Στο τρέχον τεύχος του ExpT / In the current issue of ExpT

Expository Times 127:10 (2016)

• Hannah S. An, "The Prophet Like Moses (Deut. 18:15–18) and the Woman at the Well (John 4:7–30) in Light of the Dead Sea Scrolls," 469-478 (abstract)
• Andrés García Serrano, "The Pauline Sense of the Expression “Now the Lord is the Spirit” (2 Cor. 3:17a)," 479-487 (abstract)
• Richard K. Moore, "Commemorating 500 Years of the Greek New Testament in Print: Erasmus and his Legacy," 488-493 (abstract) 

Φωτογραφία της ημέρας: κοιμητήριο Φιλισταίων στην Ashkelon / Photo of the day: Philistine cemetery at Ashkelon

Πηγή: http://www.haaretz.com/jewish/archaeology/1.729879

Ο εικονιζόμενος είναι ένας από τους πολλούς σκελετούς που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη σε κοιμητήριο της Ashkelon. Πρόκειται για ένα μεγάλο κοιμητήριο Φιλισταίων, το πρώτο που έρχεται στο φως στην Παλαιστίνη. Σύμφωνα με τις πρώτες αξιολογήσεις των ειδικών βάσει του τρόπου ταφής οι Φιλισταίοι πρέπει να ήρθαν από από την περιοχή του Αιγαίου κι είχαν στενές σχέσεις με τους Φοίνικες. Οι 150 ταφές του κοιμητηρίου χρονολογούνται μεταξύ του 11ου και του 8ου αι. Το νέο αυτό εύρημα εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου ζωής και των εθίμων των Φιλισταίων. Τα κτερίσματα των τάφων είναι τα συνηθισμένα της αρχαιότητας (κοσμήματα, αγγεία, βέλη). Μικρά αρωματοδοχεία βρέθηκαν δίπλα στο πρόσωπο των νεκρών (σε δύο περιπτώσεις δίπλα στη μύτη τους, για να μπορούν μυρίζουν το άρωμα και στην άλλη ζωή). Στο κοιμητήριο βρέθηκαν επίσης ταφικοί θάλαμοι κι ένα ταφικό κτίσμα συλημμένο. 

Τα ευρήματα από την Ashkelon, μία από τις σημαντικές πόλεις των Φιλισταίων στην Παλαιστίνη, βεβαιώνουν ότι αυτοί δεν ανήκαν στον αυτόχθονα πληθυσμό. Κατά πάσα πιθανότητα ήρθαν από την Κρήτη, χωρίς, ωστόσο, να είναι βέβαιο ότι αυτός ήταν ο τόπος καταγωγής τους. 

Διαβάστε περισσότερα:

Archaeologists find first-ever Philistine cemetery in Israel (Ηaaretz)
Discovery of Philistine  Cemetery May Solve Biblical Mystery (National Geographic)

Φωτογραφία της ημέρας: Απελεύθεροι έμποροι δούλων / Photo of the day: Freedmen traders of slaves

Η στήλη του Αύλου Καπρείλιου Τιμόθεου στην Αμφίπολη
(Φωτο: https://elearning.unifr.ch/antiquitas/fr/noticesimages/81)

Επιτύμβια στήλη του δουλέμπορου Αύλου Καπρείλιου Τιμόθεου. Βρέθηκε στην Αμφίπολη και σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο της Καβάλας. Σύμφωνα με τον Hervé Duchêne πρέπει να χρονολογηθεί περίπου στον 1ο αι. μ.Χ. 

Η στήλη χωρίζεται σε τρεις εικονογραφικές ζώνες κι η επιγραφή κάτω από την πρώτη, που είναι και μεγαλύτερη σε διαστάσεις, έχει ως εξής: 

