RBL 22/10/2011

Rachel Adelman, The Return of the Repressed: Pirqe de-Rabbi Eliezer and the Pseudepigrapha
Reviewed by John C. Poirier

Bob Becking, Alex Cannegieter, Wilfred van de Poll, and Anne-Mareike Wetter, From Babylon to Eternity: The Exile Remembered and Constructed in Text and Tradition
Reviewed by Francis Dalrymple-Hamilton

Roland Boer, ed., Secularism and Biblical Studies
Reviewed by Brent Landau

John J. Collins, The Scepter and the Star: Messianism in Light of the Dead Sea Scrolls
Reviewed by Erik Eynikel

Lester L. Grabbe, ed., Israel in Transition 2: From Late Bronze II to Iron IIA (c. 1250-850 BCE): The Texts
Reviewed by Friedrich Schipper

Dan Jaffé (ed.), Studies in Rabbinic Judaism and Early Christianity: Text and Context
Reviewed by Peter J. Tomson

Adina Moshavi, Word Order in the Biblical Hebrew Finite Clause
Reviewed by Hubert James Keener

Thomas R. Schreiner, Galatians
Reviewed by David Luckensmeyer

Louis Stulman and Hyun Chul Paul Kim, You Are My People: An Introduction to Prophetic Literature
Reviewed by Steed Vernyl Davidson

Samuel I. Thomas, The "Mysteries" of Qumran: Mystery, Secrecy, and Esotericism in the Dead Sea Scrolls
Reviewed by Carol Newsom

+ Δαμιανός Δόικος

Μόλις πληροφοροθήκαμε τη θλιβερή είδηση του θανάτου του ομότιμου καθηγητή της Παλαιάς Διαθήκης της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ Δαμιανού Δόικου. Η εξόδιος ακολουθία θα ψαλλεί στη Μητρόπολη Καλαμαριάς, αύριο Πέμπτη 20.10.2011 και ώρα 12.00.

Ας είναι αιωνία η μνήμη του!

Δύο βιβλία για την κριτική αποτίμηση του έργου του G. Theissen / Two books on the critical reception of G. Theissen's work

Κυκλοφόρησαν από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck Ruprecht και στη σειρά ΝΤΟΑ/StUNT δύο τόμοι αφιερωμένοι στο έργο του γνωστού καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο της Heidelberg G. Theissen. O πρώτος τόμος (2010) περιέχει τις εισηγήσεις ενός συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 4-6  Ιουλίου 2008 προς τιμήν του καθηγητή και στο οποίο συζητήθηκε κριτικά το έργο του. Ο δεύτερος τόμος (2011) περιέχει τις απαντήσεις του Theissen στις εισηγήσεις του προηγούμενου τόμου και τη δική του κριτική αξιολόγηση του έργου του:

P. Lampe / H. Schwier (εκδ.), Neutestamentliche Grenzgänge: Symposium zur kritischen Rezeption der Arbeiten Gerd Theißens, (NTOA/StUNT 75), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010
248 σελίδες
ISBN: 978-3-525-53393-9
71,95 €

G. Theissen, Von Jesus zur urchristlichen Zeichenwelt: »Neutestamentliche Grenzgänge« im Dialog,  (NTOA/StUNT 78), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2011
237 σελίδες
ISBN: 978-3-525-55023-6

59.95 €

Το τρέχον τεύχος του JBL / In the current issue of JBL

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Biblical Literature 130:3 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• James W. Watts, "Aaron and the Golden Calf in the Rhetoric of the Pentateuch", 417-430
• Mark Leuchter, "The Ambiguous Details in the Blasphemer Narrative: Sources and and Redaction in Leviticus 24:10-23", 431-450
• Serge Frolov / Allen Wright, "Homeric and Ancient Near Eastern Intertextuality in 1 Samuel 17", 451-471
• C.L. Crouch, "Ezekiel's Oracles against the Nations in Light of a Royal Ideology of Warfare", 473-492
• Ted M. Erho, "Historical-Allusionalal Dating and the Similitudes of Enoch", 493-511
• David H. Sick, "The Architriklinos of Cana", 513-526
• Roy E. Ciampa, "'Examined the Scriptures?' The Meaning of ἀνακρίνοντες τὰς γραφὰς in Acts 17:11", 527-541
• Tzvi Novick, "Peddling Scents: Merchandise and Meaning in 2 Corinthians 2:14-17", 543-549
• Jennifer A. Glancy / Stephen D. Moore, "How Typical a Roman Prostitute Is Revelation's 'Great Whore'", 551-569
• Stephen C. Barton, "Eschatology and the Emotions in Early Christianity", 571-591
• Theodore A. Bergren, "Gentile Christians, Exile, and the Return in 5 Ezra 1:35-40", 593-612

