Ιστορία Χρόνων Κ.Δ.: η δεύτερη φάση

Η δεύτερη φάση

Στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, οι οποίες χαρακτηρίζονται από την εκδήλωση κοινωνικών αγώνων και την ανάπτυξη διαφόρων κοινωνικών κινημάτων, η επιστήμη της ιστορίας γενικότερα περνάει μία μεγάλη κρίση ταυτότητας και αμφισβήτησης ακόμη και του επιστημονικού της λόγου. Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στις κοινωνικές επιστήμες και πρώτιστα στην κοινωνιολογία, αμφισβητείται η προηγούμενη θετικιστική προσέγγιση του παρελθόντος και η έμφαση στην ιστορία των μεγάλων ανδρών. Αντικείμενο μελέτης τώρα γίνονται οι κοινωνικές δομές και οι διαδικασίες κοινωνικής αλλαγής.

Οι αλλαγές αυτές ήταν φυσικό να επηρεάσουν και την έρευνα της Ιστορίας Χρόνων της Καινής Διαθήκης, η οποία με τη σειρά της στρέφει το ενδιαφέρον της στις κοινωνικές ομάδες και δομές της εποχής της Καινής Διαθήκης. Σε αυτήν τη φάση μπορούμε να διακρίνουμε δύο κύρια στάδια, τα οποία δεν μπορούν ωστόσο να διακριθούν απόλυτα χρονικά μεταξύ τους. Στο πρώτο στάδιο δεν υπάρχει τόσο η εις βάθος μελέτη και ερμηνεία της κοινωνίας της εποχής της Κ.Δ. όσο περισσότερο η περιγραφή διαφόρων κοινωνικών μεγεθών. Χαρακτηριστικά έργα αυτού του σταδίου είναι τα εγχειρίδια των W. Dommershausen, F.F. Bruce και Β. Metzger. Mία σημαντική επίσης εξέλιξη αυτής της φάσης είναι ότι το κέντρο των ακαδημαϊκών εξελίξεων μετατίθεται από τη Γερμανία στις Η.Π.Α. και στην Αυστραλία (μία ανάλογη τάση μετακίνησης από το γερμανόφωνο προς τον αγγλόφωνο ακαδημαϊκό χώρο παρατηρείται γενικότερα στις καινοδιαθηκικές σπουδές αυτής της περιόδου). Πρωτοπόροι σε αυτές τις χώρες αυτήν την εποχή είναι οι Shirley Jackson Case, Edwin Judge, Frederick Grant.

Στη δεκαετία του ’70 και κυρίως του ’80 αρκετοί ερευνητές αρχίζουν να εγκαταλείπουν την απλή κοινωνική περιγραφή και εισάγουν κοινωνικές μεθόδους στον τρόπο εργασίας τους: πρόκειται για τους John Gager, Robert Grant, Abraham Malherbe, Bruce Malina, Wayne Meeks, John Stambaugh. Οι εξελίξεις περνούν γρήγορα και πάλι στη Γερμανία με κύριο εισηγητή και πρωτοπόρο τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης Gerd Theißen, ο οποίος εισάγει μοντέλα και κοινωνικές θεωρίες στη μελέτη του αρχέγονου Παλαιστινιακού Χριστιανισμού. Το κλασικό του σήμερα έργο „Soziologie der Jesusbewegung. Ein Beitrag zur Enstehungsgeschichte des Urchristentums“, αλλά και οι μελέτες του για την κοινότητα της Κορίνθου έθεσαν τα θεμέλια για τη μετέπειτα πορεία της έρευνας της Ιστορίας των Χρόνων της Κ.Δ. στη Γερμανία και στην Ευρώπη γενικότερα. Εκπρόσωποι αυτής της νέας τάσης είναι επίσης οι αδελφοί Hartmut και Wolfgang Stegemann, από τους οποίους ο δεύτερος ασχολήθηκε με την κοινωνική ιστορία της εποχής της Κ.Δ. και με το πρόβλημα των φτωχών και ο Thomas Schmeller, ο οποίος ασχολείται με το φαινόμενο των θρησκευτικών και επαγγελματικών συλλόγων του αρχαίου ελληνορωμαϊκού κόσμου.

