσο είναι δυνατό και θεμιτό να συγκρίνονται κείμενα από την Αίγυπτο και εκτός αυτής στη βάση κυρίως των συμβολαίων αγοραπωλησίας δούλων και στη βάση του κοινού ορίζοντα σκέψης στα ελληνικά και λατινικά κείμενα του Imperium Romanum.
Τα συμπεράσματα της ανάλυσης της συγγραφέως οδηγούν στη διαπίστωση ότι η χρήση των διατυπώσεων και φράσεων στη 2 Θεσσ διαφέρουν κατά πολύ από τις αντίστοιχες στους ιδιωτικούς παπύρους και επίσης ότι πολλές από τις εκφράσεις που απαντούν στην επιστολή μαρτυρούνται κυρίως ή αποκλειστικά σε νομικές συνάφειες. Έτσι η γλώσσα της 2 Θεσσ αποκλίνει όχι μόνο από τις αδιαμφισβήτητες επιστολές του Παύλος (Ρωμ, 1 & 2 Κορ, Γαλ, Φιλιπ, 1 Θεσσ και Φιλημ), αλλά και από τις ιδιωτικές επιστολές της ίδιας περιόδου. Ακριβώς αυτή η απόκλιση - σύμφωνα με τη συγγραφέα - μαρτυρεί ότι η 2 Θεσσ είναι ένα ψευδεπίγραφο κείμενο.

Ένα νέο βιβλίο για την Ιουδαία στην εποχή των Σελευκιδών / A new book on Judaea under the Seleucids

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht ο τιμητικός τόμος για τον καθηγ. Heinz-Josef Fabry ο οποίος περιέχει μελέτες σχετικά με την Ιουδαία στα χρόνια των Σελευκιδών:

Ulrich Dahmen - Johannes Schnocks (εκδ.), Juda und Jerusalem in der Seleukidenzeit. Herrschaft – Widerstand – Identität. Festschrift für Heinz-Josef Fabry, (Bonner Biblische Beiträge, Band 159), Bonn University Press bei V&R unipress 2010
415 σελίδες

53,90 €

ISBN 978-3-89971-692-4

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Η μάχη στο Πάνειον στα 200 π.Χ. σήμανε και την τελική επικράτηση των Σελευκιδών και του Αντιόχου Γ΄ στην Συρία-Παλαιστίνη. Ταυτόχρονα σηματοδοτεί την αρχή μίας μεταβατικής περιόδου η οποία χαρακτηρίζεται από την αυξανόμενη δύναμη της Ρώμης και καταλήγει στην κατάληψη της Ιερουσαλήμ από τον Πομπήιο στα 63 π.Χ.

Για την Ιερουσαλήμ και την Ιουδαία αυτή ήταν επίσης η εποχή των Ασμοναίων και μίας σχετικά αυτονομίας. Αυτή η αμφιλεγόμενη δυναστεία, το πώς προέκυψε μέσα από τους μακκαβαϊκούς αγώνες και η ιστορία της κατά το τ. του 3ου αι. π.Χ. έπαιξαν έναν αποφασιστικό ρόλο στους διάφορους αγώνες που ουσιαστικά σχετίζονταν με τις δυνατότητες και τα όρια της ιουδαϊκής ταυτότητας ενόψει του εξελληνισμού. Αυτοί οι αγώνες βρήκαν την έκφρασή τους όχι μόνο κοινωνικά στο σχηματισμό διαφορετικών ομάδων αλλά και στη γραμματεία της εποχής.

Με βάση αυτό το υπόβαθρο οι μελέτες του συλλογικού τόμου εξετάζουν την ανάπτυξη του Ιουδαϊσμού μέσα στην εβραϊκή Βίβλο, το μέγεθος και την ουσία του οποίου κατέστησαν σταδιακά σταθερά σε αυτήν την περίοδο και μέσα στην μετάφραση των Ο΄, μεγάλα τμήματα της οποίας συντάχθηκαν σε αυτήν την περίοδο καθώς επίσης και στα κείμενα της Ν. Θαλάσσης.

Περιεχόμενα

• Udo Rüterswörden, "Die sogenannte Kanonformel in Dtn 13,1", 19-29
• Siegfried Kreuzer, "Vom Garizim zum Ebal : Erwägungen zur Geschichte und Textgeschichte sowie zu einem neuen Qumran-Text", 31-42
• Ulrich Berges, "Heiligung des Krieges und Heiligung der Krieger : zur Sakralisierung des Krieges in der Prophetie Israels", 43-57
• Michael Konkel, "Das Ezechielbuch zwischen Hasmonäern und Zadokiden", 59-78
• Frank L. Hossfeld, "Zenger, Erich: Überlegungen zur Davidisierung des Psalters", 79-90
• Ludger Schwienhorst-Schönberger, "Kohelet - ein Schulbuch?", 91-104
• Barbara Schlenke, "Verantwortung angesichts des Endes : das Gebet des Daniel in Dan 9,4-20", 105-123
• Dieter Böhler, "Literarischer Machtkampf : drei Ausgaben des Esrabuches im Streit um das wahre Israel und die Legitimation von Herrschaft", 125-145
• Johannes Schnocks, "'Gott, es kamen Völker in dein Erbe' : Ps 79 und seine Rezeption in 1 Makk", 147-160
• Christian Frevel, "Moloch und Mischehen : zu einigen Aspekten der Rezeption von Gen 34 in Jub 30", 161-187
• Martin Karrer, "Septuaginta und Philosophie", 191-212
• Henryk Muszynski, "Gedenken und Gedächtnis in den Makkabäer-Büchern", 213-225
• Irmtraud Fischer - Bernd Obermayer, "Die Kriegstheologie des Juditbuches als Kondensat alttestamentlicher Sichtweisen des Krieges", 227-242
• Ariane Cordes, "Textbezüge des griechischen Psalters zum Pentateuch", 243-258
• Egbert Ballhorn, "Weisheit, die zur Tora führt : die Israel-Mahnrede im Buch Baruch (Bar 3,9-4,4)", 259-280
• Johann Maier, "'Der Herr ist Kriegsmann' - 'Kyrios schlägt Schlachten' : zu Textvorlage und Textverständnis von LXX Ex 15,3 und Jes 42,13", 281-295
• Wolfgang Kraus, "Die Aufnahme von Am 9,11f. LXX in Apg 15,15f : ein Beitrag zur Wirkungsgeschichte eines Textes aus hellenistischer Zeit", 297-322
• Emanuel Tov, "Some reflections on consistency in the activity of scribes and translators", 325-337
• Karin Finsterbusch, "Identität in der Differenz : Anmerkungen zur Textüberlieferung der Deuteronomium-Handschriften vom Toten Meer", 339-362
• Armin Lange, "Zwischen Paratext und Kommentar", 363-380
• Simone Paganini, "Die Tempelrolle und der Versuch einer näheren Bestimmung einiger Merkmale der Qumran-Gemeinde", 381-396
• Francesco Zanella, "Über das Lexem MBYNH und seine Bedeutung in den Qumrantexten", 397-415

RBL 29.4.2010

Paul N. Anderson, Felix Just, S.J., and Tom Thatcher, eds., John, Jesus, and History, Volume 2: Aspects of Historicity in the Fourth Gospel
Reviewed by Tobias Hagerland

John Bodel and Saul M. Olyan, eds., Household and Family Religion in Antiquity
Reviewed by Jason Lamoreaux

Jochen Flebbe, Solus Deus: Untersuchungen zur Rede von Gott im Brief des Paulus an die Römer
Reviewed by Wayne Coppins

George Kwame Agyei Bonnah, The Holy Spirit: A Narrative Factor in the Acts of the Apostles
Reviewed by Joshua Mann

Nancy C. Lee and Carleen Mandolfo, eds., Lamentations in Ancient and Contemporary Cultural Contexts
Reviewed by Elizabeth Boase

George W. E. Nickelsburg and Michael E. Stone, eds., Early Judaism: Text and Documents on Faith and Piety
Reviewed by Gerbern Oegema

Gail R. O'Day and David L. Petersen, eds., Theological Bible Commentary
Reviewed by Harold W. Attridge

Dorothy M. Peters, Noah Traditions in the Dead Sea Scrolls: Conversations and Controversies of Antiquity
Reviewed by Claudia D. Bergmann

Baruch J. Schwartz, David P. Wright, Jeffrey Stackert, and Naphtali S. Meshel, eds., Perspectives on Purity and Purification in the Bible
Reviewed by Jonathan D. Lawrence

Ben Witherington III , New Testament Rhetoric: An Introductory Guide to the Art of Persuasion in and of the New Testament
Reviewed by InHee Cho

Το νέο τεύχος του Biblica online / The new issue of Biblica online

Αναρτήθηκε στο διαδίκτυο το νέο τεύχος του Biblica 91:1 (2010):

