Πέμπτη 20 Σεπτεμβρίου 2012

Στο τρέχον τεύχος του JSNT / In the current issue of JSNT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the New Testament 35:1 (2012) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα: 

John C. Poirier, "The Roll, the Codex, the Wax Tablet and the Synoptic Problem", 3-30 
Η υπόθεση Farrer, ειδικά στη μορφή που διατυπώθηκε από τον Michael Goulder, δέχθηκε συχνά κριτική, επειδή στηρίζεται σε μία αναχρονιστική και τεχνικά μη πρακτική κατανόηση του συντακτικού έργου του Λουκά. Μία προσεκτικότερη εξέταση των επιχειρημάτων εναντίον των Farrer και Goulder, ωστόσο, αποκαλύπτει μία σειρά από προβλήματα, που συμπεριλαμβάνουν (αλλά δεν περιορίζονται μόνο σε αυτό) την ελλιπή κατανόηση του τρόπου με τον οποίο συντάσσονταν τα έργα στην αρχαιότητα. Η υπόθεση του Goulder ότι ο Λουκάς δούλεψε προς τα πίσω μέσα από το Μτ, ειδικότερα, δέχτηκε αρκετή κριτική, αλλά ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου προσπαθεί να δείξει ότι και δυνατό είναι και απόλυτα σύμφωνο με τον τρόπο που δούλευαν οι αρχαίοι. Ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα με τα επιχειρήματα εναντίον της υπόθεσης Farrer είναι ότι  αγνοούν ότι ο Λουκάς πιθανόν χρησιμοποιούσες τα κέρινα πινακίδια ως μέσο για τη συγγραφή - ένα μέσο που θα έδινε το δικαίωμα στο Λουκά να επαναπροσαρμόσει το υλικού του Μτ με έναν τρόπο τόσο ελεύθερο όσο αυτόν που προτείνει η υπόθεση Farrer.  

Dan Nässelqvist, "Stylistic Levels in Hebrews 1.1–4 and John 1.1–18", 31-53 
Σε αυτό το έργο παρουσιάζεται η αρχαία ιδέα των υφολογικών επιπέδων ως ένα μέσο προσέγγισης του ερωτήματος πώς η Κ.Δ. διαδόθηκε στην αρχαιότητα. Υποστηρίζεται ότι τα επίπεδα του ύφους επηρέαζαν όχι μόνο τη σύνθεση ενός έργου αλλά και τη διάδοσή του κι ότι μία ανάλυση των κειμένων που έχουν διασωθεί είναι το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση κατανόησης του τρόπου διάδοσής τους. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τα επίπεδα ύφους και αναλύει τα υφολογικά στοιχεία των Εβ 1, 1-4 και Ιω 1, 1-18 κι ερμηνεύονται μέσα από αυτό το σύστημα. Υποστηρίζει ότι τα κείμενα της Κ.Δ. μπορούν να εξετασθούν μέσα σε αυτό το σύστημα. Αντίθετα από τη γνώμη διαφόρων ερμηνευτών υποστηρίζεται ότι ο πρόλογος του Ιω δεν περιέχει ποιητικά κείμενα που εμπλουτίζονται με πρόζα. Αντίθετα η υφολογική μορφή είναι σταθερή τουλάχιστον στο τμήμα Ιω 1, 1-13. 

Matthew Jensen, "The Structure and Argument of 1 John", 54-73 
Στο άρθρο υποστηρίζεται μία δομή της Α΄ Ιω, η  οποία στηρίζεται  τόσο στο ρ. γράφω όσο και στις διάφορες κλητικές. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η Α΄ Ιω χωρίζεται σε δύο μέρη: μία εκτενή εισαγωγή που προσανατολίζει τον αναγνώστη στα θέματα της αμαρτίας και της αγάπης ( 1,1 - 2, 11) και σε ένα τμήμα, όπου γίνεται αναφορά στην ιστορική κατάσταση (2, 15 - 5, 21). Χωρίζει την Α΄ Ιω σε ενότητες που στηρίζονται στο λεξιλόγιο που συνδέονται με το κάθε θέμα και στη συνέχεια αναζητά τα λογοτεχνικά μέσα που χρησιμοποιούνται σε κάθε ενότητα. Τέλος, εξετάζεται η σχέση μεταξύ των διαφόρων ενοτήτων προκειμένου να επιβεβαιωθεί η δομή που προτείνεται.  

James Carleton Paget, "Marcion and the Resurrection: Some Thoughts on a Recent Book", 74-102 
Με αφορμή το πρόσφατο έργο του Markus Vinzent, Christ’s Resurrection in Early Christianity and the Making of the New Testament (Farnham and Burlington: Ashgate, 2011)  ο συγγραφέας εξετάζει τη θέση του Vinzent ότι ο Μαρκίων κρύβεται πίσω από ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάσταση κατά τα μ. του 2ου αι. καθώς και με τη συγγραφή των κανονικών ευαγγελίων.  

Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου 2012

H αποκάλυψη του Γαβριήλ / Hazon Gabriel

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί η σύντομη μελέτη του Claude Cohen-Matlofsky (Πανεπιστήμιο του Τορόντο) ο οποίος παρουσιάζει εν συντομία την ιστορία της περίφημης αυτής στήλης, συζητά την πιθανή σχέση της με τα κείμενα της Νεκράς Θαλάσσης και την συνδέει με την πρακτική που μαρτυρείται στην Π.Δ. να χρησιμοποιούνται λίθινες στήλες με κείμενα του Νόμου για διδακτικούς σκοπούς. 

Για να διαβάσετε το κείμενο πατήστε στον παρακάτω τίτλο:

H σύζυγος του Ιησού / Jesus' wife

Στο διαδίκτυο χθες έκανε το γύρο η είδηση της δημοσίευσης ενός σπαράγματος παπύρου, το οποίο παρουσίασε η γνωστή καθηγήτρια του Harvard, Karen King, στο διεθνές συνέδριο κοπτικών σπουδών που έλαβε χώρα την προηγούμενη εβδομάδα στη Ρώμη. Πρόκειται για ένα μικρό κομμάτι παπύρου 3.8 x 7.6 εκ. που διασώζει ένα απόσπασμα 8 στίχων από ένα διάλογο του Ιησού με τους μαθητές του στα κοπτικά.Σύμφωνα με την αποκατάσταση που προτείνει η King,  στην 4η σειρά ο Ιησούς μιλά για τη γυναίκα του. Το κοπτικό κείμενο χρονολογείται στον 4ο αι. αν και η King πιστεύει ότι πρόκειται για μετάφραση από ελληνικό κείμενο του 2ου αι., επειδή παρουσιάζει ομοιότητες με άλλα κείμενα εκείνης της εποχής (π.χ. Ευαγγέλιο Φιλίππου). Το κείμενο, το οποίο έφτασε στα χέρια της King μέσω ενός ιδιώτη συλλέκτη, ο οποίος παραμένει ανώνυμος, δε φαίνεται να είναι πλαστό σύμφωνα με τη γνώμη των ειδικών. Για την King η σύζυγος του Ιησού πρέπει να ταυτιστεί με τη Μαρία Μαγδαληνή για την οποία γίνεται λόγος νωρίτερα στο κείμενο (αν και στην ίδια συνάφεια γίνεται λόγος και για την  μητέρα του Ιησού, η οποία λεγόταν επίσης Μαρία) κι ανήκει σε εκείνη την ομάδα των αρχαίων χριστιανικών κειμένων, τα οποία παρουσίαζαν τον Ιησού ως παντρεμένο.
Παραθέτω το κείμενο όπως το παρουσίασε η King στην εισήγησή της (για να την διαβάσετε ολόκληρη, πατήστε εδώ):


1 ] “not [to] me.  My mother gave to me li[fe…”
2 ] The disciples said to Jesus, “.[
3 ] deny.  Mary is worthy of it
35
4 ]……” Jesus said to them, “My wife . .[
 [
5 ]… she will be able to be my disciple . . [
6 ] Let wicked people swell up … [
7] As for me, I dwell with her in order to . [
8] an image [

Πρόκειται αναμφισβήτητα για ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο, το οποίο προσθέτει ένα ακόμη κομματάκι στο μεγάλο παζλ του αρχαίου χριστιανισμού. Οπωσδήποτε ανάλογα την ιδεολογική τοποθέτηση του καθενός το κείμενο μπορεί να είναι μία ακόμη απόδειξη ότι μία συγκεκριμένη ομάδα στον αρχαίο Χριστιανισμό περιθωριοποίησε τέτοια κείμενα και παραγκώνισε τις ομάδες που κρύβονται πίσω από αυτά (King) ή απλά τέτοια κείμενα δηλώνουν μία πνευματική σχέση του Ιησού με κάποιες γυναίκες μαθήτριες και πρώτιστα με τη Μαγδαληνή (Ben Witherington III). Σε κάθε περίπτωση αποτελεί ένα τμήμα μιας μεγαλύτερης ιστορίας και νομίζω ότι θα πρέπει ως τέτοιο να αντιμετωπίζεται έχοντας πάντοτε υπόψη ότι αυτή η ιστορία μπορεί να είναι περισσότερο σύνθετη από ό,τι φανταζόμαστε και δεν τελειώνει σε θεωρίες συνωμοσίας κι από τις δύο πλευρές (εκείνη που βλέπει μία συνωμοσία της αρχαίας Εκκλησίας εναντίον τέτοιων ομάδων κι εκείνη που διακρίνει μία σύγχρονη συνωμοσία με σκοπό την αποδόμηση του Χριστιανισμού).
Μερικά από τα ενδιαφέροντα δημοσιεύματα στο διεθνή τύπο για το κείμενο μπορείτε να βρείτε πατώντας τους παρακάτω τίτλους:

