Απεβίωσε ο καθηγητής της Κ.Δ. Michael Goulder (1927-2010)

Χθες, 6.1.2010, έφυγε από τη ζωή ο γνωστός καινοδιαθηκολόγος Michael Goulder, ο οποίος επί σειρά ετών διετέλεσε καθηγητής της Κ.Δ. στο Πανεπιστήμιο του Birmingham. Σύνδεσε το όνομά του με τη μελέτη του συνοπτικού προβλήματος και κυρίως με τη λεγόμενη υπόθεση του Farrer (ή Farrer-Goulder). Σύμφωνα με αυτήν την υπόθεση πρώτο ευαγγέλιο είναι το κατά Μάρκον και ακολουθούν το κατά Ματθαίον και το κατά Λουκάν. Οι εκπρόσωποί της απορρίπτουν την ύπαρξη της Πηγής των Λογίων και δέχονται ότι οι δυο ευαγγελιστές, Ματθαίος και Λουκάς, χρησιμοποίησαν ως κύρια πηγή τους το κατά Μάρκον. Ο Goulder υποστήριξε ότι οι ευαγγελιστές ήταν ιδιαίτερα δημιουργικοί συγγραφείς κι ότι χρησιμοποίησαν ελάχιστο πηγαίο υλικό πέρα από τον Μάρκο, στην περίπτωση μάλιστα του Λουκά ο Goulder διατύπωσε την υπόθεση ότι αυτός γνώριζε το κατά Ματθαίον, το οποίο χρησιμοποίησε ως πηγή του (βλ. κυρίως το έργο του Luke: A New Paradigm). Αναβίωσε εν πολλοίς τη θέση του Ferdinand Christian Baur και της Σχολής της Τυβίγγης για την αντιπαράθεση μεταξύ της κοινότητας της Ιερουσαλήμ (Πέτρος, Ιάκωβος) και του ελληνιστικού χριστιανισμού με κύριο εκπρόσωπό του τον Παύλο.

Ασχολήθηκε επίσης με την Π.Δ. και κυρίως με το βιβλίο των Ψαλμών.

Βιβλιογραφικό κατάλογο των σημαντικότερων έργων του μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Mark Goodacre (πατήστε εδώ).

Το νέο τεύχος του JSPs

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the Pseudepigrapha 19:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Veronika Bachmann, "Rooted in Paradise? The Meaning of the ‘Tree of Life’ in 1 Enoch 24—25 Reconsidered ", 83-107
Aυτή η μελέτη διερευνά τη σημασία του θαυμαστού δένδρου που περιγράφεται στα κεφ. 24-25 του Βιβλίου των Φυλάκων. Οι ερευνητέ γενικά αναφέρονται σε αυτό το δένδρο ως το "δένδρο της ζωής", που απαντά στην ιστορία του παραδείσου στα Γεν 2-3. Ωστόσο μια τέτοια ερμηνεία αφήνει αναπάντητα αρκετά ερωτήαμτα. Μολονότι κάποιοι ειδικοί φαίνεται να γνωρίζουν τα προβλήματα, δε δόθηκε μέχρι σήμερα μια σοβαρή νέα ερμηνεία του δένδρου. Στο άρθρο η συγγραφέας προτείνει μία σύνδεση του δένδρου στα κεφ. 24-25 με τη σοφία. Τα στοιχεία που οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα προκύπτουν από το ίδιο το Βιβλίο των Φυλάκων αλλά κι από άλλα αρχαία ιουδαϊκά κείμενα, όπως για παράδειγμα τις Παροιμίες και τη Σοφία Σειράχ.