• Na’aman Nadav, "The Israelite-Judahite Struggle for the Patrimony of Ancient Israel", 1-23


• Hunn Debbie, "Pleasing God or Pleasing People? Defending the Gospel in Galatians 1–2", 24-49


• L'Hour Jean, "Ré’shît et beré’shît encore et toujours", 51-65


• Strawn Brent A., "Jonah’s Sailors and Their Lot Casting: A Rhetorical-Critical Observation", 66-76


• Goswell Greg, "The Fate and Future of Zerubbabel in the Prophecy of Haggai", 77-90


• Klingbeil Gerald - Klingbeil Chantal J., "‘Eyes to Hear’: Nehemiah 1,6 from a Pragmatics and Ritual Theory Perspective", 91-102


• Swetnam James, "The Crux at Hebrews 2,9 in Its Context", 103-111
  

Τραϊανός Γάγος (1960-2010) / Traianos Gagos (1960-2010)

Mε λύπη διαβάσαμε την είδηση ότι ο γνωστός παπυρολόγος Τραϊανός Γάγος σκοτώθηκε σε ατύχημα στο σπίτι του στο Ann Arbor στις 24 Απριλίου. Ο εκλιπών ήταν καθηγητής της Παπυρολογίας και της Ελληνικής στο Παν/μιο Ann Arbor Michigan, Αρχειοφύλακας της Παπυρολογικής Συλλογής του Michigan, ερευνητής συνεργάτης του Αρχαιολογικού Μουσείου Kelsey. Είναι ένας από τους ερευνητές που ενεργά συμμετείχε στη δημιουργία της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων Duke Data Bank of Documentary Papyri (DDBDP) καθώς επίσης του προγράμματος Advanced Papyrological Information System (APIS). Δημοσίευσε πολλούς από τους παπύρους της συλλογής του Michigan αλλά και της Πέτρας της Ιορdανίας. Κατά τα τελευταία χρόνια ασχολήθηκε με την αξιοποίηση νέων καινοτόμων τεχνολογιών στη μελέτη των παπύρων (Multispectral Imaging, CAT-scanning & ακτίνες Χ, φωτογραφία ΙR). Με λίγα λόγια ήταν ένας από εκείνους του ερευνητές στους οποίους όλοι όσοι ασχολούμαστε με παπύρους και επιγραφές χρωστούμε μεγάλη ευγνωμοσύνη, γιατί μας ανοίγουν σιωπηλά και με επιμέλεια το δρόμο και μας παρέχουν το πρώτο υλικό για την έρευνα.

Αιώνια η μνήμη του.

Νέος συλλογικός τόμος για το Qumran / A new book on Qumran

Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφορεί ένας νέος τόμος σχετικά με το Qumran:

Jan Gunneweg, Annemie Adriaens and Joris Dik (εκδ.), Holistic Qumran. Trans-Disciplinary Research of Qumran and the Dead Sea Scrolls , (Studies on the Texts of the Desert of Judah 87), Brill, Leiden 2010
ISBN: 978 90 04 18152 6
xviii, 210 σελ.
€ 93.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

O παρών τόμος περιέχει επιστημονικές μελέτες σχετικά με διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν σε τρεις τοποθεσίες του Qumran: το κτίριο, τα σπήλαια με τα χειρόγραφα και το νεκροταφείο. Με την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων μέτρηση εξετάζεται η σχέση με τις γειτονικές τοποθεσίας, χρονολογούνται τα ευρήματα και εντοπίζεται η προέλευση των ζώων, των οποίων το δέρμα χρησιμοποιήθηκε στις περγαμηνές των χειρογράφων. Επίσης εξετάζεται το μελάνι των κειμένων με σκοπό την ακριβέστερη χρονολόγηση των κειμένων.

Περιεχόμενα τόμου

• Annemie Adriaens - Mark G. Dowsett -Eberhard Lehman - Yoav Farhi - Jan Gunneweg - Laurence Bouchenoire, "The coin beneath the crust : pilot study of coins from the Mediterranean coast of Israel", 11-19
• Joris Dik - Lukas Helfen - Peter Reischig - Jorik Blaas - Jan Gunneweg, "A short note on the application of synchrotron-based micro-tomography on the Dead Sea Scrolls", 21-27
  Katharina M. Galor, "Gender and Qumran", 29-38
• Jan Gunneweg - Marta Balla, "Was the Qumran settlement a mere pottery production center? : what instrumental neutron activation revealed", 39-61
• Jan Gunneweg, "Introduction to the 'buried bones'", 63-66
• Gila Kahila Bar-Gal - Tzviki Rosenberg -Charles Greenblatt, "Animal remains from Khirbet Qumran : a case study of two bones (Qum 392 and 393) from two bone burials", 67-75
• Bridget M. Murphy -Marine Cotte - Martin Müller - Marta Balla - Jan Gunneweg, "Degradation of parchment and ink of the Dead Sea Scrolls investigated using synchrotron-based X-ray and infrared microscopy", 77-97
• Johannes van der Plicht - Kaare L. Rasmussen, "Radiocarbon dating and Qumran", 99-121
• Ira Rabin, "Characterization of the writing media of the Dead Sea Scrolls",123-134
• Kaare L. Rasmussen -Jan Gunneweg - Johannes van der Plicht - Marta Balla, "On the age of Jar-35", 135-143
• Kaare L.Rasmussen - Andrew D. Bond - Gregory L. Doudna - Jan Gunneweg, "Analyzes of a sample of "masse de fer" from Qumran locus 104 excavated by R. de Vaux", 145-154
• Emanuel Tov, "The sciences and the reconstruction of the ancient scrolls possibilities and impossibilities : (summary)", 155-162
• Jan Gunneweg, "Introduction to 'soap at Qumran'", 163-169
• Sasja van der Vaart - Alexandra van den Broek - Laura Klerkx - Nanda de Vree, "Making soap as the Qumranites did", 171-174
• Jan Gunneweg, "The Dead Sea, the nearest neighbor of Qumran and the Dead Sea manuscripts : what SEM, XRD and instrumental neutron activation may show concerning Dead Sea mud", 175-181
  

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο EThR / Articles of biblical interest in the recent issue of ETR

Στο πρόσφατο τεύχος του Etudes théologiques et religieuses 85:1 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Jean Alexandre, "Rencontrer l'Écriture hebraïque comme poème", 61-79
  
• Daniel Marguerat, "Mon parcours d'exégète : essai d'autobiographie", 81-99
  
• Christophe Paya, "Chronique matthéenne", 101-121

Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Jean Zumstein / FS Jean Zumstein

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Theologischer Verlag Zürich o συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή της Κ.Δ. Jean Zumstein, ο οποίος περιέχει μελέτες για το κατά Ιωάννην και το κατά Ματθαίον, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης του τιμώμενου καθηγητή στη διάρκεια της ακαδημαϊκής του καριέρας:

Andreas Dettwiler, / Uta Poplutz, (εκδ.), Studien zu Matthäus und Johannes / Ètudes sur Matthieu et Jean. Festschrift für Jean Zumstein zu seinem 65. Geburtstag (Mélanges offerts á Jean Zumstein pour son 65 anniversaire), ΤVZ, Zürich 2009
ISBN 978-3-290-17539-9
422 σελ.
52 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου

• Andreas Dettwiler, "Widmung = Dédicace", 9-19
• Hans U. Rüegger, "Sollen wir vergeben haben? : philologische Annäherung an eine theologische Bitte (Mt 6,12)", 21-28
• Uta Poplutz, "Verunsicherter Glaube : der finale Zweifel der Jünger im Matthäusevangelium aus figuranalytischer Sicht", 29-47
• François Vouga, "Le fantôme de l'éthique matthéenne : cinq thèses provisoires sur la Loi", 49-61
• Élian Cuvillier, "Réflexions autour de la fonction de la Loi dans trois textes juifs du premier siècle et dans l'évangile de Matthieu", 63-77
• Yann Redalié, "Dualisme et contrastes apocalyptiques : les "relectures" de Mt 24 et de 2 Th", 79-90
• Daniel Marguerat, "Le point de vue dans le récit : Matthieu, Jean et les autres", 91-107
• Michael Theobald, "Das sogenannte "johanneische Logion" in der synoptischen Überlieferung (Mt 11,25-27; Lk 10,21 f.) und das Vierte Evangelium : Erwägungen zum Ursprung der johanneischen Christologie", 109-133
• Max Küchler, "΄Aus seiner Fülle haben wir alle empfangen' : Joh 1,16a als literarisches Pendant zum antiken Bildmotiv des überfließenden Füllhorns", 135-155
• Esther Straub, "Alles ist durch ihn geworden : die Erschaffung des Lebens in der Sabbatheilung Joh 5,1-18", 157-167
• Claire Clivaz, "΄D'autres disaient qu'un ange lui avait parlé΄ (Jn 12,29)", 169-185
• Hans Weder, "Das neue Gebot : eine Überlegung zum Liebesgebot in Johannes 13", 187-205
• Oda Wischmeyer, "Das alte und das neue Gebot : ein Beitrag zur Intertextualität der johanneischen Schriften", 207-220
• Johannes Beutler, "Die Überleitung zu den johanneischen Abschiedsreden (Joh 13,31 f.) : ein Beispiel der 'relecture'", 221-231
• Ulrich Luz, "Relecture? Reprise! : ein Gespräch mit Jean Zumstein", 233-250
• Corina Combet-Galland, "L'heure d'un héritage : la croix johannique en son envers et son endroit inséparables", 251-266
• Jörg Frey, "'Ich habe den Herrn gesehen' (Joh 20,18) : Entstehung, Inhalt und Vermittlung des Osterglaubens nach Johannes 20", 267-284
• Christian Grappe, "Du sanctuaire au jardin : Jésus, nouveau et véritable Temple dans le quatrième évangile", 285-296
• Gilbert van Belle, "L'unité littéraire et les deux finales du quatrième évangile", 297-315
• Jan G. van der Watt, "The good and the truth in John's Gospel", 317-333
• François Bovon, "Un chapitre de théologie johannique : la révélation", 335-344
• Yvan Bourquin, "L'opacité narrative dans le quatrième évangile", 345-359:
• Tobias Nicklas, "Rezeption und Entwicklung johanneischer Motive im Petrusevangelium", 361-376
• Samuel Vollenweider, "Der Logos als Brücke vom Evangelium zur Philosophie : der Johannesprolog in der Relektüre des Neuplatonikers Amelios", 377-397
• Eva Ebel, "Ein Verein von Christusverehrern? : die Gemeinde des 2. und 3. Johannesbriefes im Spiegel antiker Vereine", 399-419

Το νέο τεύχος του The Polish Journal of Biblical Research / The recent issue of The Polish Journal of Biblical Research

Στο πρόσφατο τεύχος του The Polish Journal of Biblical Research 8:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Hermann Lichtenberger, "Prof. Dr. Martin Hengel (1926-2009): in memoriam", 101-102
• Bogdan Ponizy, "An exposition in praise of Wisdom's attributes", 103-110
• Henry I. MacAdam, "Quo vadis, Domine? : new directions in the search for the historical Jesus", 111-149
• Edward Lipinski, "'Roi-de-l'Équité' et 'Prince-de-la-Paix' : le souverain garant de la justice et de la paix", 151-159
• Jan Turkiel, "The spies and intelligence in the Hebrew Bible and Septuagint", 161-178

Συνάντηση Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας

Αύριο Πέμπτη 29.04.2010 και ώρα 18.00 ο Τομέας Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ. διοργανώνει την έβδομη συνάντησή του στην Αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.

Ομιλητής θα είναι ο ομότιμος καθηγητής της Αρχαίας Χριστιανικής Γραμματείας του Faculté de Théologie Catholique, Université Marc Bloch Strasbourg, Marcel Metzger.

Τίτλος της εισήγησης:

"Saint Paul dans les Constitutions Apostoliques"
(Ο απόστολος Παύλος στίς Αποστολικές Διαταγές)

Το νέο τεύχος του JQR / The recent issue of JQR

Στο νέο τεύχος του Jewish Quarterly Review 100:1 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

E. Horrowitz, "The Bible and Us: Biblical Scholarship in the JQR, Then and Now", 1-9

J. Kraut, "The Birds and the Babes: The Structure and Meaning of Psalm 8", 10-24

Παρά τη μεγάλη του δημοτικότητα και το φιλοσοφικό του βάθος ο Ψα 8 έχει θέτει πολλά και δύσκολα ερμηνευτικά ζητήματα. Κάποιες λέξεις του δε μπορούν εύκολα να μεταφραστούν, η δομή του ψαλμού δεν είναι αμέσως σαφής και διάφορα στοιχεία του φαίνεται να μην έχουν εύκολη εξήγηση, όπως τα "μωρά και τα βρέφη" στο στ. 3α. Έχοντας να αντιμετωπίσουν τα πολλά εξηγητικά ζητήματα του Ψαλμού οι ερευνητές στράφηκαν σε υποθετικές εξηγήσεις αντί στα επιχειρήματα που προκύπτουν από το κείμενο. Πραγματικά είναι σπάνιο το φαινόμενο ενός ερευνητή που να μην διορθώνει με κάποιον τρόπο το κείμενο του Ψα 8 ή που τολμά να το ερμηνεύσει χωρίς την απαραίτητη βοήθεια από κάποιο άλλο (ή πολλά άλλα) κείμενα βιβλικά και εξωβιβλικά. Ωστόσο οι πολύτιμες κάποιες φορές προσπάθειες να ερμηνευτεί ο Ψα 8 αποπροσανατολίζουν από το γεγονός ότι ο Ψαλμός ως έχει διατηρεί τη δική του εσωτερική δομή και ρητορική λογική, η οποία "αν ληφθεί σοβαρά υπόψη" οδηγεί στο να ξεδιπλωθούν τα αινίγματα του κειμένου τα οποία απασχόλησαν χρόνια του εξηγητές και τους αναγνώστες. Στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται ότι μία αξιολόγηση της δομής του Ψα 8, μία οργάνωσή της σε χιαστό σχήμα, διαφωτίζει τρία σημεία: (α) το ρόλο του 3α (εκ στόματος νηπίων και θηλαζόντων), (β) την ταυτότητα των Ελωχίμ στο 6α και (γ) το γενικότερο μήνυμα του ψαλμού.

E.R. Stern, "Esther and the Politics of Diaspora", 25-53
Eνώ το βιβλικό κείμενο της Εσθήρ συχνά θεωρείται ένα κείμενο της διασποράς που πραγματεύεται την εμπειρία και τις αγωνίες των Ιουδαίων της Διασποράς κατά την ύστερη περσική και ελληνιστική περίοδο, η προέλευσή του από τη διασπορά μάλλον εικάζεται παρά έχει αποδειχθεί. Η συγγραφέας προτείνει την ανάγνωση της Εσθήρ ως ένα βιβλίο αντίθετο προς τη Διασπορά που γράφηκε στην Ιουδαία για ένα κοινό εκεί. Σύμφωνα με την εβραἱκή εκδοχή της Εσθήρ, η ιουδαϊκή ζωή στην καρδιά της περσικής αυτοκρατορίας παρουσιάζεται ως μία αντίθεση-παρωδία προς την φαντασίωση της ζωής στη γη του Ισραήλ, η οποία περιγράφεται σε άλλα κείμενα από την Ιουδαία τα οποία πέρασα στον κανόνα της Βίβλου. Αυτή η ανάγνωση μπορεί να εξηγήσει τόσο τις διαφορές μεταξύ της εβραϊκής και της ελληνικής εκδοχή της Εσθήρ και τις θεολογικές και ιδεολογικές ανωμαλίες που προκύπτουν από την συνηθισμένη ανάγνωση του κειμένου μέσα στο πλαίσιο της Διασποράς.

J. Levinson, "Enchanting Rabbis: Contest Narratives between Rabbis and Magicians in Late Antiquity", 54-94
"Oι μάγοι", είπε ο R. Yochanan "έρχονται σε αντίθεση με τον ουράνιο οίκο" και αντιτίθενται στη θεϊκή θέληση. Έτσι αρχίζει μία από τις μεγάλες ταλμουδικές συζητήσεις για τη μαγεία (bSan 67b). Αυτή η αντίληψη περί μαγείας εναποθέτει στα χέρια του μάγου τεράστια δύναμη δημιουργώντας έτσι έναν αυτόνομο χώρο όπου το ανθρώπινο και το θεϊκό ανταγωνίζονται ποιο θα υπερισχύσει. Πώς φαντάζονταν οι ραββίνοι το χώρο της μαγείας και γιατί έφτασαν στο να δώσουν τόση δύναμη στους αντιπάλους τους; Αυτό είναι το ερώτημα το οποίο προσπαθεί να απαντήσει ο συγγραφέας στο παρόν άρθρο εξετάζοντας κάποιες "αφηγήσεις ανταγωνισμού" μεταξύ των ραββίνων και των μάγων στη ραββινική γραμματεία. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται κυρίως σε μία σύγκριση μίας συζήτησης που απαντά στο Βαβυλωνιακό Ταλμούδ (bSan 67b-68a) και του παλαιστινιακού παράλληλου της (ySan 25d). Υποστηρίζει ότι υπάρχουν σαφείς διαφορές μεταξύ των δύο ταλμουδικών συζητήσεων όσον αφορά τη μαγεία και τα κακά της. Ενώ το Παλαιστινιακό Ταλμούδ παρουσιάζει αυτές τις αντιπαραθέσεις μέσα από μία συζήτηση για την εξουσία και την ταυτότητα, το Βαβυλωνιακό δομεί την άποψή του για τη μαγεία μέσα από μία συζήτηση για τη γνώση. Αυτή η διαφορά δημιουργεί σημαντικά όρια για τη ραββινική αυτοπροβολή και τις στρατηγικές της όσον αφορά στη ταυτότητα τόσο των ραββίνων όσο και των άλλων.

