Φωτογραφία της ημέρας: τρόποι αλιείας στον ελληνορωμαϊκό κόσμο / Photo of the day: fishing techniques in the Graeco-Roman world

Φωτο 1: Σκηνή ψαρέματος σε μωσαϊκό από το Hadrumetum (Τυνησία) - 3ος αι. μ.Χ.

Φωτο 2: Τυνησία, Douga.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα βεβαιώνουν ότι τα ψάρια αποτελούσαν μια από τις σημαντικές τροφές των αρχαίων Ρωμαίων. Σε μωσαϊκά από ρωμαϊκά κτίσματα βρέθηκαν πολλές παραστάσεις αλιείας. Η λεπτομέρεια στην παραπάνω φωτογραφία προέρχεται από μωσαϊκό που βρέθηκε στην αρχαία Τυνησία και παρουσιάζει διάφορες τεχνικές. Από τη μέση επάνω και στη φορά του ρολογιού: ψάρεμα με καλάμι, σαγήνη, αμφίβληστρο, παγίδες. Σε αυτά μπορεί κανείς να προσθέσει και το καμάκι, όπως φαίνεται στη φωτογραφία 2. Οπωσδήποτε η κάθε τεχνική σχετιζόταν με το προς αλίευση είδος, είχε μεγαλύτερα ή λιγότερα αποτελέσματα και απασχολούσε ανάλογο εργατικό δυναμικό. Οι "καρποί" της θάλασσας πρόσφεραν απασχόληση σε ένα σημαντικό αριθμό ανθρώπων σε όλο το φάσμα από την αλίευση μέχρι την επεξεργασία και την διάθεση στην αγορά. Πολλές από τις τεχνικές αλιείας αναφέρονται και στα ευαγγέλια, καθώς ο χώρος στον οποίο έδρασε κυρίως ο Ιησούς ήταν τα χωριά κι οι κωμοπόλεις της Γαλιλαίας κι αρκετοί από τους μαθητές τους ήταν αλιείς. 

Στο τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Harvard Theological Review 109:3 (2016)

• Nicholas Baker-Brian, "“Putrid Boils and Sores, and Burning Wounds in the Body”: The Valorization of Health and Illness in Late Antique Manichaeism," 442-466 (abstract)
• Matthew Thiessen, "The Many for One or One for the Many? Reading Mark 10:45 in the Roman Empire," 447-466 (abstract)

Το τρέχον τεύχος του ASE / The current issue of ASE

Annalli di storia dell' esegesi 33:1 (2016)

The Letter to the Hebrews

• Simon C. Mimouni, "Ouverture introductive," 11-14
• Pierre de Salis, "'Aux Hébreux', lettre ou épître?," 15-29
• Steeve Bélanger, "L’Épître aux Hébreux dans le contexte spéculatif sur la figure de Melchisédéch durant la période du Second Temple de Jérusalem (IIe  siècle avant notre ère - Ier siècle de notre ère)," 31-77
• Simon C. Mimouni, "Le «grand prêtre» Jésus «à la manière de Melchisédech» dans l’Épître aux Hébreux," 79-105

Early Christianity

• Simon Butticaz, "Paul et la culture antique de l’honneur. Contexte et enjeux de la justification par la foi dans la Lettre aux Galates," 107-128
• Bert Jan Lietaert Peerbolte & Leendert F. Groenendijk, "Family Discourse, Identity Formation, and the Education of Children in Earliest Christianity," 129-149
• Cambry Pardee, "Peter’s Tarnished Image: Scribal Polishing in the Gospel of Luke (Ms. 0171)," 151-174

Religion in Modern Age

• Cristiana Facchini, "Luigi Luzzatti e la teoria della tolleranza religiosa. Per una storia del consumo pubblico delle scienze delle religioni," 175-200

Discussion of Books

• Luca Arcari, Daniele Tripaldi, Thomas Witulski, "Discussion of Thomas Witulski’s Works on Dating the Revelation," 201-236
• Adriana Destro, Mauro Pesce, Claudio Gianotto, Luca Arcari, "Discussion of the Book of Adriana Destro – Mauro Pesce, Il racconto e la scrittura. Introduzione alla lettura dei vangeli, Roma, Carocci, 2014," 237-257
• Simon C. Mimouni, Claudio Gianotto, Mauro Pesce, "Discussion of the Book of Simon C. Mimouni, Jacques le Juste, frère de Jésus de Nazareth. Histoire de la communauté nazoréenne/chrétienne de Jérusalem du Ier au IVe siècle, Paris, Bayard, 2015," 259-288

