Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2009

Ανεύρεση θησαυρού νομισμάτων της εποχής του Bar Kochba / A hoard of coins of Bar Kochba period

Στα βιβλικά ιστολόγια αναρτήθηκε σήμερα το απόγευμα η είδηση ανεύρεσης ενός θησαυρού 120 νομισμάτων της εποχής του Bar Kochba. H αρχική είδηση αναρτήθηκε στο Hebrew University Twitter page.
Τα νομίσματα βρέθηκαν βαθειά μέσα σε ένα υπόγειο σπήλαιο στο πλαίσιο έρευνας που διεύθυναν οι Boaz Langford και καθ. Amos Frumkin της Ομάδας Έρευνας Σπηλαίων του τμήματος Γεωγραφίας του Hebrew University. Ο θησαυρός περιλαμβάνει 120 χρυσά, αργυρά και χάλκινα νομίσματα και είναι ο μεγαλύτερος που βρέθηκε μέχρι σήμερα στο Ισραήλ από αυτήν την εποχή.
Για να διαβάσετε τη σχετική είδηση, πατήστε εδώ και εδώ.

Το παλάτι του βασιλιά Δαυίδ

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί το άρθρο της Margreet L. Steiner σχετικά με την ανεύρεση του υποτιθέμενου ανακτόρου του Δαυίδ το 2005 από την αρχαιολόγο Eilat Mazaar. Η συγγραφέας του άρθρου εκφράζει τις αμφιβολίες της κατά πόσο αυτό το κτίριο μπορεί να ταυτισθεί με την βασιλική κατοικία του Δαυίδ. Συνοψίζοντας την επιχειρηματολογία της παρατηρεί ότι η Mazaar θα πρέπει να παρουσιάσει πειστικά τεκμήρια ότι 1) οι τοίχοι, που ήρθαν στο φως, προέρχονται όλοι από το ίδιο κτίριο, 2) το κτίριο χρονολογείται στον 10ο π.Χ., 3) το κτίριο ήταν ανάκτορο, 4) το κτίριο συνδέεται με το βασιλιά Δαυίδ.
Για να διαβάσετε όλο το κείμενο, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του JSNT

Στο νέο τεύχος του Journal for the Studies of New Testament 32:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα :

Jane M.F. Heath, "Absent Presences of Paul and Christ: Enargeia in 1 Thessalonians", 1—3, 3-38
Ο Παύλος είναι απών από τη Θεσσαλονίκη. Και ο Χριστός (κατά κάποιον τρόπο) είναι απών μέχρι την παρουσία του. Ο Θεός είναι απόμακρος και αόρατος. Η επίσκεψη του αποστόλου αποτελεί παρελθόν. Η επιστολή όμως που έλαβαν οι Θεσσαλονικείς περιέχει αυτές τις διαφορετικές παρουσίες, οι οποίες συγκεντρώνονται κάτω από την γραφίδα του Παύλου και ζωντανεύουν και πάλι. Στο παρόν άρθρο η συγγραφέας μελετά αυτήν τη συνάφεια της αρχαίας συζήτησης περί ενάργειας. Μολονότι η «ενάργεια» ποτέ δε συστηματοποιήθηκε καλά κατά την αρχαιότητα ο όρος απαντά συχνά σε διαφορετικές συνάφειες και για ένα μεγάλο αριθμό σχετικών μεταξύ τους φαινομένων τα οποία με τη σειρά τους συνδέονται με τα αποτελέσματα της ζωντανής παρουσίας. Παλαιότερα η συζήτηση για την «παρουσίες εν τη απουσία» του Παύλου επικεντρωνόταν στην τακτική του Παύλου να καθιστά την παρουσία του ζωντανή στους αποδέκτες των επιστολών του κι αυτό στηριζόταν κυρίως στη θεωρία για την αρχαία επιστολογραφία. Η εισαγωγή της «ενάργειας» ανοίγει το δρόμο για διερεύνηση της μεγάλης ποικιλίας των «απουσιών-παρουσιών» και των σχέσεων μεταξύ τους και μεταθέτει τη συζήτηση σε ένα ευρύτερο πολιτισμικό πλαίσιο. Ο σκοπός είναι μία θεολογικά και ιστορικά πλουσιότερη εξήγηση της επιστολής.


L.L. Welborn, "Paul’s Caricature of his Chief Rival as a Pompous Parasite in 2 Corinthians 11.20", 39-56
Το 2 Κορ 11,20 δεν έχει αποτελέσει συχνά αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο του γενικότερου προβληματισμού για τους αντιπάλους του Παύλου στην Κόρινθο και έχει τύχει ακόμη μικρότερης προσοχής στη σύγχρονη έρευνα για τις σχέσεις πάτρωνα-πελάτη στις παύλειες κοινότητες. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το 2 Κορ 11,20 παρουσιάζει την κυρίαρχη μορφή μεταξύ των αποστολικών ανταγωνιστών του Παύλου ως παράδειγμα ενός κοινωνικού τύπου τόσο οικείου και ταυτόχρονα τόσο αποκρουστικού, ώστε να είναι αγαπημένο θέμα διακωμώδησης στην κωμωδία και στη σάτιρα: το παράσιτο και ειδικότερα ο «σεμνοπαράσιτος», ο οποίος ουσιαστικά εκθέτει τον οικοδεσπότη του και τους άλλους καλεσμένους. Ένα σύνθετο πορτραίτο αυτού του χαρακτήρα προκύπτει από τις κωμωδίες του Αλέξιδος, του Αντιφάνους, του Πλαύτου και του Τερεντίου και από τη σατιρική υπεράσπιση εκ μέρους του Λουκιανού της τέχνης του παράσιτου. Παράλληλα με τη γλώσσα του Παύλου (καταδουλόω, κατεσθίω, λαμβάνω) εντοπίζονται και στις κωμωδίες και σάτιρες του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Η σατιρική περιγραφή εκ μέρους του Παύλου της συμπεριφοράς ενός ανταγωνιστή ιεραπόστολου στο 2 Κορ 11,20 λειτουργεί όχι μόνο ως βάση για την ταπεινή συμπεριφορά του ίδιου του Παύλου αλλά και ως επίπληξη προς τους Κορινθίους για την ανεκτική τους στάση απέναντι στον παρείσακτο. Αυτή η παραινετική λειτουργία του παραδείγματος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κάθε φορά που ο αναγνώστης προσπαθεί να κατανοήσεις τους ρόλους που αναλαμβάνουν ο Παύλος, ο αντίπαλός του και οι Κορίνθιοι μέσα στο μικρό σενάριο που δημιούργησε ο Παύλος.