J.D. Rosenblum, "'Why Do You Refuse to Eat Pork?': Jews, Food, and Identity in Roman Palestine", 95-110
Τόσο οι ιουδαϊκές όσο και εξωιουδαϊκές πηγές (κυρίως ρωμαϊκές) από την αρχαιότητα βεβαιώνουν το γεγονός ότι οι Ιουδαίοι δεν κατανάλωναν χοιρινό. Η σημασία αυτής της διατροφικής επιλογής ωστόσο εξαρτάται από την οπτική μέσα από την οποία αντιμετωπίζεται. Σύμφωνα με κάποιες ραββινικές πηγές, επειδή οι Ρωμαίοι τρώνε χοιρινό γίνονται κι οι ίδιοι γουρούνια. Από την άλλη σύμφωνα με κάποιες ρωμαϊκές πηγές, με το να αρνούνται να φάνε χοιρινό οι Ιουδαίοι ποτέ δε θα μπορέσουν να γίνουν πραγματικοί Ρωμαίοι. Έχοντας τις απαρχές τους στην αρχαιότητα οι πρακτικές της κατανάλωσης χοιρινού κρέατος και της αποχής από αυτό απέκτησαν συμβολικό χαρακτήρα ή έγιναν μία μετωνυμία του "εαυτού" και του "άλλου" όσον αφορά στην ιουδαϊκή και ρωμαϊκή ταυτότητα. Στο άρθρο εξετάζεται πώς αυτές οι αρχαίες πηγές δομούν την ταυτότητα γύρω από συγκεκριμένες διατροφικές πρακτικές. Ειδικά ο συγγραφέας επικεντρώνεται στο πώς το ίδιο είδος διατροφής χρησιμοποιείται για να δημιουργήσει την ταυτότητα του "εγώ" και του "άλλου" σε σχέση προς τη Ρώμη.

Review Forum: on James L. Kugel, How to Read the Bible: A Guide to Scripture, Then and Now

B.D. Sommer, "Two Introductions to Scripture: James Kugel and the Possibility of Biblical Theology", 153-182

W. Kolbrener, "'The "Real Thing': How to Read How to Read the Bible", 183-189

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο Themelios / Articles of biblical interest in Themelios

Στο νέο τεύχος του περιοδικού Themelios 35:1 (2010) το οποίο μάλιστα διατίθεται online (pdf) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Nijay Gupta, "New Commentaries on Colossians: Survey of Approaches, Analysis of Trends, and the State of Research" , 7-14
• Martin Salter, "Does Baptism Replace Circumcision? An Examination of the Relationship Between Circumcision and Baptism on Colossians 2:11-12", 16-30
• Bill Kynes, "Pastoral Pensées: (1 Timothy 3:14-16)", 30-36

Για να βρεθείτε στο σχετικό τεύχος, πατήστε εδώ.

Δύο νέα άρθρα στο The Bible and Interpretation

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκαν δύο πολύ ενδιαφέροντα άρθρα.

Το πρώτο είναι της επικούρου καθηγήτριας της Αρχαιολογίας στο Παν/μιο του Evansville, Jennie R. Ebeling και θέμα της έχει την μετάβαση του κοριτσιού στη φάση της ωριμότητας αλλά και πτυχές της καθημερινής ζωής των ανθρώπων της Παλαιστίνης κατά την εποχή του Σιδήρου Ι:

J.R. Ebeling, Orah's Story

Το δεύτερο είναι του ομότιμου καθηγητή της Π.Δ. του Παν/μίου του Sheffield, Philipp Davies και θέμα του έχει την αντιπαράθεση μεταξύ της μινιμαλιστικής και μαξιμαλιστικής ερμηνείας των αρχαιολογικών ευρημάτων. Ο καθηγητής εντοπίζει δύο τάσεις στη σημερινή αρχαιολογία της Παλαιστίνης: μία, που ακολουθεί τις πρακτικές και τη θεωρία που εφαρμόζονται στην αρχαιολογία γενικά και μία, που ακολουθώντας τα χνάρια της λεγόμενης βιβλικής αρχαιολογίας προσπαθεί να αξιολογήσει απολογητικά τα ευρήματα και να αποδείξει την αξιοπιστία της Βίβλου:

Ph. Davies, "Beyond Labels: What Comes Next?"

H χρήση της τεχνολογίας στο βιβλικό μάθημα των Θρησκευτικών

Ο αγαπητός συνάδελφος κ. Ν. Παύλου μας ενημέρωσε ότι στο ιστολόγιο ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΠΙΝΑΚΑ έχει αναρτηθεί εισήγησή του, που έγινε στο πλαίσιο του συνεδρίου για τις Νέες Τεχνολογίες και τις εφαρμογές τους στην εκπαίδευση και η οποία έχει ως θέμα της τη χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στο βιβλικό μάθημα των Θρησκευτικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Για να διαβάσετε το ενδιαφέρον αυτό άρθρο, πατήστε εδώ.

Τα πρόσφατα τεύχη του Revue de Qumran / The recent issue of Revue de Qumran

Στα πρόσφατα τεύχη του περιοδικού Revue de Qumran 24:1 & 2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

24:1 (2009)

• Ulrich Dahmen, "First International Symposium of the Advisory Board of the Theological Dictionary of the Qumran Texts : Bonn, 3.-5. November 2008", 3-6
• Devorah Dimant, "Sectarian and non-sectarian texts from Qumran : the pertinence and usage of a taxonomy", 7-18
• Francesco Zanella, "'Sectarian' and 'non-sectarian' texts : a possible semantic approach", 19-34
• Armin Lange, "Satanic verses : the adversary in the Qumran manuscipts and elsewhere", 35-48
• Eileen M. Schuller, "Women in the Dead Sea Scrolls : some observations from a dictionary",49-59
• Holger Gzella, "Dating the Aramaic texts from Qumran : possibilities and limits", 61-78
• George J. Brooke, "'Pesher' and 'midrash' in Qumran literature : issues for lexicography", 79-95
• Hannah K. Harrington, "What is the semantic field of the lexemes THR and TM' in the Dead Sea Scrolls?", 97-114
• Lawrence H. Schiffman, "Halakhic terminology in the Dead Sea Scrolls", 115-133
• Charlotte Hempel, "Do the Scrolls suggest rivalry between the sons of Aaron and the sons of Zadok and if so was it mutual?", 135-153
• Torleif Elgvin, "From secular to religious language in 4QInstruction", 155-163
• Heinz J. Fabry, "The ThWQ - perspectives of the First International Symposium of the Advisory Board 2008", 165-172

24:2 (2009)

• Eyal Regev, "The archaeology of sectarianism : ritual, resistance and hierarchy in kh. Qumran", 175-213
• James L. Kugel, "On the interpolations in the 'Book of Jubilees'", 215-272
• Emiliano R. Urciuoli, "A suffering Messiah at Qumran? : some observations on the debate about IQIsa a", 273-281
• David Hamidovic, "Le retour au temple de Jérusalem (4Q173a olim 4Q173 5)?",283-286
• Émile Puech, "4Q173a : note épigraphique",287-290
• Yonder M. Gillihan, "Posture or gesture? : a note on LSWH/LSH in the Qumran penal codes", 291-296

ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ: "Ας σκεφτούμε με τη Βίβλο" / ARTOS ZOES: " Let's think with the Bible"

Ευχαριστώ το συνάδελφο λέκτορα της Κ.Δ. στο Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. κ. Μόσχο Γκουτζιούδη για την παρακάτω είδηση:

Στo πλαίσιo της 7ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (22-25 Απριλίου 2010) πραγματοποιήθηκε χθες συζήτηση (24 Απριλίου 2010 στις 21:00-22:00) Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα "Ας σκεφτούμε με τη Βίβλο" στην αίθουσα Ν. Καββαδίας, Περίπτερο 15.

Ομιλητές ήταν οι: Π. Βασιλειάδης, καθηγητής στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, Ε. Βενιζέλος, Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Στ. Ζουμπουλάκης, διευθυντής του περιοδικού "Νέα Εστία" και πρόεδρος του Δ.Σ. του "Άρτου Ζωής", Μ. Κωνσταντίνου, καθηγητής στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, Π. Υφαντής, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ.
Οργάνωση: Ίδρυμα "Άρτος Ζωής", δίκτυο "Θρησκεία και Πόλις".