"A faded piece of evidence refers to Jesus' wife" (NYT)

"Jesus cites wife in fourth-century script, says US scholar" (Guardian)

"The Inside Story of a Controversial New Text About Jesus" (Smithsonian.com)

Τρίτη 18 Σεπτεμβρίου 2012

Ο Bruce Winter στην Κόρινθο / Bruce Winter in Corinth

Την προσεχή Πέμπτη στις 20 Σεπτεμβρίου και ώρα 10.30 ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Brisbane στην Αυστραλία κ. Bruce Winter θα δώσει διάλεξη στην αίθουσα εκδηλώσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Κορίνθου στην Αρχαία Κόρινθο με θέμα "Unique to Corinth: Illuminating epigraphic evidence on St Paul's World". Θα ακολουθήσει ξενάγηση από τον καθηγητή στην αρχαιολογική ανασκαφή και στο μουσείο της Αρχαίας Κορίνθου.
Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση που αξίζει να την παρακολουθήσουν όσοι έχουν τη δυνατότητα και κυρίως όσοι ασχολούνται με τις βιβλικές και γενικότερα θεολογικές σπουδές.

Κυριακή 16 Σεπτεμβρίου 2012

Ένα νέο άρθρο στο JGRChrJ / A new article on JGRChrJ

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 8 (2011-2012) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο σχετικό με την ιστορία της θεραπείας της αιμορροούσας στο κατά Μάρκον:

Horace Jeffery Hodges / John C. Poirier, "Jesus as the Holy One of God: The Healing of the ZaVaH in Mark 5.24b-34", 151-184

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού BuK / In the current issue of BuK

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Bibel und Kirche 67:3 (2012) είναι αφιερωμένο στον τρόπο που παρουσιάζεται η Αφρική κι οι κάτοικοί της στην Αγία Γραφή καθώς και σε αφρικανικές αναγνώσεις των βιβλικών κειμένων:

  • Martin Leutzsch, "Dunkle Geschichten? Was in der Bibel über Afrika steht und was nicht", 126-133
  • Anna Kiesow, "Schwarz, stark und schön. Schwarze Menschen in alttestamentlichen Texten", 134-137
  • Rainer Kessler, "Ägypten in der Hebräischen Bibel. Ein facettenreiches Bild", 138-142
  • Martin Leutzch, "Starkes afrikanisches Erbe. Jüdische und christliche Übersetzung. Überlieferung und Interpretation der Bibel in der Antike und später", 143-147
  • Joachim Kügler, "Von Afrika lernen?", 147-148
  • Werner Kahl, "Westafrikanische Bibelinterpretationen. Irritationen, Herausforderungen, Bereicherungen". 149-153
  • Stephanie Feder, "Neue Perspektiven von Frauen. Exegesen afrikanischer Bibelwissenschaftlerinnen aus westlicher Sicht", 154-159
  • Musa W. Dube (interview), "'To push the boundaries'. Die Grenzen des Wissens weiten", 160-163
  • Gerald O. West, "Wir werden nicht mehr schweigen! Tamars Geschichte und die Arbeit für Gender-Gerechtigkeit in Afrika", 164-170
  • Eric Souga Onomo / Joachim Kügler, "Afrikanische Kleriker zwischen Pastoral und Geld. Eine deutsch-afrikanische Lektüre von 1 Kor 9,1-23 im Kontext von Kamerun", 171-174

Στο τρέχον τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Harvard Theological Review 105:3 (2012) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:


James E. McNutt, "A Very Damning Truth: Walter Grundmann, Adolf Schlatter, and Susannah Heschel’s The Aryan Jesus", 280-301 
Kατά τις τελευταίες δεκαετίες η ιστορική έρευνα εξετάζει κριτική την εμπλοκή των Εκκλησιών της Γερμανίας στην καλλιέργεια εχθρικών συμπεριφορών απέναντι στους Εβραίους τις παραμονές του Ολοκαυτώματος. Από την έρευνα προκύπτει μια αμφισβητούμενη σχέση μεταξύ του χριστιανικού αντι-ιουδαϊσμού και του ρατσιστικού αντισημιτισμού της ναζιστικής περιόδου. Η διάκριση που έγινε του περιεχομένου και των κίνητρων αυτών των δύο τάσεων έδωσε τη δυνατότητα στους Χριστιανούς να αποστασιοποιηθούν από τη γενοκτονία των Εβραίων και τις ρατσιστικές επιθέσεις εναντίον τους. Το έργο της Susannah Heschel, The Aryan Jesus συζητά αυτό το ζήτημα κι εξετάζει το ιστορικό υπόβαθρο και το σαφές περιεχόμενο των ρατσιστικών επιθέσεων εναντίον των Εβραίων από Γερμανούς προτεστάντες στα χρόνια πριν και κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Εξετάζει το ρόλο του Ινστιτούτου Eiesenach για τη Μελέτη και την Εξάλειψη της Ιουδαϊκής Επίδρασης στη Γερμανική Εκκλησία καθώς κι εκείνο του υπεύθυνου του Ινστιτούτου Walter Grundmann. Η εικόνα που προκύπτει  μπορεί να ακυρώσει κάθε θεωρητική διχοτομία μεταξύ του θρησκευτικού αντι-ιουδαϊσμού και του ρατσιστικού αντισημιτισμού.    