Aπό εκεί και πέρα οι εξελίξεις στο δεύτερο μισό του 20ου αι. και στις αρχές του 21ου υπήρξαν ραγδαίες, τόσο που να είναι σήμερα αδύνατο να αποκτήσει κανείς μια καθαρή εικόνα για όλες τις τάσεις που εκδηλώνονται στην έρευνα της Ιστορίας της Καινής Διαθήκης. Πρόκειται για μία "τρίτη" φάση, την οποία διάγει ο τομέας της Ιστορίας Χρόνων της Κ.Δ., αν και θα πρέπει και πάλι να τονισθεί ότι αυτή η διάκριση σε τρεις φάσεις είναι εντελώς σχηματική και θα πρέπει να κατανοηθεί περισσότερο ως μέσο οργάνωσης των διαφόρων τάσεων παρά ως μία αυστηρή χρονολογική διάκριση των φάσεων πορείας του κλάδου.

Το νέο τεύχος του JSHJ

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of Historical Jesus 7:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Graham H. Twelftree, "Jesus the Baptist", 103-125

O συγγραφέας αποπειράται να δώσει απάντηση σε διάφορα ερωτήματα σχετικά με την πιθανή σύνδεση του Ιησού με το βάπτισμα. Αρχικά υποστηρίζει ότι με το να βαπτισθεί ο Ιησούς έγινε ένας μαθητής και συνεχιστής του Ιωάννη και της δράσης του στην έρημο. Καθώς ο Ιησούς επιβεβαιώνει το έργο του Ιωάννη, το οποίο έχει ως πυρήνα του το βάπτισμα και η ιωάννεια παράδοση μεταφέρει την πληροφορία ότι ο Ιησούς βάπτιζε (Ιω 3,22-23), κάτι το οποίο μπορεί να εξηγήσει το Πρξ 18,24-19,7, είναι πιθανόν ο Ιησούς να υιοθέτησε το βάπτισμα του Ιωάννη, τη διδασκαλία του και κάποια θαυματουργική δραστηριότητα. Μετά τη σύλληψη του Ιωάννη, την οποία ο Ιησούς ερμήνευσε ως ένα γεγονός με εσχατολογική σημασία, ο Ιησούς άρχισε τη δράση του στα χωριά της Γαλιλαίας. Αρχικά κήρυξε μία μελλοντική βασιλεία του Θεού, η οποία ακόμη δεν είχε έρθει και συνέχισε να βαπτίζει. Με τη συνεχώς αυξανόμενη θαυματουργική του δραστηριότητα στη συνέχεια ο Ιησούς δήλωσε ότι αυτή η βασιλεία, τουλάχιστον σε ένα βαθμό, είχε έρθει. Την ίδια στιγμή το βάπτισμα ως προπαρασκευαστική τελετουργία έπαψε να έχει ισχύ.

Pieter F. Craffert, "Jesus' Resurrection in a Social-Scientific Perspective: Is There Anything New to be Said", 126-151
Oι πρόσφατες επισκοπήσεις της έρευνας επιβεβαιώνουν ότι για δεκαετίες η συζήτηση για την ανάσταση του Ιησού επικεντρώθηκε στο ερώτημα κατά πόσο αυτή αναφέρεται σε ένα πραγματικό γεγονός στην ιστορία. Παρά τον όγκο της βιβλιογραφίας δεν έχουν δοθεί πραγματικά νέες απαντήσεις τόσο από εκείνους που υποστηρίζουν όσο κι από εκείνους που απορρίπτουν την πραγματική, σωματική ανάσταση. Μία προσέγγιση του θέματος από την κοινωνικοκριτική οπτική χαρακτηρίζεται ως εκείνη η προσέγγιση η οποία ορίζεται από την ιστορική συνείδηση και τη συνειδητοποίηση ύπαρξης πολλαπλών πολιτισμικών πραγματικοτήτων. Από αυτήν την άποψη τα κείμενα για συναντήσεις σε οράματα εκλαμβάνονται ως αποδείξεις για την πραγματικότητα της ανάστασης του Ιησού ως πολιτισμικού γεγονότος χωρίς όμως να διεκδικούν εφαρμογή και αποδοχή σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ως μία τέτοια πραγματικότητα θα έπρεπε να εκληφθεί και η ανάσταση του Ιησού. Αυτή η οπτική κατά τη γνώμη του παρέχει ένα εναλλακτικό πλαίσιο κατανόησης της ανάστασης κι επομένως συμβάλλει στην ακαδημαϊκή συζήτηση για την ανάσταση.

