Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2015

Douglas Moo: για τη μετάφραση / Douglas Moo: on translation

Δείτε τη μαγνητοσκοπημένη εισήγηση του γνωστού καθηγητή Douglas Moo (Wheaton College) με τον τίτλο “We Still Don’t Get it: Evangelicals and Bible Translation 50 Years After James Barr”, την οποία διάβασε στην 66η συνάντηση της Evangelical Theological Society (ETS) στο San Diego, California στις 19 Νοεμβρίου 2014. (πηγή Biblical Studies Online): 

Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2015

Β΄ Θεσσαλονικείς και παύλεια εσχατολογία / 2 Thessalonians and Pauline eschatology

coverΚυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Peeters ο συλλογικός τόμος με τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στην συνάντηση του Colloquium Oecumenicum Paulinum στη Ρώμη το 2012:

C.M.Tuckett, 2 Thessalonians and Pauline Eschatology: For Petr Pokorny on his 80th Birthday (Colloquium Oecumenicum Paulinum, 21), Peeters, Leuven 2013
VIII-215 σσ. 
ISBN: 978-90-429-3005-6

Summary:
The volume contains the papers presented at the 2012 meeting of the Colloquium Oecumenicum Paulinum in Rome. Two essays provide detailed exegetical coverage of the text of the whole of 2 Thessalonians. In addition, there is discussion of more general issues concerning Pauline authorship in the Pauline corpus of letters. The essays throw new light on the way in which this small, and often marginalized, letter might relate to 1 Thessalonians and to the rest of the Pauline corpus. The rest of the volume treats some key texts in the study of Pauline eschatology, and raises many issues in this important aspect of Pauline theology. The volume will be important for all those engaged with study of Paul and the Pauline letters as well as those interested in eschatology and apocalyptic ideas within early Christianity.

Χιούμορ και Βίβλος / Humour and the Bible

O Tim Bulkeley έχει αρχίσει μία σειρά από ενδιαφέρουσες αναρτήσεις σχετικά με το χιούμορ στη Βίβλο:

Το περιοδικό KERNOS (1988-2012) στο διαδίκτυο / KERNOS (1988-2012) free on the web

Το περιοδικό KERNOS: Revue internationale et pluridisciplinaire de religion grecque antique διαθέτει ελεύθερα στο διαδίκτυο τα τεύχη μέχρι πριν 2 χρόνια (1988-2012) :

Τα θαύματα στη συνοπτική παράδοση IV: θαύματα εξορκισμών

Οι εξορκισμοί είναι αφηγήσεις θαυμάτων, όπου περιγράφεται η εκδίωξη ενός ή περισσοτέρων δαιμονίων από κάποιο άνθρωπο που κατέχεται από αυτά. Από την ίδια την ΚΔ προκύπτει ότι στην εποχή του Ιησού υπήρχαν κι άλλοι εξορκιστές (βλ. την ερώτηση του Ιησού στο Μτ 12,27//Λκ 11,19). Επιπλέον εκδιώξεις δαιμόνων είναι γνωστές κι από άλλες αρχαίες πηγές. Αλλά και στα ευαγγέλια διασώζονται αφηγήσεις εκδίωξης δαιμόνων από τον Ιησού. Αυτές οι αφηγήσεις είναι είτε εκτενέστερες είτε πολύ περιληπτικές (στα λεγόμενα summaria, σε περιληπτικές αφηγήσεις της δράσης του Ιησού). 
Οι περιγραφές των εξορκισμών στα ευαγγέλια ομοιάζουν πολύ με τις θεραπείες, έτσι ώστε πολλοί ερευνητές να ταυτίζουν αυτές τις δύο κατηγορίες. Φαίνεται όμως ότι αυτοί οι δύο τύποι θαυμάτων θα πρέπει να διακριθούν μεταξύ τους για τους εξής λόγους: α) σε ορισμένα summaria γίνεται διάκριση μεταξύ εξορκισμών και θεραπειών (Μκ 1,32-33· 3,10-11· 6,13 κ.ά.), β) στο μεταγενέστερο, εκτενές τέλος του Μκ οι εκδιώξεις δαιμόνων διακρίνονται από τα άλλα χαρίσματα (Μκ 16,17-18), γ) στις περιγραφές των εξορκισμών ο δαίμονας / οι δαίμονες σαφώς κατοικούν μέσα στον άνθρωπο, ενώ στις θεραπείες οι δαίμονες προκαλούν τις ασθένειες και δ) στους εξορκισμούς ο δαίμονας έχει ενεργό ρόλο ως αντίπαλος του Ιησού, ενώ ο δαιμονισμένος ως χαρακτήρας της αφήγησης είναι σχεδόν ανύπαρκτος (χαρακτηριστικό παράδειγμα ο δαιμονισμένος στα Γέρασα που αποκτά ουσιαστικά φωνή στην αφήγηση μετά την θεραπεία του). Οπωσδήποτε η διάκριση δεν είναι πάντα εύκολη και σε πολλές θεραπείες απαντούν στοιχεία που βρίσκουμε και σε θεραπείες (βλ., για παράδειγμα, τη θεραπεία της πεθεράς του Πέτρου στην εκδοχή του Λκ 4,38-39).