Αὖλος Καπρείλιος, Αὔλο[υ] ἀπελεύθερος, Τιμόθεος, σωματένπορος

Στην επάνω ζώνη εικονίζεται ο νεκρός Τιμόθεος σε ημικλινή στάση σε παράσταση ταφικού δείπνου, ως ήρωας (βλ. φίδι, δένδρο και άλογο στα δεξιά της παράστασης), μία συνηθισμένη παράσταση στις επιτάφιες στήλες των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η παράσταση δούλου στα αριστερά του νεκρού, εκεί που στις συνηθισμένες απεικονίσεις νεκρικών δείπνων συναντούμε μία γυναικεία μορφή. Ίσως κι αυτό αποτελεί μία ακόμη υπόμνηση του επαγγέλματος του νεκρού, αλλά και της κοινωνικής διαφοροποίησής του από τους δούλους του σπιτικού του. Ο νεκρός είναι απελεύθερος κάποιου Αύλου Καπρίλιου (γνωρίζουμε ότι η ρωμαϊκή οικογένεια εμπόρων των Caprilii είχε εγκατασταθεί στη Μακεδονία ήδη από τα χρόνια της Δημοκρατίας) και μετά την απελευθέρωσή του απέκτησε τη ρωμαϊκή πολιτεία κι υιοθέτησε το όνομα του πάτρωνά του κρατώντας όμως το αρχικό του όνομα Τιμόθεος ως cognomen. Στη μεσαία ζώνη υπάρχει η παράσταση τρύγου. Ανδρικές μορφές κουβαλούν καλάθια με σταφύλια κι ένας άνδρας δεξιά κουβαλά έναν αμφορέα. Η επιλογή αυτής της παράστασης δεν πρέπει να είναι τυχαία. Ο οίνος χρησιμοποιούνταν συχνά ως ανταλλάξιμο αγαθό στο δουλεμπόριο του ρωμαϊκού κόσμου (C.R. Koester, 2008: 773). Ίσως επίσης να συνδέεται και με την καλλιέργεια αμπελιού που ήταν διαδεδομένη στην περιοχή της Αμφίπολης και των Φιλίππων. Η τελευταία ζώνη παρουσιάζει την πομπή 12 αιχμαλώτων οι οποίοι οδηγούνται δέσμιοι στο σκλαβοπάζαρο: 8 άνδρες που τους ακολουθούν δύο γυναίκες και δύο παιδιά. Ο άνδρας επικεφαλής της πομπής είναι μάλλον ο ίδιος ο δουλέμπορος. 

Η παράσταση παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον από πολλές απόψεις: α) δίνει πληροφορίες για σημαντικές πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της Μακεδονίας του 1ου αι. μ.Χ., β) αντικατοπτρίζει με πολύ σαφή τρόπο πώς μπορούσε να δηλωθεί το κοινωνικό status μίας συγκεκριμένης ομάδας ανθρώπων, στην περίπτωσή μας ενός δουλέμπορου και γ) στην περίπτωση του Τιμόθεου υποδηλώνει την αμφισημία της κοινωνικής του θέσης· ένας πρώην δούλος έμπορος δούλων χρησιμοποιεί το επάγγελμά του ως στοιχείο της κοινωνικής του θέσης και μέσο προβολής . Επιπλέον, αξιοσημείωτη είναι η προσπάθειά του να μιμηθεί τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις και να ταυτισθεί μέσα από την υιοθέτηση κοινών εικονογραφικών μοτίβων μαζί τους. Ο Τιμόθεος αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα απελεύθερου και το μνημείο είναι απόδειξη της κοινωνικής αμφισημίας και κινητικότητας αυτής της τάξης: πάντα κουβαλούν το κοινωνικού στίγμα του δούλου, ταυτόχρονα όμως το ρωμαϊκό κοινωνικό σύστημα και οι οικονομική τους επιφάνεια τους δίνει τη δυνατότητα να διεκδικήσουν μία ανώτερη θέση στην κοινωνία. Δεν είναι βέβαιο ότι οι συμπολίτες του Τιμόθεου τον αντιμετώπισαν ποτέ ως ίσο με αυτούς, σίγουρα όμως ο δουλέμπορος της Αμφίπολης είχε τα οικονομικά μέσα και το θάρρος (αν κι όχι την κοινωνική θέση) να διεκδικήσει μία θέση στην κοινωνία της εποχής του και στη μνήμη των επερχόμενων γενεών.

Βιβλιογραφία
H. Duchêne, (1986). "Sur la stèle d’Aulus Caprilius Timothéos, sômatemporos". BCH 110:513-530.
C. R. Koester (2008). "Roman Slave Trade and the Critique of Babylon in Revelation 18". CBQ 70/4: 766-786

O Χριστός ως Λεωνίδας / Jesus as Leonidas

Greece & Rome 63:1 (2016)

Jeffrey Murray, "‘Christ, Our Leonidas’: Dracontius' Reception on the Battle of Thermopylae," 106-115 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του In die Skriflig / In the current issue of In die Skriflig

In die Skriflig 50:1 (2016)

David T. Adamo, "African biblical studies: Illusions, realities and challenges"

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον τεύχος του ZKTh/ An article of biblical interest in the current issue of ZKTh

Zeitschrift für katholische Theologie 137:3-4 (2016)

Boris Repschinski SJ, "Ekklesia als Kultgemeinde oder Volksversammlung? Zur Genese des Begriffs in Apostelgeschichte und Matthäusevangelium, " 346-365

Φωτογραφία της ημέρας: μια ντούγα από ρωμαϊκό βαρέλι στην Vindolanda / Photo of the day: a barrel stave from Vindolanda

