Σάββατο 2 Ιουλίου 2011

Το τρέχον τεύχος του JBL / In the current issue of JBL

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Biblical Literature 130:2 (2011) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Richard Neville, "Differentiation in Genesis 1: An exegetical creation ex nihilo", 209-226
  • Joel N. Lohr, "Sexual Desire? Eve, Genesis 3:16 and תשוקה",
  • Jeffrey L. Coolye, "The Story of Saul's Election (1 Samuel 9-10) in the Light of Mantic Practice in Ancient Iraq", 247-261
  • Jerome T. Walsh, "The Rab Saqeh betwen Rhetoric and Redaction", 263-279
  • Benjamin J. Noonan, "Did Nehemiah Own Tyrian Goods? Trade between Judaea and Phoenicia during the Achaemenid Period", 281-298
  • Amy Kalmanofsky, "The Dangerous Sisters of Jeremiah and Ezekiel", 299-312
  • Ryan S. Schellenberg, "Suspense, Simultaneity, and Divine Providence in the Book of Tobit", 313-327
  • Kelly R. Iverson, "A Centurion's "Confession" : A Performance-Critical Analysis of Mark 15:39", 329-350
  • J. Albert Harrill, "Divine Judgement against Ananias and Sapphira (Acts 5:1-11): A Stock Scene of Perjury and Death", 351-369
  • Jason A. Staples, "What Do the Gentiles Have to Do with "All Israel"? A Fresh Look at Romans 11:25-27", 371-390
  • Mark Goodacre, "Does περιβόλαιον Mean "Testicle" in 1 Corinthians 11:15", 391-396
  • Dale C. Allison, Jr., "Blessing God and Cursing People: James 3:9-10", 397-405

Παρασκευή 1 Ιουλίου 2011

RBL 30/6/2011

Jerome F. D. Creach, The Destiny of the Righteous in the Psalms
Reviewed by Johan H. Coetzee

John M. Dillon and Wolfgang Polleichtner, Iamblichus of Chalcis: The Letters
Reviewed by Blossom Stefaniw

Nicole Wilkinson Duran, Teresa Okure, and Daniel Patte, eds., Mark
Reviewed by David J. Neville
Reviewed by Steve Smith

David G. Horrell, The Bible and the Environment: Towards a Critical Ecological Biblical Theology
Reviewed by Norman Habel

James L. Papandrea, The Wedding of the Lamb: A Historical Approach to the Book of Revelation
Reviewed by Russell Morton

Suzanne Richard, Jesse C. Long Jr., Paul S. Holdorf, and Glen Peterman, eds., Khirbat Iskandar: Final Report on the Early Bronze IV Area C 'Gateway' and Cemeteries
Reviewed by Ulrich Hübner

John W. Rogerson, A Theology of the Old Testament: Cultural Memory, Communication, and Being Human
Reviewed by Robert L. Hubbard Jr.
Reviewed by Leonard Mare

Benjamin Edidin Scolnic, Judaism Defined: Mattathias and the Destiny of His People
Reviewed by Daniel R. Schwartz

Πέμπτη 30 Ιουνίου 2011

Συνέδριο μεταπτυχιακών Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ / Postgraduate Conference of the School of Theology AUTH

Ο Σύλλογος μεταπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ διοργανώνει στο διάστημα 1-3 Ιουλίου 2011 στο Συνεδριακό Κέντρο Ι.Μ. Λαγκαδά το Β΄ Διεπιστημονικό Συνέδριο με θέμα "Ανθρώπινος Πόνος και Υπαρξιακός Προβληματισμός".
Για να διαβάσετε το πρόγραμμα του συνεδρίου, πατήστε εδώ.

Τετάρτη 29 Ιουνίου 2011

Παράσταση του Παύλου από κατακόμβη (6ος αι.) / A catacomb fresco of St Paul (6th c.)

