Το Σινά στην ιουδαϊκή και χριστιανική παράδοση

Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφορεί ένας νέος συλλογικός τόμος με θέμα τη θέση, την οποία καταλαμβάνει το Σινά μέσα στην ιουδαϊκή και χριστιανική παράδοση.

George J. Brooke, Hindy Najman, Loren T. Stuckenbruck (εκδ.), The Significance of Sinai Traditions about Sinai and Divine Revelation in Judaism and Christianity, (Themes in Biblical Narrative 12), Brill, Leiden 2008
ISBN: 978 90 04 17018 6
€ 119.00

Όπως και ο τίτλος του συλλογικού αυτού τόμου δηλώνει, θέμα των μελετών, που συμπεριλαμβάνονται σε αυτόν, είναι ο τρόπος αντιμετώπισης της αποκάλυψης στο Σινά από ιουδαϊκές και χριστιανικές (αρχαίες και σύγχρονες) πηγές. Παρουσιάζονται λοιπόν παραδείγματα από τα κείμενα της Ν. Θαλάσσης, τον Ιώσηπο, τον Παύλο, τη ραββινική παράδοση, την τέχνη και τη φιλοσοφία. Από την εξέταση του υλικού στις διάφορες πηγές καθίσταται σαφές ότι το ίδιο το Σινά ως τόπος αποκάλυψης έχασε αρκετά από τη σημασία του, ενώ ιδιαίτερη αξία απέκτησαν οι αφηγήσεις για το τι συνέβη εκεί. Αυτές οι αφηγήσεις πάλι υπέστησαν μεταμορφώσεις μέσα στο χρόνο: η θεοφάνεια, οι ανθρωπομορφισμοί, ο ρόλος του Μωυσή, η ανταπόκριση του Ισραήλ έγιναν αντικείμενο ερμηνείας από κάθε γενιά αναγνωστών του κειμένου. Και το περιεχόμενη της αποκάλυψης, η διαθήκη, επαναπροσδιορίστηκε με διάφορους τρόπους (θεολογικούς, πολιτικούς, φιλοσοφικούς). Η παρουσίαση του θέματος καταδεικνύει πώς οι παραδόσεις της Αγ. Γραφής διατηρούν μέσα στο χρόνο την αυθεντία τους και την επικαιρότητά τους για ανθρώπους που ανήκουν σε διαφορετικά ιστορικοκοινωνικά και θρησκευτικά περιβάλλοντα.

Χρονολόγηση των κειμένων της Κ.Δ. (Μάρκος)

Συνεχίζοντας την σειρά αναρτήσεων σχετικά με τη χρονολόγηση των κειμένων της Κ.Δ. ο Mark Goodacre ανάρτησε χθες ένα ακόμη σύντομο κείμενο σχετικά με τη σχέση κειμένου και παράδοσης. Ανάμεσα στα άλλα σημειώνει:

"...we need to be clear about what it is we are trying to date. We are dating the documents to which our texts bear witness, and not prior oral traditions, written traditions, or hypothetical earlier versions of the document in question. In this context, we are not investigating the dating of elements within the larger, later document; we are attempting to date the document itself".

Στη συνέχεια συζητά την θέση του James Crossley στο πρόσφατο βιβλίο του The Date of Mark's Gospel, όπου υποστηρίζει ότι το ευαγγέλιο του Μάρκου πρέπει να τοποθετηθεί κάπου στο διάστημα μέσα /τ. της δεκαετίας του 30 ή αρχές της δεκαετίας του 40. Ο Goodacre θεωρεί αυτήν την χρονολόγηση μάλλον απίθανη και ακολουθεί τη γενικότερη θέση που επικρατεί σήμερα στην έρευνα ότι το κατά Μάρκον μπορεί να χρονολογηθεί μεταξύ 65 και 75 μ.Χ., τονίζοντας και πάλι ότι η χρονολόγηση των παραδόσεων που χρησιμοποιεί ένας συγγραφέας είναι κάτι διαφορετικό από τη χρονολόγηση του τελικού κειμένου.

Για να διαβάσετε το πλήρες κείμενο, πατήστε εδώ.

