Ο τόπος της Δευτέρας Παρουσίας

Σε προηγούμενη ανάρτηση ασχοληθήκαμε με τον τρόπο που παραθέτουν οι επιγραφές βιβλικά κείμενα και δώσαμε μία τυπολογία αυτών των τρόπων παράθεσης. Οι επιγραφές με βιβλικά παραθέματα αποτελούν ταυτόχρονα και παραδείγματα της ιστορίας πρόσληψης των χωρίων αυτών. Τοποθετούν τα χωρία αυτά σε μία νέα συνάφεια, τις περισσότερες φορές εντελώς διαφορετική από εκείνην που είχε το συγκεκριμένο χωρίο μέσα στο αρχικό κείμενο. Κάποιες φορές αυτό είναι ιδιαίτερα σαφές, όπως για παράδειγμα στην επιγραφή από τη Δημητριάδα Θεσσαλίας που ακολουθεί, η οποία διασώζει μία ενδιαφέρουσα χριστιανική ερμηνεία για τον τόπο, όπου θα γίνει η Δευτέρα Παρουσία.

SEG XXXVII (1987), αρ. 468. Chr. Habicht, „Neue Inschriften aus Demetrias“, στο έργο: Demetrias V. Mit Beiträgen von Simon C. Backhuizen / Fritz Gschnitzer / Christian Habicht / Pater Marzolff, Die Deutschen Archäologischen Forschungen in Thessalien, Beiträge zur Ur- und Frühgeschichtlichen Archäologie des Mittelmeer-Kulturraumes, Bd. 27, Bonn: Habelt, 1987, σσ. 301-302, αρ. 27

τόπος Βηθφαγη, ὅθεν τ[ὸν π]ῶλον
ἔλυσαν οἱ μαθηταὶ καὶ ἤνε[γκαν] τῷ Ἰησοῦ
καὶ ἐκάθισεν καὶ εἰσῆλ[θεν εἰ]ς τὴν πό[λιν],
ἀναμέσον δὲ τῆς πόλεως καὶ τοῦ
ὄρους τῶν ἐλαῶν ἶδον τὴν [φά]-
ραγγα Ἰωσαφατ, ἔνθα ἡ κρίσις
γείνεται. vacat

Η επιγραφή είναι μέρος ενός μωσαϊκού βασιλικής που βρέθηκε στην πόλη της Δημητριάδος και χρονολογείται στα 400-450 μ.Χ. Είναι ο σχολιασμός της παράστασης μίας πόλης με τρεις πύργους και ενός οικοδομήματος που ομοιάζει με πύργο.

Το κείμενο είναι μία παράφραση (βλ. την παλαιότερη ανάρτησή μας) των συνοπτικών περικοπών για την είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ (Μτ 21,1-10. Μκ 11,1-11. Λκ 19,29-41). Ο πρώτος εκδότης της, Chr. Habicht, σύγκρινε τα τρία κείμενα με το κείμενο της επιγραφής και κατέληξε ότι η επιγραφή παρουσιάζει μεγαλύτερη εξάρτηση από τα κείμενα των Μκ και Λκ.

Αυτό που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην επιγραφή είναι το τέλος της (στ. 5-7). Σε κανένα από τα ευαγγέλια δε γίνεται λόγος για την κοιλάδα Ιωσαφάτ. Αντίθετα αυτή εμφανίζεται και μάλιστα σε σχέση με την κρίση του Γιαχβέ επί των εθνών στον προφήτη Ιωήλ (Ιωήλ 4,2. 4,12.14). Ονομάζεται μάλιστα και "κοιλάδα τῆς δίκης". Δε φαίνεται εκεί ο προφήτης να έχει υπόψη του την κοιλάδα Κεδρών κοντά στην Ιερουσαλήμ. Η ιδέα όμως ταύτισης της κοιλάδας Κεδρών με την κοιλάδα Ιωσαφάτ και η ιδέα ότι η Δευτέρα Παρουσία θα λάβει χώρα στην Ιερουσαλήμ απαντούν σε διάφορα χριστιανικά κείμενα από το 330 κι εξής:

βλ. Ευσέβιος, Ὀνομαστικόν: "Κοιλὰς Ἰωσαφάτ. μεταξὺ κεῖται Ἱερουσαλὴμ καὶ τοῦ ὄρους τῶν ἐλαιῶν" και "Φάραγξ Ἐννόμ . Γῆ Έννὸμ Ἑβραϊκῶς. διὸ τινές φασιν εἶναι τὴν γεένναν. παράκειται δὲ τῇ Ἱερουσαλήμ, λέγεται δὲ είς ἔτι νῦν φάραγξ Ἰωσαφάτ."

O Habicht παραπέμπει ακόμη στα: Itinera Hierolymitana, ed. P. Geyer, CSEL 39, 1898, σ. 23,7. Ιερώνυμου, In Joelem 3,12-13 κ.ά.

Εάν σύμφωνα με τον προφήτη Ιωήλ η κρίση θα λάβει χώρα στην κοιλάδα του Ιωσαφάτ κι αυτή συνδέεται στη χριστιανική παράδοση με την Ιερουσαλήμ, τότε η σύνδεση Ιερουσαλήμ - κοιλάδα Ιωσαφάτ - Δευτέρα Παρουσία, που γίνεται στο κείμενό μας, είναι προφανής.

Εκτός από το κείμενο της Δημητριάδος ένα ακόμη κείμενο, του 6υ αι. κάνει αυτήν τη σαφή σύνδεση:

Breviarium de Hierosolyma: „Et inde ascendit in montem . A dextera parte ibi est vallis Iosaphat. Ibi iudicaturus est Dominus iustos et peccatores.”

Θεωρία της αφήγησης και ταυτότητα

Συνεχίζοντας τις αναρτήσεις για την θεωρία της αφήγησης και την ταυτότητα ο J.C. Baker ανάρτησε σήμερα ένα ακόμη κείμενο σχετικό με τις θεωρίες των Chatman και Hochman, τη σχέση αναγνώστη και αφήγησης και το ρόλο που διαδραματίζει η αφήγηση στη διαμόρφωση της ταυτότητας. Για να διαβάσετε το κείμενο, πατήστε εδώ.

Δὐο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Theologisches Gespräch

Στο νέο τεύχος του Theologisches Gespräch 33:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Jörg Jeremias, "Schöpfung und Sintflut in der Urgeschichte des AT", 3-14
• Michael Rohde, "Kain und das ausgebliebene Gebet : Anmerkungen zum Verständnis der Figuren, der Opferablehnung und der Sünde von Genesis 4", 15-33

Μαγική επιγραφή στα αραμαϊκά σε ανθρώπινο κρανίο

Από το ιστολόγιο PaleoJudaica πληροφορούμαστε για μία ενδιαφέρουσα είδηση στο τεύχος Μαρτίου / Απριλίου 2009 του Βiblical Archeology Review. O γνωστός συλλέκτης αρχαιοτήτων Shlomo Moussaieff απέκτησε πρόσφατα δύο πήλινες κούπες που σχημάτιζαν μαζί μία θήκη μέσα στην οποία ήταν τοποθετημένο ένα ανθρώπινο κρανίο. Επάνω στο κρανίο είναι χαραγμένη μία αραμαϊκή μαγική επιγραφή. Για τις μαγικές ιουδαϊκές κούπες έχουμε κάνει λόγο και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας. Μαγικά κείμενα χαράζονταν ωστόσο όχι μόνο σε πήλινες κούπες αλλά και σε διάφορα άλλα υλικά (π.χ. κομμάτια παπύρου, δέρματος, ελάσματα χαλκού ή χρυσού). Εκτός από το νέο κρανίο στο παρελθόν (αρχές του 20ου αι.) ήρθαν στο φως άλλα τέσσερα παρόμοια κρανία. Στις περισσότερες περιπτώσεις το κείμενο είναι φθαρμένο, αν και φαίνεται να γίνεται η επίκληση διαφόρων δαιμόνων. Η επιγραφή στο κρανίο από τη συλλογή Mussaieff ομοιάζει τα κείμενα που βρέθηκαν σε διάφορες μαγικές κούπες. Ανάμεσα στα ονόματα που αναφέρονται στην επιγραφή είναι κι εκείνα της Μάρθα και της Shilta (=μετά τη γέννηση;). Το κρανίο είναι γυναικείο. Διασώζεται μία επιγραφή 11 στίχων, αν και δε δίνονται άλλες πληροφορίες για το περιεχόμενό της.

