Προφητικός λόγος στον Ιωάννη Χρυσόστομο

Παραπέμπουμε στο ιστολόγιο του ομότιμου καθηγητή της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ κ. Ηλία Οικονόμου, όπου έχει αναρτηθεί η εισήγηση που διάβασε στο συνέδριο που διοργάνωσε το Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ το Νοέμβρη του 2007 με αφορμή τη συμπλήρωση 1600 ετών από το θάνατο του Ιωάννου Χρυσοστόμου. Πατώντας στον τίτλο θα βρεθείτε στη σχετική σελίδα:

"Η αναπαραγωγή του προφητικού λόγου από τον Χρυσόστομο κατά των Ιουδαϊζόντων"

Σεμινάριο Ορθοδόξου Ερμηνευτικής: κείμενα εισηγήσεων

Στο έργο του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής, το οποίο λειτουργεί ο τομέας Αγίας Γραφής και Πατερικής Ερμηνείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας έχουμε ήδη αναφερθεί πολλές φορές στο παρελθόν. Παραπέμπουμε σήμερα σε δύο εισηγήσεις, που διαβάστηκαν κατά τις φετινές συναντήσεις, το κείμενο των οποίων έχει αναρτηθεί στην ηλεκτρονική σελίδα του Σεμιναρίου:

Άννα Αναστασιάδου-Συμεωνίδου, "Τα Ευαγγελικά και Ορεστειακά με βάση τον τύπο της εποχής (αρχές του 20ου αιώνα)"

Francoise Vinel (de Théologie catholique, Université Marc Bloch Strasbourg), "Ερμηνεία των βιβλίων του Σολομώντα στη θεολογία των Πατέρων" (μετάφρ. από τα γαλλικά Κ. Παπαδημητρίου)

Ένα καινούργιο βιβλίο για την εικόνα του Ιησού στα απόκρυφα

Κυκλοφορεί ένα νέο βιβλίο για τον Ιησού στα απόκρυφα (στα ολλανδικά):

De apocriefe Jezus

Leuven ; Voorburg : Vlaamse Bijbelstichting ; Acco
2006
ISBN 90-334-6116-1
19,80 ευρώ

• Peter Schmidt, "De joods-christelijke apocriefe evangeliën", 13-31
• Johan Leemans, "Het evangelie der Egyptenaren", 33-52
• Geert van Oyen, "De kleine Jezus", 53-78
• Boudewijn Dehandschutter, "De gnostische Jezus en hat Thomasevangelie", 79-92
• Isabelle VandenHove, "Het verrijzenisverhaal in het Petrusevangelie", 93-121
• Esther A. de Boer, "Jezus volgens het evangelie van Maria", 123-137
• Αnnette Merz, "Het Jezusbeeld in de handelingen van Paulus en Thecla", 139-159
• Reender Kranenborg, "Moderne pseudo-apocriefe geschriften over Jezus", 161-181
• Frans van Segbroeck, "Groei en vastlegging van het Nieuwe Testament", 183-202

Μαγνητοφωνημένη διάλεξη του P. Harland για την κοσμοθεωρία του Απόκρυφου Ιωάννου (2)

Ο Philip Harland ανάρτησε στο ιστολόγιό του το δεύτερο μέρος της μαγνητοφωνημένης διάλεξής του για το Απόκρυφο Ιωάννου, με θέμα αυτήν τη φορά τη σωτηριολογία του βιβλίου. Για να κατεβάσετε το ηχητικό αρχείο και να το ακούσετε, πατήστε εδώ.

SAGE: ελεύθερη ηλεκτρονική πρόσβαση σε όλα τα περιοδικά τον Απρίλιο

Η SAGE παρέχει τη δυνατότητα ελεύθερης πρόσβασης σε όλα τα περιοδικά της, ανάμεσα στα οποία και σε πολλά βιβλικού ενδιαφέροντος (π.χ. JSNT, JSOT, BTB κτλ) για όλο το μήνα Απρίλιο. Ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να εγγραφεί δωρεάν (πατήστε εδώ) και να διαβάσει σε μορφή pdf τα άρθρα των περιοδικών.