Oρθόδοξη μετάφραση της Π.Δ. των Ο΄ στα αγγλικά

Από το ιστολόγιο Biblicalia πληροφορηθήκαμε την ανάρτηση στο ιστολόγιο Orrologion της κριτικής παρουσίασης της νέας ορθόδοξης μετάφρασης στα αγγλικά της Π.Δ. των Ο΄ (Orthodox Study Bible). Ο συγγραφέας της, R.G. Jones, εξετάζει συστηματικά σε αυτό το πρώτο μέρος τις μεταφραστικές επιλογές σε αυτήν τη νέα έκδοση και υποστηρίζει ότι δυστυχώς οι μεταφραστές στηρίχθηκαν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ΝKJV (New King James Version) με αποτέλεσμα να παραποιούνται μεταφραστικά κάποια σημεία του πρωτοτύπου. Ο συγγραφέας παρουσιάζει πίνακα με τέτοια παραδείγματα και υποστηρίζει ότι επειδή σημαντικές πατερικές αναλύσεις στηρίχθηκαν στο κείμενο των Ο, μία μετάφραση που αγνοεί το αρχικό κείμενο και καταφεύγει σε άλλες μεταφράσεις για να αποδώσει αυτά τα σημεία, ουσιαστικά αγνοεί την θέση του κειμένου των Ο' μέσα στην πατερική και εκκλησιαστική παράδοση. Eπίσης ο Jones κάνει μία σύντομη επισκόπηση των άλλων μεταφράσεων και εκφέρει μια πρώτη θετική άποψη για τη νέα μετάφραση A New English Translation of the Septuagint (NETS), στην οποία αναφερθήκαμε σε ανάρτησή μας την προηγούμενη εβδομάδα.

Για να διαβάσετε το πλήρες κείμενο (στα αγγλικά), πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του ThZ

Στο νέο τεύχος του Theologische Zeitschrift 64:3 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Moisés Mayordomo, "Möglichkeiten und Grenzen einer neutestamentlich orientierten Tugendethik", 213-257

Η ιδέα της "αρετής", η οποία καταλαμβάνει το κέντρο της ελληνορωμαϊκής ηθικής, διαδραματίζει όλο και μεγαλύτερο ρόλο στη σημερινή συζήτηση περί ηθικής. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας αποπειράται να ερμηνεύσει την ηθική της Κ.Δ. με βάση αυτήν την ιδέα της αρετής. Στο πρώτο μέρος του άρθρου ο συγγραφέας συζητά τις μαρτυρίες περί αρετής στην αρχαία φιλοσοφία, βιογραφία, σε εκφράσεις της καθημερινής ζωής και σε κάποια ιουδαϊκά κείμενα της ελληνιστικής εποχής (Φίλωνα, Δ΄ Μακκ, Ιώσηπο). Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται η ερμηνεία κάποιων σημείων της Κ.Δ. (Παύλος, επί του όρους Ομιλία) στη προοπτική της ηθικής-αρετής. Τέλος ο συγγραφέας διατυπώνει κάποιες θεολογικές προτάσεις για μία ηθική της Κ.Δ. προσανατολισμένη στην ιδέα της αρετής.

Dan Jaffé, "Une Ancienne Dénomination Talmudique de Jésus: Ben Pantera. Essai d’analyse philologique et historique", 258-270

Στο άρθρο παρουσιάζεται μία φιλολογική και ιστορική ανάλυση του ταλμουδικού ονόματος Ben Pantera. Το όνομα αυτό συνδέεται με μία πολεμική και περιφρόνηση του Ιησού από την πλευρά των Ιουδαίων. Ανάγεται στην εποχή που ο λεγόμενος χωρισμός των δύο οδών (Parting of the Ways) είχε ήδη λάβει χώρα και η κάθε πλευρά θεωρούσε την άλλη ως αντίπαλο. Επομένως αυτό το όνομα, Ben Pantera, είναι η αρχαιότερη μαρτυρία για τον Ιησούστο Ταλμούδ .