Rafael Rodríguez, "Authenticating Criteria: The Use and Misuse of a Critical Method", 152-167
O συγγραφέας αναλύει τις συνηθισμένες χρήσεις και παραχρήσεις των κριτηρίων ιστορικής αυθεντικότητας μέσα στο πλαίσιο της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού. Ενώ η γενική αναφορά σε αυτά τα κριτήρια προσδίδει τουλάχιστον μία επίφαση αντικειμενικότητας στην ιστορικριτική έρευνα, στην πράξη τα κριτήρια πρόσφεραν χρήσιμα και σαφή παράθυρα στον τρόπο που οι ερευνητές κατανόησαν το στόχο της ιστορικής αναπαράστασης (δηλ. στην προσωπική τους υποκειμενικότητα). Ο συγγρ. εξετάζει τη σχετική βιβλιογραφία και αμφισβητεί στη συνέχεια τις αναλυτικές συλλήψεις "αυθεντικό" και "μη αυθεντικό" ως σχήματα τα οποία εκ προοιμίου ορίζουν τον προσανατολισμό μίας ιστορικής αποκατάστασης. Υποστηρίζει ότι αυτά τα κριτήρια θα πρέπει να θεωρούνται και να χρησιμοποιούνται ως εργαλεία, τα οποία διευκολύνουν κι επηρεάζουν την ερμηνεία των ιστορικών παραδόσεων κι όχι (μόνο) την αυθεντικότητά τους.

Suzanne Watts Henderson, "Jesus' Messianic Self-Consciousness Revisited: Christology and Community in Contex", 168-197
Στο άρθρο εξετάζεται το ζήτημα της μεσσιανικής αυτοσυνειδησίας του Ιησού υπό το φως της διακήρυξης εκ μέρους του της ερχόμενης βασιλείας του Θεού και η σύνδεσή της και με άλλα ιουδαϊκά κείμενα, τα οποία πιθανόν επηρέασαν ή λειτουργούν ως παράλληλα προς το δικό του αποκαλυπτικό κήρυγμα (Δευτεροησαΐας, Δανιήλ, κείμενα της Νεκράς Θαλάσσης, Ενώχ). Διάφορα στοιχεία που προκύπτουν από τις πηγές των ευαγγελίων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η δράση του ιστορικού Ιησού ήταν τόσο "μεσσιανική" - δηλ. στενά συνδεδεμένη με την ερχόμενη βασιλεία του Θεού - αλλά και συλλογική - δηλαδή συμπεριλάμβανε και άλλους ως ενεργά μέλη αυτής της βασιλείας. Επιπλέον η κοινωνική διάσταση του μεσσιανικού ρόλου του Ιησού συμφωνεί με τα ιουδαϊκά κείμενα, τα οποία αναλύονται στο παρόν άρθρο, όπου οι επιμέρους μεσσιανικές μορφές σταθερά εμφανίζονται σε δυναμική σχέση προς τους πιστούς, και προσπαθούν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ του θεϊκού και του ανθρώπινου κόσμου.

Ραδιοφωνική εκπομπή για τον απόστολο Παύλο

Από το ιστολόγιο του Mark Goodacre πληροφορούμαστε για τη ραδιοφωνική εκπομπή σήμερα στο Κανάλι 4 του BBC αφιερωμένη στον απόστολο Παύλο. Σε αυτήν συμμετείχαν οι καθηγητές John Haldane, John Barclay και Helen Bond.
Για να ακούσετε την εκπομπή, πατήστε εδώ.
Για να "κατεβάσετε" το σχετικό αρχείο, πατήστε εδώ.

Βιβλιοκρισίες στη νέα ηλεκτρονική έκδοση του RBL 28/5/2009

Στη νέα ηλεκτρονική έκδοση του Review of Biblical Literature δημοσιεύονται οι εξής βιβλιοκρισίες:

Frédéric Amsler, Albert Frey, Charlotte Touati, and Renée Girardet, eds.
Nouvelles intrigues pseudo-clémentines-Plots in the Pseudo-Clementine Romance: Actes du deuxième colloque international sur la littérature apocryphe chrétienne, Lausanne-Genève, 30 août-2 septembre 2006
Reviewed by Matthew W. Mitchell

Moshe Bar-Asher, Dalit Rom-Shiloni, Emanuel Tov, and Nili Wazana, eds.
Shai le-Sara Japhet: Studies in the Bible, Its Exegesis and Its Language [Hebrew]
Reviewed by Bálint Károly Zabán