Το τρέχον τεύχος του BTB / In the current issue of BTB

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblical Theology Bulletin 41:4 (2011) είναι αφιερωμένο στην θεωρία της κοινωνικής μνήμης και στην αξιοποίησή της στην ερμηνεία βιβλικών κειμένων:

David M. Bossman, "Presenting the Issue: What Becomes a Memory?", 178

Joel Edmund Anderson, "Jonah’s Peculiar Re-Creation", 179-188

Mε την εμφάνιση της αφηγηματικής κριτικής ερμηνευτικής προσέγγισης στις βιβλικές σπουδές άρχισε να καθίσταται σταδιακά σαφέστερη η σημασία που έχει η ανάγνωση των βιβλικών κειμένων ως λογοτεχνικά κείμενα. Η σημασία και το μήνυμα κάθε επιμέρους κειμένου συνδέεται άμεσα με τον τρόπο που αυτό το κείμενο είναι γραμμένο και αυτό συμπεριλαμβάνει τη λογοτεχνική δομή καθώς επίσης και κάθε διακειμενική σχέση με αρχαιότερα βιβλικά κείμενα. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η αφηγηματολογική ανάγνωση του βιβλίου του Ιωνά φέρνει στο φως διακειμενικές συνδέσεις τόσο με τα εικόνεςτης αρχαίας Εγγύς Ανατολής που απαντούν στις ιστορίες για τη δημιουργία και την Εδέμ των Γεν 1-3 και σε εκείνες της αναδημιουργίας και του Κατακλυσμού στα Γεν 6-9. Η θεολογική επίδραση που ασκούν αυτές οι συνδέσεις στο μήνυμα του Ιωνά και στο μεταιχμαλωσιακό κοινό του είναι σημαντική επειδή δεν αναφέρεται μόνο στο θέμα του αναδημιουργημένου λαού του Θεού αλλά επίσης στη σημασία και στο σκοπό του Ναού. Το άρθρο, επομένως, λειτουργεί ως μία άσκηση συγχρονικής ανάγνωσης και διακειμενικότητας τοποθετημένη μέσα στις ιστορικές παραμέτρους της μεταιχμαλωσιακής ιουδαϊκής κοινότητας. 

Ritva Williams, "BTB Readers' Guide: Social Memory", 189-200

Σε αυτόν τον οδηγό οι αναγνώστες εισάγονται στις σπουδές της κοινωνικής μνήμης όπως αυτές αναπτύχθηκαν κυρίως από εκπροσώπους της κοινωνικής επιστήμης καθώς στη σχέση της κοινωνικής μνήμης με την ιστορία και την ιστοριογραφία. Στη συνέχεια εξετάζονται οι πιθανές εφαρμογές της θεωρίας στη μελέτη της εβραϊκής Βίβλου, της Καινής Διαθήκης και των απαρχών του Χριστιανισμού.

Ernest van Eck, "Social Memory and Identity: Luke 19:12b—24 and 27", 201-212

Έχοντας ως βάση την ιδιαίτερη κατανόηση της κοινωνικής μνήμης ο συγγραφέας αναπτύσσει ένα κοινωνικό μοντέλο της κοινωνικής μνήμης. Το μοντέλο στη συνέχεια εφαρμόζεται σε τρεις μνήμες γεγονότων που σχετίζονται με την επίσκεψη του Αρχέλαου στη Ρώμη προκειμένου να ανακηρυχθεί βασιλιάς της Ιουδαίας το 4 π.Χ. Στο άρθρο συγκρίνονται τα κείμενα του Ιωσήπου, Ιουδ. Πόλεμος 2, 80-100, Ιουδ. Αρχαιολ. 17, 208-323 και η κοινωνική μνήμη του γεγονότας στο κατά Λουκάν, όπως διασώζεται στην παραβολή των μνων (Λκ 19, 12β-24. 27).  

