Εγκυκλοπαίδεια για τον Ιουδαϊσμό του Δεύτερου Ναού / Online Encyclopedia of Second Temple Judaism Research

Από το ιστολόγιο PaleoJudaica πληροφορούμαστε ότι λειτουργεί διαδικτυακά ένα χρήσιμο εργαλείο για όσους ασχολούνται με τον Ιουδαϊσμό της Εποχής του Δεύτερου Ναού και τη σχετική επιστημονική έρευνα. Πρόκειται για την Online Encyclopedia of Second Temple Judaism Research, η οποία εντάσσεται στο επιστημονικό πρόγραμμα του Enoch Seminar (για να πληροφορηθείτε σχετικά με αυτό, πατήστε εδώ). Υπεύθυνοι του προγράμματος είναι οι : Gabriele Boccaccini (University of Michigan, USA), Hanan Eshel (Bar-Ilan University, Israel) και Loren T. Stuckenbruck (Princeton Theological Seminary, USA).

Στην κεντρική σελίδα αυτής της μηχανής αναζήτησης περιγράφεται ο στόχος του προγράμματος ως εξής:

"The Encyclopedia aims to offer a comprehensive introduction to scholarly research in Second Temple Judaism (or from the Babylonian Exile to the Bar-Kokhba Revolt). It includes biographies of Scholars and Authors as well as abstracts of scholarly and fictional Works on the period, from the 16th century to the present."

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Πρόσκληση συμμετοχής σε εργαστήριο για την αρχαία ιατρική / Call for papers Workshop on ancient medicine in Oslo

Σας παραθέτουμε την πρόσκληση συμμετοχής σε εργαστήριο σχετικό με την αρχαία ιατρική που θα λάβει χώρα στο διάστημα 16-18 Σεπτεμβρίου 2009:

Call for papers

Workshop: The texts of the medical profession in antiquity - genres and purposes to be held at the University of Oslo, 16th-18th September 2010

Organisers: Isabella Andorlini (University of Parma); David Leith (University College London) and Anastasia Maravela-Solbakk (University of Oslo)

Invited speakers: Heinrich Von Staden (Princeton), Vivian Nutton (UCL), Philip van der Eijk (Newcastle), Laurence Totelin (Cardiff), Rebecca Flemming (Cambridge), Ann Ellis Hanson (Yale).

We are inviting the submission of abstracts for papers (duration: 20-30 min.) to be presented at the workshop ”The texts of the medical profession in antiquity: genres and purposes” (16-18/09, 2010 in Oslo,Norway). The papers may deal with any text or group of medical texts

from the Graeco-Roman antiquity as long as what is in focus are issues of genre, cross-generic relations and/ or purpose. We are particularlyinterested in discussions of generic features and classification as wellas the purpose of medical texts recovered on papyri. We are also keen on papers exploring the term ”handbook” both within medicine and in comparison with the use of the term for other prose texts.

Please submit your abstract by March 1st, 2010 to: anastasia.maravela-solbakk@ifikk.uio.no

Έργα τέχνης από το ρωμαϊκό κόσμο / Art works of the Roman world

Στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Independent (20.11.2009) δημοσιεύεται ένα άρθρο για ένα μικρό έργο τέχνης που βρέθηκε σε ένα σπίτι του Herculaneum (χρονολογείται σε μία εποχή γύρω στο 50 μ.Χ.) και απεικονίζει ροδάκινα και μία κανάτα νερό. Ο αρθογράφος, Tom Lubbock, σχολιάζει την τεχνική του ζωγράφου και καταλήγει:

"All we can say for now is that Still Life with Peaches is an awkward work and an awkward case. Like other surviving classical paintings, it has nothing of the serene, authoritative perfection of classical sculpture. It may have the charisma of the classical: since it's all we've got to go on, we make the most of it. But classical it is not."

[Α.Τ. Προσωπικά εντύπωση μου έκανε απόδοση της γυάλινης κανάτα με το νερό. Ακόμη κι αυτή η διαφορά στην προοπτική του στομίου της και του πάτου της, την οποία επισημαίνει και το άρθρο, είναι πραγματικά ενδιαφέρουσα και εντυπωσιακή.]

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

(Πηγή: David Meadows)

Το νέο τεύχος του The Bible and Critical Theory / The new issue of The Bible and Critical Theory

Στο νέο τεύχος του The Bible and Critical Theory 5:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Deane Galbraith, "'Would you condemn me that you may be justified?' Job as differend"

