Μαγνητοφωνημένη διάλεξη του P. Harland για την κοσμοθεωρία του Απόκρυφου Ιωάννου (2)

Ο Philip Harland ανάρτησε στο ιστολόγιό του το δεύτερο μέρος της μαγνητοφωνημένης διάλεξής του για το Απόκρυφο Ιωάννου, με θέμα αυτήν τη φορά τη σωτηριολογία του βιβλίου. Για να κατεβάσετε το ηχητικό αρχείο και να το ακούσετε, πατήστε εδώ.

SAGE: ελεύθερη ηλεκτρονική πρόσβαση σε όλα τα περιοδικά τον Απρίλιο

Η SAGE παρέχει τη δυνατότητα ελεύθερης πρόσβασης σε όλα τα περιοδικά της, ανάμεσα στα οποία και σε πολλά βιβλικού ενδιαφέροντος (π.χ. JSNT, JSOT, BTB κτλ) για όλο το μήνα Απρίλιο. Ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να εγγραφεί δωρεάν (πατήστε εδώ) και να διαβάσει σε μορφή pdf τα άρθρα των περιοδικών.

BMCR βιβλιοκρισία: Popular Morality in the Early Roman Empire

Στο ιστολόγιο του Bryn Mawr Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία ενός βιβλίου που κυκλοφόρησε το 2007 και θέμα έχει τη λαϊκή ηθική κατά τα πρώιμα αυτοκρατορικά χρόνια:

Teresa Morgan, Popular Morality in the Early Roman Empire
Cambridge: Cambridge University Press, 2007
ISBN 978-0-521-87553-0
$105.00

Το βιβλίο είχε παρουσιασθεί με πολύ θετικά σχόλια και στην Times Literary Supplement 5493 (2008). Είναι ένα πραγματικά εξαιρετικό βιβλίο, το οποίο με συστηματικό τρόπο παρουσιάζει μία πλευρά της ηθικής του αρχαίου κόσμου, την οποία μέχρι σήμερα φαίνεται να μη λάμβαναν σοβαρά υπόψη τους οι ιστορικοί των πρώτων 2 μεταχριστιανικών αιώνων, αυτήν, η οποία αποτυπώνεται στους μύθους, στις παροιμίες, στις γνώμες και στα παραδείγματα (exempla). Αν συλλογισθεί κανείς ότι το 80% περίπου του ανδρικού πληθυσμού (σύμφωνα με τη συγγραφέα) ήταν αναλφάβητο, μπορεί να αντιληφθεί τη μεγάλη αξία που έχουν τέτοια δείγματα λαϊκής ηθικής διδασκαλίας και έκφρασης για τον ιστορικό εκείνης της εποχής αλλά και για όσους μελετούν τα κείμενα της Κ.Δ.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το θέμα της φιλίας, θέμα το οποίο συχνά απαντά σε κείμενα της Κ.Δ. Οι φίλοι, αληθινοί και κίβδηλοι, απαντούν συχνά σε αυτά τα ψήγματα λαϊκής σοφίας: η φιλία σύμφωνα με τη Morgan καταλαμβάνει το 12% του συνόλου των θεμάτων στις γνώμες, το 9% εκείνου των θεμάτων των παροιμιών και το 7% εκείνου των θεμάτων των μύθων. Ο κόσμος που αναπαριστούν αυτά τα κείμενα είναι ένας κόσμος εύθραυστος κι επικίνδυνος, όπου κυριαρχεί η ανισότητα, το συμφέρον και ο αθέμιτος ανταγωνισμός. Είναι ένας κόσμος που θυμίζει τόσο πολύ το δικό μας. Σε έναν τέτοιο κόσμο ο φίλος είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός (Μενάνδρου, Γνῶμαι μονόστιχοι 526), όταν βέβαια είναι γνήσιος. Οι προκλήσεις αυτού του κόσμου και ο χρόνος δοκιμάζει τη φιλία, όπως η φωτιά αναδεικνύει το χρυσό (Μενάνδρου, Γνῶμαι μονόστιχοι 276: κρίνει φίλους ὁ καιρός, ὡς χρυσὸν τὸ πῦρ). Διαβάζοντας κανείς αυτά τα κείμενα διαπιστώνει τη διαχρονικότητα αυτών των διαπιστώσεων, οι οποίες συχνά διατυπώνονται με αφοπλιστικό ρεαλισμό, με χιούμορ και σαφήνεια. Για να αναφέρω ένα μόνο παράδειγμα τέτοιας διαχρονικής χρήσης των αρχαίων ρήσεων, παραπέμπω στην παροιμία, η οποία χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα: "Ζεῖ χύτρα, ζεῖ φιλία" (Ζηνοβίου, Ἐπιτομή 5,23).

