Το νέο τεύχος του Apocrypha

Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Apocrypha 19 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

- Enrico Norelli, "Marcion et les disciples de Jésus", 9-42
- Claudio Gianotto, "Jacques, frère du Seigneur, dans les écrits gnostiques", 43-55
- Gregor Emmenegger, "Maria Magdalena in gnostischen Texten", 56-75
- Stephan Witetscheck, "Ein Goldstück für Caesar? : Anmerkungen zu EvThom 100", 103-122
- Els Rose, "Medieval memories of the apostolic past : reception and use of the Apocryphal Acts in the liturgical commemoration of the apostles", 123-145
- Giovanni P. Maggioni, "La littérature apocryphe dans la "Légende dorée" et dans ses sources immédiates : interprétation d'une chaîne de transmission culturelle", 146-181
- Brent Landau, "The revelation of the Magi in the Chronicle of Zuqnin : the Magi form the East in the ancient Christian imagination", 182-201
- Andrej Vinogradov, "Le début authentique du 'Martyre de Matthieu'? : remarques sur le codex Froehner et les 'Actes d'André et de Matthias'", 202-216
- Sever J. Voicu, "Pseudo Severiano di Gabala, "Encomium in XII Apostolos" (CPG 4281) : gli spunti apocrifi", 217-266
- Cornelia B. Horn, "Syriac and Arabic perspectives on structural and motif parallels regarding Jesus' childhood in Christian Apocrypha and early Islamic literature : the 'Book of Mary', The 'Arabic apocryphal Gospel of John', and the Qur'an", 267-291
- Michel Tardieu, "Note critique: "ingeniosa coqua"? : à propos d'un livre récent d'Ilaria Ramelli", 292-303

Το νέο τεύχος του Jewish Studies Quarterly / Τhe recent issue of Jewish Studies Quarterly

Στο νέο τεύχος του Jewish Studies Quarterly 16:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Bruce Rosenstock, "Incest, Nakedness, and Holiness: Biblical Israel at the Limits of Culture", 333-362
• Tal Ilan, "The Torah of the Jews in Ancient Rome", 363-395
• Chaya Halberstam, "Encircling the Law: The Legal Boundaries of Rabbinic Judaism", 396-424

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του HTS / A new article in the current issue of HTS

Στο τρέχον τεύχος του Hervormde Teologiese Studies 66:1 (2010) έχει αναρτηθεί ένα ενδιαφέρον άρθρο που σχολιάζει τη φράση του Μτ 28,19 (μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη) και τον ευαγγελισμό των εθνών στον κατά Ματθαίον:

Kukzin Lee, Francois P. Viljoen, "The target group of the Ultimate Commission (Matthew 28:19)"
H συμπερίληψη "όλων των εθνών" στον στόχο της ιεραποστολής στην τελική εντολή στο Μτ 28,19 ξαφνιάζει τον αναγνώστη. Οι εθνικοί φαίνεται ότι είχαν αποκλεισθεί από την ιεραποστολή του Ιησού και των μαθητών του σε δύο περικοπές του ευαγγελίου (10,5-6. 15,24). Σε μία προσπάθεια να προσδιοριστεί το η ομάδα στόχου target group της μεγάλης αυτής εντολής του Ιησού, οι συγγραφεία διερευνούν τη σημασία της φράσης "πάντα τὰ ἔθνη" που απαντά στο 28,19 και στη συνέχεια τη συνάφεια αυτής της εντολής.

Μελέτες του Εmanuel Tov στο διαδίκτυο / Papers of Emanuel Tov online

Από το ιστολόγιο του Daniel O. MacClellan πληροφορούμαστε ότι στο διαδίκτυο είναι αναρτημένα και ελεύθερα στην ηλεκτρονική πρόσβαση και καταφόρτωση (download) σε μορφή pdf διάφορα κείμενα του γνωστού Hebrew University (Ιερουσαλήμ) Emanuel Tov. Οι μελέτες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους μελετούν την εβραϊκή και την ελληνική Παλαιά Διαθήκη (μετάφρ. Ο΄).