Günter Röhser, "Von der Welt hinter dem Text zur Welt vor dem Text. Tendenzen der neueren Exegese", 271-293

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η νεότερη ερμηνευτική έχει μετατοπίσει το ενδιαφέρον της από ιστορική-διαχρονική αναζήτηση (ο κόσμος πίσω από το κείμενο) στη συνολική-συγχρονική ερμηνεία (ο κόσμος μπροστά από το κείμενο). Ο συγγραφέας συζητά τις αιτίες (ενδογενείς και εξωγενείς) γι' αυτή τη στροφή στην ερμηνεία, παρουσιάζει τις νέες τάσεις (π.χ. διακειμενικότητα και κανονική ερμηνεία) και εκφέρει κάποιες κρίσεις. Τονίζει ωστόσο ότι η ερμηνευτική δε θα πρέπει να οδηγηθεί σε μία μονομερή ανάγνωση των κειμένων. Αντίθετα η ερμηνευτική έχει το χρέος να αναζητήσει το στέρεο βαθύτερο πνεύμα των κειμένων και το μήνυμα που θέλει ο συγγραφέας ως ιστορικό πρόσωπο να δώσει μέσω των κειμένων και μέσα στα κείμενά του.

Το νέο τεύχος του ZNT

Το νέο τεύχος του Zeitschrift für Neues Testament 22 [Jahrgang 12] (2008) είναι αφιερωμένο στην Αποκάλυψη και την ερμηνεία της. Σε αυτό δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Ellian Cuvillier, "Das apokalyptische Denken im Neuen Testament. Paulus und Johannes von Patmos als Beispiele", 2-12
• Elisabeth Schüsler Fiorenza, "Die Johannesapokalypse in kritisch-feministischer Perspektive", 13-19
• Stefan Alkier, "Leben in qualifizierter Zeit. Die präsentische Eschatologie des Evangeliums vom römischen Novum Saeculum und die apokalyptische Eschatologie des Evangeliums vom auferweckten Gekreuzigten", 20-33
• Paul Metzger, " 'Der Teufel hat wenig Zeit' (Offb. 12,12) - Hans Blumenberg, die Wahrheit der Apokalyptik und die Legitimität des Auslegung", 34-43
• Francois Vouga, "Ist die Apokalyptik die Mutter der neutestamentlichen Theologie? Eine alte Frage neu gestellt", 44
• Dale C. Allison, "Apokalyptische Eschatologie und die Anfänge des Christentums", 45-51
• Mauro Pesce, "Die Lebenspraxis Jesu am Anfang seiner Theologie und der Theologie seiner Jünger", 52-61
• Kurt Erlemann, "Endzeitvorstellungen zwischen Hoffnung und Vertröstung", 62-69

Σαρξ και σώμα στον Παύλο

Ένα νέο βιβλίο κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht το οποίο ασχολείται με τους όρους "σαρξ" και "σώμα", που απαντούν στα παύλεια κείμενα:

Lorenzo Scornaienchi, Sarx und Soma bei Paulus. Der Mensch zwischen Destruktivität und Konstruktivität, (NTOA 67), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2008

ISBN 978-3-525-53966-8
69,90 €

Στην ανακοίνωση του εκδοτικού οίκου διαβάζουμε τα εξής:

Το περιβάλλον του Παύλου χρησιμοποιεί τους όρους "σαρξ" και "σώμα" σχεδόν ως συνώνυμους για να περιγράψει την υλική διάσταση του ανθρώπου σε σχέση προς την πνευματική του, που την αντιπροσωπεύει η ψυχή. Στον Παύλο αντίθετα ο όρος "σώμα" περιγράφει τον άνθρωπο ως θνητό και αδύναμο ον, κάτι αντίστοιχο με το "πτώμα" ή "δούλος". Το αρνητικό περιεχόμενο του όρου στον Παύλο αντιστοιχεί στην αντίληψη της εποχής του. Μόνο η δυναμική της σωτηρίας, στο κέντρο της οποίας βρίσκονται ο θάνατος και η ανάσταση του Ιησού, καθιστά δυνατή μια νέα κατανόηση του σώματος. Η λ. "σαρξ" από την άλλη στον Παύλο έχει μία ενεργητική σημασία. Ο όρος δε χρησιμοποιείται συχνά στα ελληνικά και δηλώνει τη σάρκινη διάσταση του ανθρώπου ή το σώμα στο σύνολό του. Επίσης θεωρείται η έδρα των συναισθημάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα στον Παύλο είναι το Γαλ 5, όπου η σάρξ αντιπαρατίθεται στο πνεύμα του Θεού και είναι υπεύθυνη για τα συναισθήματα, την επιθετικότητα και τις συγκρούσεις.