Το άρθρο τελειώνει με τα παρακάτω ερωτήματα:

"Basic questions continue to baffle: Why a skull? I have no certain answer. That so few examples exist, in comparison to the large number of bowls, suggests that the use of skulls for incantation texts was rare. Judaism, of course, has many taboos regarding human remains. Even touching a corpse imparts impurity. Necromancy is forbidden (although it was obviously sometimes practiced). Perhaps the skull was used for this text because it was thought that the spirits of the dead, to which skulls are obviously connected, have access to the supernatural realm. In the end, this skull and its text remain mysterious, unfortunately revealing less than they conceal."

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο του Dan Leven στην ηλεκτρονική έκδοση του BAR, πατήστε εδώ.

Η μοίρα και η ελεύθερη θέληση στον Ιώσηπο

Στο νέο τεύχος του Numen 56:1 (2009) δημοσιεύεται το παρακάτω άρθρο σχετικά με τη μοίρα και την ελεύθερη βούληση στον Ιώσηπο και τον αρχαίο Ιουδαϊσμό:

Jonathan Klawans, "Josephus on Fate, Free Will, and Ancient Jewish Types of Compatibilism", 44-90

H σύγχρονη έρευνα για τη μοίρα και την ελεύθερη θέληση στον αρχαίο Ιουδαἱσμό χαρακτηρίζεται από μία έλλειψη ακρίβειας όσον αφορά στη φύση αυτής της συζήτησης. Υπάρχει επίσης κάποια διαφωνία, όσον αφορά στο βαθμό, στο οποίο οι διάφορες απόψεις στον αρχαίο Ιουδαϊσμό μπορούν δημιουργικά να συγκριθούν είτε με τις ελληνιστικές φιλοσοφικές προσεγγίσεις ή τις μεταγενέστερες ραββινικές. Υποστηρίζεται εδώ ότι η σύντομη τυπολογία του Ιωσήπου για τις αρχαίες ιουδαϊκές συζητήσεις σχετικά με το θέμα μοίρα και ελεύθερη θέληση επιβεβαιώνεται σε άλλα κείμενα της αρχαίας ιουδαϊκής γραμματείας, ιδιαίτερα στην Σοφία Σειράχ, στα κείμενα της Νεκράς Θάλασσας και αργότερα στη ραββινική γραμματεία. Είναι ωστόσο αναγκαίο να κάνουμε κάποιες διαφοροποιήσεις στην τυπολογία του Ιωσήπου ώστε να αποφευχθεί η επιβολή των ελληνιστικών φιλοσοφικών συστημάτων στα αρχαία ιουδαϊκά θεολογικά συστήματα. Αυτές οι παρατηρήσεις επαληθεύονται κυρίως, όταν η συζήτηση στρέφεται στην κατανόηση της ισορροποίας μεταξύ της μοίρας και της ελεύθερης θέλησης ("compatinbilism"), που χαρακτηρίζει τη φαρισαϊκή προσέγγιση. Σπάνια σημειώνεται ότι οι αφηγήσεις του Ιωσήπου αποδίδουν σε αυτήν την ομάδα δύο διαφορετικούς τρόπους εξισορρόπησης της μοίρας και της ελεύθερης θέλησης. Από τη μια καθεμιά από τις δυο προσεγγίσεις έχει σαφή ανάλογα παραδείγματα στη ραββινική γραμματεία, ένα γεγονός, το οποίο επιβεβαιώνει περαιτέρω τόσο την αξιοπιστία του Ιωσήπου όσο και το πόσο δημιουργική είναι η σύγκριση των δικών του αφηγήσεων με τις μεταγενέστερες ραββινικές παραδόσεις. Από την άλλη κανένας από αυτούς τους δύο τρόπους εξισορρόπησης, που αποδίδονται από τον Ιώσηπο στους Φαρισαίους δε μπορεί να ταυτιστεί με εκείνους των Στωικών. Ωστόσο ο όρος "compatilism" παραμένει ο πλέον κατάλληλος όρος για να διακριθούν οι φαρισαϊκοί συμβιβασμοί από τις πιο ακραίες (αλλά σε καμιά περίπτωση απλούστερες) θέσεις που φαίνεται ότι χαρακτηρίζουν τους Σαδδουκαίους και τους Εσσαίους της εποχής του Ιωσήπου.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο OFo