Είναι πιθανό ο αναγνώστης του βιβλίου του Ιώβ να αισθανθεί άβολα και δυσάρεστα διαβάζοντάς το. Παρά τη γεμάτη αυθεντία ρητορία των θεϊκών λόγων μέσα σε αυτό, τα πιεστικά ερωτηματα του Ιώβ για τον τρόπο που λειτουργεί η δικαιοσύνη του Θεού παραμένουν για πάντα αναπάντητα. Σε αυτή τη μελέτη η Galbraith εξετάζει τη θεωρία του Jean-Francois Lyotard για το διάφορο (differend) [ Α.Τ. Ο ίδιος ο Loytard, ορίζει το "διάφορο" ως εξής : "I would like to call a differend the case where the plaintiff is divested of the means to argue and becomes for that reason a victim." (The Differend: Phrases in Dispute, 1988, σ. 9] και τη δυναμική που αυτή έχει για να προσφέρει νέες δυνατότητες προσέγγισης της μη ικανοποιητικής για τον αναγνώστη φύσης του βιβλίου του Ιώβ. Για τον Lyotard ένα "διάφορο" [μια διαφωνία] προκύπτει στην περίπτωση που ένα θύμα, αναζητώντας δικαιοσύνη για το κακό που του έγινε "απογυμνώνεται από τα μέσα υπεράσπισης του εαυτού του" έναντι του κατηγόρου του, επειδή δεν υπάρχει το κοινό μεταξύ των δύο πλευρών ιδίωμα, το οποίο να θεωρείται ως το κοινά αποδεκτό μέτρο δικαιοσύνης. Όταν διαβάζουμε τον Ιώβ υπό του φως της θεωρίας του "διαφόρου" φέρνουμε στην επιφάνεια, εκτός από την περισσότερο εμφανή αδικία της υπερβολικής και εσκεμμένης κακομεταχείρισης του Ιώβ από τον Θεό, μία απόλυτη αδικία η οποία λειτουργεί στην καρδιά της αφήγησης. Η Galbraith χρησιμοποιεί τις θέσεις του Lyotard για να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο ο Θεός σταματά τις ερωτήσεις του Ιώβ εξασφαλίζοντας με πιεστικό τρόπο τη συγκατάθεσή του χωρίς να υπολογίζει τα παράπονά του, τα οποία θεωρούνται απαράδεκτα με τα μέτρα της θείας δικαιοσύνης. Η αδικία της ιστορίας του Ιώβ επίσης αποκαλύπτεται μέσα από τις ολοκληρωτικές γενικευμένες στρατηγικές του Θεού, οι οποίες αρνούνται τη μοναδικότητα της υπόθεση του Ιώβ, ο οποίος υποφέρει εξαιτίας του στοιχήματος του Θεού με τον Αντικείμενο. Αυτή η τάση γενίκευσης επαναλαμβάνεται στα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου, όπου ο Θεός παρέχει αντικαταστάτες για τα παιδιά και τα κοπάδια, τα οποία προηγουμένως αφαίρεσε με βίαιο τρόπο από τον Ιώβ, αντιμετωπίζοντας έτσι ζώα και ανθρώπους σαν ανταλλάξιμα αγαθά. Και πάλι αρνείται στον Ιώβ τη μοναδικότητα. Ωστόσο ερμηνεύοντας τη συμφορά του Ιώβ οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι βουβή αδικία εκδηλώνεται μέσα στις σιωπές του κειμένου, στην ένταση που υπάρχει στον παράλογο αγώνα του Ιώβ να εξασφαλίσει τη δικαιοσύνη από ένα Θεό, τον οποίο κατηγορεί ότι είναι άδικος και, τέλος, στην αμφίσημη και ανεξήγητη σιωπή του Ιώβ.

[Α.Τ. Είναι όμως αυτός ο νους του κειμένου ή μήπως το διαβάζουμε εφαρμόζοντας μία μεταμοντέρνα θεωρία και βλέποντας μέσα σε αυτό αντιλήψεις και τον τρόπο σκέψης της δικής μας εποχής;]
James Leveque, "'What is inscribed in the book'. The book motif as a productive force in the apocalypses of Daniel"
Η αποκαλυπτική γραμματεία γενικά φέρνει τον αναγνώστη αντιμέτωπο με μια σειρά από εικόνες, οι οποίες είναι συχνά δύσκολο να ερμηνευτούν. Ωστόσο η ενεργητική ερμηνεία των εικόνων και των γεγονότων που περιγράφονται, αποτελούν μία κεντρική όψη του φιλολογικού αυτού είδους. Κάνοντας χρήση του μαρξιστικού πλαισίου για τις δημιουργικές δυνάμεις το άρθρο εξετάζει μία συγκεκριμένη εικόνα που επανέρχεται συχνά στο βιβλίο του Δανιήλ: την εικόνα του βιβίου. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι μέσα από την κατ' επανάληψιν χρήση των εικόνων για τα ουράνια και επίγεια βιβλία αναπτύσσεται μία αντίληψη για την ιστορία εναλλακτική προς αυτήν των συνηθισμένων κοινωνικών σχέσεων. Επιπλέον μία έννοια του δυαλισμού που είναι ενσωματωμένη στη θεολογία των οραμάτων δικαιολογεί την εξήγηση της ύπαρξης ενός ημι-κανονικού σώματος ιερών κειμένων. Τέλος η κειμενική ερμηνεία επεκτείνει τη δυνατότητα της πολιτισμικής παραγωγής και σε περιθωριοποιημένες ομάδες. Όχι μόνο το περιεχόμενο των αποκαλυπτικών οραμάτων του Δανιήλ διαμαρτύρεται για την κυρίαρχη πολιτική της αυτοκρατορίας, αλλά και η μορφή του φιλολογικού είδους αυτή καθαυτή είναι μία μέθοδος επαναδιεκδίκησης της ιστορίας και της θρησκείας εκ μέρους της κοινότητας του Δανιήλ.