Joshua Garroway, "The Invasion of a Mustard Seed: A Reading of Mark 5.1-20", 57-75
Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζεται η ιστορία του Μάρκου για το δαιμονισμένο των Γερασηνών ως μία αφηγητική επεξήγηση των παραβολών που υπάρχουν στο προηγούμενο κεφάλαιο του ευαγγελίου - και ιδιαίτερα εκείνης για τον κόκκο σινάπεως -, όπου η βασιλεία του Θεού περιγράφεται υπό το φως του παραδείγματος της βασιλείας εκείνης της εποχής, δηλαδή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Η ιστορία αναπαριστά τη βίαιη καταστροφή της Ρώμης, η οποία επιτυγχάνεται μέσω της συνεκδοχής της καταστροφής μίας «λεγεώνος» κατοχής καθώς επίσης και της ειρηνικής διείσδυσης ενός νέου βασιλείου, η οποία επιτυγχάνεται με τη μίμηση σε μία δεύτερη σκηνή με τη δαιμονική «εισβολή» ενός εχθρικού πλήθους. Με αυτόν τον τρόπο η περικοπή τόσο μιμείται όσο και μεταμορφώνει αρχαίες ιδεολογίες για τη βασιλεία και την εισβολή.

Thomas R. Shepherd, Narrative Analysis as a Text Critical Tool: Mark 16 in Codex W as a Test Case, 77-98
Στην περιγραφή της ιστορίας της παράδοσης του κειμένου της Κ.Δ. οι κριτικοί του κειμένου μπορούν να κάνουν χρήση της αφηγηματολογικής ανάλυσης με σκοπό να ρίξουν φως στις θεολογικές τάσεις των αφηγηματικών τμημάτων ενός επιμέρους χειρογράφους. Το άρθρο είναι μία εφαρμογή αυτής της μεθοδολογίας στο κείμενο Μκ 16,9-20 στον κώδικα W. Συνδυάζονται οι θεολογικές τάσεις αυτής της περικοπής σε σχέση με το υπόλοιπο κείμενο του Μκ στον W με αποτέλεσμα να προκύπτει ότι υπάρχουν αρκετά στοιχεία για την ύπαρξη μίας τάσης (Tendenz), η οποία επικεντρώνεται στην κοσμική εξουσία του Χριστού. Αυτό με τη σειρά του μπορεί πολύ καλά να εναρμονισθεί με τον θρίαμβο της εκκλησίας επί της ειδωλολατρίας κατά τον 4ο και 5ο αι. μ.Χ., όταν αντιγράφηκε ο W.

Peter S. Perry, "Making Fear Personal: Hebrews 5.11—6.12 and the Argument from Shame", 99-125
O συγγραφέας της προς Εβραίους ευθέως προκαλεί ντροπή στο ακροατήριό του, όταν στο 5,11-12 γράφει: «γίνατε νωθροί στο να ακούτε ... χρειάζεστε κάποιον να σας διδάξει ...Χρειάζεστε γάλα κι όχι στερεά τροφή». Λαμβάνοντας υπόψη τις περιπτώσεις μέσα στην υπόλοιπη γραμματεία, η λ. «νωθροί» στο Εβρ 5,11 και 6,12 μεταφράζεται καλύτερα ως «χωρίς φιλοδοξία», δηλώνοντας μία αποτυχία να αναγνωρίσει κανείς και να πράξει εξασφαλίζοντας όφελος. Συνδέοντας τη χρήση του συναισθήματος στην προς Εβραίους με τους ορισμούς του Αριστοτέλη ανακαλύπτει κανείς ότι αυτή η ευθεία επίπληξη είναι μοναδική και μεγάλης σημασίας για το επιχείρημα της επιστολής. Οι ακροατές μπορούν να απορρίψουν τις προειδοποιήσεις για την οργή του Θεού εκτιμώντας ότι αφορούν σε άλλους και όχι στους ίδιους. Η αισχύνη στο 5,11-6,12 καθιστά αυτόν τον φόβο προσωπική υπόθεση.

Και πάλι η βιβλική αρχαιολογία / Biblical Archaeology again

Από τον Jim West πληροφορούμαστε την ανάρτηση ενός σύντομου άρθρου του Joe Zias σχετικά με την αδυναμία, που συχνά παρατηρείται, όσων ασχολούνται με τη μελέτη της Βίβλου να κάνουν ορθή χρήση της αρχαιολογίας. Ο Zias παρουσιάζει το συγκεκριμένο παράδειγμα ορισμένων ευρημάτων από το Κουμράν. Για να διαβάσετε το κείμενό του, πατήστε εδώ.

Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

Ένα νέο άρθρο στο JGRChrJ / A new article in JGRChrJ

Στη σελίδα του Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 6 (2009) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο σχετικό με την προέλευση της παράστασης του Α και του Ω στην Αποκάλυψη:

David Lincicum, "The Origin of ‘Alpha and Omega’ (Revelation 1.8; 21.6; 22.13): A Suggestion"

Συνέδριο για τον τρόπο παρουσίασης του Θεού στην Π.Δ. / A conference about the character of God in the OT

Στις επόμενες μέρες, 10 έως 12 Σεπτεμβρίου 2009, πραγματοποιείται στο πανεπιστήμιο της Notre Dame (Centre for Continuing Education) ένα συνέδριο με τον τίτλο "My ways are not your ways: the character of God in the Hebrew Bible".