Στο νέο Orthodoxes Forum 22:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Sotirios Despotis, "The Way to Emmaus (Lk 24,13-32)", 169-180
• Gunther Wenz, "Paulus in Athen. Jüdischer Monotheismus, griechische Philosophie und das Evangelium vom auferstandenen Gekreuzigten", 181-190
• Athanassios Despotis, "Gemeinsame Auslegungsprinzipien bei den großen Kappadokiern", 191-200

και η βιβλιοκρισία:

• Johan Lust, Messianism and the Septuagint. Collected Essays (Evangelia G. Dafni), 219-222

Τρόποι παράθεσης βιβλικών κειμένων στις επιγραφές

Η ύπαρξη επιγραφών, στις οποίες παρατίθενται βιβλικά χωρία ή γίνεται αναφορά σε βιβλία της Βίβλου είναι γνωστή ήδη από τον 19ο αι., όταν δημοσιεύθηκαν οι πρώτες εργασίες σχετικά με αυτές (Böhl, Nestle, Deissmann). Το ενδιαφέρον βέβαια των ερευνητών μέχρι τώρα στράφηκε κυρίως στις χριστιανικές επιγραφές, οι οποίες είναι πολύ περισσότερες από τις ιουδαϊκές. Πρόσφατα (2006) μάλιστα κυκλοφόρησε ένα σύνταγμα των χριστιανικών επιγραφών (3ος έως και 8ος αι.) με βιβλικά παραθέματα από το δυτικό και ανατολικό τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (A. Felle, Biblia epigraphica. La sacra scrittura nella docimentazione epigrafica dell' orbis christianus antiquus [III-VIII secolo] Bari 2006).

Μελετώντας τις επιγραφές με βιβλικά παραθέματα πρέπει κανείς να λάβει πρώτα από όλα υπόψη ότι η αντίληψη για την παράθεση (citation) στον αρχαίο κόσμο είναι πολύ διαφορετική από τη δική μας. Οι αρχαίοι πολιτισμοί στηρίζονταν κυρίως στην προφορικότητα και φυσικά οι αρχές που εφαρμόζονταν, όταν χρησιμοποιούνταν σε ένα γραπτό κείμενο άλλες γραπτές πηγές είναι σαφώς διαφορετικές από τις σημερινές. Λαμβάνοντας υπόψη τη μέχρι σήμερα συζήτηση του θέματος καθώς και τον ιδιάζοντα χαρακτήρα των επιγραφικών κειμένων (π.χ. ο ανεπίσημος χαρακτήρας των περισσοτέρων από αυτά, το θέμα της πρόσβασης των γραπτών πηγών από τον συντάκτη του κειμένου, την ύπαρξη τυποποιημένων κειμένων για συγκεκριμένες περιστάσεις και το μορφωτικό επίπεδο του χαράκτη και του εντολέα του μνημείου), μπορεί κανείς να καταλήξει στην εξής τυπολογία:

- επιγραφικά κείμενα με κατά λέξη παραθέσεις (είτε μέσα σε ένα νέο κειμενικό πλαίσιο είτε ως αυτόνομη παράθεση), π.χ. η χριστιανική επιγραφή του τ. 3ου αι. μ.Χ. από την Αλεξάνδρεια: "ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπιβήσῃ" - κατά λέξη παράθεση του Ψα 90,13

- παράφραση, όπου λέξεις του αρχικού κειμένου ή παρόμοιες από το ίδιο σημασιολογικό πεδίο χρησιμοποιούνται σε ένα νέο κείμενο με μία νέα σύνταξη, παραπέμπουν όμως τον αναγνώστη στο αρχικό κείμενο. Για παράδειγμα η ιουδαϊκή επιτάφια επιγραφή από την Κρήτη του 4ου / 5ου αι. μ.Χ.: "Σοφία Γορτυνία πρεσβυτέρα κὲ ἀρχισυναγώγισσα Κισάμου ἔνθα. μνήμη δικέας ἰς ἐῶνα. ἀμήν." (το υπογραμμισμένο μέρος είναι μάλλον παράφραση του Παρ 10,7).

- έμμεση αναφορά (allusion) σε ένα πρόσωπο, τόπο ή βιβλίο. Για παράδειγμα η ιουδαϊκή ταφική επιγραφή από τη Φρυγία του 248/9 μ.Χ. όπου μεταξύ άλλων κατάρων αναφέρεται: "ἔσται αὐτῷ αἱ ἀραὶ αἱ γεγραμμέναι ἐν τῷ Δευτερονομίῳ"

-απόηχος /μίμηση του βιβλικού κειμένου (echo), όπου χρησιμοποιείται ένα θεματικά συγγενές λεξιλόγιο και γίνεται αναφορά σε μία γενικότερη βιβλική ιδέα, π.χ. η φράση "δοῦλος Θεοῦ" που απαντά συχνά σε χριστιανικές επιγραφές.

Το νέο τεύχος του DSD

Στο νέο τεύχος του Dead Sea Discoveries 16:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Joan E. Taylor, "On Pliny, the Essene Location and Kh. Qumran", 1-21

Ο Πλίνιος έγραψε ότι οι Εσσαίοι ζούσαν δυτικά της Ασφαλτίτιδος λίμνης, και ότι πιο κάτω ήταν η En Gedi. Κάποιοι ερευνητές συνδέουν την αναφορά του Πλινίου με το Κουμράν, άλλοι με την τοποθεσία επάνω από την En Gedi. Αν λάβουμε υπόψη ότι ο Πλίνιος γράφει για την Ιουδαία ακολουθώντας την πορεία του ποταμού της χώρα, θα ήταν πολύ φυσικό να διαβάσουμε το infra hos ως "όπως κατεβαίνει ο ποταμός πιο κάτω". Η Νεκρά Θάλασσα έχει η ίδια ένα ρεύμα και υπήρχε η πεποίθηση ότι η λίμνη είχε υπόγεια έξοδο προς το Νότο. Από τη μελέτη της έρευνας πριν από την ανακάλυψη των χειρογράφων της Νεκράς Θαλάσσης καθίσταται σαφές ότι η πληροφορία του Πλινίου ερμηνευόταν ότι αναφερόταν σε μία ευρύτερη περιοχήσ την έρημο τηε Ιουδαίας, η οποία εκτεινόταν από την En Gedi βόρεια και/ή προς την ενδοχώρα. Όταν στα μ. του 19ου αι. η En Gedi ταυτοποιήθηκε, διατυπώθηκε η άποψη ότι οι Εσσαίοι κατελάμβαναν τα σπήλαια βόρεια και πάνω από τον αρχαίο οικισμό, αλλά αυτό δε θεωρήθηκε ως η μοναδική λύση. Η συγγραφέας υποστηρίζει πως αν πάλι διαβάσουμε τον Πλίνιο κατάλληλα, δηλ. ότι αναφέρεται σε μία περιοχή στην οποία κατοικούσαν οι Εσσαίοι, τότε μπορούμε να ξεπεράσουμε τις διχοτομικές λύσεις σχετικά με τον τόπο κατοικίας των Εσσαίων.