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του JSJ / The new issue of JSJ

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of Judaism 41:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Hans Debel, "Greek 'Variant Literary Editions' to the Hebrew Bible?", 161-190
H oλοκλήρωση της έκδοσης των χειρογράφων από την έρημο της Ιουδαίας έδωσε την αφορμή για να διατυπωθούν σκέψεις σχετικά με την ιστορία και την ανάπτυξη του βιβλικού κειμένου κατά την περίοδο του Δεύτερου Ναού. Αυτή η μελέτη κάνει μία κριτική ανασκόπηση των βασικότερων συμβολών στη συζήτηση και τελικά υποστηρίζει ότι θα πρέπει το ερμηνευτικό μοντέλο του Ulrich να επεκταθεί και σε κάποια κείμενα των Ο΄, τα οποία συνήθως δεν συμπεριλαμβάνονται ανάμεσα στις "διαφορετικές λογοτεχνικές εκδόσεις του κειμένου". Τα κυριότερα επιχείρηματα σχετικά με αυτό είναι ότι αυτά τα κείμενα μαρτυρούν την ίδια δυναμική διαδικασία της οργανικής εξέλιξης των γραφών κι ότι το να υποβαθμίζονται σε μία ερμηνευτική παράδοση απλά επειδή δεν γράφτηκαν στα εβραϊκά αποκαλύπτει μία αδικαιολόγητη προκατάληψη υπέρ του μασωριτικού κειμένου.

Adiel Kadari,"'This One Fulfilled What Is Written in at One': On an Early Burial Practice in Its Literary and Artistic Contexts", 191-213
Θέμα του παρόντος άρθρου είναι η παράδοξη πρακτική της τοποθέτησης ενός ειληταρίου της Τορά σε ένα ταφικό φορείο με την κραυγή "Αυτός εκπλήρωσε αυτό που είναι γραμμένο πάνω σε αυτό". Ήδη σε μία τανναϊτική haggadah, όπου γίνεται λόγος για τη μεταφορά των οστών του Ιωσήφ στη γη του Ισραήλ για να ταφούν, απαντά μία έμμεση αναφορά σε αυτό το έθιμο. Αυτή η πρακτική φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση προς την τάση να κρατά κανείς σε απόσταση μία σορό από το χώρο του ιερού. Ο συγγραφέας εξετάζει το ζήτημα με τη βοήθεια διαφόρων λογοτεχνικών μοτίβων από τα εγκώμια και τις περιγραφές του θανάτου διαφόρων ατόμων και με τη βοήθεια καλλιτεχνικών ευρημάτων από το χώρο της νεκρικής τέχνης. Αυτή η εξέταση οδηγεί σε συμπεράσματα σχετικά με την σημασία της παρουσίας των ειληταρίων της Τορά στη συνάφεια των ταφών και των ταφικών τελετουργιών.

Stuart S. Miller, "Stepped Pools, Stone Vessels, and other Identity Markers of 'Complex Common Judaism'", 214-243
Η ερμηνεία των αρχαιολογικών ευρημάτων υπό το φως της μαρτυρίας του Ταλμούδ είχε συχνά το αποτέλεσμα μία απλουστευτικής, "ενός προς ένα" συσχετισμού, οι οποίοι τελικά παραμορφώνουν την κατανόηση του "Ιουδαϊσμού" στην ελληνορωμαϊκή Παλαιστίνη. Αυτό είναι αληθές κυρίως για τις "δεξαμενές με σκαλοπάτια" και τα λίθινα αγγεία, τα οποία, αν αντιμετωπισθούν ως σύμβολα της ιουδαϊκής εθνικής ταυτότητας, θα πρέπει να κατανοηθούν έχοντας υπόψη τη βιβλική παράδοση. Οι βιβλικές ιδέες για την καθαρότητα και την αγιότητα επιπλέον επιτρέπουν να αντιληφθούμε την επιβίωση των πρακτικών τελετουργικής καθαρότητας και μετά το 70 μ.Χ. Οι μετέπειτα προσπάθειες των ραββίνων να ρυθμίσουν αυτές τις πρακτικές, αντικατοπτρίζει την αντοχή των βιβλικών αντιλήψεων για την καθαρότητα και την αγιότητα ιδιαίτερα μεταξύ των απλών ανθρώπων που είχαν το δικό τους τρόπο κατανόησης της σημασίας τους. Εάν γίνει κατανοητό ότι τα όρια μεταξύ των Ιουδαίων δεν ήταν τόσο σαφή, τότε τα ευρήματα μπορούν να αξιολογηθούν καλύτερα και ο ραββινικός Ιουδαϊσμός μπορεί να κατανοηθεί ως μία εξέλιξη ενός "σύνθετου μέσου Ιουδαϊσμού" που έχει βιβλικές καταβολές.