A. Philip Brown II and Bryan W. Smith, eds.
A Reader's Hebrew Bible
Reviewed by Hallvard Hagelia

Leonhard Burckhardt, Klaus Seybold, and Jόrgen von Ungern-Sternberg, eds.
Gesetzgebung in antiken Gesellschaften: Israel, Griechenland, Rom
Reviewed by Ernst Axel Knauf

Jaap Dekker
Zion's Rock-Solid Foundations: An Exegetical Study of the Zion Text in Isaiah 28:16
Reviewed by Mαire Byrne

Jason König and Tim Whitmarsh, eds.
Ordering Knowledge in the Roman Empire
Reviewed by Stephan Witetschek

Diana Lipton
Longing for Egypt and Other Unexpected Biblical Tales
Reviewed by Amelia Devin Freedman

Antti Laato and Jacques van Ruiten, eds.
Rewritten Bible Reconsidered: Proceedings of the Conference in Karkku, Finland
Reviewed by Sidnie White Crawford

Bryan M. Litfin
Getting to Know the Church Fathers: An Evangelical Introduction
Reviewed by H. H. Drake Williams III

I. Howard Marshall
A Concise New Testament Theology
Reviewed by Edward J. McMahon II

Scot McKnight and Joseph B. Modica, eds.
Who Do My Opponents Say That I Am? An Investigation of the Accusations against Jesus
Reviewed by V. George Shillington

Chaim Navon
Genesis and Jewish Thought
Reviewed by David M. Maas

V. Henry T. Nguyen
Christian Identity in Corinth: A Comparative Study of 2 Corinthians, Epictetus and Valerius Maximus
Reviewed by Thomas Schmeller

Fabrizio A. Pennacchietti
Three Mirrors for Two Biblical Ladies: Susanna and the Queen of Sheba in the Eyes of Jews, Christians, and Muslims
Reviewed by Carole R. Fontaine

8η Συνάντηση Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής

Σήμερα, Πέμπτη 28 Μαΐου 2009, λαμβάνει χώρα η όγδοη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής του Τομέα Αγίας Γραφής και Πατερικής Ερμηνείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

ώρα 18:00 στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 4ου ορόφου της Θεολογικής Σχολής

Ομιλητής: π. Ján Zozul'ak (Καθηγητής Πατρολογίας, Κοσμήτορας της Ορθοδόξου Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Prešov, Σλοβακία), "Η ερμηνεία της Αγίας Γραφής κατά τούς Καππαδόκες Πατέρες"

Βιβλιοπαρουσίαση: Η κριτική έκδοση των συγγραμμάτων του Αγ. Νεοφύτου του Εγκλείστου (Κυριάκος Σαμάρας, μετ. φοιτ.)

Tο νέο τεύχος του NTS

Στο νέο τεύχος του New Testament Studies 55:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Douglas S. Earl, "'(Bethany) beyond the Jordan': The Significance of a Johannine Motif", 279-294

H φράση "πέραν του Ἰορδάνου" στο κατά Ιωάννην (1,28. 3,26 και 10,40) για μία τοποθεσία η οποία ταυτίζεται στο 1,28 (προβληματικά) με τη Βηθανία. Παρουσιάζεται η σημασία της φράσης και της τοποθεσίας μέσα από τη διερεύνηση πρώτον του κατά πόσο η Βηθανία μπορεί να ταυτισθεί με την Βashan των Μιχ 7,14-15. Ιερ 50,19-20 και Ψα 68 και δεύτερον της σημασίας της "διάβασης του Ιορδάνου" στην Π.Δ. και στο 1 QS. Στο ευαγγέλιο φαίνεται να γίνεται αντιστροφή του παραδοσιακού μοτίβου. Για τον Ιωάννη βρίσκει κανείς τη ζωή εν Χριστώ, όταν διαβεί τον Ιορδάνη πέρα από τον Ισραήλ, στη Βασάν. Η χρήση της φράσης υπαινίσσεται ένα αδιερεύνητο ακόμη σύμβολο στο τέταρτο ευαγγέλιο.