Τύποι κειμένων που απαντούν στα χειρόγραφα της Ν. Θαλάσσης / Text types in the DSS

Στην ιστοσελίδα Vindy.com έχει αναρτηθεί ένα σύντομο άρθρο σχετικά με τους τύπους κειμένων που απαντούν στα χειρόγραφα της Ν. Θάλασσας:

Αντίγραφα των βιβλίων της εβραϊκής Βίβλου και βιβλίων που περιέχονται στο χριστιανικό κανόνα της Π.Δ. εκτός από το βιβλίο της Εσθήρ.

Υπομνήματα των βιβλικών κειμένων (Pesharim)

Aραμαϊκές μεταφράσεις της εβραϊκής Βίβλου (targum)

Απόκρυφα, όπως τα βιβλία του Τωβίτ και της Σοφίας Σειράχ, τα οποία συμπεριλαμβάνονται στον ορθόδοξο και ρωμαιοκαθολικό κανόνα των βιβλίων της Π.Δ., όχι όμως σε εκείνους των Ιουδαίων και Προτεσταντών.

Ψευδεπίγραφα, όπως τα βιβλία του Ενώχ και των Ιωβηλαίων, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται στον κανόνα της εβραϊκής Βίβλου ή σε εκείνους των Ορθοδόξων, Ρωμαιοκαθολικών και Προτεσταντών, απαντούν όμως στον αιθιοπικό και αρμενικό κανόνα.

Κείμενα της μετάφρασης των Ο΄.

Κείμενα της θρησκευτικής κοινότητας, όπως ο Κανόνας της Κοινότητας ή το Κύλινδρος του Πολέμου, τα οποία περιέχουν νόμους και πεποιθήσεις της ομάδας (σέκτας).

Για ένα πολύ σύντομο σχολιασμό του παραπάνω κανόνα βλ. επίσης τις παρατηρήσεις του Jim Davila.

Αρχαία ιατρικά κείμενα online / Ancient medical texts online

Στην ιστοσελίδα Corpus medicorum graecorum / latinorum μπορεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης να διαβάσει τα κείμενα αρχαίων ιατρών όπως του Ιπποκράτη, Γαληνού, Αρεταίου, Soranus κ.ά. Τα δημοσιευμένα κείμενα προέρχονται από τις κριτικές εκδόσεις της Λειψίας (Teubner).

Corpus medicorum graecorum / latinorum

(Πηγή: Rogueclassicism)

Ένα νέο βιβλίο για τη σχέση της παύλειας θεολογίας με τις ποιμαντικές επιστολές / A new book on the pauline theology in the pastorals

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Β & H ένας συλλογικός σχετικά με τη σχέση που υπάρχει μεταξύ της παύλειας θεολογίας και των ποιμαντικών επιστολών:

A.J. Köstenberger / T.L. Wilder, Entrusted with the Gospel. Paul's Theology in the Pastoral Epistles, B & H Academic, Nashville, Tenn. 2010
ISBN: 978-0805448412
352 σελ.
14 δολάρια

Περιεχόμενα τόμου

• Köstenberger- “Hermeneutical and Exegetical Challenges in Interpreting the Pastoral Epistles", 1-27
• Wilder- “Pseudonymity, the New Testament, and the Pastoral Epistles", 28-51
• Alan Tomlinson- “The Purpose and Stewardship Theme within the Pastoral Epistles”, 52-83
  
• Ray Van Neste- “Cohesion and Structure in the Pastoral Epistles”, 84-104
  
• Greg Couser- “The Sovereign Savior of 1 and 2 Timothy and Titus”, 105-136
  
• Daniel Akin- “The Mystery of Godliness Is Great: Christology in the Pastoral Epistles”, 137-152
• George Wieland- “The Function of Salvation in the Letters to Timothy and Titus”, 153-172
  
• Benjamin L. Merkle- “Ecclesiology in the Pastoral Epistles”, 173-198
  
• Paul Wolfe- “The Sagacious Use of Scripture”, 199-218
  
• Thor Madsen- “The Ethics of the Pastoral Epistles”, 219-240
  
• Chiao Ek Ho- “Mission in the Pastoral Epistles”, 241-267
  
• Howard Marshall- “The Pastoral Epistles in Recent Study”, 268-324
  

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JHS / A new article in the current volume of JHS

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) προστέθηκε ένα νέο άρθρο:

Russel Hobson, "Jeremiah 41 and the Ammonite Alliance"

RBL 23/4/2010

Οι νέες βιβλιοκρισίες του Review of Biblical Literature:

Frank Eibisch, Dein Glaube hat dir geholfen: Heilungsgeschichten des Markusevangeliums als paradigmatische Erzählungen und ihre Bedeutung für diakonisches Handeln
Reviewed by Wilhelm Pratscher

David L. Baker, Tight Fists or Open Hands? Wealth and Poverty in Old Testament Law
Reviewed by Timothy Sandoval

Hans M. Barstad, History and the Hebrew Bible: Studies in Ancient Israelite and Ancient Near Eastern Historiography
Reviewed by Jeremy Hutton

Carol M. Bechtel, eds., Touching the Altar: The Old Testament for Christian Worship
Reviewed by Tony Costa

R. Scott Chalmers, The Struggle of Yahweh and El for Hosea's Israel
Reviewed by Markus Saur

James H. Charlesworth and Petr Pokorný, eds., Jesus Research: An International Perspective
Reviewed by Peder Borgen

Lowell K. Handy, ed., Psalm 29 through Time and Tradition
Reviewed by Gert Prinsloo

Hannah Harrington, The Purity Texts
Reviewed by Eric F. Mason

Giulio Maspero, Trinity and Man: Gregory of Nyssa's Ad Ablabium
Reviewed by Ilaria Ramelli

Herbert Schmid, Die Eucharistie ist Jesus: Anfänge einer Theorie des Sakraments im koptischen Philippusevangelium (NHC 113)
Reviewed by Riemer Roukema

Συνέδριο για τον ευαγγελιστή Μάρκο και την εκκλησία της Αλεξάνδρειας / Conference on Mark and the church of Alexandria

Στις 24 Απριλίου 2010 θα πραγματοποιηθεί στην έδρα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας διεθνές συνέδριο υπό την αιγίδα της Α.Θ.Μ. του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄ και σε συνεργασία με την Ιεραποστολική Κοινότητα του Αγίου Αιγιδίου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας με τον τίτλο

"Άγιος Μάρκος, ο Απόστολος του Χριστιανισμού στην Αίγυπτο".

Οι εισηγήσεις, όπως προκύπτει από το πρόγραμμα (μπορείτε να το δείτε εδώ), κινούνται σε δύο επίπεδα: το βιβλικό που αφορά στο κατά Μάρκον και σε εκείνο της ιστορίας και δράσης του Πατριαρχείου και της Ρωμαιοκαθολικής Ιεραποστολικής Κοινότητας στη Αίγυπτο.

Εντύπωση μου έκανε ότι όλες οι βιβλικές εισηγήσεις θα γίνουν από τους Ρωμαιοκαθολικούς (τι ωραίο θα ήταν να εκπροσωπούνταν και η ορθόδοξη πλευρά στο βιβλικό αυτό μέρος!):

• Ambrogio Spreafico:"Το Κατά Μάρκον, ένα Ευαγγέλιο γραμμένο για όλους"
  
• Joachim Gnilka: "Η Χριστολογία στο Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο"
  
• Armand Puig I Tarrech: "Ακολουθώντας τον Ιησού, το κλειδί για την κατανόηση του Κατά Μάρκον Ευαγγελίου"

Το νέο τεύχος του CBQ / The recent issue of CBQ

Στο νέο τεύχος του Catholic Biblical Quarterly 72:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Joel S. Baden, "The Morpho-Syntax of Genesis 12:1-3: Translation and Interpretation", 223-237
• Jerome T. Walsh, "The Organization of 2 Kings 3-11", 238-254
• Joshua W. Jipp, "Luke's Scriptural Suffering Messiah: A Search for Precedent, a Search for Identity", 255-274
• Jeannine K. Brown, "Creation's Renewal in the Gospel of John", 275-290
• Sharon Lea Mattila, "Jesus and the “Middle Peasants”? Problematizing a Social-Scientific Concept", 291-313
• Collin Miller, "The Imperial Cult in the Pauline Cities of Asia Minor and Greece", 314-332

Η χρονολόγηση του μυστικού κατά Μάρκον / The dating of Secret Mark

Η συζήτηση για το μυστικό κατά Μάρκον συνεχίζεται στο διαδίκτυο. Σήμερα στο ιστολόγιό του, The Golden Rule o Mike Koke παρουσιάζει τις πιθανές εκδοχές χρονολόγησης του μυστικού κατά Μάρκον και προσφέρει βιβλιογραφία σχετικά με το θέμα. Οι δύο πιθανότητες που παρουσιάζει είναι το συγκεκριμένο κείμενο είτε να είναι αρχαιότερο των κανονικών ευαγγελίων είτε ένα κείμενο που κατασκευάστηκε κατά το 2ο αι. με βάση τα κανονικά κείμενα. (Φυσικά δεν θα πρέπει κανείς να αγνοεί και την υπόθεση να είναι πραγματικά έργο του Morton Smith). Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο του Koke, πατήστε εδώ.