Περιγραφή του συνεδρίου
Οι οπαδοί των αβρααμικών θρησκευτικών παραδόσεων υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος πλάσθηκε κατ' εικόνα Θεού και ότι η μίμηση του Θεού σε αυτήν τη ζωή αντιπροσωπεύει το αποκορύφωμα της ανθρώπινης αύξησης και ηθικής τελείωσης. Οι υποστηρικτές αυτής της παράδοσης συχνά παραπέμπουν σε περικοπές των κανονικών κειμένων της ιουδαϊκής και χριστιανικής πίστης, τα οποία απεικονίζουν τον Θεό ως Θεό αγάπης, ελέους, μακροθυμίας κτλ. και τα οποία στηρίζουν αυτήν την παράδοση. Από τον 17ο αι. κι εξής ωστόσο πολλοί επικριτές των αβρααμικών παραδόσεων υποστήριξαν ότι ο Θεός και ειδικότερα στην εβραϊκή Βιβίλο, συχνά απεικονίζεται ως ο,τιδήποτε άλλο παρά ως πρότυπο ηθικής μίμησης. Από την μία οι ιστορικές αφηγήσεις σε αυτά τα κείμενα παρουσιάζουν τον Θεό να εκτελεί ο ίδιος, να εντέλεται ή να εγκρίνει τη γενοκτονία, τη δουλεία και το βιασμό ανάμεσα σε άλλα. Από την άλλη μία σειρά από εντολές, οι οποίες υπαγορεύθηκαν από τον Θεό φαίνεται να επιδοκιμάζει τη μισαλλοδοξία, το μισογυνισμό και την ομοφοβία. Πρόσφατα διάφοροι φιλόσοι (Daniel Dennett), επιστήμονες (Richard Dawkins και Sam Harris) και κοινωνικοί σχολιαστές (Christopher Hitchens), κ. ά. έχουν διατυπώσει παρόμοιες κριτικές.
Μπορούν αυτές οι φαινομενικές επιδοκιμασίες και εντολές που υπάρχουν μέσα στην εβαρϊκή Βίβλο να είναι σύμφωνες με τη θέση ότι ο Θεός του Αβραάμ είναι απόλυτα καλός και αγάπη; Όσοι υποστηρίζουν αυτήν την παράδοση επιλέγουν δύο δρόμους επιχειρηματολογίας. Η πρώτη απάντηση υποστηρίζει ότι οι σχετικές προβληματικές περικοπές ή εντολές θα πρέπει απλά να απορριφθούν. Εκείνοι που επιλέγουν αυτήν την προσέγγιση του προβλήματος θα πρέπει να εξηγήσουν, πώς εννούν ότι θα πρέπει να απορριφθούν αυτές οι περικοπές χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τις αβρααμικές παραδόσεις, οι οποίες παραδοσιακά υποστήριξαν ότι η εβραϊκή Βίβλος είναι, εκπροσωπεί και περιέχει τον εμπνευσμένο λόγο του Θεού. Η δεύτερη απάντηση θα μπορούσε να προσφέρει εξηγήσεις που σκοπό έχουν να δείξουν ότι οι φαινομενικά δυσάρεστες επιπτώσεις μπορούν να αποφευχθούν χωρίς να απορριφθούν οι αφηγήσεις ή οι εντολές. Αυτοί που επιλέγουν αυτήν την προσέγγιση πρέπει να εξηγήσουν γιατί είτε γιατί οι ανεπιθύμητες επιπτώσεις δεν προκύπτουν από τα συγκεκριμένα κείμενα είτε γιατί τελικά δεν είναι ανεπιθύμητες.
Ωστόσο, ενώ οι υποστηρικτές αυτής της παράδοσης έχουν και τις δύο δυνατότητες στη διάθεσή τους, πολλοί λίγοι φαίνεται να ανταποκρίνονται στην πρόκληση. Παρά αυτές τις πρόσφατες, ευθείες κριτικές ελάχιστοι μόνο θεολόγοι ή φιλόσοφοι σε αυτές τις παραδόσεις προσπάθησαν να απαντήσουν σε αυτές.
Το παρόν συνέδριο ως σκοπό έχει να καλύψει αυτό το έλειμμα επικεντρώνοντας την προσοχή του στη θέση ότι οι αβρααμικές παραδόσεις θα πρέπει να απορριφθούν, επειδή στηρίζονται στην εβραϊκή Βίβλο, η οποία παρουσιάζει τον Θεό ως κακό και ανήθικο. Στους ομιλητές και σχολιαστές συμπεριλαμβάνονται φιλόσοφοι καθώς και βιβλικοί επιστήμονες. Οι εισηγήσεις, τα σχόλια και οι απαντήσεις θα συγκεντρωθούν σε έναν τόμο με τον προσωρινό τίτλο Divine Evil? The Moral Character of the God of Abraham, ο οποίος θα εκδοθεί από την Oxford University Press κατά πάσα πιθανότητα το 2010.


Για να διαβάσετε το πρόγραμμα αυτού του ενδιαφέροντος συνεδρίου, πατήστε εδώ. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το συνέδριο, πατήστε εδώ.

Άρθρα / Βιβλιοκρισίες κριτικής του κειμένου στο Bible Translator / Bible Translator (1950-2000): text-critical articles and reviews

Από το ιστολόγιο Τhe Amsterdam NT Weblog πληροφορούμαστε για τη διάθεση στο διαδίκτυο μίας σειράς άρθρων και βιβλιοκρισιών σχετικά με την κριτική του κειμένου, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Bible Translator κατά τα έτη 1950-2000. Παραθέτουμε όλον τον κατάλογο:

1 (1950)
‘Proposed Publication of the Manuscript Evidence for the Text of the Greek New Testament’, in BT 1 (1950), pp. 169-171. [Announcement of IGNTP]
2 (1951)
Erwin Nestle, ‘How to use a Greek New Testament’, in BT 2 (1951), pp. 49-55.
Frederick C. Grant, ‘The Greek Text of the New Testament’, in BT 2 (1951), pp. 117-121. [On the Greek text underlying RSV]
4 (1953)
W.R. Hutton, ‘Textual Emendation in the Old Testament’, in BT 4 (1953), pp. 13-14.
A.W. Argyle, ‘The Elements of New Testament Textual Criticism’, in BT 4 (1953), pp. 118-125.
5 (1954)
William A. Irwin, ‘Textual Criticism and Old Testament Translation’, in BT 5 (1954), pp. 54-58.
7 (1956)
G. Ch. Aalders, ‘Translator or Textual Critic?’, in BT 7 (1956), pp. 15-16. [OT TC]
William L. Wonderly, ‘What About Italics?’, in BT 7 (1956), pp. 114-116. [On the use of italics in translations]
8 (1957)
A.F.J. Klijn, ‘The Value of the Versions for the Textual Criticism of the New Testament’, in BT 8 (1957), pp. 127-130.
J. Ramsey Michaels, ‘Some Notable Readings of Papyrus Bodmer II’, in BT 8 (1957), pp. 150-154. [On P66]
9 (1958)
G.D. Kilpatrick, ‘The Transmission of the New Testament and its Reliability’, in BT 9 (1958), pp. 127-136.
Kenneth Grayston, review of Kilpatrick, A New Edition of the Nestle Greek New Testament, in BT 9 (1958), pp. 185-189.
10 (1959)
‘A New Edition of the Greek New Testament’, in BT 10 (1959), pp. 29-34. [Announcement/Program of UBSGNT1]
13 (1962)
Wilbur Aulie, ‘The Textual Basis of Some Spanish Versions of the New Testament’, in BT 13 (1962), pp. 212-218.
15 (1964)
Wilfred J. Bradnock, review of Metzger, The Text of the New Testament ..., in BT 15 (1964), pp. 201-203.
16 (1965)
Ian A. Moir, review of Tasker, The Greek New Testament, being ... New English Bible, in BT 16 (1965), pp. 49-51. [With an interesting editorial note, p. 51]
Tom Gaumer, ‘An Examination of Some Western Textual Variants Adopted in the Greek Text of the New English Bible’, in BT 16 (1965), pp. 184-189.
17 (1966)
Robert P. Markham, ‘The Bible Societies’ Greek Testament: the End of a Decade or Beginning of an Era?’, in BT 17 (1966), pp. 106-113. [On UBSGNT1]
18 (1967)
Robert P. Markham, ‘The Bible Societies’ Greek Testament: A Symposium: A. The Critical Apparatus’, in BT 18 (1967), pp. 3-11. [On UBSGNT1]
Stephen C. Neill, ‘The Bible Societies’ Greek Testament: A Symposium: B. Review’, in BT 18 (1967), pp. 12-15. [On UBSGNT1]
Harold K. Moulton, ‘The Bible Societies’ Greek Testament: A Symposium: C. The Punctuation Apparatus’, in BT 18 (1967), pp. 16-19. [On UBSGNT1]
Robert G. Bratcher, ‘The T.E.V. New Testament and the Greek Text’, in BT 18 (1967), pp. 167-174.
24 (1973)
Ian A. Moir, review of Metzger, A Textual Commentary on the Greek New Testament, in BT 24 (1973), pp. 329-333. [On the first edition 1971]
25 (1974)
Carlo M. Martini, review of Aune (ed.), Studies in New Testament and Early Christian Literature. Essays in Honor of Allen P. Wikgren, in BT 25 (1974), pp. 150-152. [Wikgren FS]
26 (1975)
J. Keith Elliott, ‘A Second Look at the United Bible Societies’ Greek New Testament’, in BT 26 (1975), pp. 325-332.
28 (1977)
Matthew Black, ‘The United Bible Societies’ Greek New Testament Evaluated - A Reply’, in BT 28 (1977), pp. 116-120. [Reply to Elliott]
Elizabeth G. Edwards, ‘On Using the Textual Apparatus of the UBS Greek New Testament’, in BT 28 (1977), pp. 121-143.
Jan Slomp, ‘Are the Words "Son of God" in Mark 1.1 Original?’, in BT 28 (1977), pp. 143-150. [Answer: better not]
J.K. Elliott, ‘John 1.14 and the New Testament’s Use of plèrès’, in BT 28 (1977), pp. 151-153.
29 (1978)
Klaus Junack, ‘The Reliability of the New Testament Text from the Perspective of Textual Criticism’, in BT 29 (1978), pp. 128-140.
30 (1979)
J.K. Elliott. ‘The United Bible Societies’ Greek New Testament: A Short Examination of the Third Edition’, in BT 30 (1979), pp. 135-138.
31 (1980)
Gordon D. Fee, ‘The Majority Text and the Original Text of the New Testament’, in BT 31 (1980), pp. 107-118.
John Ellington, ‘The Use and Limitations of Interlinear Editions’, in BT 31 (1980), pp. 212-219.
Erroll Rhodes, review of D.A. Carson, The King James Version Debate: A Plea for Realism, in BT 31 (1980), pp. 337-338.
P.E. [Paul Ellingworth], review of Ernest Best and R. McL. Wilson (eds.), Text and Interpretation, in BT 31 (1980), pp. 341-342. [Matthew Black FS]
32 (1981)
Eugene A. Nida, ‘The "Harder Reading" in Textual Criticism: An Application of the Second Law of Thermodynamics’, in BT 32 (1981), pp. 101-107.
33 (1982)
J.M. Ross, ‘The "Harder Reading" in Textual Criticism’, in BT 33 (1982), pp. 138-139.
P.E. [Paul Ellingworth], review of Bruce M. Metzger, Manuscripts of the Greek Bible, in BT 33 (1982), p. 341.
Barclay M. Newman Jr, ‘Some Hints on Solving Textual Problems’, in BT 33 (1982), pp. 430-435.
34 (1983)
Rogel L. Omanson, ‘A Perspective on the Study of the New Testament Text’, BT 34 (1983), pp. 107-122.
J.K. Elliott on Zane C. Hodges and Arthur L. Farstad (eds), The Greek New Testament According to the Majority Text, in BT 34 (1983), pp. 342-344.
J. Karavidopoulos on Kurt Aland and Barbara Aland, Der Text des Neuen Testaments, in BT 34 (1983), pp. 344-345.
F.F. Bruce, review of Gerald Hammond, The Making of the English Bible, in BT 34 (1983), pp. 347-348.
36 (1985)
Ian A. Moir, ‘A Mini-Guide to New Testament Textual Criticism’, in BT 36 (1985), pp. 122-129.
Harold P. Scanlin, ‘The Majority Text Debate: Recent Developments’, in BT 36 (1985), pp. 136-140.
J.K. Elliott, review of Nestle-Aland, Novum Testamentum Graece et Latine, in BT 36 (1985), pp. 143-144.
37 (1986)
H.J. de Jonge, ‘Erasmus’ Method of Translation in his Version of the New Testament’, in BT 37 (1986), pp. 135-138.
Notice of Selected Technical Articles Related to Translation (START), in BT 37 (1986), p. 347.
38 (1987)
Per Block, ‘Translating the Apocrypha in Sweden: With Special Reference to the Textual Problems’, in BT 38 (1987), pp. 315-327.
39 (1988)
P.E. [Paul Ellingworth], review of J.H. Petzer and P.J. Hartin, A South African Perspective on the New Testament, in BT 39 (1988), pp. 139-140. [Metzger FS (Petzer)]
Harold P. Scanlin, ‘Bible Translation as a Means of Communicating New Testament Textual Criticism to the Public’, in BT 39 (1988), pp. 101-113. [Chart on p. 113]
J. Neville Birdsall, review of Kurt Aland and Barbara Aland, The Text of the New Testament, in BT 39 (1988), pp. 338-342.
40 (1989)
Philip Comfort, ‘the Pericope of the Adulteress’, in BT 40 (1989), pp. 145-147.
Roger L. Omanson, ‘Must Our Readers be Mindreaders?’, in BT 40 (1989), pp.
432-433. [On blunders in MSS. and (printed) translations]
42 (1991)
J.K. Elliott, review of Philip W. Comfort, Early Manuscripts and Modern Translations of the New Testament, in BT 42 (1991), pp. 343-345.
44 (1993)
P.E. [Paul Ellingworth], review of Metgzer, The Text of the New Testament ..., Third ... edition, in BT 44 (1993), pp. 146-147.
45 (1994)
Harald P. Scanlin, introduction to the Review Symposium of GNT4, in BT 45 (1994), pp. 348-349.
Moises Silva, review of GNT4, in BT 45 (1994), pp. 349-353.
Tjitze Baarda, review of GNT4 (‘The Textual Apparatus in the Fourth Edition’), in BT 45 (1994), pp. 353-356.
46 (1995)
Paul Ellingworth, ‘Theological Reflections on the Textual Criticism of the Bible’, in BT 46 (1995), pp. 119-125.
47 (1996)
Roger L. Omanson, review of Arthur G. Patzia, The Making of the New Testament, in BT 47 (1996), pp. 154-156.
Paul Ellingworth, review of Keith Elliott and Ian Moir, Manuscripts and the Text of the New Testament, in BT 47 (1996), pp. 352-353.
48 (1997)
Roger L. Omanson, review of Aland and Delobel (eds.), New Testament Textual Criticism and Ehrman and Holmes (eds.), The Text of the New Testament ..., in BT 48 (1997), pp. 350-352.
49 (1998)
Paul Ellingworth, review of David Parker, The Living Text of the Gospels, in BT 49 (1998), pp. 154-155.
Roger L. Omanson, ‘A Critical Appraisal of the Apparatus Criticus’, in BT 49 (1998), pp. 301-323. [On the choice of variants in UBSGNT4]
Roger L. Omanson, review of Charles Landon, A Text-Critical Study of the Epistle of Jude, in BT 49 (1998), pp. 353-354.
50 (1999)
Mikael Parsons, review of Kent D. Clark, Textual Optimism: A Critique of the United Bible Societies’ Greek New Testament, in BT 50 (1999), pp. 346-350.
51 (2000)
Iver Larsen, ‘Variant Readings in 2 Corinthians’, in BT 51 (2000), pp. 342-348.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο HTS (2)