BMCR βιβλιοκρισία: Popular Morality in the Early Roman Empire

Στο ιστολόγιο του Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία ενός βιβλίου που κυκλοφόρησε το 2007 και θέμα έχει τη λαϊκή ηθική κατά τα πρώιμα αυτοκρατορικά χρόνια:

Teresa Morgan, Popular Morality in the Early Roman Empire
Cambridge: Cambridge University Press, 2007
ISBN 978-0-521-87553-0
$105.00

Το βιβλίο είχε παρουσιασθεί με πολύ θετικά σχόλια και στην Times Literary Supplement 5493 (2008). Είναι ένα πραγματικά εξαιρετικό βιβλίο, το οποίο με συστηματικό τρόπο παρουσιάζει μία πλευρά της ηθικής του αρχαίου κόσμου, την οποία μέχρι σήμερα φαίνεται να μη λάμβαναν σοβαρά υπόψη τους οι ιστορικοί των πρώτων 2 μεταχριστιανικών αιώνων, αυτήν, η οποία αποτυπώνεται στους μύθους, στις παροιμίες, στις γνώμες και στα παραδείγματα (exempla). Αν συλλογισθεί κανείς ότι το 80% περίπου του ανδρικού πληθυσμού (σύμφωνα με τη συγγραφέα) ήταν αναλφάβητο, μπορεί να αντιληφθεί τη μεγάλη αξία που έχουν τέτοια δείγματα λαϊκής ηθικής διδασκαλίας και έκφρασης για τον ιστορικό εκείνης της εποχής αλλά και για όσους μελετούν τα κείμενα της Κ.Δ.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το θέμα της φιλίας, θέμα το οποίο συχνά απαντά σε κείμενα της Κ.Δ. Οι φίλοι, αληθινοί και κίβδηλοι, απαντούν συχνά σε αυτά τα ψήγματα λαϊκής σοφίας: η φιλία σύμφωνα με τη Morgan καταλαμβάνει το 12% του συνόλου των θεμάτων στις γνώμες, το 9% εκείνου των θεμάτων των παροιμιών και το 7% εκείνου των θεμάτων των μύθων. Ο κόσμος που αναπαριστούν αυτά τα κείμενα είναι ένας κόσμος εύθραυστος κι επικίνδυνος, όπου κυριαρχεί η ανισότητα, το συμφέρον και ο αθέμιτος ανταγωνισμός. Είναι ένας κόσμος που θυμίζει τόσο πολύ το δικό μας. Σε έναν τέτοιο κόσμο ο φίλος είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός (Μενάνδρου, Γνῶμαι μονόστιχοι 526), όταν βέβαια είναι γνήσιος. Οι προκλήσεις αυτού του κόσμου και ο χρόνος δοκιμάζει τη φιλία, όπως η φωτιά αναδεικνύει το χρυσό (Μενάνδρου, Γνῶμαι μονόστιχοι 276: κρίνει φίλους ὁ καιρός, ὡς χρυσὸν τὸ πῦρ). Διαβάζοντας κανείς αυτά τα κείμενα διαπιστώνει τη διαχρονικότητα αυτών των διαπιστώσεων, οι οποίες συχνά διατυπώνονται με αφοπλιστικό ρεαλισμό, με χιούμορ και σαφήνεια. Για να αναφέρω ένα μόνο παράδειγμα τέτοιας διαχρονικής χρήσης των αρχαίων ρήσεων, παραπέμπω στην παροιμία, η οποία χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα: "Ζεῖ χύτρα, ζεῖ φιλία" (Ζηνοβίου, Ἐπιτομή 5,23).