Στη σημερινή ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Telegraph δημοσιεύεται η είδηση ότι βρέθηκε μία νωπογραφία του αποστόλου Παύλου κατά τις εργασίες αποκατάστασης των κατακομβών του αγίου Ιανουαρίου στην Νεάπολη της Ιταλίας. Η παράσταση χρονολογείται στον 6ο αι. 
Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας πατήστε εδώ:

A 1,400-year-old fresco of St Paul has been discovered in an ancient Roman catacomb

Στο τρέχον τεύχος του VigChr / In the current issue of VigChr

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Vigiliae Christianae 65:3 (2011) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με τον αρχέγονο Χριστιανισμό: 

Matteo Grosso, "A New Link between Origen and the Gospel of Thomas: Commentary on Matthew 14,14", 249-256
Σε αυτό το σύντομο σημείωμα παρουσιάζεται ένα παράλληλο προς ένα λόγιο του Ευαγγελίου του Θωμά το οποίο διασώζεται στο έργο του Ωριγένη, Υπόμνημα στο κατά Ματθαίον 14,14 και το οποίο δεν είχε ως τώρα εντοπισθεί. Σε αυτήν την παράγραφο, η οποία είναι φορτωμένη με βιβλικά παραθέματα, υπάρχει μια αναφορά που θυμίζει ένα λόγιο στο ΕυαγγΘωμά 62, 1. Αυτό το στοιχείο θα πρέπει να συμπεριληφθεί μεταξύ των υπολοίπων που αφορούν στη σχέση του  Ωριγένη και του ΕυαγγΘωμά, η οποία έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον της έρευνας κατά τα τελευταία χρόνια. 

Vincent T.M. Skemp, "Learning by Example: Exempla in Jerome's Translations and Revisions of Biblical Books", 257-284
Το ενδιαφέρον του Ιερώνυμου να προσφέρει exempla στους αναγνώστες του μέσα στις επιστολές του και στις Vitae Patrum επεκτείνεται και στις μεταφράσεις και τις αναθεωρήσεις που έκανε των μεταφράσεων των κανονικών βιβλίων - Ρουθ 4, 11. Δευτ 29, 22(23). Εσθήρ 1, 18. Ζαχ 13, 4- κι ενός μη κανονικού (Τωβ 2, 12). Ο Ιερώνυμος συνέδεσε το ουσιαστικό exemplum με μία ποικιλία λέξεων στο σημασιολογικό πεδίο της obiecta aversionis. Οι θέσεις του όσον αφορά τον καθορισμό της γυναικείας συμπεριφοράς διαδραματίζουν ένα ρόλο στο Εσθ 1, 18. Θεωρεί ότι η Ρουθ είναι ένα θετικό exemplum για το γυναικείο ακροατήριό του, αν και πιθανόν έχει αντικρουόμενα συναισθήματα σχετικά με το γεγονός ότι μία χήρα ξαναπαντρεύεται. Μολονότι η λέξη δεν απαντά στο βιβλίο της Ρουθ, ο χαρακτηρισμός της Ρουθ ως exemplum της αγνής και ενάρετης χήρας άσκησε επίδραση στο θετικό σχολιασμό στα Ιουδείθ 16, 26 και 10, 4.  