Σε παλαιότερη ανάρτηση είχαμε αναφερθεί στο νέο τεύχος του HTS 65,1 (2009). Τότε είχαμε παρουσιάσει στο πρώτο μέρος των άρθρων βιβλικού ενδιαφέροντος του συγκεκριμένου τεύχος. Σήμερα προχωρούμε στην παρουσίαση του δεύτερου μέρους:

Joel Willitts, "The friendship of Matthew and Paul: A response to a recent trend in the interpretation of Matthew’s Gospel"
Ο David Sim υποστήριξε ότι η λεγόμενη μεγάλη αποστολή στο κατά Ματθαίον (Μτ 28,16-20) αντιπροσωπεύει μία σαφή αντι-παύλεια πολεμική. Ενώ αυτή η θέση μπορεί θεωρητικά να είναι δυνατή και πιθανόν ταιριάζει μέσα στην προοπτική μίας αρχαιότερης εποχής της καινοδιαθηκικής έρευνας. δηλ. αυτήν της Σχολής της Τυβίγγης, τα δεδομένα τόσο από το κατά Ματθαίον όσο και από τα παύλεια κείμενα δεν υποστηρίζουν μια τέτοια ανάγνωση του αρχέγονου Χριστιανισμού. Σε αυτό το άρθρο ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι μία αντιθετική σχέση μεταξύ της μεγάλης αποστολής του κατά Ματθαίον και της αποστολής του Παύλου στα έθνη, όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στις επιστολές του, είναι δυνατή μόνο (1) μέσα από μία συγκεκριμένη ανάγνωση του κατά Ματθαίον και (2) με μία καρικατούρα του Παύλου. Υπό το φως της σύγχρονης έρευνας τόσο για τη συγκεκριμένη περικοπή του Ματθαίου όσο και για τον ιστορικό Παύλο, αυτές οι δύο παραδόσεις μπορούν να αντιμετωπισθούν ως αρμονικές μεταξύ τους κι όχι αντίθετες παρά τα πρόσφατα επιχειρήματα για το αντίθετο. Η επιχειρηματολογία του συγγραφέα προσφέρει και μία ακόμη διόρθωση στην άποψη για τον αρχέγονο Χριστιανισμό, κατά την οποία προϋποτίθεται ένα μεγάλο σχίσμα μεταξύ του λεγόμενου Ιουδαιοχριστιανισμού και της επιμονής του Παύλου για ελεύθερη ιεραποστολή στα έθνη.

Pieter M. Venter, "Canon, intertextuality and history in Nehemiah 7:72b-10:40"
Η αποκρυστάλλωση της εβραϊκής Βίβλου μπορεί να περιγραφεί παραστατικά ως μία συνεχιζόμενη κίνηση από το traditum στο traditio. Πολλά παράλληλα και αλληλεπηρεαζόμενα φαινόμενα συνέβαλαν σε αυτήν τη διαδικασία. Στο άρθρο επισημαίνεται ότι η διακειμενικότητα δεν περιοριζόταν μόνο σε απλά παραθέματα ή στην ανακύκλωση του υπάρχοντος traditum, αλλά συμπεριλάμβανε το διάλογο με παλαιότερα φιλολογικά είδη και υπάρχοντα ιδεολογικά μοτίβα. Η αισθητική και πολυλογική διακειμενικότητα φαίνεται ότι ήταν μέρος της διαδικασίας της εσωβιβλικής εξήγησης. Αυτές οι δύο απόψεις της διακειμενικότητας παρουσιάζονται σε μία ανάπτυξη της αφήγησης στο Νεεμ 7,72β. Η αγγαδική εξήγηση, που συνδέεται με την αισθητική διακειμενικότητα, απαντά σε πολλά σημεία της περικοπής. Η πολυλογική διακειμενικότητα εμφανίζεται στη χρήση των φιλολογικών ειδών (Gattungen) της ιστορική επισκόπησης και στην προσευχή της μετάνοιας στο Νεεμ 9,1-37. Αυτά συνδέονται με ένα Sitz im Leben κατά τον 5ο αι. π.Χ., όταν έγινε μία προσπάθεια ανεύρεσης μίας νέας ταυτότητας για τους Ιουδαίους.


Francois P. Viljoen, "A contextualised reading of Matthew 6:22–23: ‘Your eye is the lamp of your body’"
Για το σύγχρονο αναγνώστη το λόγιον "ο οφθαλμός είναι ο λύχνος του σώματος" είναι αινιγματικό. Ενώ οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι έχει να κάνει με το φθόνο και την απληστία, συχνά δεν κατορθώνουν να εξηγήσουν τη σχέση μεταξύ της εσωτερικής στάστης και του φυσικού οφθαλμού. Στο άρθρο ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι αυτή η περικοπή μπορεί να κατανοηθεί μόνο, εάν τη διαβάσει κανείς με βάση την αρχαία αντίληψη για την όραση. Είναι σημαντικό να ερμηνεύσει κανείς τη γενική στη φράση Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός, όπως θα έκανε ένας αρχαίος ακροατής ή αναγνώστης.