S. Brian Pounds, "Romans 4:1—8 as a Test Case for the New Perspective on Paul", 213-225

Σε αυτό το άρθρο αντιπαραβάλλεται η "παραδοσιακή" ερμηνεία του Ρωμ 4, 1-8 με δύο αντιπροσωπευτικές ερμηνείες της περικοπής από την οπτική της "New Perspective". Ως χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι αυτής της τάσης οι James D.G. Dunn και N.T. Wright παρέχουν ερμηνείες του κειμένου, που αποκλίνουν από τη συμβατική ανάγνωση, εξαιτίας του επαναπροσδιορισμού που κάνουν της έννοιας της "δικαίωσης", όπου στο λαό της διαθήκης συμπεριλαμβάνονται και οι εθνικοί και της έννοιας των "έργων Νόμου" ως πτυχές της τήρησης του Νόμου που συνέβαλαν στη διάκριση μεταξύ Ιουδαίων και εθνικών. Ωστόσο υποστηρίζεται ότι η κατανόηση της "δικαίωσης" ως απαλλαγής από τον Θεό και των "έργων του Νόμου" ως της γενικής τήρησης του Νόμου οδηγεί σε μία σαφέστερη ερμηνεία της παύλειας μεταφοράς του εργάτη και του μισθού του καθώς επίσης και της χρήσης του Αβραάμ και του Δαυίδ ως τύπων.    

Ένα νέο άρθρο για το κατά Ιωάννην/ An article on John

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο του Paul N. Anderson σχετικά με τις πηγές και τη θεολογία του Ιωάννη:

"Addressing the Johannine Riddles—A New Introduction"

Το τρέχον τεύχος του BN / In the current issue of BN

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Notizen 150 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:


Serge Frolov, "Sarah, Rebekah, and the Unchangeable Ruble: Unrecognized Folkloric Background of the “Wife-Sister” Stories in Genesis", 3-7

Στο άρθρο καθίσταται σαφές ότι η αναγνώριση του μοτίβου της "συζύγου-αδελφής" στη Γένεση ως μίας παραλλαγής του  μοτίβου "του μαγικού αντικειμένου που γυρνά στον εαυτό του", το οποίο απαντά στη λαϊκή παράδοση πολλών πολιτισμών και ιδιαίτερα συχνά στις αφηγήσεις των προπατόρων στην εβραϊκή Βίβλο εκεί μπορεί να εξηγήσει την προέλευση αυτού του μοτίβου και την εξέλιξή του.   

Christoph Berner, "Vom Aufstand Datans und Abirams zum Aufbegehren der 250 Männer. Eine redaktionsgeschichtliche Studie zu den Anfängen der literarischen Genese von Num 16-17", 9-33

Θέμα της μελέτης είναι οι απαρχές της φιλολογικής ανάπτυξη των κεφ. 16-17 των Αριθμών. Σε αυτά τα κεφάλαια το αρχαιότερο λογοτεχνικό στρώμα εκπροσωπείται από την μετα-ιερατική αφήγηση της στάσης των Datan και του Abiram εναντίον του Μωυσή (16,12-14αβ*, 25α, 27β, 32α, 33αβα, 34). Ένα μεταγενέστερο χέρι διαμόρφωσε την τιμωρία των δύο στασιαστών ως μία καταστροφή (16,1β*, 2aα, 15, 25β, 28-31). Αυτό το τελευταίο μοτίβο διαμορφώνει τη βάση  για τη συμπλήρωση του κειμένου με την αφήγηση για τους 250 ανθρώπους. Αυτοί μεταδίδουν το ιδανικό μίας θεοκρατίας χωρίς ιερείς και αποδεικνύεται ότι έχουν λάθος σε μία θυσιαστική αναμέτρηση (16,2aβ[b]. 3. 4. 5a*. 6abα. 7a*. 14b*. 18. 26. 33bβ. 35. 17,11*. 12aαb. 15a).