L.L. Welborn, "‘Extraction from the Mortal Site’: Badiou on the Resurrection in Paul", 295-314
Στο άρθρο εξετάζεται η ευρετική δύναμη της θεωρίας του Alain Badiou για τις "διαδικασίες αλήθειας" με σκοπό την κατανόηση του ψυχοκοινωνικού αποτελέσματος του ευαγγελίου του Παύλου στους κατοίκους, τόσο των ανώτερων όσο και των κατώτερων τάξεων, της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας του 1ου αι. Η ανάλυση του Badiou για το "κείμενο κενό" (situated void), γύρω από το οποίο διαμορφώνεται η ύπαρξη, στρέφει την προσοχή σε μορφές του υποκειμένου, που απαντούν στη λογοτεχνία του 1ου αι. και στις οποίες το υποκείμενο "βιώνει το θάνατο" και μέσα από αυτόν γεννιέται ένας νέος, απελευθερωμένος εαυτός. Αυτή η ιδέα αντιπαραβάλλεται προς το κήρυγμα του Παύλου για την ανάσταση. Mία ενυπάρχουσα κριτική της επιμέρους έμφασης του Badiou στην ανάσταση ως παύλειο "γεγονός αλήθειας" γεννά μία υπόθεση, όσον αφορά στην περιγραφή από τον Παύλο του ευαγγελίου του ως "Χριστού εσταυρωμένου" στις μεταγενέστερες επιστολές του: ο Παύλος τόλμησε να κατονομάσει το "κείμενο κενό" γύρω από το οποίο δομείται η ύπαρξη των δούλων με σκοπό να λυτρώσει του καταπιεσμένους, των οποίων οι υπάρξεις βυθίσθηκαν στην αισχύνη εξαιτίες της εκμηδενιστικής δύναμης του σταυρού.

Stephen Chester, "It is No Longer I Who Live: Justification by Faith and Participation in Christ in Martin Luther's Exegesis of Galatians", 315-337
Οι παραδοσιακές προτεσταντικές περιγραφές της θεολογίας του Παύλου συχνά δέχονται κριτική για την αδυναμία τους να συνδέσουν τη δικαίωση εκ πίστεως με τις συμμετοχικές κατηγορίες της σκέψης του Παύλου. Αυτά τα δύο απομακρύνονται το ένα από το άλλο εξαιτίας ριζικών διακρίσεων μεταξύ της δικαίωσης ως μίας εφάπαξ εξωτερικής πράξης και της αναγέννησης ως μίας εσωτερικής διά βίου διαδικασίας. Έτσι ανοίγεται ο δρόμος για τη δικαίωση ως μία νομική σύλληψη. Αντίθετα προς τις διαδεδομένες παρανοήσεις, αυτές οι δυσκολίες δεν ξεκινούν από τον Λούθηρο. Στην ερμηνεία του στον Παύλου ο Λούθηρος συνδέει την πίστη και τη μετοχή εν Χριστώ, εντάσσοντας το ένα μέσα στο άλλο με αποτελεσματικό τρόπο. Στο άρθρο διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο ο Λούθηρος το επιτυγχάνει, εκτιμώντας τα ερμηνευτικά συμπεράσματα και τη σημασία τους για τις σύγχρονες προσπάθειες να ερμηνευθεί η παύλεια θεολογία.

George M. Wieland, "Roman Crete and the Letter to Titus", 338-354
H Κρήτη σπάνια λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν ως πιθανός πραγκατικός προορισμός της επιστολής προς Τίτον. Οι έρευνες για τη ρωμαϊκή Κρήτη, ωστόσο παρέχουν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα σημεία επαφής με αινιγματικά σημεία της επιστολής. Μορφές της κοινωνικής οργάνωσης στο νησί ανταποκρίνονται προς τις οδηγίες συμπεριφοράς που δίνονται στο Τίτ 2,1-10, οδηγώντας στην υπόθεση ότι αυτό το κείμενο διαμορφώθηκε λαμβάνοντας ειδικά υπόψη αυτό το περιβάλλον. Aσυνήθιστα στοιχεία των κύριων θεολογικών θέσεων στην προς Τίτον αντιστοιχούν σε πλευρές της θρησκείας στην Κρήτη με έναν τέτοιο τρόπο που θα μπορούσαν να εκτιμηθούν ότι είναι εσκεμμένες έμμεσες αναφορές σε αυτές. Αυτή η ταύτιση του προορισμού της επιστολής με την Κρήτη έχει σαφείς επιπτώσεις στον τρόπο κατανόησής της και κυρίως αντίληψής της ως ένα ιεραποστολικό κείμενο.

