Ένα νέο βιβλίο για τις τεχνικές αφήγησης στο κατά Ιωάννην

Από την Society of Biblical Literature κυκλοφορεί ένας συλλογικός τόμος με θέμα τις τεχνικές αφήγησης του κατά Ιωάννην ευαγγελίου.

Tom Thatcher & Stephen D. Moore, Anatomies of Narrative Criticism The Past, Present, and Futures of the Fourth Gospel as Literature, (Resources for Biblical Study 55), SBL 2008,

ISBN 9781589833708
$35.95

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Με αφορμή τα 25 χρόνια από την έκδοση της σημαντικής για την έρευνα του κατά Ιωάννην ευαγγελίου μελέτης του Alan Culpepper, Anatomy of the Fourth Gospel (1983), το νέο αυτό βιβλίο Anatomies of Narrative Criticism εξετάζει τις σύγχρονες τάσεις στη μελέτη του κατά Ιωάννην ως λογοτεχνικού έργου. Οι συγγραφείς των επιμέρων μελετών σε αυτό παρουσιάζουν ένα ευρύ φάσμα μεθοδολογικών προσεγγίσεων, που όλες μελετούν τους τρόπους, με τους οποίους οι σύγχρονοι αναγνώστες αντιλαμβάνονται το νόημα της ιστορίας του Ιωάννη για τον Ιησού. Στο βιβλίο περιλαμβάνονται: μία εισαγωγή στις αφηγηματολογικές μελέτες του κατά Ιωάννην, μελέτες για επιμέρους θέματα και περικοπές του ευαγγελίου, οι οποίες επικεντρώνονται στην ερμηνεία του κειμένου, ιστορία της έρευνας, ερμηνευτικές προσεγγίσεις, μελλοντικές τάσεις στην έρευνα. Στο τέλος του τόμου υπάρχει και μία απάντηση του Alan Culpepper. Ο γενικός στόχος αυτής της συλλογής μελετών είναι η ανίχνευση της ιστορίας και του μέλλοντος της μελέτης της Γραφής ως αφήγησης.

Η χρήση του συνδέσμου "αλλά"

O Rick Brannan ανάρτησε στο ιστολόγιό του την εισήγησή του που θα παρουσιάσει στο πλαίσιο της ετήσιας συνάντησης της Evangelical Theological Society με τίτλο:
"The Discourse Finction of αλλά in Non-Negative Contexts"
Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε επάνω στον τίτλο του.

Διακειμενικότητα στην προς Κολοσσαείς

Ένα νέο βιβλίο κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Brill:

Christopher A. Beetham, Echoes of Scripture in the Letter of Paul to the Colossians (Biblical Interpretation Series 96), Brill 2008
ISBN: 978 90 04 17081 0
119€

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου

Ενώ η χρήση της Π.Δ. στην Κ.Δ. έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των ειδικών εδώ και λίγα χρόνια, δεν έχει ερευνηθεί το θέμα της παρουσίας βιβλικών αναφορών στο κείμενο της προς Κολοσσαείς. Με την υιοθέτηση της θεωρίας περί της διακειμενικότητας από τους βιβλικούς το ενδιαφέρον στράφηκε περισσότερο στις έμμεσες αναφορές στην Π.Δ. οι οποίες συχνά ονομάζονται στη διεθνή έρευνα "allusions" ή "echoes". Δεν έχει ωστόσο μέχρι σήμερα διευκρινισθεί τι είναι αυτό που διακρίνει αυτά τα δύο είδη. Η παρούσα μελέτη προσφέρει μία νέα ερμηνεία αυτών των δύο όρων και μία μεθοδολογία αιτιολόγησής τους χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα εφαρμογής την προς Κολοσσαείς επιστολή.

Τρεις βιβλιοκρισίες στο BMCR

Στο ηλεκτρονικό ιστολόγιο του Bryn Mawr Classical Reviews έχουν αναρτηθεί οι βιβλιοκρισίες τριών βιβλίων με θέματα που αφορούν στην ιστορία των ιδεών και της θρησκείας στην εποχή της Κ.Δ. Πατώντας στον τίτλο του εκάστοτε βιβλίου θα βρεθείτε στη σχετική βιβλιοκρισία:

Theodore Scaltsas, Andrew S. Mason (ed.), The Philosophy of Epictetus.
Oxford: Oxford University Press, 2007. Pp. 181.
ISBN 978-0-19-923307-6. $59.95

Kathryn Gutzwiller, A Guide to Hellenistic Literature. Blackwell Guides to Classical Literature. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2007. Pp. xv, 261; figs. 11; maps 3.