Gudrun Holtz, "Inclusivism at Qumran", 22-54

Μέσα στον αρχαίο Ιουδαϊσμό η κοινότητα του Κουμράν θεωρείται γενικά ως μία αυστηρά κλειστή ομάδα. Η ενδελεχής ανάλυση των κειμένων του Κουμράν αποκαλύπτει ωστόσο ότι εκτός από την κυρίαρχη τάση της αποκλειστικότητας, υπάρχουν και σαφείς τάσεις συμπερίληψης των εκτός της ομάδας. Στα κείμενα του Κουμράν αυτές οι τάσεις εντοπίζονται τόσο στα εσχατολογικά κείμενα όσο και στο υλικό που ασχολείται με την αυτοσυνειδησία της κοινότητας του Κουμράν μέσα στον ιστορικό χρόνο. Τα νομικά κείμενα τα οποία εδώ κυρίως παρουσιάζονται επιβεβαιώνουν αυτό το σχήμα: η κοινότητα πρέπει να χωρισθεί από τους ειδωλολάτρες και από τα μέλη εκείνων ιουδαϊκών ομάδων, με τις οποίες παλαιότερα είχε σχέσεις. Την ίδια στιγμή πρέπει να στηρίξει τους φτωχούς και τους προσήλυτους. Οι αυστηρές νομικές διατυπώσεις που απαγορεύουν τις σχέσεις με τον μη εσσαϊκό Ιουδαϊσμό απουσιάζουν. Στα κείμενα που αναλύονται στο άρθρο οι δύο τάσεις -απομάκρυνσης και ένταξης- της ομάδας απαντούν σε διαφορετικό βαθμό. Μία πανισραηλιτική προοπτική, δηλ. τάση συμπερίληψης, απαντά στα 4QpNah, 4QFlor, 4QSM και ειδικά στα 4QMMT, 1QSa και CD/4QD ενώ στο 1QS κυριαρχούν οι τάσεις απομόνωσης από το περιβάλλον.

Vered Noam - Elisha Qimron, "A Qumran Composition of Sabbath Laws and Its Contribution to the Study of Early Halakah", 55-96

Στο άρθρο παρουσιάζεται μία σύνθετη έκδοση με νέες αποκαταστάσεις του κειμένου, σημειώσεις και μετάφραση μία σύνθεσης που οι συγγραφείς την ονομάζουν "Νόμοι για το Σάββατο" (4Q264a και 4Q421). Τρεις από αυτούς τους νόμους αναλύονται εκτενώς και συγκρίνονται με τη ραββινική halakah : η μεταφορά μουσικών οργάνων και εκτέλεση μουσικών κομματιών με αυτά, η ανάγνωση ενός βιβλίου και το να αφήσει κανείς αναμμένα κάρβουνα. Αυτή η σύγκριση, η οποία είναι ευεργετική και για τις δύο πλευρές, συμβάλλει στην κατανόηση και στην αποκατάσταση της ιστορίας της halakah.

Ira Rabin -Oliver Hahn -Timo Wolff -Admir Masic -Gisela Weinberg, "On the Origin of the Ink of the Thanksgiving Scroll (1QHodayota)", 97-106

Σε αυτήν τη μελέτη οι συγγραφείς παρουσιάζουν τη δυνατότητα εντοπισμού της περιοχής όπου κατασκευάστηκαν τα χειρόγραφα του Κουμράν, συνδυάζοντας την ποσοτική ανάλυση των ιχνών με την φασματοσκοπική ανάλυση της μελάνης. Αυτή η μέθοδος, με την οποία καταλήγουν ότι το 1QHodayota προέρχεται από την περιοχή της Νεκράς Θαλάσσης, αποκτά μία γενικότερη αξία.