Amos Frisch, "The Attitude toward Jerusalem in Two Rebellion Narratives: A Literary and Theological Investigation", 35-48

Έχοντας ως βάση την ιδέα ότι η στάση τους απέναντι στην Ιερουσαλήμ δεν είναι απλά ένα στοιχείο χαρακτηρισμού, αλλά επίσης αντιπροσωπεύει μία ηθική κρίση, η στάση αυτών των τεσσάρων βασιλέων εξετάζεται μέσα σε δύο ιστορίες επανάστασης  Στις ιστορίες της στάσης του Αβεσσαλώμ (2 Σαμ 15-20) και της διαίρεσης του βασιλείου (2 Βασ 12, 1-24) καθώς επίσης και στην αμέσως επόμενη συνέχισή τους (στ. 22-24) ο πολιτικός ηγέτης αφαιρεί από την Ιερουσαλήμ τα προνόμιά της και τα παραχωρεί σε μία άλλη πόλη (Χεβρών, Συχέμ). Στην πρώτη ιστορία ο Δαυίδ υπερασπίζεται την κυριότητά του έναντι του Αβεσσαλώμ. Στη δεύτερη τόσο ο Ιεροβοάμ όσο και ο Ροβοάμ ταπεινώνουν την Ιερουσαλήμ. Ο Ιεροβοάμ ωστόσο υποβαθμίζει τον ιδιαίτερο και μοναδικό ρόλο της Ιερουσαλήμ ιδρύοντας ανταγωνιστικά λατρευτικά κέντρα. Αυτό προκαλεί την αυστηρή κριτική του αφηγητή.  

Bernard Gosse, "Le cantique d’Ezéchias d’Isa 38,9-20 et les Psaumes 88-89", 49-53
Το Ησ 38, 9-20 αναφέρεται στους Ψα 88-89 με το κοινό πρόβλημα της αρρώστειας του Εζεκία και τον αφανισμό της δυναστείας. Το Ησ 38, 9-20 επίσης αναφέρεται στις απαντήσεις των Ψα 90-106 και του δεύτερου μέρους βιβλίου του Ησαΐα αμέσως μετά τις παραδόσεις για τον Ησαΐα στο Ησ 36-39.  

Ulrich Hofeditz, "Die Jannäus-Linie: Ein Problemkomplex oder auf der Suche nach einer Hermeneutik des Flavius Josephus", 55-73

Στα 1949 και 1961 ήρθαν στο φως αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία ταυτοποιήθηκαν ως η Γραμμή του Ιανναίου, ένα αμυντικό έργο, το οποίο κατασκευάστηκε από τον Αλέξανδρο Ιανναίο εναντίον του Αντίοχου Διονύσιου. Μία νέα συζήτηση στα 2003 απέρριψε αυτήν την ταυτοποίηση. Στο άρθρο δίνεται το ευρύτερο πλαίσιο του Ιανναίου. Η ύπαρξη ενός τέτοιου αμυντικού έργου είναι πιθανή, αν ληφθούν υπόψη τοπογραφικά στοιχεία, η πορεία των δρόμων, η αναφορά του Ιωσήπου κτλ., ωστόσο η περιγραφή του Ιωσήπου είναι μάλλον απίθανη.

Friedrich V. Reiterer, "Politik, Bildung und Religion. Der alttestamentliche Glaube im hellenistischen Ambiente Teil 2", 75-94

Ο ρόλος και η επίδραση της ταυτότητας των Μακεδόνων ο οποίος αναπτύχθηκε στη βάση του ελληνικού πολιτισμού που έδωσε την ώθηση για τη δημιουργία μίας νέας μορφής ελληνισμού, καθίστανται σαφή στα επίπεδα της πολιτικής, της εκπαίδευσης, της αυτοσυνειδησίας, της οικονομίας και της κοινωνίας και υπό το φως της συνάντησης των διαφόρων θρησκευτικών ιδεών του ελληνισμού με εκείνες των Ιουδαίων.

Benjamin Kilchör, "Aus Zwei mach Eins? Synoptische Beobachtungen ausgehend von einer Doppelung in Mk 7,8-9", 95-106

Φαίνεται ότι ο Ματθαίος δημιούργησε ένα σαφή λόγο του Ιησού αλλάζοντας τη σειρά σκόρπιων λογίων στα Μκ 7, 6-8 και 9-13. Αν όμως η σειρά στο κατά Ματθαίον είναι η αρχική, τότε ο λόγος του Μκ δε φαίνεται να συναπαρτίζεται από σκόρπια λόγια αλλά να είναι μία καλοσχεδιασμένη αλλαγή της σειράς του Ματθαίου. Επιπλέον τα διπλά λόγια στα Μκ 7, 8-9 μπορούν να εξηγηθούν ως αποτέλεσμα αυτής της αλλαγή και χαρακτηρίζουν το Ησ 29, 13 ως "εντολή" στο Μκ 7, 8.