ISBN 978-0-631-23321-3. $84.95.

ISBN 978-0-631-23322-0. $34.95 (pb).

Joerg Ruepke, Religion of the Romans. (Translation of 2001 edition by Richard Gordon). Cambridge, UK/Malden, MA: Polity Press, 2007. Pp.368.

ISBN 9780745630151. $26.95 (pb).

Ένα νέο βιβλίο για το Λευτικό και τους Αριθμούς

Από τον εκδοτικό οίκο Peeters κυκλοφόρησε ένα νέο βιβλίο για τα βιβλία του Λευιτικού και των Αριθμών. Πρόκειται για τις εισηγήσεις σχετικά με τα δύο αυτά βιβλία της Πεντατεύχου, που διαβάστηκαν στο πλαίσιο του Colloquium Biblicum Lovaniense (2006):

T. Römer (εκδ.), The Books of Leviticus and Numbers (Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensum 215), Peeters 2008
ISBN: 978-90-429-2094-1
85 ευρώ

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου:

Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα τα δύο αυτά βιβλία είχαν βρεθεί στο περιθώριο το επιστημονικού ενδιαφέροντος. Μετά την υποχώρηση ωστόσο των παραδοσιακών μοντέλων μελέτης των κειμένων, το Λευιτικό και οι Αριθμοί βρέθηκαν και πάλι στο προσκήνιο της μελέτης των βιβλίων της Πεντατεύχου. Σύμφωνα με το σημερινό επιστημονικό consensus η Τορά γεννήθηκε κατά την Περσική περίοδο ως ιδρυτικό κείμενο του Ιουδαϊσμού, που τότε γεννιόταν. Τα δύο αυτά βιβλία περιέχουν πολλά κείμενα, τα οποία αντικατοπτρίζουν τα τελευταία στάδια διαμόρφωσης της Τορά κατά την Περσική περίοδο και ταυτόχρονα αποκαλύπτουν μία συνεχή ανάγκη για την ερμηνεία του μωσαϊκού Νόμου στις εκάστοτε ιστορικές συνθήκες. Στο πρώτο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνονται εισηγήσεις, οι οποίες έχουν ως θέμα τους γενικά θέματα προέλευσης, δομής και λειτουργίας μέσα στην Πεντάτευχο των δύο αυτών βιβλίων. Οι μελέτες του δεύτερου τμήματος πραγματεύονται επιμέρους θέματα, που καλύπτουν τους τομείς της κριτικής κειμένου, ιστορίας της σύνθεσης, συγχρονικής ανάλυσης, ιστορίας της πρόσληψης. Ο τόμος περιλαμβάνει 30 εισηγήσεις ειδικών από όλον τον κόσμο και συμβάλλει στην πρόοδο της ακαδημαϊκής έρευνας σχετικά με αυτά τα βιβλία.

Οι αρχαιότητες της Ρώμης

Στην ιστοσελίδα ABZU διαβάζουμε για την ανάρτηση στον ιστό από το Παν/μιο της Heidelberg των τριών τόμων του Bonaventura van Overbeke, Les Restes De L'Ancienne Rome (1709)
Band 1
Band 2
Band 3

(Πατώντας σε έναν από τους παραπάνω τόμους θα βρεθείτε σε αυτόν)

Μια νέα ενδιαφέρουσα επιγραφή

Κατά το τελευταίο διάστημα μία σειρά από δημοσιεύματα ασχολούνται με το ενδιαφέρον εύρημα μίας επιγραφής του 8ου αι. π.Χ. από το Zincirli, την τοποθεσία της αρχαίας πόλης Sam' al, πρωτεύουσας ενός πλούσιου βασιλείου της εποχής του Σιδήρου. Την επιγραφή έφεραν στο φως μέλη της Αποστολής Neubauer του Oriental Institute (Παν/μιο του Chicago). Η επιγραφή είναι η πρώτη στο είδος της, που έρχεται στο φως, και μας δίνει σημαντικές πληροφορίες για τα ταφικά έθιμα και τις μεταθανάτιες προσδοκίες της εποχής. Παραθέτουμε το κείμενο της επιγραφής (βλ. και φωτογρ. της), όπως αυτό δημοσιεύθηκε στους Times Online και στο Science Daily. Το κείμενο είναι γραμμένο με το φοινικικό αλφάβητο και σε μία σημιτική διάλεκτο, που ομοιάζει τα αραμαϊκά και τα εβραϊκά.