Liudmila Navtanovich, "Second Enoch and The Tale of the Blessed Zerubbabel: Two Different Examples of Old Testament Slavonic Apocrypha", 109-126
Στο άρθρο εξετάζονται δύο παλαιοδιαθηκικά σλαβικά απόκρυφα - το 2 Ενώχ και η λιγότερο γνωστή Ιστορία του Μακαρίου Ζοροβάβελ - καθένα από τα οποία έχει τη δική του προέλευση. Ενώ το 2 Ενώχ αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας για περισσότερα από 15ο χρόνια, πολλά ερωτήματα σχετικά με αυτό παραμένουν αναπάντητα. Η συγγραφέας του άρθρου συζητά τη σχέση μεταξύ των σλαβικών χειρογράφων αυτών των κειμένων και προτείνει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην Ιστορία του Μακαρίου Ζοροβάβελ, διότι είναι μία σπάνια περίπτωση απευθείας μετάφρασης από τα εβραϊκά στη σλαβική. Αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, γιατί συχνά η έρευνα αρνείται την πιθανότητα οι αρχαίες σλαβικές μεταφράσεις (πριν τον 15ο αι.) να έγιναν απευθείας από τα εβραϊκά.

Janelle Peters, "Hellenistic Imagery and Iconography in Daniel 12.5-13", 127-145
Μολονότι οι προβληματικές από εξηγητικής απόψεως παραστάσεις στο Δαν 12,5-13 συχνά ερμηνεύονται υπό το φως των μεσοποταμιακών παραδόσεων, έχουν ανάλογα στις ελληνιστικές εικαστικές και φιλολογικές αναπαραστάσεις των ποτάμιων θεοτήτων. Οι συνειρμοί με την ελληνιστική πολιτισμική πραγματικότητα στα προηγούμενα κεφάλαια (10-12) του Δανιήλ διευρύνονται στον επίλογο. Όπως οι ελληνιστικοί ποτάμιοι θεοί, ο άνδρας με λινά ενδύματα στέκεται στο ποτάμι με δύο ακόλουθους και τα δυο του χέρια είναι υψωμένα στη στάση της θυσίας, της προσευχής και της προφητείας (πρβλ. 1 Ενώχ 84, 1-6). Ο προσανατολισμός του άνδρα υπαινίσσεται επίκληση του ιουδαϊκού Ναού, ο οποίος ήταν ένα καυτό ζήτημα αυτής της εποχής (πρβλ. 1 Μακκ 1, 54. 59). Επομένως ο συγγραφέας του Δανιήλ δημιουργεί ένα ελληνιστικό-ιουδαϊκό πλαίσιο για τις εσχατολογικές προσδοκίες που σκοπό έχει να στηρίζει τα συμφέροντας της ιουδαϊκής πλευράς εναντίον των ελεγχόμενων από του Ρωμαίους Σελευκίδες και Πτολεμαίους.

Flemming A.J. Nielsen, "Moses’ Throne Vision: A Hebrew Fragment of Ezekiel the Tragedian and the Question of its Origin", 147-158
Το 1873 ο A. Jellinek εξέδωσε ένα εβραϊκό απόσπασμα από το δράμα Εξαγωγή του Ιεζεκιήλ του Τραγωδού. Το απόσπασμα περιέχει το όραμα για το θρόνο του Μωυσή και την ερμηνεία του. Είναι άγνωστη η πηγή του Jellinek, μπορεί όμως να καταδειχθεί πέραν κάθε αμφιβολίας ότι ο Jellinek έκανε ο ίδιος τη μετάφραση με βάση την έκδοση του 1830 από τον L. Philippson του Ιεζεκιήλ του Τραγωδού.

After the First Urban Christians (1)

Σε αυτήν την ανάρτηση και σε μερικές που θα ακολουθήσουν στις επόμενες μέρες θα παρουσιάσουμε το περιεχόμενο ενός βιβλίου για το οποίο μιλήσαμε και σε παλαιότερη ανάρτηση. Πρόκειται για ένα συλλογικό τόμο, στον οποίο ειδικοί αποτιμούν τη συμβολή της μελέτης του Wayne Meeks, The First Urban Christians στη μελέτη του αρχέγονου Χριστιανισμού από το 1983, όταν κυκλοφόρησε το συγκεκριμένο βιβλίο, μέχρι και σήμερα.