Harald Schweizer, "Codierung – Computerkonkordanz – Übersetzung. Einführung in das Konkordanzsystem „Corpus Matching Online“", 107-125

Στο άρθρο ο συγγραφέας συζητά τα προβλήματα της ηλεκτρονικής μεταγραφής μη λατινικών κειμένων όπως εβραϊκών. Το κύριο ενδιαφέρον συνίσταται σε μία δυνατή διαδικασία αναζήτησης όπου ορίζεται ένα κείμενο αναζήτησης κι όπου ο υπολογιστής αυτόματα εντοπίζει όλες τις πιθανές περιπτώσεις μέσα σε ένα συγκεκριμένο σώμα κειμένων. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τα κύρια χαρακτηριστικά  του διαδικτυακού ταμείου CoMOn. Αυτό το εργαλείο λειτουργεί αποκλειστικά στη βάση εκφράσεων χωρίς την διάκριση νοήματος. Τα αποτελέσματα θα είναι επομένως αντικειμενικά, διότι μπορούν εύκολα να ελεχθούν. Όμως είναι αναγκαία η ιδιαίτερη επεξεργασία προκειμένου να δοθεί απάντηση σε ζητήματα παράθεση, έμμεσης αναφοράς ή σχετικής χρονολογίας. Από απόψεως μεθόδου το διαδικτυακού ταμείου (που εργάζεται στη βάση σειράς λέξεων /φράσεων) διαφοροποιείται από τα γνωστά έντυπα ταμεία καθώς επίσης και από την Stuttgart Electronic Study Bible.

Στο τρέχον τεύχος του Τheologische Rundschau / In the current issue of Theologische Rundschau

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Rundschau 76:3 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Rüdiger Liwak, "Vierzig Jahre Forschung zum Jeremiabuch : 2: zur Entstehungsgeschichte", 265-295
• Christof Landmesser, "Hermeneutische Theologie verstehen",349-360

Στο τρέχον τεύχος του RB / In the current issue of RB

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Revue Biblique 118:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

 

• Gideon Hadas, "Dead Sea anchorages", 161-179
• Gershon Hepner, "The mockery of kings and prophets : the Balaam narrative contains an implied critique of Moses", 180-185
• Dominique Charles, "Échos de Josias dans le Nouveau Testament", 186-224
• Étienne Nodet, "Jérémie: le témoignage de Flavius Josèphe", 225-240
• Avital: Wohlman, "Maïmonide, le Père Lagrange et Paul Ricoeur face à Genèse 3 : limites du rapport fertile entre Foi et Raison", 241-259
• Étienne Nodet, "Les "Kittim", les Romains et Daniel", 260-268

RBL 7/10/2011

John Fitzgerald, Fika J. van Rensburg, and Herrie van Rooy, eds., Animosity, the Bible, and Us: Some European, North American, and South African Perspectives
Reviewed by Roland Boer

John Gray, The Book of Job
Reviewed by Norman Habel

Robert J. V. Hiebert, "Translation Is Required": The Septuagint in Retrospect and Prospect
Reviewed by Karen Jobes

Harald Knobloch, Die nachexilische Prophetentheorie des Jeremiabuches
Reviewed by Christl M. Maier

Daniel Marguerat, Reception of Paulinism in Acts: Reception du paulinisme dans les Actes des apotres
Reviewed by David Lincicum

Hindy Najman, Past Renewals: Interpretative Authority, Renewed Revelation and the Quest for Perfection in Jewish Antiquity
Reviewed by Marius Nel

Laura Nasrallah, Charalambos Bakirtzis, and Steven J. Friesen, eds., From Roman to Early Christian Thessalonikē: Studies in Religion and Archaeology
Reviewed by Karl P. Donfried

Alvaro Pereira Delgado, De apostol a esclavo: El exemplum de Pablo en 1 Corintios 9
Reviewed by Panayotis Coutsoumpos

Zuleika Rodgers, A Wandering Galilean: Essays in Honour of Seýn Freyne
Reviewed by Joshua Schwartz

David F. Watson, Honor among Christians: The Cultural Key to the Messianic Secret
Reviewed by Jonathan A. Draper