"I, Kuttamuwa, servant of Panamuwa, am the one who oversaw the production of this stele for myself while still living. I placed it in an eternal chamber(?) and established a feast at this chamber(?): a bull for [the storm-god] Hadad, ... a ram for [the sun-god] Shamash, ... and a ram for my soul that is in this stele. …"

Η στήλη βρέθηκε in situ να ακουμπά σε έναν τοίχο ενός μικρού δώματος . Στην παράσταση απεικονίζεται ο νεκρός Kuttamuwa, βασιλικός αξιωματούχος, ο οποίος σηκώνει με το δεξί του χέρι το ποτήρι με το κρασί. Στο κείμενο της επιγραφής καλεί τους απογόνους του να προσφέρουν τροφή στην ψυχή του. Πραγματικά μπροστά από τη στήλη βρέθηκαν υπολείμματα τροφής και σπασμένα σκεύη. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το μνημείο αποτελεί απόδειξη Ινδοευρωπαϊκοί πληθυσμοί μετακινήθηκαν στην περιοχή πολύ νωρίτερα. Κατά τον 8ο αι. π.Χ. μιλούσαν την τοπική σημιτική διάλεκτο και είχαν πλήρως ενσωματωθεί στην τοπική κοινωνία. Το κείμενο συνδυάζει και πάλι σύμφωνα με τους ειδικούς πεποιθήσεις σημιτικές και μη: πίστη σε ψυχή, η οποία συνεχίζει να ζει μετά το θάνατο, η οποία όμως δεν κατοικεί στα οστά του νεκρού αλλά στην ταφική του στήλη [σημ. δική μου: σε παλαιότερη μελέτη συνάντησα την πληροφορία ότι στην ευρύτερη περιοχή της Συρίας nephesh ονομαζόταν και η ταφική στήλη]. Οι άνθρωποι εκείνης της εποχής φαίνεται ότι έκαιγαν τους νεκρούς, κάτι που η Π.Δ. απέρριπτε.

Για να διαβάσετε εκτενή δημοσιεύματα σχετικά με το ενδιαφέρον αυτό εύρημα πατήστε: Daily Science, New York Times.

Το νέο τεύχος του CBQ

Στο νέο τεύχος του Catholic Biblical Quarterly 70:4 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Rom-Shiloni, Dalit, "Psalm 44 : the powers of protest", 683-698
• Tan, Nancy N., "Where is foreign wisdom to be found in Septuagint proverbs?", 699-708
• Tkacz, Catherine B., "Esther, Jesus, and Psalm 22", 708-728
• Anderson, Garwood P., "Seeking and saving what might have been lost : Luke's restoration of an enigmatic parable tradition", 729-749
• O'Donnell, Timothy T., "Complementary eschatologies in John 5:19-30", 750-765
• Koester, Craig R., "Roman slave trade and the critique of Babylon in Revelation 18", 766-786

Υφολογική ανάλυση του Κολ 1,15-20

Ένα παλαιότερο αλλά ενδιαφέρον άρθρο για την υφολογική ανάλυση του Κολ 1,15-20 έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο. Για να βρεθείτε σε αυτό (μορφή pdf), πατήστε επάνω στον τίτλο.

John F. Balchin, "Colossians 1:15-20: An Early Christian Hymn? The Arguments from Style," Vox Evangelica 15 (1985): 65-94.

Τρία βιβλία του καθ. Δ. Καϊμάκη για τη γραμματεία και θεολογία του μεσοδιαθηκικού Ιουδαϊσμού

Κυκλοφορούν τρία βιβλία του καθηγητή της Π.Δ. του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. σχετικά με τη γραμματεία και τη θεολογία του μεσοδιαθηκικού Ιουδαϊσμού (Κουμράν, αποκαλυπτικά κείμενα, Ενώχ κτλ.):

Τα χειρόγραφα του Κουμράν και η θεολογία τους, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2004