Todd D. Still & David G. Horrell, After the First Urban Christians. The Social Scientific Study of Pauline Christianity. Twenty-Five Years Later, T & T Clark 2009

Όπως σημειώνουν και οι εκδότες στον πρόλογό τους το 1983 συνδέεται με τρεις πολύ σημαντικές για τη μελέτη της Καινής Διαθήκης και των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων μελέτες: α) το άρθρο του J. Dunn, "The New Perspective on Paul" (διάλεξη, η οποία στη συνέχεια δημοσιεύθηκε στο BJRL), όπου ο γνωστός καινοδιαθηκολόγος εισήγαγε έναν όρο (new perspective) για την προσέγγιση της παύλειας σκέψης, ο οποίος βρίσκεται ακόμη και σήμερα στο επίκεντρο της συζήτησης για την θεολογία του Παύλου και τη θέση του απέναντι στο Νόμο, β) τη μελέτη της Elisabeth Schüssler Fiorenza, In Memory of Her: A Feminist Reconstruction of Christian Origins, που έδωσε μία νέα ώθηση στην προσέγγιση των καινοδιαθηκικών κειμένων από μία φεμινιστική ερμηνευτική οπτική και β) το έργο του Wayne Meeks, The First Urban Christians, που πρόσφερε μία νέα αναπαράσταση του κοινωνικού περίγυρου των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων (και κυρίως των παύλειων).

Και οι τρεις μελέτες αξιολόγησαν και συνέδεσαν δημιουργικά τα πορίσματα της προηγούμενης έρευνας, κάλυψαν όμως επίσης νέες περιοχές της έρευνας και διατύπωσαν νέες προτάσεις και υποθέσεις.

Οι μελέτες του βιβλίου, που θα παρουσιάσουμε στο ιστολόγιο, συζητούν το προαναφερθέν βιβλίο του Meeks. Η δομή εκείνου ορίζει τη δομή του παρόντος. Η κάθε μελέτη, εκτός από το εισαγωγικό κεφάλαιο του Horrell και την απάντηση στο τέλος του βιβλίου του W. Meeks, σχολιάζει ένα επιμέρους κεφάλαιο του βιβλίου The First Urban Christians:

H μελέτη του Peter Oakes (Contours of the Urban Environment) ασχολείται με το αστικό περιβάλλον των παύλειων κοινοτήτων, στη συνέχεια ο Bruce W. Longenecker (Socio-Economic Profiling of the First Urban Christians) συζητά τις προτάσεις του Meeks για την κοινωνική θέση των μελών των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων. Ακολουθεί η μελέτη του Edward Adams (First-Century Models for Paul's Churches: Selected Scholarly Developments since Meeks), όπου παρουσιάζονται τα τέσσερα μοντέλα από το περιβάλλον των παύλειων κοινοτήτων, τα οποία μπορεί να επηρέασαν στην οργάνωσή τους: οίκος, θίασος, συναγωγή, φιλοσοφική ή ρητορική σχολή. Θέμα της μελέτης του Todd D. Still (Organizational Structures and Relational Struggles among the Saints: The Establishment and Exercise of Authority within Pauline Assemblies) είναι η οργάνωση των παύλειων κοινοτήτων, όπως αυτή παρουσιάσθηκε από τις μελέτες που ακολούθησαν εκείνη του Meeks. H Louise J. Lawrence (Ritual and the First Urban Christians: Boundary Crossings of Life and Death) συζητά τις θέσεις του Meeks σχετικά με την τελετουργία μέσα στις παύλειες κοινότητες, παρουσιάζει τις κατευθύνσεις που πήρε η έρευνα στη συνέχεια και προτείνει νέους τομείς που αξίζει να διερευνηθούν. Τέλος ο Dale B. Martin αξιολογεί τους συσχετισμούς που πρότεινε ο Meeks μεταξύ των μοντέλων πίστης και των μοντέλων ζωής και παρουσιάζει τις τρεις βασικές τάσεις που κυριαρχούν στην έρευνα σχετικά με αυτό το ζήτημα.

Επίλογος του βιβλίου είναι η απάντηση του W. Meeks στις παραπάνων μελέτες. Ο Meeks παρουσιάζει τα σημεία εκείνα των προηγούμενων θέσεών του που θα μπορούσαν να βελτιωθούν ή να επαναδιατυπωθούν, συζητά την αξία της κοινωνικοϊστορικής προσέγγισης των κειμένων της Καινής και επισημαίνει την ανάγκη να υπάρξουν και νέες μελέτες κατά το πρότυπο της The First Urban Christians.