Susan Doherty, "The Text Form of the OT Citations in Hebrews Chapter 1 and the Implications for the Study of the Septuagint", 355-365
Στο άρθρο παρέχεται μία λεπτομερής διερεύνηση των κειμένων των Ο΄ που συνιστούν τη βάση των επτά παραθέσεων από την Π.Δ. στο Εβρ 1. Στην παρουσίασή του ο συγγραφέας λαμβάνει υπόψη τις σημαντικές ανακαλύψεις χειρογράφων κατά τον 20ο αι. και τις σύγχρονες εξελίξεις στον τομέα των εβδομηκοντολογικών σπουδών. Τα πορίσματά του στη συνέχεια συνδέονται με τη μελέτη της χρήσης της Π.Δ. στην Κ.Δ. γενικότερα και με κάποια σύγχρονα ζητήματα όσον αφορά στη μελέτη των Ο΄, όπως για παράδειγμα η χρήση τους από τον Λουκά. Υποστηρίζει ότι ο συγγραφέας της προς Εβραίους αναπαρήγαγε τα γραφικά κείμενα με πιστότητα έτσι ώστε τώρα αυτοί, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι εσκεμμένα αλλοιώνει τις πηγές του, θα πρέπει να παρουσιάσουν συγκεκριμένα αντεπιχειρήματα.

Matthew Thiesen, "Hebrews 12.5–13, the Wilderness Period, and Israel's Discipline", 366-379
Καθώς ο συγγραφέας της προς Εβραίους επιστολής τοποθετεί στα Εβρ 1,3-4,11 και 11,8-39 του αναγνώστες του στην περίοδο της περιπλάνησης του Ισραήλ στην έρημο, η συζήτηση για τα "παιδία" στο 12,5-13 θα μπορούσε να κατανοηθεί υπό το φως των αρχαίων ιουδαϊκών αντιλήψεων για την περίοδο του Ισραήλ στην έρημο. Η επιβεβαίωση ότι αυτή είναι η σωστή συνάφεια, μέσα στην οποία πρέπει να κατανοηθεί το 12,5-13, υπάρχει στο Δευτερονόμιο, στη Σοφία Σολομώντος, στον Φίλωνα και στον Ιώσηπο, στα οποία, όπως και στην προς Εβραίους, η περίοδος στην έρημο θεωρείται ως παιδαγωγική περίοδος αναγκαία για να κληρονομήσει ο Ισραήλ. Γι' αυτόν το λόγο η προς Εβραίους παρουσιάζει τον Ησαύ ως παράδειγμα ανυπάκουου ανθρώπου, ο οποίος εξέπεσε της κληρονομίας της.

Matti Myllykoski, "Tears of Repentance or Tears of Gratitude? P.Oxy. 4009, the Gospel of Peter and the Western Text of Luke 7.45–49", 380-389
Σε ένα άρθρο που εκδόθηκε νωρίτερα αυτό το έτος (NTS 55:1, 104-115) παρουσιάστηκε μία πλήρης αποκατάσταση της λιγότερο κατανοητής πλευράς του P. Oxy. 4009 (στ. 1-13) και υποστηρίχθηκε ότι αυτό το κείμενο ανήκει στο ευαγγέλιος του Πέτρου. Αυτοί οι 12 στίχοι αποτελούν παράλληλα προς την περικοπή του κατά Λουκάν της αμαρτωλής γυναίκας (Λκ 7,45-49) και καταδεικνύουν ότι το ευαγγέλιο του Πέτρου χρησιμοποίησε χειρόγραφα, τα οποία διασώζουν το δυτικό κείμενο των αρχαιότερων ευαγγελίων. Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό, η παράλειψη στο P. Oxy. 4009 του Λκ 7,47β-48, δεν είναι τυχαίο. Υπάρχουν σοβαρά επιχειρήματα ότι αυτοί οι στίχοι παραλείπονταν και στο πρωτότυπο του κατά Λουκάν.

J.K. Elliot, "Manuscripts Cited by Stephanus", 390-395

Το κείμενο της Αποκάλυψης Πέτρου online

O Mark Goodacre μας πληροφορεί ότι έχει αναρτήσει σε ηλεκτρονική μορφή το κείμενο της Αποκάλυψης Πέτρου, όπως αυτό είναι δημοσιευμένο στο έργο Erich Klostermann (ed.), Apocrypha I: Reste Des Petrusevangeliums, Der Petrus-Apocakalypse und des Kerygmati Petri (Bonn: A. Marcus und E. Weber’s Verlag, 1903): 8-11.