Η εύρεση των χειρογράφων της Νεκράς Θαλάσσης υπήρξε για το χώρο των βιβλικών σπουδών μια πάρα πολύ σημαντική ανακάλυψη. Τα χειρόγραφα αυτά είναι κατάλοιπα μιας κοινότητας που έζησε στην περιοχή της Παλαιστίνης δύο αιώνες πριν και έναν μετά την εμφάνιση του Ιησού στο χώρο. Η γνώση θεολογικών δοξασιών που σχετίζονται με την πίστη της κοινότητας βοηθάει πολύ στο να κατανοήσει κανείς τα ρεύματα των ιδεών που διακινούνταν την εποχή του Ιησού στην Παλαιστίνη. Προέρχονται βέβαια από το χώρο του Ιουδαϊσμού, διαφοροποιούνται όμως ως ένα σημείο από αυτόν.
Για το χριστιανικό κόσμο η προσέγγιση και η γνώση αυτών των θεμάτων, όπως αυτά βιώνονταν από τη συγκεκριμένη ομάδα πιστών, αποτελεί βοηθητικό υλικό για την κατανόηση της εξέλιξης της ιουδαϊκής θρησκευτικής σκέψης. Πολλά από τα θέματα αυτά πέρασαν αργότερα και στη διδασκαλία του χριστιανισμού. Ενδιαφέρον λοιπόν είναι να προσπαθήσει κανείς να δει εάν υπάρχουν ομοιότητες ή σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ τους.
«Τα Ελοχίμ δεν θα ταραχθούν εις τον αιώνα …» Ζητήματα παλαιοδιαθηκικής και μεσοδιαθηκικής γραμματείας, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2006
ISBN: 960-288-149-6

Η αποκαλυπτική γραμματεία και το Κουμράν είναι μια περιοχή πολύ δελεαστική για όποιον ενδιαφέρεται να παρακολουθήσει την εξέλιξη της θρησκευτικής σκέψης από την Π. Διαθήκη στην Καινή. Το ενδιαφέρον μας στη συγκεκριμένη περίπτωση περιορίζεται σ’ ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα που ανακαλύφτηκαν στα σπήλαια του Κουμράν, το οποίο λόγω του ότι δεν σώθηκε και σε πολύ καλή κατάσταση, άργησε να εκδοθεί σε μια ικανοποιητική μορφή. Πρόκειται για τη λεγόμενη «αγγελική λειτουργία». Εδώ γίνεται μια προσπάθεια να μεταφραστεί από το εβραϊκό πρωτότυπο και να σχολιαστεί.
Η αποκαλυπτική γραμματεία αποτελεί το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Όλα τα βασικά θεολογικά θέματα που συναντά κανείς στην Παλαιά και που σχετίζονται με την αγγελολογία, την έννοια του μεσσία, την έννοια του χρόνου και της εσχατολογίας, τα συναντούμε σ’ αυτήν. Κύριος και πιο σπουδαίος εκπρόσωπός της είναι το βιβλίο του Ενώχ. Η προσπάθειά μας εστιάζεται στο να δοθεί μια αναλυτική περίληψη του βιβλίου, με ένα σχολιασμό κυρίως των θεμάτων που αναφέρθηκαν πιο πάνω, χωρίς όμως να περιοριζόμαστε μόνο σε αυτά.
Η εβδομηκοντολογία είναι ένας χώρος της παλαιοδιαθηκικής επιστήμης, που ασχολείται με τη μετάφραση των Ο΄ και τα ποικίλα προβλήματα που απορρέουν από τη χρησιμοποίησή της από την εκκλησία και τη συναγωγή. Ορισμένα από αυτά αποτελούν το αντικείμενο ειδικών μελετών που ακολουθούν.
Ο τόμος κλείνει με σχολιασμό ορισμένων σημαντικών θεολογικά ενοτήτων από την Π. Διαθήκη.
H ιουδαϊκή αποκαλυπτική γραμματεία και η θεολογία της, Εκδόσεις Βάνιας 2007
ISBN 978-960-288-179-8

Ένα ιδιαίτερο γραμματειακό είδος που αναπτύχθηκε δύο αιώνες πριν από την έλευση του Ιησού στον κόσμο και συνεχίστηκε και τον πρώτο αιώνα μ.Χ. είναι η λεγόμενη αποκαλυπτική ιουδαϊκή γραμματεία. Τα θέματα που διαπραγματεύεται η γραμματεία αυτή αποτελούν, μέχρι ένα σημείο, συνέχεια των θεμάτων της Παλαιάς Διαθήκης, δίνουν όμως και τοποθετήσεις που αποτελούν ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αποκαλυπτικής γραμματείας. Το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο γράφηκαν και αναπτύχθηκαν τα κείμενα αυτά παίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ιουδαϊκής θεολογικής σκέψης. Είναι προφανές πως μεγάλο μέρος του προβληματισμού των κειμένων πέρασε, μέσα από τη γραμματεία αυτή, στην ίδια την Καινή Διαθήκη. Έτσι, θέματα που έχουν να κάνουν με την αγγελολογία, το μεσσιανισμό, το δυισμό, την αίσθηση του χρόνου και της εσχατολογίας, την ανάσταση των νεκρών ή την αθανασία της ψυχής, έχουν τη συνέχειά τους στο κείμενο της Καινής Διαθήκης και κατά συνέπεια στο χριστιανικό κόσμο.