Πρόκειται - από όσο τουλάχιστον προκύπτει από τη μέχρι στιγμής ανάγνωση του βιβλίου (έφτασε μόλις χτες στα χέριά μου) - για ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο. Ένα από τα σημαντικά του προτερήματα είναι ότι αποτυπώνει την πορεία της έρευνας αλλά κι ένα τμήμα του επιστημονικού διαλόγου αξιόλογων ερευνητών σχετικά με ζητήματα μεθοδολογίας και ιστορίας των παύλειων κοινοτήτων.

Ένα νέο βιβλίο για το κοινωνικό περιβάλλον της Κ.Δ. / A new book on the social environment of the NT

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Routledge ένας νέος συλλογικός τόμος με μελέτες σχετικά με το κοινωνικό περιβάλλον της Κ.Δ.:

Dietmar Neufeld & Richard E. DeMaris, Understanding the Social Environment of the New Testament, Routledge 2009

ISBN: 978-0415775823

$37.73

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου

Η Καινή Διαθήκη είναι ένα βιβλίο μεγάλης σημασίας για το δυτικό πολιτισμό συχνά όμως είναι δύσκολα κατανοητό σε όσους το μελετούν, επειδή ο σύγχρονος κόσμος διαφέρει σημαντικά από τον κόσμο της αρχαίας Μεσογείου όπου αυτό γράφηκε. Είναι επιτακτικό επομένως να αναπτυχθούν διαπολιστιμικοί τρόποι κατανόησής τους προκειμένου να κατανοηθούν οι αξίες της αρχαίας μεσογειακής κοινωνίας μέσα από την οποία προήλθε η Κ.Δ. προκειμένου να εκτιμήσει κανείς πληρέσετες τα κείμενα και τις κοινότητες που αυτά αντιπροσωπεύουν. Οι δύο εκδότες του παρόντος τόμος, Dietmar Neufeld και Richard E. DeMaris συγκεντρώνουν στον παρόντα τόμο μελέτες ειδικών, οι οποίοι χρησιμοποιούν τις κοινωνικές επιστήμες προκειμένου να αναπτύξουν ερμηνευτικά μοντέλα για την κατανόηση τέτοιων αξιών, όπως είναι η ομάδα, η συγγένεια, η μνήμη, η εθνότητα και η τιμή και για να καταδείξουν το πώς αυτά τα μοντέλα μπορούν να εφαρμοσθούν στα κείμενα της Κ.Δ. Η έννοια της συγγένειας κατανοείται μέσα από την ανάλυση του τρόπου που παρουσιάζεται η Αγία Οικογένεια καθώς και οι πρώτες χριστιανικές ομάδες. Το κοινωνικό φύλο κατανοείται μέσα από τη μελέτη του τρόπου που ο Παύλος βλέπει τις γυναίκες. Η έννοια του χώρου κατανοείται μέσα από μία συζήτηση για τον Ιησού από τη Ναζαρέτ.

Περιεχόμενα τόμου

• Bruce J. Malina, "Collectivism in Mediterranean Culture", 17-28
• Margaret Y. MacDonald, "Kinship and Family in the New Testament World", 29-43Carolyn Osiek & Jennifer Pouya, "Constructions of Gender in the Roman Imperial World", 44-56
• Alan Kirk, "Memory Theory: Cultural and Cognitive Approaches to the Gospel Tradition", 57-67Dennis C. Duling, "Εthnicity and Paul’s Letter to the Romans", 68-89
• Halvor Moxnes, "Landscape and Spatiality: Placing Jesus", 90-106
• Richard L. Rohrbaugh, "Honor: Core Value in the Biblical World", 109-125
• Pieter F. Craffert, "Altered States of Consciousness: Visions, Spirit Possession, Sky Journeys", 126-146
• John J. Pilch, "Jesus’s Healing Activity: Political Acts?", 147-155
• Eric C. Stewart, "Social Stratification and Patronage in Ancient Mediterranean Societies", 156-166
• Alicia Batten, "Brokerage: Jesus as Social Entrepreneur", 167-177
• Peter Oakes, "Urban Structure and Patronage: Christ Followers in Corinth", 178-193
• David A. Fiensy, "Ancient Economy and the New Testament", 194-206
• Ritva H. Williams, "Purity, Dirt, Anomalies, and Abominations", 207-219
• Risto Uro, "Ritual and Christian Origins", 220-232