Vindolanda: η ξύλινη ντούγια
βαρελιού (Copyright: Vindolanda Trust)

Μία ντούγα (σανίδα) από ένα ξύλινο βαρέλι είναι ένα από τα πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα στη Vindolanda (B. Aγγλία). Μπορεί βέβαια το ρωμαϊκό αυτό φρούριο να είναι γνωστό για τις ξύλινες πινακίδες με στρατιωτικά κείμενα και προσωπική αλληλογραφία των στρατιωτών (1ος και 2ος αι. μ.Χ.), όμως και τα νέα ευρήματα που έρχονται συχνά στο φως είναι εξίσου σημαντικά και φωτίζουν πτυχές της καθημερινής ζωής σε ένα ρωμαϊκό στρατόπεδο των πρώτων αιώνων μ.Χ. 

Η ντούγα της φωτογραφίας είναι από πεύκο και σύμφωνα με τους ειδικούς πρέπει να προέρχεται από την Ισπανία. Αυτό που την καθιστά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι ότι φέρει το όνομα του κατασκευαστή κι ενδεχομένως και τον τόπο προέλευσης (ALBIN-NORB, όπου το πρώτο ίσως πρέπει να διαβαστεί ως ALBINUS και το δεύτερο αναφέρεται στον τόπο προέλευσης). Σύμφωνα με το αριθμητικό κάτω από αυτήν την επιγραφή το βαρέλι είχε χωρητικότητα MCC, 1200 δηλαδή, αλλά δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί ούτε η μονάδα μέτρησης ούτε το πιθανό περιεχόμενο του βαρελιού. 

Πηγή:  "Wooden treasures unearthed at Vindolanda"  (Heritage Daily)

Το τρέχον τεύχος του ZAW / The current issue of ZAW

Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft 128:2 (2016)

• Itamar Kislev, "The Numbers of Numbers: The Census Accounts in the Book of Numbers," 189-204 (abstract)
• Melissa Ramos, "A Northwest Semitic Curse Formula: The Sefire Treaty and Deuteronomy 28," 205-220 (abstract)
• Bernard Gosse, "Le texte de I Chr 16 comme réinterprétation davidique de Ps 105,1–15, la réponse des serviteurs et élus de Ps 105,16–46 et la continuité du livre d’Isaïe," 221-232 (abstract)
• Arie Versluis, "Devotion and/or Destruction? The Meaning and Function of חרם in the Old Testament," 233-246 (abstract)
• Erasmus Gaß, "Nebukadnezzar ante portas – Zu den babylonischen Interessen in der südlichen Levante," 247-266 (abstract)
• David Rothstein, "Hezekiah’s Prayer and Childlessness: Variant Forms of a Tradition, as Reflected in LXX, Josephus, and Rabbinic Sources," 267-283 (abstract)
• Collin Cornell, "What happened to Kemosh?," 284-299 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Ancient History / In the current issue of Journal of Ancient History

Journal of Ancient History 4:1 (2016)

• Hyun Jin Kim, "Herodotean Studies in the Twenty-First Century: developments and directions," 1-15 (abstract)
• Marc Van De Mieroop, "The Madness of King Rusa: the psychology of despair in eighth century Assyria," 16-39 (abstract)
• Kevin Clinton, "The Eleusinian Anaktoron of Demeter and Kore," 40-56 (abstract)
• Benedikt Eckhardt, "The Seleucid Administration of Judea, the High Priesthood and the Rise of the Hasmoneans," 57-87 (abstract)
• Andrew R. Krause, "Diaspora Synagogues, Leontopolis, and the Other Jewish Temples of Egypt in the Histories of Josephus," 88-112 (abstract)
• Daniel J. Crosby, "The Case for Another Son of P. Quinctilius Varus: a re-examination of the textual and scholarly traditions around Joseph. BJ 2.68 and AJ 17.288," 113-129 (abstract)

Στο τρέχον τεύχος του HTS / In the current issue of HTS

Hervomde teologiese studies 72:3 (2016)

• Christo H.J. van der Merwe, "How ‘direct’ can a direct translation be? Some perspectives from the realities of a new type of church Bible" 
• Abraham Oh, "Canonical understanding of the sacrifice of Isaac: The influence of the Jewish tradition"
• Arthur J. Dewey, "The memorable invention of the death of Jesus"
• Gert Malan, "Combining Ricoeur and Bultmann on myth and demythologising"
• Gert Malan, "Myth as metaphor"

Hervomde teologiese studies 72:4 (2016)

• Anneke Viljoen, "Theological imagination as hermeneutical device: Exploring the hermeneutical contribution of an imaginal engagement with the text"
• Gert Jacobus Malan, "Ricoeur on myth and demythologising"