Ένα νέο βιβλίο για την κρατική διοίκηση στη ρωμαϊκή Αίγυπτο

Από το ιστολόγιο What's New in Papyrology πληροφορούμαστε την έκδοση ενός νέου βιβλίου για διοίκηση στην Αίγυπτο κατά τα ρωμαϊκά χρόνια:

Andrea Jördens, Statthalterliche Verwaltung in der roemischen Kaiserzeit. Studien zum praefectus Aegypti (Historia Einzelschriften 175),

Stuttgart 2009: Franz Steiner Verlag.

ISBN 978-3-515-09283-8

86 Euro

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Για καμιά άλλη επαρχία του Imperium Romanum δεν έχουμε ακριβέστερες πληροφορίες από όσες έχουμε για την Αίγυπτο. Πουθενά δε βρέθηκε πλουσιότερο υλικό για τη διοίκηση και τα καθήκοντα ενός Ρωμαίου διοικητή από όσο βρέθηκε σε αυτήν την επαρχία. Ωστόσο δεν έχει αναγνωρισθεί η μεγάλη αξία των πληροφοριών για τη διοίκηση της επαρχίας, οι οποίες προκύπτουν από τους ελληνικούς παπύρους. Αυτό αδικεί ωστόσο τις συγκεκριμένες πηγές, καθώς αυτά τα κείμενα συντάχθηκαν στο πλαίσιο των μαρτυρούμενων αρμοδιοτήτων του διοικητή σχετικά με τη φορολογία και την οικονομική διαχείριση. Τα κείμενα αυτά της διοικητικής καθημερινότητας ρίχνουν φως στις πράξεις των Ρωμαίων αξιωματούχων και κυρίως του διοικητή της επαρχίας και ταυτόχρονα οδηγούν γενικότερα σε συμπεράσματα για τις βασικές αρχές της ρωμαϊκής διοίκησης σε μία κατακτημένη περιοχή.

Άρθρο του E. M. Meyers για την αρχαιολογία στην Παλαιστίνη

Με τα αρχαιολογικά ευρήματα έχει να κάνει και το επόμενο δημοσίευμα και μάλιστα τη σύνδεσή τους με την πολιτική κατάσταση στην Παλαιστίνη σήμερα. Πατώντας επάνω στον τίτλο θα βρεθείτε στο σχετικό άρθρο του καθηγητή Eric M. Meyers του Duke University, το οποίο δημοσιεύεται στην ηλεκτρονική σελίδα Τhe Bible and Interpretation:

"Israel and Its Neighbors Then and Now: Revisionist History and the Quest for History in the Middle East Today"

Ανασκαφές στο ανάκτορο της Αρχαίας Πέλλας

Η είδηση δημοσιεύθηκε σήμερα στην εφημερίδα ΝΕΑ. Μετά από τριετείς εργασίες οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως το ανάκτορο, στο οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Μ. Αλέξανδρος. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν χώρους συμποσίων, κοιτώνες και εστιατόρια, παλαίστρα, λουτρά κτλ.

Παραθέτουμε από το δημοσίευμα:

"Το ανάκτορο (μήκους 400 μ. και πρόσοψης 160 μ.!) εντοπίζεται στον κεντρικό από τους τρεις λόφους που «περιβάλλουν» το βόρειο τμήμα της πόλης, συνολικού πλάτους (από τα ανατολικά έως τα δυτικά) 1.300 μέτρων. Το μήκος της πόλης από τα νότια έως τα βόρεια, όπου βρίσκονταν οι τρεις λόφοι, έφτανε τα τρία χιλιόμετρα.

Στο εσωτερικό του ανακτόρου οι ανασκαφείς εντόπισαν χώρους δείπνων και συμποσίων, και γύρω από την ενσωματωμένη στο κτίριο παλαίστρα ελαιοθέσια (χώροι όπου οι εκπαιδευόμενοι νεαροί βασιλόπαιδες άλειφαν με λάδι τα σώματά τους προετοιμαζόμενοι για αθλοπαιδιές). Μέρος του κτιριακού συγκροτήματος λειτουργούσε ουσιαστικά ως... σχολή ευελπίδων για αριστοκράτες. Εκεί οιβασιλόπαιδες (με προεξάρχοντα τον Αλέξανδρο) και οι νέοι ηλικίας 14-18 ετών, γόνοι των αυλικών και των στρατιωτικών, εκπαιδεύονταν αθλητικά, πνευματικά και στρατιωτικά ώστε να στελεχώσουν ως αξιωματούχοι το στρατοκρατικό σύστημα της εποχής."