Ένα νέο βιβλίο για την κρατική διοίκηση στη ρωμαϊκή Αίγυπτο

Από το ιστολόγιο What's New in Papyrology πληροφορούμαστε την έκδοση ενός νέου βιβλίου για διοίκηση στην Αίγυπτο κατά τα ρωμαϊκά χρόνια:

Andrea Jördens, Statthalterliche Verwaltung in der roemischen Kaiserzeit. Studien zum praefectus Aegypti (Historia Einzelschriften 175),

Stuttgart 2009: Franz Steiner Verlag.

ISBN 978-3-515-09283-8

86 Euro

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Για καμιά άλλη επαρχία του Imperium Romanum δεν έχουμε ακριβέστερες πληροφορίες από όσες έχουμε για την Αίγυπτο. Πουθενά δε βρέθηκε πλουσιότερο υλικό για τη διοίκηση και τα καθήκοντα ενός Ρωμαίου διοικητή από όσο βρέθηκε σε αυτήν την επαρχία. Ωστόσο δεν έχει αναγνωρισθεί η μεγάλη αξία των πληροφοριών για τη διοίκηση της επαρχίας, οι οποίες προκύπτουν από τους ελληνικούς παπύρους. Αυτό αδικεί ωστόσο τις συγκεκριμένες πηγές, καθώς αυτά τα κείμενα συντάχθηκαν στο πλαίσιο των μαρτυρούμενων αρμοδιοτήτων του διοικητή σχετικά με τη φορολογία και την οικονομική διαχείριση. Τα κείμενα αυτά της διοικητικής καθημερινότητας ρίχνουν φως στις πράξεις των Ρωμαίων αξιωματούχων και κυρίως του διοικητή της επαρχίας και ταυτόχρονα οδηγούν γενικότερα σε συμπεράσματα για τις βασικές αρχές της ρωμαϊκής διοίκησης σε μία κατακτημένη περιοχή.

Άρθρο του E. M. Meyers για την αρχαιολογία στην Παλαιστίνη

Με τα αρχαιολογικά ευρήματα έχει να κάνει και το επόμενο δημοσίευμα και μάλιστα τη σύνδεσή τους με την πολιτική κατάσταση στην Παλαιστίνη σήμερα. Πατώντας επάνω στον τίτλο θα βρεθείτε στο σχετικό άρθρο του καθηγητή Eric M. Meyers του Duke University, το οποίο δημοσιεύεται στην ηλεκτρονική σελίδα Τhe Bible and Interpretation:

"Israel and Its Neighbors Then and Now: Revisionist History and the Quest for History in the Middle East Today"

Ανασκαφές στο ανάκτορο της Αρχαίας Πέλλας

Η είδηση δημοσιεύθηκε σήμερα στην εφημερίδα ΝΕΑ. Μετά από τριετείς εργασίες οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως το ανάκτορο, στο οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Μ. Αλέξανδρος. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν χώρους συμποσίων, κοιτώνες και εστιατόρια, παλαίστρα, λουτρά κτλ.

Παραθέτουμε από το δημοσίευμα:

"Το ανάκτορο (μήκους 400 μ. και πρόσοψης 160 μ.!) εντοπίζεται στον κεντρικό από τους τρεις λόφους που «περιβάλλουν» το βόρειο τμήμα της πόλης, συνολικού πλάτους (από τα ανατολικά έως τα δυτικά) 1.300 μέτρων. Το μήκος της πόλης από τα νότια έως τα βόρεια, όπου βρίσκονταν οι τρεις λόφοι, έφτανε τα τρία χιλιόμετρα.