Το νέο τεύχος του JBL / The new issue of JBL

Στο νέο τεύχος του Journal of Biblical Literature 128:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Mattthew Thiessen, "The text of Genesis 17:14", 625-642
• Jeremy Schipper, "Deuteronomy 24:5 and King Asa's Foot Disease in 1 Kings 15:23b", 643-648
• Lawson G. Stone, "Eglon's Belly and Ehud's Blade: A Reconsideration", 649-663
• Alice Logan, "Rebilitating Jephtah", 665-685
• Susanne Gillmayr-Bucher, "Framework and Discourse in the Book of Judges", 687-702
• Edward Ho, "In the Eyes of the Beholder: Unmarked Attributed Quotations in Job", 703-715
• Michael Chan, "Rhetorical Reversal and Usurpation: Isaiah 10:5–34 and the Use of
• Neo-Assyrian Royal Idiom in the Construction of an Anti-Assyrian Theology", 717-733
• Edna Israeli, "“Taxo” and the Origin of the Assumption of Moses", 735-757
• Edward P.Dixon, "Descending Spirit and Descending Gods: A “Greek” Interpretation of the Spirit’s “Descent as a Dove” in Mark 1:10", 759-780
• Matthew Gordley, "The Johannine Prologue and Jewish Didactic Hymn Traditions: A New Case for Reading the Prologue as a Hymn", 781-802
• Brent Nongbri, "Two Neglected Textual Variants in Philippians 1", 803-808
• Theodore E. Bergren, "A Note on 5 Ezra 1:11 and 2:8–9", 809-812
• James R. Edwards, "A Nomen Sacrum in the Sardis Synagogue", 813-821

Ένα νέο άρθρο στο JGRChrJ / A new article in JGRChrJ

Στη σελίδα του τρέχοντος τεύχους του Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 6 (2009) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο σχετικό με την αξιολόγηση της θεωρίας των σημασιολογικών πεδίων στην ερμηνευτική προσέγγιση της Κ.Δ. και ειδικότερα του Εβ 1, 1 - 2, 4 και 12, 5 -8:

Cynthia Long Westfall, "Blessed Be The Ties That Bind: Semantic Domains And Cohesive Chains In Hebrews 1.1-2.4 And 12.5-8"

Το σχήμα της Κιβωτού / The shape of the Ark

Σε άρθρο της ηλεκτρονικής έκδοσης της εφημερίδας Guardian, που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο την 1/1/2009, παρουσιάζεται το περιεχόμενο μίας αρχαίας Βαβυλωνιακής πινακίδας, στην οποία περιγράφεται το σχήμα της αρχαίας Κιβωτού. Η ιστορία του Κατακλυσμού ήταν διαδεδομένη, όπως είναι γνωστό, στην αρχαία Μεσοποταμία και πολλά αρχαία κείμενα την αφηγούνται. Σύμφωνα με το δημοσίευμα ωστόσο αυτό είναι η πρώτη πινακίδα που δίνει πληροφορίες για τον τρόπο κατασκευής και το σχήμα αυτού του σκάφους. Στη διήγηση του συγκεριμένου κειμένου ένας θεός αποφασίζει να σώσει έναν δίκαιο άνθρωπο κι αυτός είναι ο Σουμέριος βασιλιάς Atram-Hasis. Του δίνονται οδηγίες για τον τρόπο κατασκευής ενός στρογγυλού σκάφους, το οποίο στη συνέχεια κατασκευάζεται. Η αφήγηση τελειώνει με την εντολή του Atram-Hasis στον τεχνίτη που κατασκεύασε την Κιβωτό να σφραγίσει πίσω του την πόρτα, όταν ο βασιλιάς και οι υπόλοιποι επιβάτες της Κιβωτού θα ανέβαιναν σε αυτή.