Ο πυρήνας του ηθικού διλήμματος κατά την αρχαιότητα είναι πώς ο άνθρωπος θα μπορέσει να υπερβεί την καταστροφική δυναμική του. Για τον Παύλο αυτό δε μπορεί να γίνει μόνο με το Νόμο. Μπορεί να επιτευχθεί με την ενέργεια του Πνεύματος του Θεού επάνω στο θνητό και αδύναμο σώμα μέσα σε μία εσχατολογική, εκκλησιολογική και ηθική προοπτική.

Προσθήκη στους ενδιαφέροντες ιστοτόπους

Στο μενού "Ενδιαφέροντες ιστότοποι" προστέθηκε η ηλεκτρονική διεύθυνση του Συλλόγου Μεταπτυχιακών Φοιτητών της Θεολογικής Σχολής Αθηνών. Ο Σύλλογος αυτός, ο οποίος διανύει το 14ο έτος ζωής του, είναι ένα ιδιαίτερα δραστήριος σύλλογος. Μέλη του είναι οι Μεταπτυχιακοί Φοιτητές, υποψήφιοι Μ.Δ.Ε. (Master) και υποψήφιοι Διδάκτορες. Σχετικά με τις δραστηριότητες του Συλλόγου διαβάζουμε στη σχετική ηλ. σελίδα:

"...ο Σύλλογός μας διοργανώνει κάθε χρόνο επιστημονικά συνέδρια και διημερίδες, τα οποία πραγματοποιούνται –κατά πάγια αρχή του Συνδέσμου- σε Μητροπόλεις της Ελλάδας υπό την αιγίδα του επιχώριου Μητροπολίτη."

Για να βρεθείτε στη σελίδα του Συλλόγου, πηγαίνετε στη σελίδα μας αριστερά κάτω από την ετικέτα "Ενδιαφέροντες ιστοτόποι"

Συνέδριο Βιβλικής Αρχαιολογικής Εταιρείας

Στο διάστημα 21-23 Νοεμβρίου θα λάβει χώρα το συνέδριο της Βιβλικής Αρχαιολογικής Εταιρείας στην Boston MA.

To πρόγραμμα του συνεδρίου έχει ως εξής:
BIBLE AND ARCHAEOLOGY FEST XI
Radisson Hotel Boston; Boston, Massachusetts

FRIDAY, NOVEMBER 21, 2008
9:00 - 10:15 AM
Bart Ehrman, “Is the New Testament Forged?”
Leonard Greenspoon, “Text in the City: How the Septuagint, the First Bible Translation, Adapted the Bible for an Urban Audience”

10:45 - NOON
David Vanderhooft, “Ezekiel in Babylonia: Cultural Borrowings of a Learned Deportee”
Jodi Magness, “Archaeology 101: How We Dig, How We Date What We Dig Up, and Much More”

2:00 - 3:15 PM
Lawson Younger, “The Arameans and the Bible”
Leen Ritmeyer, “Reading Josephus: What His Record of theSequence of the Destruction of Jerusalem Tells Us about theLayout of the Temple Mount”'

3:45 – 5:00 PM
Alan Millard, “Authors and Books in Biblical Times”
Gary Rendsburg, “Leviticus - Structure and Meaning in the Least-Read Book of the Torah”

7:00 - 8:30 PM PLENARY SESSION
James Charlesworth, “Was Jesus Influenced by the Dead Sea Scrolls?”