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Ἀρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Tyndale Bulletin

Στο νέο τεύχος του Τyndale Bulletin 60:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Kit Barker, "Divine Illocutions in Psalm 137. A Critique of Nicholas Wolterstorff's 'Second Hermeneutic'", 1-14

Kατά τα τελευταία χρόνια υπάρχει ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον να κατανοηθεί η Γραφή ως θεία επικοινωνία, μία τάση η οποία επανασυνδέει την ακαδημαϊκή μελέτη με τα εκκλησιολογικά ενδιαφέροντα. Όσοι εμπλέκονται στη θεολογική ερμηνευτική αξιοποίησηαν μία σειρά από επιστημονικούς κλάδους προκειμένου να αναπτύξουν και να υποστηρίξουν τις μεθοδολογίες που υιοθέτησαν. Από το χώρο της θεωρίας της επικοινωνίας και των pragmatics χρησιμοποιήθηκε από κάποιους η θεωρία για τις πράξεις λόγου (speech act theory) καθώς παρέχει μία εις βάθος ανάλυση της ανατομίας της επικοινωνίας. Ένα έργο αντιπροσωπευτικό αυτής της τάσης είναι το έργο του Nicholas Wolterstoff, Divine Discourse: Philosophical Reflections on the Claim that God Speaks. Ο συγγραφέας στηρίζεται κυρίως στη θεωρία των πράξεων λόγου και αναπτύσσει ένα μοντέλο δύο ερμηνευτικών φάσεων το οποίο προκύπτει κυρίως από τη θέση του ότι η Γραφή είναι θείος και ανθρώπινος λόγος. Ο συγγραφέας παρουσιάζει κριτικά τις θέσεις του Wolterstoff και μάλιστα στο παράδειγμα ερμηνείας του Ψα 137.

Hetty Lalleman, "Jeremiah, Judgement and Creation", 15-24
Με βάση το έργο της Helga Weippert υποστηρίζεται ότι η ιδέα της δημιουργίας μπορεί να βρεθεί ήδη στον Ιερεμία κι όχι μόνο στα Ησ 40-55. Τα Ιερ 4-5 έχουν παράλληλα στα Γεν 1-2 καθώς επίσης και στο Ιερ 33 και υπάρχει αρκετός χώρος για να υποθέσει κανείς ότι το Ιερ 33 αντιπροσωπεύει μία μετά τον Ιερεμία εξέλιξη, όπως υποστηρίζει και η Weippert. Ο Ιερεμίας χρησιμοποιεί όχι μόνο τη διαθήκη ως πλαίσιο για την εξαγγελία της κρίσης και καταδίκης αλλά και τη δημιουργία.

Robert Simons, "The Magnificat: Cento, Psalm or Imitatio?", 25-46
Οι ερμηνευτές έχουν προ πολλού επισημάνει την έντονη παρουσία λέξεων και θεμάτων της ελληνικής Π.Δ. στον ύμνο της Μαριάμ (Λκ 1,46-55). Διάφορες απόπειρες έγιναν να εξηγηθεί αυτό το φαινόμενο. Κάποιοι υποστήριξαν ότι ο συγκεκριμένος ύμνος είναι ένα είδος cento, κάποιοι άλλοι ότι έχει συνταχθεί έχοντας ως πρότυπο τους ψαλμούς της Π.Δ. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι ο ύμνος είναι ένα παράδειγμα "προσωποποιΐας", ενός φαινομένου γνωστού στο πλαίσιο της ελληνορωμαϊκής ρητορικής παράδοσης και υιοθετεί την τεχνική της imitatio. Για να τεκμηριώσει τη θέση του ο συγγρ. αναλύει διάφορες λεπτομέρειες του συγκεκριμένου ύμνου.

Christopher M. Hays, "Hating Wealth and Wives? An Examination of Discipleship Ethics in the Third Gospel", 47-68
To κατά Λουκάν συχνά συνδυάζει οδηγίες για τον τρόπο που πρέπει να χρησιμοποιείται ο πλούτος με διδασκαλίες για τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια, κάποιες φορές υιοθετώντας ένα επικριτικό ύφος. Στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται ότι οι διπλές αυτές "εχθρότητες" απέναντι στον πλούτο και την οικογένεια μέσα στο ευαγγέλιο έχουν θεολογικές ρίζες και ειδικότερα στην διδασκαλία του για τη μίμηση του Χριστού και τη διδασκαλία του για την κρίση κατά τα έσχατα. Για να υποστηρίξει τη θέση του και για να χαράξει συγκεκριμένες γραμμής της ηθικής του τρίτου ευαγγελίου, ο συγγρ. αναλύει τα Λκ 9,57-62. 14,25-35. 17,20-35.