Nathan MacDonald, "The Hermeneutics and Genesis of the Red Cow Ritual", 351-371
Οι δυσκολίες σχετικά με το τελετουργικό της κόκκινης αγελάδας έχουν απασχολήσει πολύ τους αναγνώστες του βιβλίου των Αριθμών. Το τελετουργικό στο Αρ 19, 1-22 περιγράφει πώς μπορεί να επιτευχθεί ο καθαρισμός από την ακαθαρσία που προκύπτει από την επαφή με πτώμα. Μία κόκκινη αγελάδα καίγεται με έναν τρόπο που περιγράφεται με ακρίβεια προκειμένου να παραχθεί στάχτη. Με αυτή τη στάχτη αναμεμειγμένη με νερό ραντίζεται το άτομο που είναι ακάθαρτο κατά την τρίτη και την έβδομη μέρα της ακαθαρσίας. Για κάποιους ραββίνους και τους μεταγενέστερους ερμηνευτές η άμεση αποτελεσματικότητα της τελετής ισοδυναμούσε με την ειδωλολατρική μαγεία. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι το τελετουργικό της κόκκινης αγελάδας παρουσιάζει μια σειρά από ανωμαλίες, εάν συγκριθεί με τις άλλες τελετές της Π.Δ. Η κόκκινη αγελάδα χαρακτηρίζεται ως "προσφορά καθαρμού", αλλά διαφέρει από τις άλλες προσφορές καθαρμού που περιγράφονται στα Λευιτ 4-5 αλλά κι από τις άλλες θυσίες: ολόκληρο το ζώο, μαζί με το αίμα του, καίγεται έξω της παρεμβολής κι ο σκοπός της τελετής είναι η παραγωγή στάχτης για την αντιμετώπιση της μελλοντικής κι όχι της παρελθούσας ακαθαρσίας. Τέλος, υπάρχει κι αυτό που ο Jacob Milgrom χαρακτήρισε ως το "παράδοξο της κόκκινης αγελάδας": η τελετή της κόκκινης αγελάδας καθιστά το καθαρό ακάθαρτο και το ακάθαρτο καθαρό.  

Σάββατο 15 Σεπτεμβρίου 2012

Υιός του Θεού και αυτοκρατορική ιδεολογία / Son of God and Roman Imperial ideology

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο κείμενο του επίκ. καθηγητή της Κ.Δ. στο Fordham University Michael Peppard με θέμα την χρήση του όρου Υιός του Θεού στο κατά Μάρκον και την πιθανή του σχέση με τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική ιδεολογία. Ο συγγραφέας υποστηρίζει πως ο όρος είναι μία έμμεση αλλά σαφής αναφορά στον αυτοκράτορα ως υιό του θεού και θεού, στον οποίο ο Μάρκος αντιδιαστέλλει τον Ιησού ως τον πραγματικό υιό του Θεού. 

Π. Βασιλειάδη Θέματα βιβλικής θεολογίας / P. Vassiliadis, NT Theology topics

Ο καθηγητής της Κ.Δ. της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ Πέτρος Βασιλειάδης ανάρτησε στην προσωπική του ιστοσελίδα στο academia.edu ένα ηλεκτρονικό βιβλίο με τον τίτλο Θέματα Βιβλικής Θεολογίας, όπου συγκεντρώνει διάφορα μικρότερα κείμενά του για θέματα/ ιδέες που απαντούν στην Καινή Διαθήκη:

Π. Βασιλειάδη, Θέματα Βιβλικής Θεολογίας, Θεσσαλονίκη 2012

Τρίτη 11 Σεπτεμβρίου 2012

Στο VigChr / In VigChr

Ένα άρθρο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για όσους μελετούν την Καινή Διαθήκη και τη ζωή της αρχαίας Εκκλησίας δημοσιεύεται στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Vigiliae Christianae 66:3 (2012): 

John N. Collins, "A monocultural usage: diakon : words in classical, Hellenistic, and Patristic sources", 287-309