Pierre Jordaan, "The pendulum is never static: Jesus Sira to Jesus Christ on women in the light of Judith, Susanna and LXX Esther"
Όταν ερμηνεύεται η Κ.Δ., γενικά δε λαμβάνεται υπόψη η προηγούμενη γραμματεία. Οι διαλεκτικοί όροι discourse και contra-discourse δεν εμφανίζονται στην έρευνα αυτής της εποχής. Αυτό κυρίως ισχύει για την περίπτωση των γυναικών. Ο Ιησούς Ben Sira (περ. 196 π.Χ.) καθώς κι άλλοι συγγραφείς σοφιολογικής γραμματείας είχαν γενικά μια αρνητική στάση απέναντι στη γυναίκα. Μολονότι παλαιότερα υποστηρίχθηκε ότι αυτή η αρνητική στάση απέναντι στις γυναίκες αμφισβητείται με το παράδειγμα της Ιουδείθ, στο άρθρο προχωρά πιο πέρα: οι προσθήκες στο βιβλίο της Εσθήρ και της Σωσάννας προστέθηκαν ακριβώς για να αμφισβητήσουν την κυρίαρχη άποψη. Υποστηρίζεται ότι αυτά τα κείμενα πειστικά αντιμετωπίζουν τις αρνητικές απόψεις του Σειράχ και προσδίδουν ουσιαστικό περιεχόμενο στην αξία και την κοινωνική θέση των γυναικών. Κατά τους μεταχριστιανικούς αιώνες, τόσο ο Ιησούς Χριστός όσο και ο απόστολος Παύλος είχαν κατά βάση θετική στάση απέναντι στις γυναίκες. Οι θετικές ιδέες και έμμεσες αναφορές που προκύπτουν από τα κείμενα εντοπίζονται στο άρθρο και υποστηρίζεται ότι ίσως έχουν τις ρίζες τους στα λεγόμενα "απόκρυφα" της Π.Δ. Τέλος, στο άρθρο υποστηρίζεται ότι οι δευτεροπαύλειες επιστολές περιέχουν μία στροφή προς τα πίσω και προς την αρνητική στάση του Σειράχ απέναντι στις γυναίκες.

Jonathan A. Draper, "Imitating Jesus, yes – but which Jesus? A critical engagement with the ethics of Burridge in Imitating Jesus: An inclusive approach to New Testament ethics (2007)"
Στο άρθρο εξετάζεται η προσπάθεια του Burridge στο τελευταίο του βιβλίο, Imitating Jesus: An inclusive approach to New Testament ethics (2007), να κτίσει ένα οικοδόμημα στρατευμένης χριστιανικής ηθικής, η να ξεκινά από τον ιστορικό Ιησού και να λαμβάνει υπόχη της τις διαφορετικές οπτικές των τεσσάρων επίσης ευαγγελίων στηριζόμενος στο φιλολογικό είδος των ελληνικών βίων. Ενώ η προσέγγιση του Burridge χαίρει αποδοχής και θεωρείται ως ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός, δέχεται επίσης κριτική για την επιλεκτικότητα στον τρόπο παρουσίασης των αποτελεσμάτων της έρευνας κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες για τον Ιησού της ιστορίας. Η επιλογή εκ μέρους του Burridge της εμπειρίας της Ν. Αφρικής στον αγώνα ενάντια στο apartheid ως "test case" επίσης δέχεται κριτική, καθώς τα θέματα σε αυτούς τους αγώνες για δικαιοσύνη φαίνονται σαφέστερα σε αυτούς που βρίσκονται έξω από την μάχη παρά σε αυτούς που είναι εμπλεκόμενοι και η ανάλυσή του εγείρει περισσότερα ερωτήματα παρά δίδει απαντήσεις.

Marius Nel, "Violence and the Daniel tales in a children’s Bible"
Τα παιδιά απολαμβάνουν τις ιστορίες του Δανιήλ και των τριών φίλων του είτε τις ακούν στο κατηχητικό είτε από τους γονείς και τους παππούδες. Αυτές οι ιστορίες ωστόσο είναι γεμάτες από βία. Στο άρθρο αναλύεται μία συγκεκριμένη εκδοχή σε μία παιδική Βίβλο και υποστηρίζεται ότι αυτή η βία λειτουργεί ως εκείνη η κλωστή που συγκρατεί δεμένες μεταξύ τους τις επιμέρους ιστορίες κι επομένως είναι ανεκτή είτε προέρχεται από το Θεό για το καλό των παιδιών του είτε από τα παιδιά του για το ίδιον όφελος. Μέσα από την ιδεολογία, την κριτική και τον αποδομισμό καταδεικνύεται πώς μία κοινωνικά ευαισθητοποιημένη ανάγνωστη του κειμένου απαιτεί αφηγητές των ιστοριών του Δανιήλ, οι οποίοι θα πρέπει να στέκονται κριτικά απέναντι στη βία που υπάρχει μέσα στο βιβλικό κείμενο, ιδιαίτερα μάλιστα, όταν αυτά τα κείμενα απευθύνονται σε παιδιά.

Shinman Kang, Pieter M. Venter, "A canonical-literary reading of Lamentations 5"
Στο άρθρο παρουσιάζεται η κανονική και λογοτεχνική ανάγνωση του Θρ 5 μέσα στη γενικότερη συνάφεια του βιβλίου των Θρήνων. Ακολουθώντας την προσέγγιση του Vanhoozer (1998, 2002), η οποία στηρίζεται στην επιτελεστική θεωρία (speech-act theory) αναζητάται το νόημα της Γραφή στο κανονικό επίπεδο, το οποίο υπερβαίνει το βασικό φιλολογικό επίπεδο. Καθώς οι Θρήνοι είναι ένα πολυφωνικό ποιητικό κείμενο, οι φωνές που μιλούν αποτελούν ένα πολύ σημαντικό κλειδί στην ερμηνεία του κειμένου. Στο πολυφωνικό κείμενο των Θρήνων η αλλαγή των ομιλητών πραγματοποιείται μεταξύ των κεφ. 1 και 4. Το Θρ 5 είναι μονολογικό. Εφαρμόζονται οι θεωρίες του Bakhntin (1984, ...) για να κατανοηθεί το βιβλίο των Θρήνων. Σε αυτό το βιβλίο το κεφ. 5 αποτελεί την κλιμάκωση, όπου η Ιερουσαλήμ κραυγάζει προς τον Θεό. Δεν μπορούμε επομένως να βρούμε την απάντηση του Θεού σε αυτό το κάλεσμα των Θρήνων. Μπορούμε να την βρούμε ωστόσο μέσα στο ευρύτερο κείμενο του χριστιανικού κανόνα.