Το κείμενο χρονολογείται σύμφωνα με το δημοσίευμα περίπου στα 1.700 π.Χ.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Δύο άρθρα του Ν. Παύλου / Two short articles of N. Pavlou

Στην ιστοσελίδα του ο συνάδελφος κ. Νίκος Παύλος, τον οποίο ευχαριστώ για την χρήσιμη πληροφορία, έχει αναρτήσει δύο σύντομα και ενδιαφέροντα άρθρα, τα οποία μπορείτε να διαβάσετε "πατώντας" επάνω στους τίτλους τους:

• Η γέννηση του Χριστού στο ευαγγέλιο του Ματθαίου
• Η πρώτη χριστιανική κοινότητα των Ιεροσολύμων

J.W. van Henten: πρόσληψη του Δαν και 2 Μακκ στο Εβ / J.W. van Henten: Reception of Dan and 2 Macc in the epistle to the Hebrews

Η πρόσληψη των Δν 3 και 6 και των αφηγήσεων των μαρτυρίων στο 2 Μακκ 6, 18 – 7, 42 από το Εβ 11, 33 αποτέλεσε το θέμα της εισήγησης του καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο του Amsterdam J.W. van Henten κατά τη δεύτερη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ. [17/12/2009,The Reception of Daniel 3 and 6 and the Maccabean Martyrdoms in Hebrews 11:33-38 (Τά κεφ. 3 καί 6 τοῦ Δανιήλ καί τό μαρτύριο τῶν Μακκαβαίων στό Ἑβρ. 11,33-38]
Στην αρχή ο ομιλητής παρουσίασε τα διάφορα είδη πρόσληψης και διακειμενικής αξιοποίησης των κειμένων της Π.Δ.από τα κείμενα της Κ.Δ. και επικεντρώθηκε στις έμμεσες αναφορές / υπαινιγμούς σε κείμενα της Π.Δ., κατηγορία στην οποία υπάγεται ο τρόπος πρόσληψης των Δαν 3.6 και 2 Μακκ 6,-18 εξ. από την προς Εβραίους. Σύντομα παρουσίασε επίσης τα κριτήρια, με τα οποία εργάστηκε στον εντοπισμό αυτών των έμμεσων αναφορών μέσα στην Εβ: 1) αναγκαία η ταυτόσημη χρήση τριών τουλάχιστον φράσεων στο κείμενο που προσλαμβάνει το προ-κείμενο, 2) προφανείς διαφορές μεταξύ του προ-κειμένου και του μετα-κειμένου, 3) αντιστοιχίες μεταξύ των συναφειών των δύο κειμένων.
Στη συνέχεια ο ομιλητής ενέταξε το Εβ 11, 33-38 μέσα στην ευρύτερη συνάφεια (Εβ 11, 1 – 12, 3). Επεσήμανε τα εξής στοιχεία: α) η έννοια – κλειδί είναι η έννοια της «πίστης» (εμπιστοσύνης), β) η απαρίθμηση των μαρτύρων στο Εβ 11, 2 - 38 μαζί με την αναφορά στη σταύρωση και στη δικαίωση του Ιησού Χριστού έχουν παραινετικό χαρακτήρα, γ) ο κατάλογος των ηρώων του παρελθόντος βρίσκει το τέλος και την αποκορύφωσή του στον Ιησού Χριστό, εκείνος συνεχίζει την παράδοση αλλά και την υπερβαίνει κατά πολύ, δ) η πίστη των ηρώων θα μπορούσε να οδηγήσει σε διωγμούς και στο θάνατο, ε) όλες οι αναφορές σε ανώνυμους ήρωες της πίστης στο Εβ 11, 32 – 38 αφορούν στους προφήτες (ο «προφήτης» εδώ με τη σημασία εκείνου που έχει δεχθεί τη θεία αποκάλυψη μέσω του λόγου του Θεού και ήταν αντιπρόσωπός του), στ) τα παραδείγματα, που αναφέρονται στο Εβ 11, 33-38 έχουν κοινά στοιχεία με την προφητεία και την πίστη και συνδέονται με καταστάσεις βίας.
Στο δεύτερο μέρος της εισήγησής του ο καθ. van Henten ανέλυσε τον τρόπο πρόσληψης των Δαν 3.6 και 2 Μακκ 6, 18 – 7,42 στην Εβ και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Εβ 11, 33 παραφράζει ή αναφέρεται υπαινικτικά στα δύο παλαιοδιαθηκικά κείμενα και με αυτόν τον τρόπο επανερμηνεύει αυτά τα κείμενα με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να αποκτούν περιεχόμενο και σημασία για τη χριστιανική κοινότητα. Οι ήρωες του παρελθόντος φαίνεται να έχουν απολέσει την εθνική τους ταυτότητα, αναφέρονται ανώνυμα και γενικά. Συσχετίζονται με την πίστη, στο επίκεντρο όμως του ενδιαφέροντος του συγγραφέα δεν βρίσκονται μόνο τα παθήματα αλλά κυρίως η ανταμοιβή τους, η ανάσταση στο τέλος των χρόνων. Τα παραδείγματα των ηρώων του παρελθόντος συνδέονται άμεσα με τον ορισμό της ταυτότητας της χριστιανικής κοινότητας και λειτουργούν υποστηρικτικά στο παραινετικό επιχείρημα του 10, 19 – 12. Όντας τμήμα του παρελθόντος της χριστιανικής κοινότητας και μολονότι δεν υπήρξαν αποδέκτες της υπόσχεσης του Θεού που δόθηκε με το Χριστό, θα ανταμειφθούν μαζί με τους πιστούς εν Χριστώ, όταν έλθει η σωτηρία.