Andrew Crislip, "Envy and Anger at the World's Creation and Destruction in the Treatise without Title `On the Origin of the World' (NHC II,5)", 285-310
Το πάθος του φθόνου στο κείμενο του Nag Hammadi Πραγματεία χωρίς Τίτλο, έχει επισημανθεί από διάφορους ερευνητές κατά τα τελευταία 40 χρόνια. Στην παρούσα μελέτη ο συγγραφέας προσεγγίζει τη χρήση των ανταγωνιστικών συναισθημάτων στο συγκεκριμένο αρχαίο κείμενο λαμβάνοντας υπόψη τις αρχαίες αντιλήψεις για τα πάθη κι έτσι διευκρινίζει το ρόλο του φθόνου. Η Πραγματεία χωρίς Τίτλο συνδέει το πάθος του φθόνου με τον θυμό, μία συναισθηματική αλυσίδα που απαντά κι αλλού στην ιουδαϊκή και χριστιανική σκέψη. Αυτή η αλυσίδα εκδηλώνεται σε τρία βασικά επεισόδια: στην προέλευση του κόσμου από τη σκιά, στη γέννηση  του Θανάτου από τον Yaltabaoth και στην τελική καταστροφή των θεών του χάους και των αρχικού πατέρα. Διαβάζοντας τα συναισθήματα στην Πραγματεία διασαφηνίζεται ο δομικός ρόλος του φθόνου και στοιχεία τα οποία για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν συζητηθεί εξηγούνται (π.χ. η κάθοδος της "χολής" μέσα στον κόσμο κι η αλληλο- καταστροφή των αρχόντων). 


Ένα νέο άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο τρέχον ηλεκτρονικό τεύχος του HTS / A new article of biblical interest in the e-edition of HTS

Στην ηλεκτρονική σελίδα του τεύχους 67:3 (2011) του περιοδικού Hervormde teologiese studies έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο προσβάσιμο στον ενδιαφερόμενο αναγνώστη (σε μορφή pdf):

Jacobus W. Gericke, "Possible objections to a philosophical approach to ancient Israelite religion: A critical refutation"

Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή G. Warmuth / FS for Prof. G. Warmuth

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Bautz ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή της Π.Δ. Georg Warmuth με αφορμή τα 65α γενέθλιά του:

Η.G. Gossmann /  R. Liebers (εκδ.), Hebräische Sprache und Altes Testament : Festschrift für Georg Warmuth zum 65. Geburtstag, Nordhausen : Bautz 2010
ISBN 978-3-88309-572-12010
237 σελίδες
30 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου
 
  • Ulrich Hübner, "Ex oriente lux: das Alte Testament : die altorientalische Grundlegung der Bibel", 13-29
  • Udo Rüterswörden, "'Schöpfung' im Alten Testament : ein Beitrag zum Darwin-Jahr",
  • 31-48
  • Reinhold Liebers, "Das Verständnis von Zeit und Lebenszeit im Spiegel der Gegenwart und der biblischen Schriften", 49-71
  • Wolfgang Zwickel, "Rahmenbedingungen für die Entstehung des Phönizischen und Hebräischen", 73-81
  • Christian Rose, "Die Gemination des Qoph im Biblischen Hebräisch : zugleich Überlegungen zur Bestimmung auffalliger Formen der Verbalwurzel", 83-124
  • Markus Saur, "Die literarhistorischen Hintergründe und die theologische Position des Predigerbuches", 125-142
  • Martin Metzger, "Weinstock und Tierfriede : Erwägungen zu einem Mosaik aus dem Libanon", 143-170
  • Rüdiger Bartelmus, "Nach dem Mythos vom Fall der Engel - vor dem Lied der (Liebes-) Lieder : philologisch-theologische Existenz heute", 171-194
  • Rüdiger Bartelmus, "Nach dem Mythos vom Fall der Engel - vor dem Lied der (Liebes-) Lieder : philologisch-theologische Existenz heute", 171-194
  • Hasko von Bassi, "Hebräische Bibel?", 205-209
  • Hans C. Knuth, "Predigt zum 2. Advent 2005 in der Frauenkirche zu Dresden", 211-217
  • Martin Ohst, "Das Gottesurteil am Karmel : eine Predigt im akademischen Gottesdienst", 219-228
  • Wolfgang Nethöfel, "Predigt am 13.3.2005 (Judika) in der Gutleut-Kirche Frankfurt am Main", 229-232

Τρίτη 28 Ιουνίου 2011

Οι ευαγγελικές διηγήσεις του πολλαπλασιασμού των άρτων / The Gospel stories of the feeding of the crowds

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΓΡΑΦΗΜΑ το βιβλίο της συναδέλφου δρ. Ζωής Τερλιμπάκου με τον τίτλο:

"... καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν..." Οι ευαγγελικές διηγήσεις του πολλαπλασιασμού των άρτων, Γράφημα, Θεσσαλονίκη 2010
ISBN 978-960-6865-33-6
286 σελίδες

Στην εισαγωγή της η συγγραφέας συζητά τη σπουδαιότητα του θαύματος και παρουσιάζει το σκοπό και τη μέθοδο που ακολουθεί στη μελέτη της. Στη συνέχεια στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει την ιστορία της ερμηνείας της διήγησης. Ακολουθεί, στο δεύτερο κεφάλαιο, η ιστορικοφιλολογική ερμηνεία των διηγήσεων και παρουσιάζεται  εν συντομία το παλαιοδιαθηκικό υπόβαθρο των διηγήσεων. Στο τρίτο κεφάλαιο η συγγραφέας εφαρμόζει την κοινωνιολογική προσέγγιση του θαύματος και το συνδέει με τα γεύματα του ελληνορωμαϊκού και ιουδαϊκού κόσμου. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο, αποπειράται μία ευχαριστιακή ανάγνωσή τους και συνδέει τις ευαγγελικές διηγήσεις για τον πολλαπλασιασμό των άρτων και τον χορτασμό του πλήθους με την ευχαριστιακή εμπειρία των πρωτοχριστιανικών κοινοτήτων.
Όπως η συγγραφέας σημειώνει στον πρόλογό της (σ. 1):
"Η παρούσα μελέτη φιλοδοξεί να δώσει μια ολοκληρωμένη ερμηνεία κάτω από το πρίσμα των κλασσικών αλλά και σύγχρονων μεθόδων ερμηνείας και να αναδείξει την ευχαριστιακή ερμηνεία των διηγήσεων. Τελικός της στόχος είναι να αναδειχθεί η ευρύτερη αντίληψη του όρου της ευχαριστίας ως έκφραση της εκκλησιαστικής ταυτότητας της αρχέγονης εκκλησίας και να συμβάλλει στον επαναπροσδιορισμό μιας νέας θεώρησης της αναζήτησης των απαρχών του χριστιανισμού.

Αρχαιολογία και ΜΜΕ / Archaeology and Media

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα ενδιαφέρον άρθρο του δημοσιογράφου Michael Buettner σχετικά με τον τρόπο που τα ΜΜΕ αξιοποιούν και προβάλλουν αρχαιολογικά ευρήματα που σχετίζονται με τη Βίβλο.
Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε στον τίτλο:

Στο τρέχον τεύχος του NTS / In the current issue of NTS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού New Testament Studies 57:3 (2011) δημοσιεύονται οι εξής μελέτες:

Simon J. Joseph, "‘Blessed is Whoever is Not Offended by Me’: The Subversive Appropriation of (Royal) Messianic Ideology in Q 3–7", 307-324
O Iησούς δε χαρακτηρίζεται ποτέ σαφώς ως ο "Μεσσίας" ή ο "Χριστός" στην Q. Η εμφανής απουσία αυτού του ιδιαίτερου τίτλου - ο οποίος χρησιμοποιείται τόσο συχνά στις παύλειες επιστολές και στα ευαγγέλια - θεωρείται συχνά πως δηλώνει ότι η κοινότητα της Q δεν ενδιαφερόταν γι' αυτόν τον τίτλο ή δεν τον γνώριζε ή ότι απέρριπτε τις κηρυγματικές παραδόσεις, οι οποίες κατανοούσαν τον Ιησου΄ως μία μεσσιανική μορφή. Ωστόσο η προσεκτική ανάλυση της λογτεχνικής δομής του Q 3-7 καθιστά σαφές ότι ο συντάκτης της Q οικειοποιήθηκε και ανέτρεψε "τις παραδοσιακές μεσσιανικές προσδοκίες" για ένα δημοφιλή πολεμιστή-βασιλιά εντάσσοντας την αφήγηση για τη βάπτιση του Ιησού, τους πειρασμούς και τον εναρκτήριο λόγο του μέσα σε ένα πλαίσιο περικοπών εξαγγελιών και επιβεβαίωσης που σκοπό έχουν να επιβεβαιώσουν και να τονίσουν τη σχέση του Ιησού με τις "μεσσιανικές" παραδόσεις. Τοποθετημένο μέσα σε ένα κείμενο που κυριαρχεί το θέμα της εσχατολογικής αντιστροφής, η λογοτεχνική δομή του Q 3-7 λειτουργεί ως μία ρητορική απολογία μέσα στην παρουσίαση εκ μέρους του συντάκτη της  νέας ταυτότητας του Ιησού.