Susanne Plietzsch, "'Dass jede einzelne Sache, für die Israel sein Leben gab, in seinen Händen Bestand haben sollte …': Individuelle und regional unabhängige Religiosität in der Mekhilta des Rabbi Jischmael", 244-285
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η Mekhilta de-Rabbi Yishmael (MekhY) διακρίνει μεταξύ των τοπικών πραγματικοτήτων της ιουδαϊκής θρησκείας (όπως είναι ο Ναός, το βασίλειο του Δαυίδ, η πλήρης νομική δικαιοδοσία και ακόμη η γη του Ισραήλ) και την τοπική αυτόνομη θρησκευτικότα η οποία στηρίζεται στην ατομική ευθύνη. Η MekhY εξυπηρετεί τα συμφέροντα ενός τοπικού αυτόνομου Ιουδαϊσμού με εξατομικευμένη θρησκευτική πρακτική και αντλεί αυτήν την ιδέα από την αφήγηση για την Έξοδο και το Σινά. Το Σάββατο αναφέρεται συχνά ως παράδειγμα αυτής της αντίληψης της ιουδαϊκής θρησκευτικότητας. Το εξηγητικό ενδιαφέρον της MekhY καθίσταται σαφές ήδη από την επιλογή των βιβλικών περικοπών, όπως καταδεικνύεται από τις τέσσερις περικοπές που παραθέτει αυτό το Midrash και τις οποίες συζητά η συγγραφέας.

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JHS / A new article in the current issue of JHS

Αναρτήθηκε στη σελίδα του ηλεκτρονικού περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) ένα ακόμη άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Bob Becking & Marjo C.A. Korpel, "To Create, to Separate or to Construct: An Alternative for a Recent Proposal as to the Interpretation of ברא in Gen 1:1– 2:4a"
Πρόσφατα η Ellen van Wolde υποστήριξε ότι το εβραϊκό ρήμα ברא στο Γεν 1 θα έπρεπε να κατανοηθεί ως "χωρίζω". Επίσης υποστηρίζει ότι αυτή είναι μία νέα ερμηνεία. Στο άρθρο τους οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι: (1) η ιδέα έχει τις ρίζες της στο 19ο αιώνα, (2) η πρόταση αυτή είναι αδύναμη από ετυμολογικής άποψης, (3) μία κατανόηση του ברא ως "χωρίζω" δε λαμβάνει υπόψη ότι το ברא δε χρησιμοποιείται με προθέσεις, (4) όσο μπορεί κανείς να κρίνει -και αντίθετα προς την πρόταση της van Walde -απαντά στα βιβλικά εβραϊκά μία μετοχή στην ενεργητική φωνή και σημαίνει "δημιουργός", (5) τα "θαλάσσια τέρατα" δεν διακρίνοντια από τα άλλα θαλάσσια ζώα, (6) μία διερεύνηση των παραλληλισμών και των ζευγών λέξεων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ρήμα ברא ήταν μέρος ενός σημασιολογικού πεδίου που χαρακτηρίζεται από τις έννοις "κατασκευάζω, κτίζω, φτιάχνω", (7) δεν υπάρχει φράση ή πρόταση στην εβραϊκή Βίβλο, όπου το ברא θα πρέπει να μεταφραστεί με τη σημασία του "χωρίζω". Τέλος οι συγγραφείς προτείνουν μία εναλλακτική ανάγνωση, σύμφωνα με την οποία το ברא μπορεί να αποδοθεί με το "κατασκευάζω" και είναι ένα μέσο που χρησιμοποιεί το Γεν 1 για να δηλώσει τον αίνο για τη θεία κατασκευή του κόσμου και της ζωής, ενώ την ίδια στιγμή αποφεύγει έναν ανθρωπομορφισμό στον οποίο μπορούσε να οδηγήσει η χρήση εδώ του ρήματος בנה .