Στο νέο τεύχος του BBR / In the recent issue of BBR

Στο πρόσφατο τεύχος του Bulletin of Biblical Research 20:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• René A. López, "Identifying the 'angel of the Lord' in the book of Judges : a model for reconsidering the referent in other Old Testament loci", 1-18
• Richard L. Schultz, "Intertextuality, canon, and 'undecidability' : understanding Isaiah's "new heavens and new earth" (Isaiah 65:17-25)", 19-38
• Douglas J. Moo, "Creation and new creation", 39-60
• Don Garlington, "'You fool!' : Matthew 5:22", 61-83
• Joseph H. Hellerman, "Vindicating God's servants in Philippi and in Philippians : the influence of Paul's ministry in Philippi upon the composition of Philippians 2:6-11",65-102

Ένα νέο άρθρο στο JHS

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο με θέμα το ρόλο και τη θέση των ζώων στο βιβλίο του Ιωνά:

Yael Shemesh, "And many beasts" (Jonah 4:11): the function and status of animals in the Book of Jonah"

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο τεύχος του ΘΕΟΛΟΓΙΑ / Articles of biblical interest in the new issue of THEOLOGIA

Το νέο τεύχος του Θεολογία 80:4 (2009) είναι αφιερωμένο στην ευχαριστία. Μεταξύ των άλλων πολύ αξιόλογων άρθρων δημοσιεύονται και μία σειρά από άρθρα

με βιβλικό περιεχόμενο:

• Χρυσόστομου Νάσση, "'Ύδωρ και αίμα'. Κριτικές παρατηρήσεις, ερμηνευτικές προσεγγίσεις και εκκλησιολογικές προεκτάσεις με αφορμή το εδάφιο Ιω ιθ΄ 34", 137-162


• Ιωάννη Σκιαδαρέση, "Εκκλησία, Λατρεία και Ευχαριστία στην Αποκάλυψη του Ιωάννη", 163-186


• Αικατερίνης Τσαλαμπούνη, "'Εν τη κλάσει του άρτου': η εμφάνιση του Αναστάντος στην Εμμαούς (Λκ 24,13-35) ως τύπος των ευχαριστιακών συνάξεων της πρώτης Εκκλησίας", 187-210


• Ελένης Κασσελούρη-Χατζηβασιλειάδη, "Η ευχαριστιακή εμπειρία των πρώτων κοινοτήτων και η συμμετοχή των γυναικών", 211-224

Στις βιβλιοκρισίες (Βιβλιοστάσιο) επίσης παρουσιάζεται από τον ομότιμο καθηγητή της Κ.Δ. κ. Ιω. Καραβιδόπουλο το βιβλίο της επικούρου καθ. της Κ.Δ. του ΑΠΘ κ. Κ. Παπαδημητρίου, Ερμηνεύοντας την ειρήνη στην Καινή Διαθήκη (2009).

Για να διαβάσετε όλα τα περιεχόμενα, τις βιβλιοκρισίες και τις περιλήψεις διεθνούς κύρους επιστημονικών περιοδικών, πατήστε εδώ.

Άρθρο του Bruce Chilton για τον ιστορικό Ιησού / Bruce Chilton's article on historical Jesus

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο αλλά πολύ ενδιαφέρον άρθρο για τον ιστορικό Ιησού.

Ο Chilton συγγραφέας της μελέτης Rabbi Jesus: An Intimate Biography (2002) και πρόσφατα της μελέτης The Way of Jesus: To Repair and Renew the World (2010) κάνει στο πρώτο μέρος του άρθρου του μία σύντομη αναδρομή στην πορεία της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού από την εποχή του Reimarius μέχρι τη λεγόμενη Third Quest. Όπως πολύ σωστά παρατηρεί αυτή η διάκριση σε περιόδους της ιστορίας της έρευνας είναι σχηματική και γίνεται περισσότερο για λόγους συστηματοποίησης. Δεν απουσιάζουν δηλαδή οι εξαιρέσεις σε όλες τις φάσεις της έρευνας. Μία δεύτερη επίσης σημαντική παρατήρηση είναι ότι αυτή η ιστορική ενασχόληση με τον Ιησού αποτελεί μία πτυχή της χριστιανικής θεολογίας και έχει τις ρίζες της στις απαρχές του χριστιανισμού.

Ασκώντας κριτική στη μέχρι τώρα πορεία της έρευνας ο Chilton παρατηρεί ότι αυτό που απουσιάζει από αυτήν είναι η εστίαση όχι στο τι νομίζει ο κάθε ερευνητής ότι ήταν ο Ιησούς, αλλά στο τι ο ίδιος ο Ιησούς ήθελε να επιτύχει κατά την επίγεια δράση του. Θεωρεί επίσης ότι αυτοί οι στόχοι του Ιησού έχουν ιστορική διάσταση, αφού αποτελούν απάντηση στις ανάγκες του περιβάλλοντός του και βρίσκονται σε αλληλεπίδραση με αυτό. Καταλήγει ότι ο Ιησούς είναι στην γραμμή με τους προφήτες που ήρθαν πριν από αυτόν και αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για προφητικές μορφές που ακολούθησαν. Υποστηρίζει μάλιστα ότι η προφητική ιδιότητα αποτελεί το κλειδί για την κατανόηση του προσώπου του Ιησού.

Για να διαβάσετε ολόκληρο του κείμενο του Chilton, πατήστε εδώ.

Ένα άρθρο για το Κουμράν στο πρόσφατο REJ / An article on Qumran exegesis in the recent REJ

Στο πρόσφατο Revue des Études Juives 168:3-4 (2009) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων ένα άρθρο για την εξήγηση βιβλικών κειμένων στα Pesharim του Κουμράν:

Devorah Dimant, "Exegesis and Time in the Pesharim from Qumran", 373-393
Oι συγγραφείς των Pesharim του Κουμράν ερμήνευσαν τις βιβλικές προφητείες με συμβολικό και αλληγορικό τρόπο. Διαβάζουν μέσα σε αυτές προφητικές αναφορές σε γεγονότα της εποχής τους. Αυτός ο τρόπος επικαιροποίησης εφαρμόστηκε σε προφητείες για τις οποίες λέγεται μέσα στην εβραϊκή Βίβλο ότι εκπληρώθηκαν στο παρελθόν. Αυτή η εξηγητική μέθοδος, η οποία υποθέτει ότι μία προφητεία μπορεί να εκπληρωθεί περισσότερο από μία φορές αναλύεται στο παρόν άρθρο μέσα από τρία παραδείγματα: την ερμηνεία του 1 Σαμ 2,35 και του Ιεζ 2,35 από το Κείμενο της Δαμασκού ΙΙΙ-IV, το pesher της κατάρας που είπε ο Ιησούς του Ναυί για την Ιεριχώ, όπως αυτή ερμηνεύεται στο 4Q379 22 ii//4Q174 21-30 και η ερμηνεία του Ιερεμία 25,11 και 29,10 από το Δαν 9.

Ένα ἀρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο RThL / An article of biblical interest in the recent issue of RThL

Στο νέο τεύχος του Revue Théologique de Louvain 41:1 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

C. Focant, "La christologie de Matthieu à la croisée des chemins", 3-31

Το μυστικό κατά Μάρκον - μια άλλη εκτίμηση / Secret Mark - a different evaluation

Στο ιστολόγιο του Timo S. Paananen (η πληροφορία μέσω του Ph. Harland) έχει αναρτηθεί η είδηση ότι ο δεύτερος ειδικός που επιστρατεύθηκε από το BAR, Αγαμέμνων Τσελίκας (του οποίου όμως η έκθεση δεν δημοσιεύθηκε, επειδή δεν κατατέθηκε έγκαιρα) υποστηρίζει ότι το μυστικό κατά Μάρκον είναι πλαστογραφία. Σύμφωνα με τις συζητήσεις που είχε με τον εκδότη του περιοδικού H. Shanks ο Έλληνας ειδικός υποστήριξε ότι το κείμενο είναι πλαστό, ότι ο συγγραφέας του δεν πρέπει να είναι κάποιος μοναχός της μονής, όπου ο Smith ανέφερε ότι βρήκε το κείμενο κι ότι έχει εντοπίσει ένα άλλο χειρόγραφο, του οποίου το γραφικό χαρακτήρα ο Smith προσπάθησε να αντιγράψει (σύμφωνα με τον ίδιο ο Smith είχε επισκεφτεί το συγκεκριμένο μοναστήρι για να μελετήσει τα χειρόγραφά του). Για περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να διαβάσετε τη σχετική αναλυτική ανάρτηση στο ιστολόγιο του Stephan Huller. Ομολογουμένως η υπόθεση γίνεται όλο και πιο ενδιαφέρουσα, αφού ο Τσελίκας θεωρείται καταξιωμένος ειδικός των αρχαίων χειρογράφων και η γνώμη του έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Αν μάλιστα είναι ακριβές ότι έχει εντοπίσει το χειρόγραφο, στο οποίο γραφολογικά στηρίχθηκε όποιος κατασκεύασε το υπό αμφισβήτηση κείμενο, τότε μπορεί να έχουμε μία σημαντική τροπή στην υπόθεση "μυστικό κατά Μάρκον". Μένει μόνο κάποια στιγμή να ολοκληρώσει την έκθεσή του και να έχουμε στα χέριά μας ένα συγκεκριμένο γραπτό κείμενο.