Douglas A. Campbell, "Galatians 5.11: Evidence of an Early Law-observant Mission by Paul?", 325-347
Στο Γαλ 5, 11 ο Παύλος παρουσιάζεται να κυρήττει την περιτομή - κάτι που φροντίζει να το αποκρούσει αξιοποιώντας δύο δυνατά επιχειρήματα. Το ένα αναφέρεται στο διωγμό, το άλλο πηγάζει από το σταυρό. Ο συγγραφέας του άρθρου συζητά τις διάφορες ερμηνείες που έχουν κατά καιρούς προταθεί για το συγκεκριμένο χωρίο και διατυπώνει την υπόθεση ότι σε ένα αρχικό στάδιο ο Παύλος είχε κηρύξει ένα ευαγγέλιο στους εθνικούς που υιοθετούσε την τήρηση του Νόμου, κάτι το οποίο όμως στη συνέχεια εγκατέλειψε.  

Stefan Nordgaard, "Paul's Appropriation of Philo's Theory of ‘Two Men’ in 1 Corinthians 15.45–49", 348-365
Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας εξετάζει τη σχέση του Παύλου με τη θεωρία του Φίλωνα για τους δύο άνδρες στο 1 Κορ 15, 45-49. Υποστηρίζει ότι αντί να απορρίψει αυτήν τη θεωρία ο Παύλος την μεταμόρφωσε και την επανερμήνευσε με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να στηρίξει τη δική του διδασκαλία για την ανάσταση, όπως την αναπτύσσει στο 1 Κορ 15, 35-58 (π.χ. τη διδασκαλία για την αλλαγή του σώματος κατά τα έσχατα). Ο συγγραφέας παρουσιάζει μία προσεκτική ανάλυση της θεωρίας του Φίλωνα για τους δύο άνδρες καθώς επίσης και την εξήγηση της περικοπής 1 Κορ 15, 35-58.  

Christine Gerber, "Leben allein aus Gnade. Eph 2.1-10 und die paulinische Rechtfertigungsbotschaft", 366-391
Ο συγγραφέας εξετάζει κατά πόσο το Εφ 2, 8-9 μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη συζήτηση για την ορθή "Θεώρηση του Παύλου". Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι το κείμενο θα έπρεπε να διαβαστεί μέσα στη δική του συνάφεια, κάτι το οποίο σημαίνει πρώτα από όλα ότι θα πρέπει να ακολουθήσουμε την κυρίαρχη μεταφορά του "ζωντανού και νεκρού". Ενώ κάποιες φράσεις μπορεί να θυμίζουν Παύλο, το κείμενο στο σύνολό του πραγματεύεται το ζήτημα της χάριτος του Θεού προκειμένου να στηρίξει το επιχείρημα για μία ζωή σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, όπως αυτή περιγράφεται στα Έφ 4-6. Ωστόσο το Εφ 2, 1-10 γενικά συμφωνεί με την παύλεια θεολογία. 