Το νέο τεύχος του Verkündigung u. Forschung / The new issue of Verkündigung und Forschung

Το νέο τεύχος του περιοδικού Verkündigung u. Forschung 1/2010 είναι αφιερωμένο στις νέες κατευθύνσεις στη βιβλική ερμηνευτική:

• Christian Strecker, "Kulturwissenschaften und Neues Testament", 4-18
  
• Moisés Mayordomo, "Exegese zwischen Geschichte, Text und Rezeption. - Literaturwissenschaftliche Zugänge zum Neuen Testament", 19-36
  
• Reinhard Feldmeier, "Νeue Perspektiven auf Lukas", 37-44
  
• Christine Gerber, "Blicke auf Paulus. Die New Perspective on Paul in der jüngeren Diskussion", 45-59
  
• Harald Seubert, "Politische Theologie bei Paulus? - Ein neuerer philosophischer Diskurs", 69-70
  
• Eva Ebel, "Mit vereinten Kräften Profil gewinnen. - Antike Vereine und frühe christliche Gemeinden – ein lohnender Vergleich", 71-79
  

Συνέδριο για την ιδέα της παρουσίας του Θεού στον Ιουδαϊσμό και Χριστιανισμό / Conference on God's Presence in Judsaism and Christianity

Στο διάστημα 26-28 Μαρτίου 2010 θα λάβει χώρα ένα διεθνές και διεπιστημονικό συνέδριο με θέμα την ιδέα της Schechina (της παρουσίας του Θεού) στον Ιουδαϊσμό και στον Χριστιανισμό.

"Das Geheimnis der Gegenwart Gottes.
Zur Schechina-Vorstellung in Judentum und Christentum"

Evangelisch-Theologische Fakultät Tübingen
Liebermeisterstraße 12, 72076 Tübingen

Διοργανωτές: Πανεπιστήμιο της Jena και Πανεπιστήμιο Τυβίγγης.

Μολονότι ο όρος Schechina απαντά για πρώτη φορά σε πρώιμα ραββινικά κείμενα η παράσταση της Schechina καταλαμβάνει σημαντική θέση στα βιβλικά κείμενα. Ως Schechina κατανοείται η παρουσία του Θεού σε συγκεκριμένους λατρευτικούς τόπους ή σε μία κοινότητα. Στις παλαιοδιαθηκικές παραδόσεις απαντούν διαφορετικές παραλλαγές της Schichina (στα ελληνικά αποδίδεται με παράγωγα του ρ. σκηνεῖν), οι οποίες είτε στηρίζονται η μία στην άλλη είτε μεταβάλλουν το ένα το υλικό της άλλης. Η εξέλιξη αυτής της παράστασης πιστοποιεί πώς η διάφορες ιουδαϊκές σχολές ήταν σε θέση να ακολουθήσουν νέες θρησκειοϊστορικές κατευθύνσεις και να διατυπώσουν εκ νέου παραδοσιακές πεποιθήσεις στον απόηχο της καταστροφής του πρώτου και δεύτερου Ναού. Και η περιγραφή της ιστορίας της θεολογίας του πρώιμου Ιουδαϊσμού χάνει πολλά, αν δεν λάβει υπόψη της την υιοθέτηση από τα καινοδιαθηκικά κείμενα αυτής της κληρονομιάς της παλαιοδιαθηκικής-ιουδαϊκής σκέψης (πρβλ. για παράδειγμα την αξιοποίηση του Σειρ 24 στην ιωάννεια χριστολογία της ενσάρκωσης [Ιω 1,14] ή την υιοθέτηση του Εσδ 37,25-28 στην εσχατολογία της Αποκάλυψης [Αποκ 21,1-4]). Παρά ταύτα η παράσταση της Schechina δεν έχει τύχει της δέουσας προσοχής στη βιβλική εξήγηση. Σκοπός του συνεδρίου είναι αναζητηθούν με την βοήθεια ειδικών στη βιβλική ερμηνεία, στα ραββινικά κείμενα, στην εκκλησιαστική ιστορία και τη συστηματική θεολογία οι βιβλικές - θεολογικές διαστάσεις της παράστασης της Schechina και η σημασία της για την κατανόηση της χριστιανικής και ιουδαϊκής πίστης.