Πολιτισμικό υπόβαθρο
Σύμφωνα με τον άνθρωπο της εποχής της ΚΔ τα δαιμόνια είναι προσωποποιημένες αρνητικές δυνάμεις που καταλαμβάνουν παρασιτικά το σώμα ενός ανθρώπου ή ζώου. Εισέρχονται μέσα σε αυτό από τις "θύρες" του σώματος, π.χ. το στόμα, τα μάτια, τη μύτη, τα αυτιά κτλ. Μόλις καταλάβουν τον άνθρωπο, τότε γίνονται κύριοι και τον οδηγούν σε συμπεριφορές που δεν συνάδουν με την κοινά αποδεκτή συμπεριφορά.
Ένας άνθρωπος που είναι δαιμονισμένος μπορεί ωστόσο να λυτρωθεί. Αυτός που αναλαμβάνει να εκδιώξει το δαιμόνιο επικαλείται ουσιαστικά μία ανώτερη από αυτόν δύναμη.Έτσι κάθε εξορκισμός είναι ένα παιχνίδι δυνάμεων σε δύο επίπεδα:

Τα δαιμόνια στην ΚΔ
Η λ. "δαιμόνιον" / "δαίμων" απαντά 63 φορές στην ΚΔ, κυρίως στα ευαγγέλια. Συνώνυμά του είναι τα: πνεῦμα ἀκάθαρτον, πνεῦμα πονηρόν ή απλά πνεῦμα. Συνήθως τα δαιμόνια εμφανίζονται στα συνοπτικά ευαγγέλια στις αφηγήσεις θαυμάτων. Ο Ιησούς απαντώντας στο ερώτημα του Ιωάννη Βαπτιστή (Μτ 11,4-6// Λκ 7,22-23) αποκαλύπτει ότι τα θαύματα που επιτελεί είναι η εκπλήρωση των προφητειών και της ελπίδας για την κατατρόπωση του διαβόλου.
Δύο περικοπές δίνουν ενδιαφέροντα στοιχεία για τα θαύματα: 
α) Μκ 3,22-27 και παρ. Εδώ ο Ιησούς αναγνωρίζει ότι 1) υπάρχουν κι άλλοι που εκδιώκουν δαιμόνια, 2) ότι κι εκείνοι επιτυγχάνουν στο έργο τους και 3) οι σύγχρονοί του πρέπει να τον αντιμετωπίζουν όπως τους άλλους εξορκιστές
β) Λκ 11,20 και παρ. Η εκδίωξη των δαιμονίων θεωρείται σημάδι της έλευσης της βασιλείας του Θεού. Το κακό, το οποίο κυριαρχεί στον κόσμο και ταλαιπωρεί όλη την κτίση υποχωρεί μπροστά στη δύναμη του Θεού. Ο ερχομός των εσχάτων έχει ήδη αρχίσει κι αυτό το βιώνουν πλέον οι σύγχρονοι του Ιησού. 

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αφηγήσεων εξορκισμών στα συνοπτικά ευαγγέλια
α) η αδυναμία του ανθρώπου να αντισταθεί στο δαιμόνιο που τον κυριεύει
β) η αντιπαράθεση του Ιησού με το δαιμόνιο. Όμως ο Ιησούς δεν επιτελεί μαγικές πράξεις ούτε επικαλείται μία ανώτερη από αυτόν δύναμη (βλ. παραπ. σχήμα) για να εκδιώξει τα δαιμόνια
γ) η καταστροφική δύναμη του δαιμονίου στον ίδιο τον άνθρωπο όσο και στα άλλα δημιουργήματα
δ) τρεις κόσμοι συναντώνται στα θαύματα εξορκισμών:
ε) ειδικά στον Μτ υπάρχει ένας περιορισμός των αφηγήσεων για τα δαιμόνια