Επίσης στο ιστολόγιο The busybody ο Loren Rosson III έχει αναρτήσει την περίληψη του πρόσφατου άρθρου του F. Watson στο JThS.

Οι εισηγήσεις του συνεδρίου για τη θεολογία του N.T. Wright online

Η είδηση προέρχεται από το ιστολόγιο του J. McGrath Exploring our Matrix. Στην ιστοσελίδα του Wheaton College έχουν αναρτηθεί μαγνητοσκοπημένες και μαγνητοφωνημένες οι εισηγήσεις του 19ου ετήσιου συνεδρίου με τον τίτλο "Jesus, Paul and the People of God: A Theological Dialogue with N.T. Wright".
Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Άγαλμα Αυγούστου στους Στόβους; / Statue of Augustus in Stobi?

Διαβάσαμε την είδηση στο ιστολόγιο του David Meadows Rogueclassicism, ο οποίος με τη σειρά του παραπέμπει στο δημοσίευμα του ΜΙΝΑ. Στην αρχαία πόλη των Στόβων βρέθηκε μαζί με άλλα τμήματα αγαλμάτων ανδρική προτομή, (φωτό του MINA) η οποία ταυτίζεται σύμφωνα με το ενθουσιώδες δημοσίευμα του πρακτορείου ειδήσεων των Σκοπίων με εκείνο του Αυγούστου (αν και για τις πρώτες επιφυλάξεις, βλ. το σχόλιο στο ιστολόγιο του D. Meadows). Προέρχεται κατά την εκτίμηση των αρχαιολόγων από ναό, ο οποίος καταστράφηκε ήδη στην αρχαιότητα. Η πόλη των Στόβων ανήκε στη ρωμαϊκή επαρχία της Μακεδονίας και γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη από την εποχή του Αυγούστου κι εξής.
[Α.Τ.: Η παρουσία ενός αγάλματος του Αυγούστου μπορεί να συνδέεται με τη λατρεία του στην πόλη, φαινόμενο διαδεδομένο σε όλη τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και στην περίπτωσή μας στην επαρχία της Μακεδονίας. Οπωσδήποτε μένει να ταυτοποιηθεί με βεβαιότητα η προτομή. Αν πρόκειται για άγαλμα του Αυγούστου, τότε το εύρημα θα αποτελεί μία ακόμη ψηφίδα στο ψηφιδωτό της αυτοκρατορικής λατρείας στις επαρχίες της αυτοκρατορίας και της Μακεδονίας ειδικότερα κατά την πρώιμη αυτοκρατορική εποχή].

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο EvQ / Articles of biblical interest in the recent EvQ

Στο νέο τεύχος του Evangelical Quarterly 82:2 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων τρία άρθρα που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

• Gregory Goswell, "Keeping God out of the book of Esther", 99-110
• Gary L. Shultz, "Why a genuine universal gospel call requires an atonement that paid for the sins of all people", 111-123
• Carsten Lotz, "A critical evaluation of Youngmo Cho : 'Spirit and kingdom in the writings of Luke and Paul: an attempt to reconcile these concepts'", 124-141
  

Ο ανώνυμος συνοδοιπόρος του Κλεοπά / The unnamed companion of Cleopas

Με αφορμή το ερώτημα, το οποίο μου έθεσαν αρκετές φορές τον τελευταίο καιρό φοιτητές, για το αν δηλαδή ο ανώνυμος συνοδοιπόρος του Κλεοπά στην πορεία προς την κώμη Εμμαούς ήταν ο Λουκάς ή κάποιος άλλος μαθητής, παραθέτω στη συνέχεια κάποια στοιχεία:

Σύμφωνα με τον Ωριγένη (Εις το κατά Ιωάννην 1.5.30, 1.8.50. Κατά Κέλσου 2,62) αυτός ο μαθητής ονομαζόταν Σίμων. Ο Κύριλλος Αλεξανδρείας που γνωρίζει αυτήν την παράδοση διευκρινίζει ότι δεν πρόκειται για τον Σίμωνα Πέτρο ή τον από Κανά αλλά για κάποιον άλλο μαθητή με το ίδιο όνομα (Εξήγησις εις το κατά Λουκάν D f. 82)] - [βλ. ακόμη τη γλώσσα στο Λκ 24,18 στον κώδικα S (10oς αι.). Άλλωστε την ταύτισή του με τον Πέτρο φαίνεται να αποκλείει και το Λκ 24,34. Ο Επιφάνιος θεωρεί ότι ο ανώνυμος μαθητής ήταν ο Ναθαναήλ (Πανάριον 23.6). Ένα μέρος μόνο της εκκλησιαστικής παράδοσης - και μάλιστα από όσο γνωρίζω της μεταγενέστερης - θεωρεί ότι ο συνοδός του Κλεοπά ήταν ο Λουκάς (βλ. Θεοδώρου Προδρόμου, Τετράστιχα εν τω τετραευαγγελίω PG 133,1204A και ύμνοι της εορτής του ευαγγελιστού Λουκά καθώς και το εωθινό ε΄). Αυτή η θέση θα πρέπει να απορριφθεί, διότι ο ίδιος ο συγγραφέας του ευαγγελίου δηλώνει στον πρόλογο ότι δεν υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας, αλλά ότι στήριξε τη συγγραφή του στις μαρτυρίες των "αυτοπτών και υπηρετών του λόγου" (1,2). Μία άλλη πρόταση που διατυπώθηκε από νεότερους ερμηνευτές είναι ότι εδώ πρόκειται για το διάκονο Φίλιππο (M. Dibelius, ZNW 12:1911, 329). Tέλος κατά τα νεότερα χρόνια διατυπώθηκε η άποψη ότι ο συνοδοιπόρος του Κλεοπά ήταν είτε η σύζυγός του (βλ.π.χ. J.E. Adams, ExpT 17:1905/6, 333-335) είτε η κόρη του (F.F.E. Bishop, ExpT 73:1962, 339).

Α.Τ.: Ανεξάρτητα από τις διάφορες θεωρίες που διατυπώθηκαν από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, γεγονός παραμένει ότι η προφορική παράδοση που διέσωσε το κατά Λουκάν ευαγγέλιο δε φαίνεται να περιείχε το όνομα του δεύτερου μαθητή. Είναι πολύ πιθανόν η παράδοση αυτή να προέρχεται από κάποιον κύκλο, ο οποίος σχετιζόταν με τον Κλεοπά. Το ότι μάλιστα διασώζεται το ένα από τα δύο ονόματα μπορεί επιπλέον να αποτελέσει απόδειξη της αυθεντικότητας και της αρχαιότητάς της. Εάν το όνομα του Κλεοπά ήταν λογοτεχνική επινόηση, τότε λογικότερο θα ήταν να είχαν επινοηθεί και τα δύο ονόματα, αφού ο στόχος θα ήταν να καταστεί η αφήγηση περισσότερο πειστική. Με βεβαιότητα θα πρέπει να αποκλείσουμε τόσο τον Λουκά όσο και τον Πέτρο ως πιθανούς συνοδοιπόρους για τους λόγους που αναφέραμε πριν. Επίσης απίθανο φαίνεται ο συνοδοιπόρος να ήταν γυναίκα. Απόδειξη γι' αυτό μπορεί να αποτελέσει το "εξ αυτών" στο 24,13 το οποίο μάλλον αναφέρεται στους αποστόλους (βλ. 24,10-11). Όσον αφορά στο Φίλιππο ή στο Ναθαναήλ, τίποτε μέσα στο κείμενο δε συνηγορεί προς αυτήν την κατεύθυνση. Η ταύτιση του ανώνυμου συνοδοιπόρου λοιπόν με αυτούς κινείται στο χώρο της υπόθεσης, η οποία όμως μένει να αποδειχθεί.