Βιβλιοκρισίες στο RBL 1/1/2010

Οι νέες βιβλιοκρισίες της Review of Biblical Literature που έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο είναι οι εξής:

Randall C. Bailey, Tat-siong Benny Liew, and Fernando F. Segovia, eds., They Were All Together in One Place? Toward Minority Biblical Criticism
Reviewed by Jonathan Draper

Diane Banks, Writing the History of Israel
Reviewed by Marc Brettler

Christopher A. Beetham, Echoes of Scripture in the Letter of Paul to the Colossians
Reviewed by Maarten J. J. Menken

Craig L. Blomberg and Mariam J. Kamell, James
Reviewed by Wesley Wachob

Shawna Dolansky, Now You See It, Now You Don't: Biblical Perspectives on the Relationship between Magic and Religion
Reviewed by Clare Rothschild

Renate Banschbach Eggen, Gleichnis, Allegorie, Metapher: Zur Theorie und Praxis der Gleichnisauslegung
Reviewed by John S. Kloppenborg

Gabriella Gelardini, "Verhärtet eure Herzen nicht": Der Hebräer, eine Synagogenhomilie zu Tischa be-Aw
Reviewed by Carl Mosser

Franηois Genuyt, L'Épître aux Romains: L'instauration du sujet-Lecture sémiotique
Reviewed by Jean-Paul Michaud

Christopher Gilbert, A Complete Introduction to the Bible
Reviewed by Dirk G. van der Merwe

Judith Hartenstein, Charakterisierung im Dialog: Maria Magdalena, Petrus, Thomas und die Mutter Jesu im Johannesevangelium im Kontext anderer frühchristlicher Darstellungen
Reviewed by Ismo Dunderberg

Richard S. Hess, Israelite Religions: An Archaeological and Biblical Survey
Reviewed by Lester L. Grabbe

Edgar Kellenberger, Die Verstockung Pharaos: Exegetische und auslegungsgeschichtliche Untersuchungen zu Exodus 1-15
Reviewed by Danny Mathews

Adam Kamesar, ed., The Cambridge Companion to Philo
Reviewed by Gregory Sterling

R. W. L. Moberly, The Theology of the Book of Genesis
Reviewed by Markus Witte

Dietmar Neufeld, ed., The Social Sciences and Biblical Translation
Reviewed by Fika van Rensburg

Lawrence Schiffman and Joel B. Wolowelsky, eds., War and Peace in the Jewish Tradition
Reviewed by Daniel L. Smith-Christopher

Carolyn J. Sharp, Irony and Meaning in the Hebrew Bible
Reviewed by InHee Cho

Patricia Walters, The Assumed Authorial Unity of Luke and Acts: A Reassessment of the Evidence
Reviewed by Joel B. Green
Reviewed by Richard I. Pervo