Θεολογική σημασία
Οι εκδιώξεις δαιμόνων βεβαιώνουν ότι ο Ιησούς εγκαινιάζει ένα νέο κόσμο, στον οποίο το κακό δεν θα έχει πια εξουσία. Ήδη εκπληρώνεται η προφητεία ότι ο Σατανάς έχει πέσει και ηττηθεί (Λκ 10,18· Μτ 12,28). Μέσα στην παράδοση των ευαγγελίων υπάρχουν ίχνη μίας εσχατολογικής ερμηνείας αυτών των θαυμάτων. Όπως και με τα άλλα θαύματα οι εξορκισμοί είναι εκδηλώσεις της δύναμης του Θεού και μπορούν να κατανοηθούν σε πολλά επίπεδα:
α) ο εξορκισμός αφορά ένα συγκεκριμένο πρόσωπο κι αποτελεί την εμπειρία μίας νέας αρχής, 
β) ταυτόχρονα όμως αφορά το σύνολο των ανθρώπων. Είναι το σημάδι ότι η Βασιλεία του Θεού δεν είναι μια ουτοπία, αλλά μία πραγματική εμπειρία κι εγγίζουσα πραγματικότητα. Το ερώτημα επομένως κι εδώ, όπως και στα υπόλοιπα θαύματα, δεν είναι "γιατί όχι και σε μένα;" αλλά "πότε Κύριε; πόσο ακόμη για να πραγματωθεί η βασιλεία σου;" 


Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2015

Η Σοφία Σειράχ κι οι γυναίκες / Ben Sira and women

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο της Claudia V. Camp σχετικά με τη στάση του συγγραφέα της Σοφίας Σειράχ απέναντι στις γυναίκες:

Why Is There a Bible and What Do Women Have To Do With It? Gender, Ben Sira, and the Canon

Comparative Oriental Manuscript Studies

To βιβλίο Comparative Oriental Manuscript Studies: An Introduction διατίθεται ελεύθερο στο διαδίκτυο σε μορφή pdf:

Comparative Oriental Manuscript Studies: An Introduction

Το τρέχον τεύχος του JBL / The current issue of JBL

Journal of Biblical Literature 133:4 (2014)

  • Guy Darshan, "The Origins of the Foundation Stories Genre in the Hebrew Bible and Ancient Eastern Mediterranean," 689-709 (abstract)
  • Dominik Markl, "No Future without Moses: The Disastrous End of 2 Kings 22–25 and the Chance of the Moab Covenant (Deuteronomy 29–30)," 711-728 (abstract)  
  • David Z. Moster, "The Levite of Judges 17–18," 729-737 (abstract)
  • Zoltán Schwáb, "The Value of a Curious Translation: Revisiting Proverbs 2:5," 739-749 (abstract)
  • Eran Viezel, "סַנְסִנָּיו (sansinnāyw; Song of Songs 7:9) and the Palpal Noun Pattern," 751-756 (abstract)
  • Dalit Rom-Shiloni, "'How can you say, 'I am not defiled …'?' (Jeremiah 2:20–25): Allusions to Priestly Legal Traditions in the Poetry of Jeremiah," 757-775 (abstract)
  • Robin Waugh, "The Testament of Job as an Example of Profeminine Patience Literature,"  777-792 (abstract)
  • Mark Goodacre, "A Flaw in McIver and Carroll's Experiments to Determine Written Sources in the Gospels," 793-800 (abstract)
  • Paula Fredriksen, "Paul's Letter to the Romans, the Ten Commandments, and Pagan “Justification by Faith”," 801-808 (abstract)
  • James Ware, "Paul's Understanding of the Resurrection in 1 Corinthians 15:36–54," 809-835 (abstract)


SBL Forum 

  • Françoise Mirguet, "Emotional Responses to the Pain of Others in Josephus's Rewritten Scriptures and the Testament of Zebulun: Between Power and Vulnerability," 838-857 (abstract)
  • Sarah Judith Pearce, "Pity and Emotion in Josephus's Reading of Joseph," 858-862 (abstract)
  • Donald Lateiner, "Pain and Pity in Two Postbiblical Responses to Joseph's Power in Genesis," 863-868 (abstract)
  • David Konstan, "The Varieties of Pity," 869-872

Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2015

Συνέδριο για τους άγαμους και τον άγαμο βίο στην αρχαιότητα / Conference on singles and the single life in antiquity

Ένα ενδιαφέρον συνέδριο για όλους τους ανύπαντρους του ελληνορωμαϊκού κόσμου θα λάβει χώρα στη Ρώμη το Μάη 2015:

Singles and the Single Life
in the Roman and Later Roman Worlds

Rome, 28–30 May 2015

Organizers: Sabine R. Huebner (Basel) and Christian Laes (Antwerp, Brussels, Tampere)

Academia Belgica (Via Omero 8, 00197 Roma, Italia)

Thursday, May 28, 2015

15:30-16:00 Welcome & Coffee

16:00-16:30 Christian Laes „What’s in a Single? Roman Antiquity and a Comparative World Approach“                                                                    

Panel I: Demographic, Archaeological, and Socio-Economic Approaches
Chair: Christian Laes

16:30 – 17:00 Sabine Huebner „The Demographic Background for Singles: Roman Egypt and Beyond“