RBL 17.4.2010

Οι νέες βιβλιοκρισίες του Review of Biblical Literature:

Hector Avalos, Sarah Melcher, and Jeremy Schipper, eds., This Abled Body: Rethinking Disabilities in Biblical Studies
Reviewed by Yael Avrahami

Susan Emanuel and Jonathan G. Campbell, The Exegetical Texts
Reviewed by Eric F. Mason

A. Philip Brown, Hope amidst Ruin: A Literary and Theological Analysis of Ezra
Reviewed by Bob Becking

James R. Linville, Amos and the Cosmic Imagination
Reviewed by M. Daniel Carroll R.

John P. Meier, A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus, Volume 4: Law and Love
Reviewed by William Loader

Gerald O'Collins, Christology: A Biblical, Historical, and Systematic Study of Jesus
Reviewed by James F. McGrath

Gregory E. Sterling, Coptic Paradigms: A Summary of Sahidic Coptic Morphology
Reviewed by William Arnal

Guy G. Stroumsa, The End of Sacrifice: Religious Transformations in Late Antiquity
Reviewed by Douglas Estes

Stefan Wälchli, Glaubenswelten der Bibel: Eine kleine Geschichte des biblischen Glaubens und der Entstehung der Bibel
Reviewed by Louis Jonker

Harald Martin Wahl, Das Buch Esther: Übersetzung und Kommentar
Reviewed by Donatella Scaiola

Walter T. Wilson, Pauline Parallels: A Comprehensive Guide
Reviewed by Martinus C. de Boer

Otto Zwierlein, Petrus in Rom: Die literarischen Zeugnisse
Reviewed by James D. G. Dunn

Το μυστικό ευαγγέλιο του Μάρκου / The secret gospel of Mark

Το μυστικό ευαγγέλιο του Μάρκου εξακολουθεί να απασχολεί την έρευνα. Απόδειξη γι' αυτό είναι μία σειρά από πρόσφατες αναρτήσεις στο διαδίκτυο και κάποια νέα άρθρα που δημοσιεύθηκαν σε επιστημονικά περιοδικά τον τελευταίο καιρό. Με το θέμα βέβαια του μυστικού κατά Μάρκον είχαμε ασχοληθεί και παλαιότερα, όταν παρουσιάζαμε το σχετικό κεφάλαιο από το βιβλίο του H.-J. Klauck, Die apokryphe Bibel (για να διαβάσετε τις σχετικές αναρτήσεις, πατήστε εδώ και εδώ). Μολονότι η γνησιότητα του χειρογράφου και του κειμένου έχει αμφισβητηθεί σοβαρά, δε λείπουν κι εκείνες οι φωνές που υποστηρίζουν με διάφορα επιχειρήματα τη θέση είτε ότι το κείμενο είναι αυθεντικό και προέρχεται από τον Κλήμεντα είτε ότι δεν είναι έργο του Morton Smith (βλ. για παράδειγμα το πρόσφατο άρθρο του F. Watson, JThS 61:1 (2010), 128-170).

Αφορμή για την πρόσφατη συζήτηση έδωσε το άρθρο που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του BAR το οποίο στηρίζεται στην έρευνα της Ελληνίδας γραφολόγου Βενετίας Αναστασοπούλου (για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ). Η έκθεση της γραφολόγου που δημοσιεύεται στο περιοδικό καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Morton Smith δεν κατασκεύασε ο ίδιος το μυστικό ευαγγέλιο του Μάρκου, θέση που πρόσφατα υποστήριξε και ο Watson (όσον αφορά το περιεχόμενο του κειμένου). Σε σημερινή ανάρτησή του ο Peter M. Head στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism παρουσιάζει την πρόσφατη βιβλιογραφία για το θέμα. Και ο Phil Harland στο ιστολόγιό του συζητά το δημοσίευμα του BAR και παραπέμπει σε παλαιότερες αναρτήσεις του.

Τέλος ο Timo S. Paananen δημοσιεύει στο ιστολόγιό του το νέο άρθρο των Scott G. Brown & Allan J. Pantuck, "Stephen Carlson’s Questionable Questioned Document Examination", στο οποίο ασκούν κριτική στις θέσεις του S. Carlson ο οποίος ήταν και ο κύριος υπέρμαχος της θέσης ότι το μυστικό ευαγγέλιο του Μάρκου είναι πλαστό.

Το νέο τεύχος του JBL / The recent issue of JBL

Στο νέο τεύχος του Journal of Biblical Literature 129:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

- D.J.A. Clines, "Learning, Teaching, and Researching Biblical Studies, Today and Tomorrow", 5-29

- Paul S. Evans, "The Function of the Chronicler's Temple Despoliation Notices in Light of Imperial Realities in Yehud", 31-47

- Matthew J. Suriano, "Death, Disinheritance, and Job's Kinsman-Redeemer", 49-66

- Francesca Stavrakopoulou, "Gog's Grave and the Use and Abuse of Corpses in Ezekiel 39:11-20", 67-84

-Matthew S. Rindge, "Jewish Identity under Foreign Rule: Daniel 2 as a Reconfiguration of Genesis 41", 85-104

- Kenneth C. Way, "Donkey Domain: Zechariah 9:9 and Lexical Semantics", 105-114

- Dorothy Lee, "The Gospel of John and the Five Senses", 115-127

- Thomas R. Blanton, IV, "Spirit and Covenant Renewal: A Theologoumenon of Paul's Opponents in 2 Corinthians", 129-151

- Robert E. Van Voorst, Why Is There No Thanksgiving Period in Galatians? An Assessment of an Exegetical Commonplace", 153-172

Άρθρο του Α. Χανιώτη για τους θεοσεβείς της Αφροδισιάδος στο BAR / An article of Chaniotis on the God-fearers of Aphrodisias in recent BAR

Στο τελευταίο τεύχος του Biblical Archaeology Review 36:6 (2010) δημοσιεύεται ένα άρθρο του γνωστού καθηγητή της αρχαίας ιστορίας και επιγραφικής Άγγελου Χανιώτη (δυστυχώς online μπορεί κανείς να διαβάσει μόνο την αρχή του άρθρου) σχετικά με τους θεοσεβείς στην Αφροδισιάδα ("Godfearers in the City of Love"). Ο Χανιώτης παρουσιάζει εν συντομία τη γνωστή επιγραφή από την Αφροδισιάδα, η οποία κάνει λόγο θεοσεβείς μέσα στη συνάφεια της συναγωγής της πόλης, τη χρονολόγησή της και άλλα ζητήματα σχετικά με αυτή και συζητά τις σχέσεις Ιουδαίων και εθνικού περιβάλλοντος στην πόλη (βλ. επίσης το άρθρο του ιδίου, SCI 21:2002, 209-242). Την επιγραφή, η οποία χρονολογείται στον 4ο ή 5ο αι. μ.Χ., μπορεί να διαβάσει κανείς στην ιστοσελίδα του PHI Greek Inscriptions. Σε αυτήν την επιγραφή διασώζονται τα ονόματα των μελών της "δεκανίας των φιλομαθών", οι οποίοι ανέγειραν ένα ταφικό μνημείο. Μεταξύ τους αναφέρονται "θεοσεβείς" και ένας προσήλυτος (Για μία πρόσφατη παρουσίαση και ανάλυση της επιγραφής βλ. IJudO II, nr. 14). Η ανακάλυψη αυτής της επιγραφής και η δημοσίευσή της από τους Reynolds / Tannenbaum αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την ύπαρξη τέτοιων εθνικών στο περιβάλλον της συναγωγής, κάτι το οποίο ήταν επίσης γνωστό από τις Πράξεις και για τη θέση τους μέσα στη συναγωγή. Για τις μαρτυρίες στις γραμματειακές και επιγραφικές πηγές της εποχής βλ. L.H. Feldman, " Jewish Proselytism" , στο έργο των H. Attridge / G. Hatta, Eusebius, Christianity and Judaism. Studia Post-Biblica 42. Leiden: Brill 1992, 372-408. Οπωσδήποτε ο όρος θεοσεβής / φοβούμενος δε χρησιμοποιείται πάντοτε στις πηγές ως terminus technicus (κυρίως στις αρχαιότερες), κι ίσως να χαρακτηρίζει γενικά μία ομάδα εθνικών, οι οποίοι δε συνδέονται με τη συναγωγή του τόπου τους με τον ίδιο κάθε φορά τρόπο. Ακολουθώντας την τυπολογία που πρότεινε ο Sh. Cohen (HTR 1989, 13 εξ.) για τους βαθμούς προσέγγισης του Ιουδαϊσμού από τους εθνικούς, ο βαθμός σύνδεσης των εθνικών με τη συναγωγή μπορούσε να ξεκινά από έναν απλό θαυμασό της ιουδαϊκής θρησκείας και να καταλήγει στην πιστή τήρηση κάποιων χαρακτηριστικών ιουδαϊκών κανόνων.