Christoph Stenschke, "Reading First Peter in the Context of Early Christian Mission", 107-126
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η 1 Πε θα πρέπει να αναγνωσθεί μέσα στο πλαίσιο της αρχαίας χριστιανικής ιεραποστολής. Οι αναγνώστες της 1 Πε έχουν κυρίως εθνικό παρελθόν. Η επιστολή διαβεβαιώνει ότι αυτοί οι εξ εθνών χριστιανοί τώρα κατέχουν το ίδιο status και απολαμβάνουν των ίδιων πνευματικών προνομίων με τον Ισραήλ. Ωστόσο το πολυπόθητο αυτό status προϋποθέτει ότι θα πρέπει να ζήσουν μέσα στον κόσμο ως εξόριστοι και ξένοι. Ως λαός του Θεού έχουν όμως ένα νέο στόχο: να είναι κοινωνοί της πίστης εν Χριστώ τόσο στη συμπεριφορά τους όσο και στο λόγο τους. Η εμπειρία που έχουν κατασυκοφάντησης και διωγμού δε θα πρέπει να θέσει υπό αμφισβήτηση την κλήση τους, αλλά είναι αναπόσπαστο τμήμα της ύπαρξής τους λαού του Θεού μέσα στον κόσμο.

Ένα νέο βιβλίο για τις Acta Alexandrinorum

Από το ιστολόγιo What's New in Papyrology πληροφορούμαστε για δύο βιβλιοκρισίες σε ένα νέο βιβλίο για τις γνωστές Acta Alexandrinorum και για τις μορφές αντίστασης και υποταγής στην κρατική εξουσία στη ρωμαϊκή Αίγυπτο.

A. Harker, Loyalty and dissidence in Roman Egypt; the case of the Acta Alexandrinorum, Cambridge Univ. Press, 2008

ISBN: 978-0-521-88789-2
74 ευρώ

H μία βιβλιοκρισία έχει δημοσιευθεί ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα Sehepunkte (για να τη διαβάσετε, πατήστε εδώ). Η άλλη στο φύλλο της 15ης Μαΐου 2009 του TLS. Επίσης για όσους επιθυμούν να ξεφυλλίσουν το βιβλίο, στη συλλογή του google books παρέχεται περιορισμένη επισκόπηση του βιβλίου (πατήστε εδώ).

Συμπόσιο προς τιμήν της καθηγήτριας Tessa Rajak

Aπό το ιστολόγιο του David Meadows πληροφορούμαστε για τη διοργάνωση συμποσίου στο University of Reading προς τιμήν της γνωστής καθηγήτριας Tessa Rajak.

"JEWS, CHRISTIANS, GREEKS, ROMANS:

CULTURAL AND RELIGIOUS INTERACTIONS"

25 Iουνίου 2009, 10.00 -18.00, University of Reading, Room 44, Humanities Building

Oμιλητές

PHILIP ALEXANDER, Professor of Post-Biblical Jewish Studies and Co-Director of the Centre for Jewish Studies, University of Manchester. "Did the Rabbinic movement lose the West? Reflections on the fate of Greek-speaking Judaism after 70 CE".
E. GILLIAN CLARK, Professor of Ancient History and Head of Subject (Classics & Ancient History), University of Bristol. "Augustine and the Septuagint".
HANNAH M. COTTON, Shalom Horowitz Professor of Classics, Hebrew University of Jerusalem. "The Conception of Jesus and the Documents from the Judaean Desert".
MARTIN D. GOODMAN, Professor of Jewish Studies and Fellow of Wolfson College, University of Oxford. "Tolerance of Variety within Judaism in the Early Roman empire".
ERICH S. GRUEN, Wood Professor of History Emeritus, University of California at Berkeley. "Perseus as a Multi-Culturalist".
FERGUS G. B. MILLAR, Camden Professor of Ancient History Emeritus, University of Oxford. "Jews and Christians in Late Antique Mesopotamia".
JOHN NORTH, Professor of History Emeritus, UCL, University of London. "Pagan Orthopraxy".
TESSA RAJAK, Professor of Ancient History Emeritus, University of Reading. Moderator of final panel discussion.

Για να διαβάσετε το πρόγραμμα, πατήστε εδώ.