Gary A. Rendsburg, "Linguistic and Stylistic Notes to the Hazon Gabriel Inscription", 107-116

Στο άρθρο παρουσιάζονται τέσσερα σημεία στην πρόσφατα ανακαλυφθείσα επιγραφή του Hazon Gabriel: 1) η λέξη στο στ. 24, 2) η φράση στο στ. 77, 3) το φαινόμενο της παρήχησης στο κείμενο και 4) η εμφάνιση της παραλλαγής, ιδιαίτερα του "τάδε λέγει ο Γιαχβέ" σε όλο το κείμενο.

Το νέο τεύχος του Théologique Évangélique

Στο νέο τεύχος του Théologie évangélique 7:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Alan R. Millard, "La Bible et l'archéologie : amies ou ennemies?", 97-104
• Alan R. Millard, "Archéologie et histoire biblique : quelques exemples", 105-115
• Henri Blocher, "Histoire, vérité et foi chrétienne", 117-134
• Matthieu Richelle, "L'épigraphie nord-ouest sémitique et son intérêt pour l'étude de l'Ancien Testament", 135-172
• Christophe Paya, "Le Nouveau Testament: démission de Dieu?", 173-202

Το νέο τεύχος του JSPs

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of Pseudepigrapha 18:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

William `CHIP' Gruen, III, "Seeking a Context for the Testament of Job", 163-179

Είναι γενικά αποδεκτό ότι η Διαθήκη του Ιώβ είναι μία επεξεργασία του υλικού του κανονικού βιβλίου του Ιώβ. Ωστόσο δεν υπάρχει η ίδια συμφωνία σχετικά με το πού ή πότε συντάχθηκε αυτό το ψευδεπίγραφο κείμενο και γιατί η σύγκρουση μεταξύ Ιώβ και Σατανά τέθηκε σε ένα νέο πλαίσιο. Αντί να προσφέρει ο Θεός τον Ιώβ για να δοκιμαστεί από τον Σατανά, ο Ιώβ αγωνίζεται με ενεργητικότητα εναντίον του Σατανά και καταβάλλει το πρώτο κτύπημα καταστρέφοντας έναν ειδωλολατρικό ναό. Στόχος του άρθρου είναι να τοποθετήσει τη Διαθήκη του Ιώβ στη ρωμαϊκή Αίγυπτου των αρχών του 2ου αι. Ειδικότερα εντάσσει το επεισόδιο της καταστροφής του ναού μέσα στη γενικότερη συνάφεια του φαινομένου της θρησκευτικής βίας της ΝΑ Μεσογείου. Υποστηρίζετια ότι η επανάσταση της ιουδαϊκής Διασποράς κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Τραϊανού ίσως υπήρξε η πηγή έμπνευσης για τα πρώτα 27 κεφάλαια του βιβλίου.

David C. Mitchell, "A Dying and Rising Josephite Messiah in 4Q372", 181-205

Στο άρθρο παρουσιάζονται η δυσκολίες που υπάρχουν όσον αφορά την επικρατούσα ερμηνεία του 4Q372, η οποία θεωρεί ότι το κείμενο αναφέρεται στην πτώση του Βόρειου Βασιλείου. Στη μελέτη υποστηρίζεται ότι η μορφή του Ιωσήφ στο 4Q372 φαίνεται να είναι ένας δίκαιος βασιλιάς ή "εσχατολογικός πατριάρχης" που παραθέτει στην επιθανάτια κλίνη του τους Ψαλμούς 89 και 22, όπως ο πάσχων Μεσσίας Εφραίμ στην like Pesikta Rabbati 36-37. Υποστηρίζεται επίσης ότι 4Q372 δεν ανήκει στο φιλολογικό είδος της ιστορίας αλλά σε εκείνο της προφητείας, μία θέση που υποστηρίζεται από τους ρηματικούς τύπους. Μία τέτοια ερμηνεία έχει συνέπειες για τη χρονολόγηση του Μεσσίας Ιωσήφ.