SATURDAY, NOVEMBER 22
9:00 - 10:15 AM
Peter Flint, “The Priestly Benediction from Numbers 6 in the Silver Hinnom Amulet, the Hebrew Bible, and the Septuagint”
Amihai Mazar, “The City of Rehov in Northern Israel: Ten Years of Discoveries”

10:45 am – NOON
Richard Newman, “What Science Can and Cannot Tell Us about the James Ossuary”
Sharon Zuckerman, “The Rise and Fall of a CanaaniteKingdom: A View from Hazor”

2:00 - 3:15 PM
James Hoffmeier, “Israel and Egypt–Friends and Foe: From Solomon to 586 B.C.”
Michael Coogan, “Jonathan Loved David: Same-sex Relationships in the Bible”

3:45 - 5:00 PM
Amy-Jill Levine, “Violence on the Jerusalem-Jericho Road: How Biblical Scholarship Reads, and Misreads, the Parable of the Good Samaritan.”
John Huehnergard, “Silver from the Souk:Semitic Loanwords in English”

SUNDAY, NOVEMBER 23
9:00 - 10:15 AM
Mark Goodacre, “When Were the Gospels Written?”
Mary Joan Leith, “War in the Bible: What’s Really Going On?”

10:45 - NOON
James Tabor, “Excavating Mt. Zion: Past, Present, and Future”
Ryan Byrne, “The Archaeology of David and Solomon: Ancient Politics and Modern Controversies”

Ανεύρεση μίας νέας εβραϊκής σφραγίδας

Από την επίσημη σελίδα των Ισραηλινών Αρχαιοτήτων (Israel Antiquities Authority) πληροφορούμαστε ότι μία σπάνια σφραγίδα από την εποχή του Πρώτου Ναού βρέθηκε κατά τις ανασκαφές στο δυτικό τείχος της πόλης. Συγκεκριμένα η σφραγίδα βρέθηκε σε ένα αρχαίο κτίριο που χρονολογείται στον 7ο αι. π.Χ., εποχή της βασιλείας του Μανασσή και του Ιωσία. Το ενδιαφέρον αυτό αντικείμενο θα παρουσιασθεί στο πλαίσιο της ημερίδας “Innovations in the Archaeology of Jerusalem and its Surroundings”. Η σφραγίδα ανήκε σε ιδιώτη και είναι διακοσμημένη με έναν τοξότη που τοξεύει. Φέρει αρχαία εβραϊκή επιγραφή "LHGB" για τον Hagab, όνομα το οποίο αναφέρεται και στο Έσδρα 2,46 καθώς και στα κείμενα της Λαχίς, τα οποία χρονολογούνται από την ίδια εποχή. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα η παράσταση του τοξότη προδίδει επιρροές από ασσυριακές παραστάσεις τοξοτών. Πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα, γιατί είναι η πρώτη φορά που έρχεται στο φως σφραγίδα ενός ιδιώτη με εβραϊκή επιγραφή και παράσταση με ασσυριακές επιρροές.

Για να διαβάσετε το πλήρες άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο υπόμνημα στην Αποκάλυψη του Ιωάννη

Από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck-Ruprecht κυκλοφόρησε ένα νέο υπόμνημα στην Αποκάλυψη του Ιωάννη από τον ομότιμο καθηγητή της Κ.Δ. στο Τόκιο Akira Satake και την επεξεργασία του Th. Witulski.

Akira Satake, Die Offenbarung des Johannes. Redaktionell bearbeitet von Thomas Witulski (Kritisch-exegetischer Kommentar über das Neue Testament, 16), Vandenhoeck-Ruprecht, Göttingen 2008

ISBN 978-3-525-51616-4

79.90 €

Στην παρουσίαση του βιβλίου από τον εκδοτικό οίκο διαβάζουμε τα εξής:

Ο Akira Satake ξεκινά από την θεωρητική προϋπόθεση ότι ο συγγραφέας της Αποκαλύψεως πριν στραφεί στο χριστιανισμό έδρασε ως Ιουδαίος αποκαλυπτικός κι επομένως ενσωμάτωσε παραδόσεις, παραστάσεις και σκέψεις της ιουδαϊκής αποκαλυπτικής παράδοσης στο έργο του. Συνεπής με αυτήν την αρχή ο Satake ερμηνεύει την Αποκάλυψη προσπαθώντας να την εντάξει στην παλαιοδιαθηκική και ιουδαϊκή συνάφειά της.