Τα ευρήματα θα παρουσιασθούν στην 22η ετήσια επιστημονική συνάντηση για το "Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη" (2-4 Απριλίου, Αίθουσα Τελετών Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ). Στο ίδιο συνέδριο θα παρουσιασθεί και το ενδιαφέρον εύρημα χρυσού στεφανιού που στόλιζε οστά νεαρού ατόμου, το οποίο εικάζεται ότι ήταν ένας από τους γιους του Μ. Αλεξάνδρου.

Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Religion

Στο νέο τεύχος του περιοδικού Religion 39:1 (2009) δημοσιεύονται δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Larry W. Hurtado, "New Testament studies in the 20th century", 43-57

Εξετάζοντας διαχρονικά τις καινοδιαθηκικές σπουδές καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι είναι ένας ζωντανός και παραγωγικός επιστημονικός κλάδος. Ιδιαίτερα μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου παρατηρείται μία αυξανόμενη διαφοροποίηση των τρόπων προσέγγισης των κειμένων και των ερευνητικών εργαλείων. Επίσης παρατηρείται μετακίνηση των σπουδών προς τις αγγλόφωνες χώρες (κυρίως στη Β. Αμερική), η μεγαλύτερη ενασχόληση με αυτές επιστημόνων που προέρχονται από το ρωμαιοκαθολικό, τον ευαγγελικό και τον ιουδαϊκό κόσμο, η αυξανόμενη παρουσία των γυναικών και η ποικιλία των ερευνητικών προσεγγίσεων. (Τις επόμενες μέρες θα δώσουμε μία περίληψη του ενδιαφέροντος αυτού άρθρου)

Jacob Neusner, "Is Scripture the origin of the Halakhah?", 58-68

Η Παλαιά Διαθήκη και κυρίως η Πεντάτευχος συνιστά τη φυσική αφετηρία για κάθε έρευνα όσον αφορά στις απαρχές του Ιουδαϊσμού. Το ερώτημα, στο οποίο δίνεται εδώ απάντηση ξεκινά από ένα απλό δεδομένο: η Πεντάτευχος κατέχει μία προνομιακή θέση μέσα στο ραββινικό σύστημα, το οποίο συνδέει ένα μεγάλο μέρος της Halakhah με τους νόμους της Πεντατεύχου. Επομένως όταν κανείς αναζητά τις απαρχές του συστήματος, είναι φυσικό να αντιμετωπίζει κανείς την Παλαιά Διαθήκη ως τη βάση και τις διατυπώσεις χαλακικού τύπου ως τις μεταβλητές. Τι θα συμβεί όμως, αν αντιμετωπίσουμε το σύστημα ως τη βάση και τη Γραφή ως τη μεταβλητή; Τότε βλέπουμε ότι το σύστημα της Halakhah αντιμετωπίζεται ως ένα σταθερό σύστημα, το οποίο δεν πηγάζει από τη Γραφή. Γιατί συμβαίνει αυτό; Εξαιτίας αυτού του παράδοξου: η Γραφή είναι απαραίτητη για το σύστημα της halakhah αλλά και αυτό με τη σειρά του είναι απαραίτητο για τη Γραφή. Η halakhah είναι αυτάρκης και χωρίς τη Γραφή. Απαιτεί μόνο τα δεδομένα της Γραφής - κι αυτά στην απλή τους μορφή χωρίς να είναι ενταγμένα σε ένα σύστημα.

Το τεύχος OTSSA 21:2 (2008)

Στο τεύχος 21:2 (2008) του περιοδικού Old Testament essays : journal of the Old Testament Society of South Africa δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Alec Basson, "Image schemata of containment and path as underlying structures for core metaphors in Psalm 142", 261-272
• Phil J. Botha -Beat Weber, " 'Killing them softly with this song ...' : the literary structure of Psalm 3 and its psalmic and Davidic contexts ; part 2: a contextual and intertextual interpretation of Psalm 3", 273-297
• Johan Coetzee, "Psalm 104 : a bodily interpretation of 'Yahweh's history'", 298-309
• David G. Firth, "David and Uriah : (with an occasional appearance by Uriah's wife) - reading and re-reading 2 Samuel 11", 310-328
• Jacobus W. Gericke, "Why is there something rather than nothing? : biblical ontology and the mystery of existence", 329-344
• Alphonso Groenewald, "Psalm 16 (LXX Ps 15) and Acts of the Apostles : part 2", 345-357
• Alphonso Groenewald, "Psalm 69:36 in the light of the Zion-tradition", 358-372
• Knut Holter, "'A negro, naturally a slave' : an aspect of the portrayal of Africans in colonial Old Testament interpretation", 373-382
• Zacharias Kotzé, "The witch in Psalm 59 : an Afro-centric interpretation", 383-390
• James A. Loader, "Intertextuality in multi-layered texts of the Old Testament", 391-403
• Danie F. O'Kennedy, "The meaning of "great mountain" in Zechariah 4:7", 404-421
• Nicolene Rautenbach, "YHWH loves Zion - Zion loves YHWH : an exploration of the workings of Ancient Near Eastern social values in Psalm 87", 422-434
• Gerrie Snyman, "David and Shimei: innocent victim and perpetrator?", 435-454
• Cobus Swart ;Dirk Human, "Hoe bruikbaar is Levitikus 18 en 20 in die homoseksualiteitsdebat?", 455-481
• Marius D. Terblanche, "The theme of the Babylonian exile as imprisonment in Isaiah 42:22 and other texts in Isaiah 40-55", 482-497
• Ronald H. van der Bergh, "A narratological analysis of time in 2 Samuel 11:2-27a", 498-512
• Roelie van der Spuy, "Hebrew alphabetic acrostics : significance and translation", 513-532
• Philip P. Venter, "Salvation for earth? : a body critical analysis of Psalm 74", 533-545
• Hendrik Viviers, "Who really 'created'? : Psalm 19 and evolutionary psychology in dialogue", 546-563