Για να διαβάσετε το πρόγραμμα αυτού του ενδιαφέροντος προγράμματος, πατήστε εδώ.

Βιβλιοκρισίες του RBL 7.3.2010

Αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο οι νέες βιβλιοκρισίες του Review of Biblical Literature (7.3.2010):

Francois Bovon, L'Evangile selon saint Luc 19,28-24,53
Reviewed by Richard I. Pervo

Robin Gallaher Branch, Jeroboam's Wife: The Enduring Contributions of the Old Testament's Lesser-Known Women
Reviewed by Wil Gafney

Jean-Marie van Cangh, Les sources Judaοques du nouveau testament: Recueil d'essais
Reviewed by Peter Tomson

Shawna Dolansky, ed., Sacred History, Sacred Literature: Essays on Ancient Israel, the Bible, and Religion in Honor of R. E. Friedman on His Sixtieth Birthday
Reviewed by Bob Becking

Pamela Eisenbaum, Paul Was Not a Christian: The Original Message of a Misunderstood Apostle
Reviewed by Yung Suk Kim

Dirk Hartwig, Walter Homolka, Michael J. Marx, and Angelika Neuwirth, eds., "Im vollen Licht der Geschichte": Die Wissenschaft des Judentums und die Anfänge der kritischen Koranforschung
Reviewed by Ernst Axel Knauf

Bernard M. Levinson, Legal Revision and Religious Renewal in Ancient Israel
Reviewed by Bruce Wells

Lee Martin McDonald, Forgotten Scriptures: The Selection and Rejection of Early Religious Writings
Reviewed by Francis Dalrymple-Hamilton

Paul Middleton, Angus Paddison, and Karen Wenell, eds., Paul, Grace and Freedom: Essays in Honour of John K. Riches
Reviewed by Michael J. Lakey

Mogens Müller, The Expression 'Son of Man' and the Development of Christology: A History of Interpretation
Reviewed by Rollin Kearns

Eckart Otto, Die Tora: Studien zum Pentateuch: Gesammelte Schriften
Reviewed by Trent C. Butler

C. Kavin Rowe, World Upside Down: Reading Acts in the Graeco-Roman Age
Reviewed by V. Henry Nguyen

Karel van der Toorn, Scribal Culture and the Making of the Hebrew Bible
Reviewed by Richard Weis

Alexander Tsutserov, Glory, Grace, and Truth: Ratification of the Sinaitic Covenant according to the Gospel of John
Reviewed by Christopher W. Skinner

Τα κίνητρα του Ιούδα / Judas's motives

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation δημοσιεύεται ένα σύντομο κείμενο της Helen Bond σχετικά με το ποια μπορεί να είναι τα κίνητρα που οδήγησαν τον Ιούδα στην προδοσία. Πρόκειται για το σχολιασμό ενός άρθρου στους Times, το οποίο με τη σειρά του σχολιάζει ένα προηγούμενο άρθρο της Bond στην ίδια ιστοσελίδα. Στο άρθρο εκείνο η Bond συζητούσε την πρόταση του αρχηγού του γνωστού ιρλανδικού κόμματος Sinn Féin Gerry Adams, ο οποίος διατύπωσε την άποψη ότι θα μπορούσε κανείς να βρει αναλογίες μεταξύ του Ιούδα και των τρομοκρατικών ομάδων όπου τελικά κάποιος αδύναμος κρίκος λυγίζει καί δίνει πληροφορίες "από μέσα". Στο νέο της δημοσίευμα η Bond συνεχίζει τη συζήτηση του θέματος και υποστηρίζει ότι το ερώτημα των αιτίων της προδοσίας παρέμεινε αναπάντητο και για τους ευαγγελιστές. Οι παλαιοδιαθηκικές αναφορές στις περιγραφές της προδοσίας είναι ουσιαστικά η εκ των υστέρων προσπάθεια ερμηνείας της πράξης. Υποστηρίζει ότι μία νέα προοπτική στην επίλυση του ζητήματος δίνει η προσέγγιση του προβλήματος από μία διαφορετική οπτική γωνία. Δεν είναι ο Ιούδας εκείνος που πλησιάζει τους αρχιερείς, αλλά εκείνοι τον προσεγγίζουν, ο Ιούδας είναι ο αδύναμος κρίκος που λυγίζει και προδίδει τον Ιησού. Και καταλήγει:

"All this, of course, is speculation. But everything to do with Judas and his motivations is speculation – from the evangelists’ attempts to explain what happened, to the oral traditions which predated them. Perhaps no one ever knew for sure. All that is certain is that Judas has taken on a mythical quality, the archetypal Betrayer, consigned by Dante to the lowest level of Hell. Such a creature necessarily preys on his victims, takes charge of the situation, and manipulates those around him. The reality, I suggest, may have been rather different: a weak and uneducated outsider, a frightened man completely out of his depth, someone easily persuaded by others into making the biggest mistake of his life."

[Α.Τ.: Η θέση της Bond είναι οπωσδήποτε ενδιαφέρουσα, αλλά καθώς κινείται πέρα από το χώρο της γραπτής και προφορικής παράδοσης, είναι δύσκολο να αποδειχθεί. Όποια κι αν ήταν τα κίνητρα του Ιούδα -προσωπικά το θεωρώ κάπως παρακινδυνευμένο να παραλληλίσουμε τις σύγχρονες τρομοκρατικές ομάδες με την ομάδα του Ιησού - αυτό που έχει πλέον σημασία είναι το πώς κατανόησε και ερμήνευσε η προφορική και στη συνέχεια η γραπτή παράδοση την προδοσία του Ιούδα. Ότι σίγουρα τα κείμενα των ευαγγελίων δεν τον κατανοούν ως το αρχέτυπο κακό - αν και Λουκάς και Ιωάννης δεν φείδονται των καυστικών σχολίων εναντίον του -, αλλά αυτό είναι το αποτέλεσμα της μεταγενέστερης πρόσληψης των ευαγγελικών αφηγήσεων, αυτό θα πρέπει να θεωρηθεί μάλλον βέβαιο. Πολύ περισσότερο το πρόσωπο του Ιούδα θα πρέπει να κατανοηθεί μέσα στην ευρύτερη συνάφεια του πάθους του Ιησού και της εκπλήρωσης των γραφών στο πρόσωπό του. Η παρουσία του στα γεγονότα είναι σημαντική, διότι δίνει την ώθηση για να θέσει σε κίνηση τις εξελίξεις, αλλά δεν είναι αυτός το κέντρο της ιστορίας. Με εξαίρεση τον Ματθαίο και την αναφορά στις Πρξ τα κείμενα της Κ.Δ. δεν ασχολούνται μετά το πάθος μαζί του. Ακόμη και γι' αυτό το τέλος του υπάρχουν δύο διαφορετικές εκδοχές, που όσο κι αν έγινε η προσπάθεια να εναρμονισθούν, παραμένουν δυο διαφορετικές κατ' ουσίαν παραδόσεις σε κάθε περίπτωση με παραινετικό και παραδειγματικό χαρακτήρα για την υπόλοιπη κοινότητα. Γι' αυτό δεν έχει πλέον σημασία να εντοπίσει κανείς τον ιστορικό Ιούδα - μια αναζήτηση τόσο ατελέσφορη όσο κι εκείνη για τον ιστορικό Ιησού -, αλλά να κατανοήσει τον τρόπο που τον είδε η πρώτη εκκλησία και τη σκοπιμότητα της διατήρησης της μνήμης γι' αυτόν. Μπορεί αυτή η προσέγγιση βέβαια να μην κάνει τόσο ανθρώπινο τον Ιούδα, αλλά σίγουρα μας βοηθά να αποφύγουμε δαιμονοποιήσεις και ακρότητες.]