Helen R. Jacobus, "The Curse of Cainan (Jub. 8.1-5): Genealogies in Genesis 5 and Genesis 11 and a Mathematical Pattern", 207-232

Στη μελέτη υποστηρίζεται ότι ο Καϊνάν (Ο' Γεν 10,24. 11,12 [Ο' Α] 1 Χρον 1,18. Ιωβ 8,1-5. Λκ 3,36-37), ο 13ος πατριάρχης μετρώντας από τον Αδάμ στο γενεαλογικό πίνακα στο μασωριτικό κείμενο (ΜΤ) και τη Σαμαριτανική Πεντάτευχο (SP) ήταν γνωστός στους συγγραφείς του Πρωτο-ΜΤ και του Πρωτο-SP. Με τη βοήθεια της κειμενικής και χρονογενεαλογικής ανάλυσης, συγκεντρώνονται τα στοιχεία εκείνα που καταδεικνούον ότι η 13η γενεά από τη γενιά του Αδάμ πρέπει να αντιμετωπίσει μία κατάρα. Ένας αριθμητικός έλεγχος των ποικίλων χρονογενεαλογικών δεδομένων στα Γεν 5 και Γεν 11 στα ΜΤ, SP, Ο΄ Βατικάνειο (Β), Ο΄ Αλεξανδρινό (Α) και την Peshitta καταδεικνύει ότι η γενιές και η "γέννηση" των γενιών από τους προγόνους δημιουργεί ένα μαθηματικό μοντέλο ενσωματωμένο στην αφήγηση. Φαίνεται ότι τα διαφορετικά δεδομένα στα κείμενα συντάχθηκαν από την ίδια μαθηματική σχολή Ιουδαίων ίσως στην Παλαιστίνη και στην Αλεξάνδρεια. Το αριθμητικό παράδειγμα λαμβάνει υπόψη του και την παρουσία του Καϊνάν στους Ο΄ Α και Ο΄ Β και την απουσία του στο πρωτο-ΜΤ, πρωτο-SP και στην Πεσιτώ. Είναι πιθανό οι χρονογενεαλογίες στα Γεν 5 και 11 να μπορούν να χρονολογηθούν μετά τη σύνταξη της Γένεσης των Ο΄ στον 3ο αι. π.Χ. και το σχίσμα μεταξύ των Σαμαρειτών και των Ιουδαίων κατά το 2ο αι. π.Χ.

Daniel C. Olson, "'Enoch and the Son of Man' Revisited: Further Reflections on the Text and Translation of 1 Enoch 70.1-2", 233-240

Το άρθρο είναι η απάντηση στην κριτική που ασκήθηκε στο άρθρο του συγγραφέα στα 1998 'Enoch and the Son of Man in the Epilogue of the Parables' (JSP 18:27-38). Ο συγγραφέας συμφωνεί με τους επικριτες του ότι η κατάλληλη κειμενική βάση για το 1 Ενώχ 70,1-2 δε μπορεί να καθοριστεί μόνο από τη μαρτυρία των χειρογράφων και είναι πρόθυμος να διαφοροποιήσει ελαφρά την προτεινόμενη από αυτόν μετάφραση του κειμένου. Κατά τα άλλα στο άρθρο υποστηρίζεται η αρχική μετάφραση αυτών των στίχων έναντι της κριτικής του Michael Knibb και των εναλλακτικών μεταφράσεων των George Nickelsburg και james VanderKam. Παρουσιάζονται και νέα στοιχεία (ένα κοπτικό απόκρυφο του Ενώχ) και καινούργια φιλολογικά και γλωσσολογικά επιχειρήματα, τα οποία επιβεβαιώνουν την αρχική μετάφραση του συγγραφέα.