Andries G. Van Aarde, "Intertekstualiteit – ensiklopedie en argeologie: Matteus se voorstelling van Jesus as redder"(Intertextuality – encyclopedia and archaeology: Matteus’s presentation of Jesus as saver)
Αυτή η μελέτη ως σκοπό έχει να ερευνήσει και να εφαρμόσει ό,τι ο Gérard Genette ονομάζει διακειμενικές σχέσεις και ο Ulrich Luz, στην εφαρμογή αυτών των ιδεών στο υπόμνημά του στο κατά Ματθαίον, εγκυκλοπαίδεια του συγγραφέα ή των αρχικών αναγνωστών του ευαγγελίου.
Το πρώτο εγχείρημα εξετάζει τη διακειμενικότητα σε ένα συγχρονικό επίπεδο και η δεύτερη σε ένα διαχρονικό. Η πρώτη επικεντρώνεται στα προ-κείμενα του κατά Ματθαίον. Η δεύτερη προσπάθεια εμπεριέχει μία συζήτηση των πραγματολογικών απόψεων, όπως είναι η συνάφεια των εννοούμενων αναγνωστών και η χρήση προηγούμενων κειμένων μέσω της διακειμενικότητας. Σε αυτό το άρθρο εξετάζεται ο τρόπος, με τον οποίο οι πρώτοι αναγνώστες αντιμετώπιζαν τα προ-κείμενά τους και μάλιστα σε σχέση με τη χρήση της λέξης 'σώζω". Το άρθρο χωρίζεται σε τρία μέρη: στο πρώτο παρουσιάζεται μία συζήτηση των κριτηρίων και των μεθόδων που βοηθούν στη διερεύνηση της διακειμενικότητας. Στο δεύτερο μέρος εξετάζεται η λεγόμενη "εγκυκλοπαίδεια" της διακειμενικότητας του Ματθαίου, δηλ. το "διακείμενο" , το "παρακείμενο", το "υπερκείμενο", το "υποκείμενο", το "αρχικείμενο" και το "μετακείμενο". Τέλος στο τρίτο μέρος εξετάζονται τα διάφορα προ-κείμενα των περιπτώεων του ρήματος "σώζω" μέσα στο κατά Ματθαίον.

Ένα νέο βιβλίο για την ηθική της Κ.Δ. / A new book on NT ethics


Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο για την ηθική διδασκαλία της Κ.Δ.:

Friedich Wilhelm Horn & ruben Zimmermann (εκδ.), Jenseits von Indikativ und Imperativ. Kontexte und Normen neutestamentlicher Ethik / Contexts and Norms of New Testament Ethics. Band I (WUNT I, 238), Mohr Siebeck, Tübingen 2009
ISBN 978-3-16-149997-5
99 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η ευρέως διαδεδομένη περιγραφή της ηθικής στα κείμενα της Κ.Δ. με τις κατηγορίες "οριστική και προστακτική" δεν μπορεί να ισχύσει μετά από μία κριτική ανάγνωση των κειμένων. Οι μελέτες του παρόντος τόμου προσπαθούν να διατυπώσουν μοντέλα αιτιολόγησης πέρα από την οριστική και την υποτακτική.
Λαμβάνονται υπόψη τις συνδέσεις με την ηθική σκέψη στο περιβάλλον της Κ.Δ. (π.χ. ελληνιστικός Ιουδαϊσμός, Στοά). Επιπλέον εξετάζεται ο τρόπος που βρίσκουν πρακτική εφαρμογή οι κεντρικές έννοιες στη συζήτηση για την αρχαία ηθική, π.χ. "τέχνη του ζην" ή "αξιολόγηση των αγαθών" στις ηθικές της ευτυχίας.
Στο κέντρο βρίσκονται οι μορφές ηθικής αιτιολόγησης στα επιμέρους βιβλία της Κ.Δ., είτε είναι ο Παύλος είτε τα ευαγγέλια είτε οι υπόλοιπες επιστολές (Ιακ, 1 Πε). Μία μελέτη σχετικά με την αιτιολόγηση της ηθικής από τους αρχαίους χριστιανούς απολογητές και τους αντιπάλους τους κατακλείει τον παρόντα τόμο.
Οι μελέτες του τόμου καθιστούν σαφές ότι η σωστή πράξη ή το καλό στα καινοδιαθηκικά κείμενα αιτιολογείται με εντελώς διαφορετικό τρόπο και είναι επομένως απαραίτητη μία περισσότερο σύνθετη μεθοδική προσέγγιση προκειμένου να παρουσιασθούν με περιγραφικό τρόπο τα επιχειρήματα και το υπόβαθρό τους.


Περιεχόμενα τόμου
  • Maximilian Forschner, "Das Selbst- und Weltverhältnis des Weisen : die stoische Begründung des Guten und Wertvollen", 19-37
  • Hermut Löhr, "Elemente eudämonistischer Ethik im Neuen Testament?", 39-55
  • Manfred Lang, "Lebenskunst und Ethos : Beobachtungen zu Plutarch, Seneca, Philo von Alexandrien und dem 1. Petrusbrief", 57-76
  • Eckart Otto, "Narrative Begründungen von Ethos in der Ethik des Alten und Neuen Testaments", 77-96
  • Eckart Reinmuth, "Das Alter würdigen : antike Anerkennungsdiskurse und Neues Testament", 97-116
  • Christoph Horn, "Der Zeitbegriff der antiken Moralphilosophie und das Zeitverständnis des Neuen Testaments", 117-134
  • Udo Schnelle, "Paulus und Epiktet - zwei ethische Modelle", 137-158
  • Manuel Vogel, "Ob Tugend lehrbar sei : Stimmen und Gegenstimmen im hellenistischen Judentum mit einem Ausblick auf Paulus", 159-176
  • Christof Landmesser, "Begründungsstrukturen paulinischer Ethik", 177-196
  • David G. Horrell, "Particular identity and common ethics : reflections on the foundations and content of Pauline ethics in 1 Corinthians 5", 197-212
  • Friedrich W. Horn, "Die Darstellung und Begründung der Ethik des Apostels Paulus in der new perspective", 213-231
  • Ruben Zimmermann, "Die Ethico-Ästhetik der Gleichnisse Jesu : Ethik durch literarische Ästhetik am Beispiel der Parabeln im Matthäus-Evangelium", 235-265
  • Troels Engberg-Pedersen, "Giving and doing : the philosophical coherence of the Sermon on the Plain", 267-287
  • Rainer Hirsch-Luipold, "Prinzipiell-theologische Ethik in der johanneischen Literatur", 289-307
  • Matthias Konradt, "Werke als Handlungsdimension des Glaubens : Erwägungen zum Verhältnis von Theologie und Ethik im Jakobusbrief", 309-327
  • Karl W. Niebuhr, "Ethik und Anthropologie nach dem Jakobusbrief : eine Skizze", 329-346
  • Ulrich Volp, "Beobachtungen zur antiken Kritik an den Begründungszusammenhängen christlicher Ethik", 347-365


Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2009

Bibellexikon: άρθρα σχετικά με την ΠΔ / Bibellexicon: articles on OT subjects

Στο Bibellexicon αναφερθήκαμε και στο παρελθόν. Πρόκειται για ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο. Σύμφωνα με την είδηση που μας έστειλε η συνάδελφος κ. Ευαγγελία Δάφνη έχουν αναρτηθεί 145 νέα άρθρα σχετικά με θέματα της Π.Δ. Παραθέτουμε τον κατάλογο, όπως μας τον προώθησε:

Abwesenheit Gottes (Annette Schellenberg), Ahija (Reinhard Müller), Ahikam (Ansgar Moenikes), Ahimaaz (Reinhard Müller), Akiba, Rabbi (Alexander Dubrau), Amasis (Karl Jansen-Winkeln), Amenophis IV. / Echnaton (Stefanie Hardekopf), Amrafel (Benjamin Ziemer), Apophis (Holger Kockelmann), Arauna (Georg Hentschel), Ariël (Christoph Rösel), Arjoch (Benjamin Ziemer), Asyl / Asylrecht (AT) (Volker Wagner), Barsillai (Thilo Alexander Rudnig), Bastet (Holger Kockelmann), Begehren (AT) (Anton Cuffari), Bel und Drache (Beate Kowalski), Beschneidung (AT) (Ulrich Zimmermann), Bibelübersetzungen, christliche deutsche (Bertram Salzmann / Rolf Schäfer), Bildad (Markus Witte), Bilha (Renate Klein), Bokchoris (Karl Jansen-Winkeln), Brache / Brachjahr (Rainer Kessler), David (Alexander A.
Fischer), Dill (Ute Neumann-Gorsolke), Durst (Christoph Rösel), Elia (Susanne Otto), Eli / Eliden (Reinhard Müller), Elifas (Markus Witte), Elihu / Elihureden (Markus Witte), Emiter (Benjamin Ziemer), Entweihung
(AT) (Thilo Alexander Rudnig), Erlassjahr (Rainer Kessler), Eschkol (Benjamin Ziemer), Eschtaol (Erasmus Gaß), Eschtemoa (Erasmus Gaß), Ewald, Heinrich (Georg Freuling), Fruchtbarkeit (Marianne Grohmann), Gabriel (Christoph Rösel), Gad und Meni (Klaus Koenen), Gamaliel I., Rabban (Alexander Dubrau), Gamaliel II., Rabban (Alexander Dubrau), Gat-Hefer (Aaron Schart), Gat-Rimmon (Friedbert Ninow), Geist (AT) (Helen Schüngel-Straumann), Generation (Bernd Biberger), Greßmann, Hugo (Georg Freuling), Hazerot (Edgar Kellenberger), Heiligkeitsgesetz (Theodor Seidl), Herihor (Karl Jansen-Winkeln), Hieronymus (AT) (Uta Heil), Himmelsrichtungen (Sebastian Grätz), Ibn Esra, Abraham (Hanna Liss), Immanuel (Thomas Wagner), Inspiration (Ernstpeter Maurer), Jabne / Jabneel (Alexander Dubrau), Jedidja (Andreas Kunz-Lübcke), Jobeljahr (Rainer Kessler), Jochanan ben Zakkai, Rabban (Alexander Dubrau), Ka (Dieter Kessler), Kilamuwa (Siegfried Kreuzer), Krankheit und Heilung (Ägypten) (Tanja Pommerening), Krone / Krönung (AT) (David Wagner), Kulthöhe (Matthias Gleis), Leiche / Leichenschändung (Bernhard Lehnart), Maimonides, Moses (Frederek Musall), Makel / makellos (Annette Schellenberg), Mazzen / Mazzotfest (Karl William Weyde), Mene-tekel-uparsin (Evangelia G. Dafni), Menstruation (Gerburgis Feld), Mischna (Alexander Dubrau), Muttergöttin (Christl M. Maier), Nachlese (Theodor Seidl), Naftuhiter (Joachim Friedrich Quack), Nasiräer (Ludwig Schmidt), Nehuschtan (Klaus Koenen), Nidda (Alexander Dubrau), Nil (Friedhelm Hoffmann), Nimrim (Hannes Bezzel), Obadja / Obadjabuch (Christoph Rösel), Oden Salomos (Evangelia G. Dafni), Orakel des Lammes (Joachim Friedrich Quack), Oreb und Seeb (Ernst Axel Knauf), Panamuwa (Siegfried Kreuzer), Para aduma (Alexander Dubrau), Parschanut (Hanna Liss), Pea (Alexander Dubrau), Peschat-Auslegung (Hanna Liss), Phönix (Friedhelm Hoffmann), Pidjon ha-Ben (Alexander Dubrau), Pikuach Nefesch (Alexander Dubrau), Pirke Avot (Alexander Dubrau), Preisgabeerzählungen (Anke Mühling), Psalmen Salomos (Evangelia G. Dafni), Pseudepigraphen)

|A(Altes Testament) (Christfried Böttrich), Rahel (Renate Klein),
Ramot-Gilead (Ernst Axel Knauf), Ramses II. (Claudia Maderna-Sieben), Raschi (Hanna Liss), Rausch / Rauschtrank (Christoph Rösel), Rebekka (Renate Klein), Rizpa (Georg Hentschel), Rückwandererliste (Sebastian Grätz), Ruhm / rühmen (AT) (Annette Schellenberg), Sakkut (Evangelia G. Dafni), Sand (Heiko Wenzel), Sarai / Sara (Anke Mühling), Scha'atnes (Alexander Dubrau), Schammai (Alexander Dubrau), Schemaja / Schimi (Thomas Hieke), Sebach und Zalmunna (Ernst Axel Knauf), Segen / Segnen (AT) (Martin Leuenberger), Senkblei (Aaron Schart), Sfire, Inschriften von (Christoph Koch), Siamun (Karl Jansen-Winkeln), Silpa (Renate Klein), Sinuhe / Sinuhe-Erzählung (Gerald Moers), So (Karl Jansen-Winkeln), Sohn / Tochter (AT) (Bernd Biberger), Spottlied (Christoph Rösel), Stein von Rosette (Stefan Pfeiffer), Stimme (Reinhard Müller), Sumer (Johannes Renz), Tamar (Ilse Müllner), Tanis (Karl Jansen-Winkeln), Teil / teilen (Michael Fieger), Tell el-'Aggul (Detlef Jericke), Tenne (Georg Hentschel), Theokratie (Ernst Michael Dörrfuß), Tidal (Benjamin Ziemer), Töpferorakel (Friedhelm Hoffmann), Uräus (Friedhelm Hoffmann), Usa und Achjo (Thilo Alexander Rudnig), Uschebti (Holger Kockelmann), Uz (Markus Witte), Verschuldung (Rainer Kessler), Walkerfeld (Thomas Wagner), Wechselgesang (Martin Leuenberger), Weg (Markus Zehnder), Weisheit (AT) (Jutta Hausmann), Wucher (Rainer Kessler), Zehnter (Rainer Kessler), Zins / Zinsverbot (Rainer Kessler), Zofar (Markus Witte), Züchtigen (Gerlinde Baumann)

Για να επισκεφτείτε τη σελίδα του Bibellexicon, πατήστε εδώ. Τα παραπάνω λήματα του λεξικού κι άλλα παλαιότερα μπορείτε να τα αναζητήσετε είτε απευθείας είτε μέσω της επιλογής "Themenregister" (στη στήλη αριστερά).