Peter Arzt-Grabner, "Gott als verlässlicher Käufer: Einige Papyrologische Anmerkungen und bibeltheologische Schlussfolgerungen zum Gottesbild der Paulusbriefe", 392-414
Μέσα στις επιστολές του ο Παύλος χρησιμοποιεί όρους και εικόνες που προέρχονται από τον κόσμο της αρχαίας οικονομίας. Κάποιοι από αυτούς τους όρους χρησιμοποιούνται μεταφορικά για να περιγράψουν τη στάση και τις πράξει του Θεού. Ο όρος "ἀρραβών" (ποσό συμφωνίας, προκαταβολή) μπορεί να αποτελέσει ένα παράδειγμα τέτοιου όρου από το χώρο του εμπορίου στους παπύρους, ο οποίος επίσης χρησιμοποιείται στις παύλειες επιστολές (2 Κορ 1, 22 και 5, 5. Πρβλ. Εφ 1, 14). Στην εικόνα του Παύλου ο Θεός παρουσιάζεται ως ο αγοραστής που "μας" προσφέρει τη σωτηρία δωρεάν και εγγυάται να την οδηγήσει στην ολοκλήρωση στο τέλος. Χρησιμοποιώντας τον όρο "ἀρραβών" ο Παύλος τονίζει την αξιοπιστία του Θεού και την απέραντη αξιοπιστία του μέσα σε έναν ανασφαλή κόσμο. 

Michael W. Martin & Jason A. Whitlark, "The Encomiastic Topics of Syncrisis as the Key to the Structure and Argument of Hebrews", 415-439
Αυτή η μελέτη εξετάζει τη σύγκριση στην προς Εβραίους επιστολή υπό το φως της αρχαίας ρητορικής θεωρίας της σύγκρισης και εντοπίζει 5 επιδεικτικές συγκρίσεις: οι αγγελιοφόροι /άγγελοι - ο Ιησούς (1, 1-14. 2, 5-18), ο Μωυσής - ο Ιησούς (3, 1-6), ο αρχιερέας - Ιησούς (5, 1-10), η λευτική ιερωσύνη - η αρχιερωσύνη του Μελχισεδέκ (7, 1-10, 18), το όρος Σινά - το όρος Σιών (12, 18-24). Η μελέτη καταδεικνύει ότι αυτές οι συγκρίσεις λειτουργούν συλλογικά ως ένα και μοναδικό πρόγραμμα σύγκρισης, το οποίο υποστηρίζει την ανωτερότητα της νέας διαθήκης έναντι της παλιάς κι ότι αυτό το πρόγραμμα είναι οργανωμένο με βάση την αρχαία ρητορική θεωρία. 

Paul Trebilco, "Why Did the Early Christians Call Themselves ἡ ἐκκλησία?", 440-460
Υποστηρίζεται ότι ο όρος "ἐκκλησία" χρησιμοποιείται για πρώτη φορά από τους Ελληνιστές, πιθανόν στην Ιερουσαλήμ κι ότι επιλέχθηκε εξαιτίας της προέλευσής της από τη μετάφραση των Ο΄.  Αυτό θέτει το ζήτημα γιατί επιλέχθηκε αυτός ο όρος έναντι του όρου "συναγωγή", ο οποίος απαντά διπλάσιες φορές στη μετάφραση των Ο΄. Υποστηρίζεται ότι ο όρος δεν προτιμήθηκε, επειδή χρησιμοποιούνταν ήδη από τις ιουδαϊκές κοινότητες για να χαρακτηρίσει τις συνάξεις και τα κτίριά της. Αυτή η θέση ωστόσο δεν έχει μελετηθεί σε βάθος και δεν έχουν διερευνηθεί οι συνέπειές της. Μέσα από τη χρήση του όρου "ἐκκλησία" οι Ελληνιστές μπορούσαν να δηλώσουν τη συνέχιση της "κοινότητας" του λαού του Θεού στην Π.Δ. και ταυτόχρονα μπορούσαν να διακριθούν από τις άλλες ιουδαϊκές κοινότητες χωρίς όμως να υποστηρίζουν ότι ήταν οι μοναδικοί διάδοχοι αυτού του λαού.