Στο εσωτερικό του ανακτόρου οι ανασκαφείς εντόπισαν χώρους δείπνων και συμποσίων, και γύρω από την ενσωματωμένη στο κτίριο παλαίστρα ελαιοθέσια (χώροι όπου οι εκπαιδευόμενοι νεαροί βασιλόπαιδες άλειφαν με λάδι τα σώματά τους προετοιμαζόμενοι για αθλοπαιδιές). Μέρος του κτιριακού συγκροτήματος λειτουργούσε ουσιαστικά ως... σχολή ευελπίδων για αριστοκράτες. Εκεί οιβασιλόπαιδες (με προεξάρχοντα τον Αλέξανδρο) και οι νέοι ηλικίας 14-18 ετών, γόνοι των αυλικών και των στρατιωτικών, εκπαιδεύονταν αθλητικά, πνευματικά και στρατιωτικά ώστε να στελεχώσουν ως αξιωματούχοι το στρατοκρατικό σύστημα της εποχής."

Τα ευρήματα θα παρουσιασθούν στην 22η ετήσια επιστημονική συνάντηση για το "Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη" (2-4 Απριλίου, Αίθουσα Τελετών Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ). Στο ίδιο συνέδριο θα παρουσιασθεί και το ενδιαφέρον εύρημα χρυσού στεφανιού που στόλιζε οστά νεαρού ατόμου, το οποίο εικάζεται ότι ήταν ένας από τους γιους του Μ. Αλεξάνδρου.

Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Religion

Στο νέο τεύχος του περιοδικού Religion 39:1 (2009) δημοσιεύονται δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Larry W. Hurtado, "New Testament studies in the 20th century", 43-57

Εξετάζοντας διαχρονικά τις καινοδιαθηκικές σπουδές καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι είναι ένας ζωντανός και παραγωγικός επιστημονικός κλάδος. Ιδιαίτερα μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου παρατηρείται μία αυξανόμενη διαφοροποίηση των τρόπων προσέγγισης των κειμένων και των ερευνητικών εργαλείων. Επίσης παρατηρείται μετακίνηση των σπουδών προς τις αγγλόφωνες χώρες (κυρίως στη Β. Αμερική), η μεγαλύτερη ενασχόληση με αυτές επιστημόνων που προέρχονται από το ρωμαιοκαθολικό, τον ευαγγελικό και τον ιουδαϊκό κόσμο, η αυξανόμενη παρουσία των γυναικών και η ποικιλία των ερευνητικών προσεγγίσεων. (Τις επόμενες μέρες θα δώσουμε μία περίληψη του ενδιαφέροντος αυτού άρθρου)

Jacob Neusner, "Is Scripture the origin of the Halakhah?", 58-68

Η Παλαιά Διαθήκη και κυρίως η Πεντάτευχος συνιστά τη φυσική αφετηρία για κάθε έρευνα όσον αφορά στις απαρχές του Ιουδαϊσμού. Το ερώτημα, στο οποίο δίνεται εδώ απάντηση ξεκινά από ένα απλό δεδομένο: η Πεντάτευχος κατέχει μία προνομιακή θέση μέσα στο ραββινικό σύστημα, το οποίο συνδέει ένα μεγάλο μέρος της Halakhah με τους νόμους της Πεντατεύχου. Επομένως όταν κανείς αναζητά τις απαρχές του συστήματος, είναι φυσικό να αντιμετωπίζει κανείς την Παλαιά Διαθήκη ως τη βάση και τις διατυπώσεις χαλακικού τύπου ως τις μεταβλητές. Τι θα συμβεί όμως, αν αντιμετωπίσουμε το σύστημα ως τη βάση και τη Γραφή ως τη μεταβλητή; Τότε βλέπουμε ότι το σύστημα της Halakhah αντιμετωπίζεται ως ένα σταθερό σύστημα, το οποίο δεν πηγάζει από τη Γραφή. Γιατί συμβαίνει αυτό; Εξαιτίας αυτού του παράδοξου: η Γραφή είναι απαραίτητη για το σύστημα της halakhah αλλά και αυτό με τη σειρά του είναι απαραίτητο για τη Γραφή. Η halakhah είναι αυτάρκης και χωρίς τη Γραφή. Απαιτεί μόνο τα δεδομένα της Γραφής - κι αυτά στην απλή τους μορφή χωρίς να είναι ενταγμένα σε ένα σύστημα.