Περιλήψεις / Abstracts

Αναπαράσταση της καταστροφής της Πομπηίας / Animation of Pompeii's destruction

Στις 24 Αυγούστου του 79 μ.Χ. η πόλη της Πομπηίας μαζί με εκείνη του Herculaneum καταστράφηκαν όταν ο Βεζούβιος εξερράγη και σκέπασε την γύρω περιοχή με στάχτη. Η πόλη ξεχάστηκε για να έρθει ξανά στο φως στα 1748. Το Μουσείο της Μελβούρνης φιλοξένησε στα 2009 μία έκθεση με τον τίτλο "A Day in Pompeii". Στο πλαίσιο αυτής της εκδήλωση παρουσιάστηκε και βίντεο με αναπαράσταση των τελευταίων 48 ωρών της Πομπηίας:

A Day in Pompeii

Το τρέχον τεύχος του JS / The current issue of JS

Journal of Semitics 24:2 (2015)

• Kristopher Lyle, "Benefits of a principled analysis of Biblical Hebrew prepositions," 403-426 (abstract)
• Jock Matthew Agai, "Rethinking Yoruba culture in the light of Yoruba origins," 427-450 (abstract)
• Gudrun Lier, et al., "An appraisal of source material for the study of Targum minor prophets," 451-469 (abstract)
• Sidney Berman, "Translation shifts and the improvement of Bible translations : the case of Ruth 4:13 in the Setswana versions," 470-483 (abstract)
• Johan Wildenboer, "Joshua 24 : some literary and theological remarks," 484-502 (abstract)
• Casper Greeff, "Hidden messages from teeth of the past revealed; palaeodontology in the Holy Land," 522-543 (abstract)
• Aron Pinker, "Schadenfreude in the Tanak," 544-574 (abstract)
• Gudrun Lier / Lucas Cornelis Muller, "Another look at the function of מַשָֺּׂא in prophetic literature," 575-593 (abstract)
• Risimati Hobyane, "Canonical narrative schema : a key to understanding the victory discourse in Judith : a Greimassian contribution," 638-656 (abstract)
• Wilhelm J. Wessels, "Leaders and times of crisis : Jeremiah 5:1-6 a case in point," 657-677 (abstract)
• V. Christides, "The Himyarite kingdom on the eve of and after the Ethiopian dominance in the sixth century A.D. in the Martyrdom of St. Arethas and his companions and in the Acts of St. Gregentius," 678-700 (abstract)
• Paul Decock, "Bernard of Clairvaux's reading of the Song of Songs 2:4-5 : wounded by love - putting order in love," 701-718 (abstract)
• David Ussishkin, "Sennacherib's campaign in Judah : the conquest of Lachish," 719-758 (abstract)

Η φωτογραφία της ημέρας: ρωμαϊκά ανταλλακτήρια / Photo of the day: a money-changer's shop

Αrgentarius στο κατάστημά του (μ. 3ου αι. μ.Χ.)

Oι argentarii της αρχαίας Ρώμης ήταν οι τραπεζίτες της αρχαιότητας, οι οποίοι προσέφεραν τις υπηρεσίες της φύλαξης με τόκο χρημάτων και του συναλλάγματος. Ήταν ιδιώτες κι όχι υπάλληλοι του κράτους, ωστόσο, τα καταστήματά τους γύρω από το forum ήταν κρατική περιουσία. Η κύρια δραστηριότητά τους ήταν η ανταλλαγή χρήματος και με αυτήν την ιδιότητα μαρτυρούνται ήδη από τον 4ο αι. π.Χ. Για την ανταλλαγή έπαιρναν μία μικρή προμήθεια (collybus). Mία επίσης σημαντική υπηρεσία των argentarii ήταν αυτή της φύλαξης χρημάτων. Εάν δεν έπρεπε να καταβληθεί τόκος, το ποσό της κατάθεσης λεγόταν depositum, ενώ στην περίπτωση καταβολής τόκου creditum. Στη δεύτερη αυτή περίπτωση ο argentarius μπορούσε να αξιοποιήσει τα χρήματα που είχαν κατατεθεί. Ο πελάτης μπορούσε να στείλει κάποιον να εισπράξει μέρος των χρημάτων του. Η εντολή πληρωμής λεγόταν perscriptio. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις δάνειζαν χρήματα με τόκο. Όλες οι συναλλαγές καταγράφονταν με ακρίβεια στους codices ή tabulae, τα οποία ήταν αξιόπιστα τεκμήρια και μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε δίκες. Οι argentarii ήταν οργανωμένοι σε collegium με αρκετά αυστηρά κριτήρια υποδοχής νέων μελών. 