Διήμερο colloquium με θέμα το βιβλίο του Ιωνά

Από την ιστοσελίδα Compitum πληροφορούμαστε της διοργάνωση colloquium στο διάστημα 2/4 - 3/4 /2009 στο Πανεπιστήμιο του Artois (Pôle d’Arras - amphithéâtre ‘Jacques Sys’) με το θέμα:

Le livre de Jonas

Πρόγραμμα

2 Απριλίου 2009

9h : Accueil des participants

9h 30 : Ouverture par Christian MORZEWSKI, président de l’université d’Artois, et Introduction par Jean-Marc VERCRUYSSE, directeur de la revue Graphè

10h : André WÉNIN et Claude LICHTERT (université catholique de Louvain-la-Neuve)

Jonas : le livre biblique et le personnage. Approche exégétique

11h 30 : Brigitte DONNET-GUEZ (université de Lille III)

La confrontation entre Dieu et Jonas dans la littérature rabbinique

14h : Régis COURTRAY (université de Toulouse II)

Le Commentaire sur Jonas de Jérôme. Autour des travaux d'Yves-Marie Duval

14h 45 : Anne-Sophie DUROZOY (université de Poitiers)

Représentations et significations médiévales du monstre marin accompagnant Jonas

15h 45 : Jean-Michel RIETSCH (université de Haute-Alsace)

Paracelse (1493-1541) et Jonas : le problème du signe et de la vérité prophétique entre philosophie de la nature et théologie

16h 30 : Natacha SALLIOT (université du Maine)

Réformes religieuses et réception du Livre de Jonas

17h 15 : Robert-Régor MOUGEOT

Si Jonas m’était conté d’après la traduction de la Bible de Jérusalem et celle d’André Chouraqui, le Grand Œuvre de Jonas du kabbaliste Virya et le Livre de la Splendeur (Zohar).

3 Απριλίου 2009

9h 30 : Marie-Christine GOMEZ-GÉRAUD (université Paris-Ouest-Nanterre-La Défense)

Une réécriture poétique de Jonas à la Renaissance : le Jonas propheta de Sébastien Castellion

10h 15 : Marie-France MONGE-STRAUSS (université Paris-Ouest-Nanterre-La Défense)

«Jonas englouty de la baleine »

11h 15 : Anne-Gaëlle WEBER (université d’Artois)

«Jonas considéré d’un point de vue historique» (Moby Dick, Melville)

12h : Linda RASOAMANANA (université de Poitiers)

Jeux et enjeux de l’intertextualité biblique dans Jonas ou l’Artiste au travail de Camus

14h 30 : Gaëlle GUYOT (université de Paris XI)

Jonas dans l’œuvre de Jean-Paul de Dadelsen

15h 15 : Serge MARTIN (université de Caen-Basse Normandie)

Henri Meschonnic traducteur du Livre de Jonas : poème, essai et traduction vers l’épopée

16h 15 : Lydie LAROQUE (université de Cergy-Pontoise)

Jonas (1987) de Jacques Chessex ou la crise du sujet

17h : Conclusion du colloque

Το νέο τεύχος του Bulletin for biblical research

Στο νέο τεύχος του Bulletin for biblical research 19:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Richard S. Hess, "Questions of reading and writing in ancient Israel", 1-9
• Gary N. Knoppers, "The synoptic problem? : an Old Testament perspective", 11-34
• Craig L. Blomberg, "Jesus, sinners, and table fellowship", 35-62
• John G. Nordling, "A more positive view of slavery : establishing servile identity in the Christian assemblies", 63-84
• Gregory K. Beale," The overstated 'new' perspective?", 85-94