17:00 – 17:30  Anna Boozer „Looking for Singles in the Archaeological Record"                

17:30-18:00 Wim Broekaert „Singleness as Business Strategy? Economic Incentives or Drawbacks of Living Alone“                                                                            

18:00 – 18:30 Discussion

18:30-19:30 Reception


Friday, May 29, 2015

Panel II: Singles in Judaism; Chair: Ville Vuolanto

9:30-10:00 Ranon Katzoff „Age at Marriage of Jewish Girls in Late Antiquity and the Rabbinic Rejection of Singleness“

10:00-10:30 John Martens „Was Jesus Single?“

10:30-11:00 Coffee break

11:00-11:30 Kevin Funderburk „Contesting the Temple: Nazirite vows and primitive Christian celibacy“

11:30-12:00 Discussion

12:00-14:00 Lunch

Panel III: Being Single in the Roman world; Chair: Sabine Huebner

14:00– 14:30 Judith Evans Grubbs „Penalizing celibacy? A Socio-cultural approach to Augustus’ marriage legislation“

14:30-15:00  Harri Kiiskinen “Living “Single” by Catullus and Cicero”

15:00-15:30 Elina Pyy „Detecting Roman Ideas on Female Singleness: a Literary Perspective“

15:30-16:00 Coffee break

16:00-16:30 Single Hanne Sigismund Nielsen „Commemoration in Latin Epigraphy“

16:30-17:00 Mina Petrova Petrova „Single as a Lena. The Depiction of Procuresses in Roman Augustan Literature“

17:00-17:30 Ilse Mueller „Single Women and Slaves in Roman Antiquity“

17:30-18:00 Discussion

20:00 Conference Dinner


Saturday, May 30, 2015

Panel IV: Late antique Christianity: the rise of the ideal of being single
Chair: John Martens

9:00-9:30 Thomas Goessens „Single Commemoration in Christian inscriptions from Rome“

9:30-10:00 Raffaella Cribiore „Three Different Ways of Life: Being Single in the Fourth Century CE“

10:00-10:30 Ville Vuolanto „Ascetics as Single Men and Women“                                                                      
10:30-11:00 Geoff Nathan „Augustine, “Philosophical Retirement” and the Singles Life“

11:00-11:30 Coffee break

11:30-12:00 Stephanos Efthymiadis „Singles in Early Byzantine Literature“

12:00-12:30 Jennifer Cromwell „’Listen to my mistreatment’: Coptic evidence for the difficulties faced by single women in Late Antique and early Islamic Egypt            „                                      
12:30-13:00 Discussion

13:00-14:30 Lunch

Panel V: Comparative voices; Chair: Christian Laes and Sabine Huebner

14:30-15:00 Mohammed Hocine Benkheira „Singles and Celibacy in Early Islam“

 15:00-15:30 Julie De Groot „Singleness in the Early Modern Period: How Do Historians Cope with It?“

15:30-16:00 Matteo Manfredini “Singleness in the Libri Animarum (19th Century Italy)“

15:30-16:00 Final Discussion

Η συνάντηση για το μήνα Ιανουάριο του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας / The January Meeting of the Seminary of Orthodox Hermeneutic Theology

H συνάντηση για το μήνα Ιανουαρίου του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τομέα Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής & Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΙ είναι αφιερωμένη στα θέματα θεολογίας και περιβάλλοντος. Η εκδήλωση γίνεται με τη στήριξη της Επιτροπής Ερευνών ΑΠΘ και στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος "Βιβλικές αποκαλυπτικές προσδοκίες και οικολογία"

"Θεολογία και Περιβάλλον: 
προβληματισμοί και οικο-θεολογικές προτάσεις μέσα από τη χριστιανική κειμενική παράδοση"

Πρόγραμμα
Ελένη Αντωνοπούλου (ΕΔΙΠ): "Το περιβάλλον ως πρόκληση στην κοινωνία της επικινδυνότητας"
Aπόστολος Κραλίδης (επίκ. καθηγητής): "Θρησκείες και περιβάλλον"
Αικατερίνη Τσαλαμπούνη (επίκ. καθηγήτρια): "Η αξιοποίηση των βιβλικών κειμένων στις οικο-θεολογικές συζητήσεις – το ζήτημα των αποκαλυπτικών κειμένων"
Συμεών Πασχαλίδης (καθηγητής): "Ο άνθρωπος και τα ζώα στην πατερική και μοναστική παράδοση: Το οικολογικό πρότυπο του προπτωτικού ανθρώπου"
Δέσποινα Μιχελάκη (υπεύθυνη Γραφείου Περιβαλλοντικής Αγωγής - Δ/νση Βθμιας Δυτικής Θεσσαλονίκης): "Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στη Βθμια εκπαίδευση: δυνατότητες και προοπτικές"