Ένα νέο βιβλίο για την Μαρία Μαγδαληνή / A new book on Mary Magdalene

Κυκλοφόρησε αυτήν την εβδομάδα από τον εκδοτικό οίκο Peeters ένας νέος συλλογικός τόμος με θέμα την πρόσληψη της μορφής της Μαρίας της Μαγδαληνής στην αρχαιότητα και σήμερα. Ο τόμος παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της συνάντησης της European Association of Biblical Studies με ομιλητές τους Reimund Bieringer, Outi Lehtipuu, Gergey Juhasz και Martijn Steegen.

Reimund Bieringer, Barbara Baert & Karlijn Demasure (eds.), Noli me tangere in Interdisciplinary Perspective: Textual, Iconographic and Contemporary Interpretations (Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensium, 283), Leuven - Paris - Bristol, CT: Peeters, 2016
ISBN: 978-90-429-3328-6

Το τρέχον τεύχος του JESOT / The current issue of JESOT

Journal for the Evangelical Study of the Old Testament 5:1 (2016)

•  Scott N. Callaham, "Must Biblical and Systematic Theology Remain Apart? Reflection on Paul van Imschoot"
• Gregory Cook, "Power, Mercy, and Vengeance: The Thirteen Attributes in Nahum" 
• Sunny Wang, "The Visual and Auditory Presentation of God on Mount Sinai"

Το τρέχον τεύχος του VE / The current issue of VE

Verbum et ecclesia 37:1 (2016)

Gerda de Villiers, Jurie le Roux, "The Book of Ruth in the time of the Judges and Ruth, the Moabitess"

Φωτογραφία της ημέρας: το χρήμα δεν βρωμάει / Photo of the day: money does not stink

Οι δημόσιες τουαλέτες στην ρωμαϊκή Όστια (Πηγή: panoramio)

"Pecunia non olet" φαίνεται να απάντησε ο αυτοκράτορας Βεσπασιανός στον γιο του Τίτο, όταν ο πρώτος επέβαλε τον περίφημο φόρο για τη συλλογή των ούρων από τις δημόσιες τουαλέτες. Ο Βεσπασιανός δεν ήταν ο πρώτος που επινόησε αυτόν τον ιδιότυπο φόρο. Πριν από αυτόν ο Νέρων είχε εισάγει τον vectigal urinae, ο οποίος όμως καταργήθηκε από τους διαδόχους του. Ο Βεσπασιανός, ο οποίος παρουσιάζεται από τους αρχαίους ιστορικούς ως φιλοχρήματος και αδίστακτος στην επιβολή φόρων, προσπάθησε να ανορθώσει οικονομικά την αυτοκρατορία (κάτι που μακροπρόθεσμα τελικά το κατόρθωσε) επιβάλλοντας διαφόρων ειδών φόρους. Στο πλαίσιο μάλιστα του φόρου για τα ούρα ο Βεσπασιανός εισήγαγε ουσιαστικά το σύστημα των δημόσιων τουαλετών, οι οποίες συχνά σκωπτικά ονομάζονταν από τους Ρωμαίους "Βεσπασιανές". 

Αναπαράσταση του εσωτερικού μίας ρωμαϊκής τουαλέτας
(Πηγή: Ancient Origins)

Τα ούρα ήταν ένα συστατικό που χρησιμοποιούνταν σε πολλές εφαρμογές στον αρχαίο κόσμο, καθώς περιέχουν φωσφόρο και ποτάσιο μεταξύ άλλων. Τα χρησιμοποιούσαν για την πλύση των δοντιών αλλά και στη λεύκανση των ρούχων. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές ως καλύτερης ποιότητας θεωρούνταν εκείνα που εισάγονταν από την Πορτογαλία. Σε κάθε περίπτωση η ιδέα του Βεσπασιανού φαίνεται ότι ήταν εξαιρετικά χρήσιμη, καθώς έφερε σημαντικά ποσά στο δημόσιο ταμείο και συνέβαλε επίσης στη δημόσια υγιεινή.