Judith McKinlay, "Meeting Achsah on Achsah's land"
Η σύντομη και προφανώς απλή αφήγηση για το αίτημα του Achsah για γη που θα αρδεύεται, η οποία απαντά τόσο το Κρ 1,12-15 και Ιησ 15,15-19, διαβάζεται διαφορετικά ανάλογα με τα ερωτήματα που τίθενται και την κριτική προσέγγιση που υιοθετείται κάθε φορά. Σε αυτό το άρθρο υιοθετείται όχι μόνο μία μεταποικιακή προσέγγιση, αλλά επίσης παρουσιάζεται ένας φανταστικός διάλογος μεταξύ του Achsah και του αναγνώστη ο οποίος επιτρέπει καλύτερους συναφειακούς συσχετισμούς.

Hent de Vries, "Philosophia ancilla theologiae.Allegory and ascension in Philo's On Mating with the Preliminary Studies (De congressu quaerendae eruditionis gratia)"
Αυτό το άρθρο θεωρεί την αλληγορική ερμηνεία του Φίλωνα του Αλεξανδρέα στο ‘De congressu quaerendae eruditionis gratia’ του Γεν 16: 1–6, το οποίο αφηγείται τη σύντομη σχέση του Αβραάμ με την Σάρρα, ως μία προαγγελία του θέματος της philosophia ancilla theologiae το οποίο άσκησε την επίδρασή του στη δυτική χριστιανική και φιλοσοφική σκέψη. Κάνοντας αυτό εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους η άποψη του Φίλωνα δίνει μια νέα σημασία στην αρχαία ελληνική "ἐγκύκλιο παιδεία" η οποία θα παραμείνει αποφασιστικής σημασίας για την ιδέα των liberales και humaniora, από την πρώιμη σύγχρονη εποχή μέχρι το έργο του Gadamer για τη φιλοσοφική ερμηνευτική.

(Πηγή: Dunedin School)

Μαγνητοφωνημένη συνεδρία της SBL για την προς Ρωμαίους

Αυτές τις μέρες πραγματοποιείται στη Ν. Ορλεάνη η ετήσια συνάντηση της Society of Biblical Literature. Ήδη σε παλαιότερες αναρτήσεις παραπέμψαμε σε περιλήψεις και κείμενα εισηγήσεων, τα οποία είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου αναγνώστη στο διαδίκτυο (αναζητήστε τις στη θεματική ενότητα SBL). Σήμερα ο Andy Rowell έχει αναρτήσει με την άδεια των ομιλητών τη συνεδρία της ομάδας Theological Hermeneutics of Christian Scripture, όπου μίλησαν οι καθηγητές Gaventa, Hays και Gorman. Για να ακούσετε τη σχετική μαγνητοφωνημένη συνεδρία (200 ΜΒ, 2 ώρες και 26 λεπτά) και να διαβάσετε και τη σχετική ανάρτηση του Andy Rowell, πατήστε εδώ.

Χάρτης με τις αρχαιολογικές τοποθεσίες στο Ισραήλ / Map of archaeological sites in Israel

Από το ιστολόγιο πληροφορούμαστε για ένα κοινό πρόγραμμα μίας ομάδας αρχαιολόγων από το UCLA, USC, της Ισραηλινής και της Παλαιστινιακής επικράτειας, η οποία κατέγραψε σε χάρτη την αρχαιολογική δραστηριότητα στη Δυτική Όχθη και στην Ιερουσαλήμ. Το πρόγραμμα κέρδισε το βραβείο Open Archaeology Prize των American Schools of Oriental Research. Ο χάρτης είναι προσβάσιμος στο διαδίκτυο. Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο και να δείτε και τη σχετική διεύθυνση, πατήστε εδώ.

Άρθρο για τον ιστορικό Ιησού και την κοινωνική μνήμη / Essay on historical Jesus and social memory

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο του Anthony LeDonne σχετικά με τον ιστορικό Ιησού και την κοινωνική μνήμη. Όπως σημειώνει στον πρόλογό του ο LeDonne οι πρώτοι ερμηνευτές του Ιησού ήταν οι άνθρωποι που τον γνώρισαν από κοντά: οι οικογένειά του, οι εχθροί του, οι μαθητές του και γενικότερα το ακροατήριό του. Αυτοί οι σύγχρονοι του Ιησού ανέπτυξαν μνημονικά μοτίβα μέσα στα οποία ενέταξαν τα λόγια και τις πράξεις του Ιησού. Αυτά καθόρισαν τον τρόπο, με τον οποίο οι μεταγενέστεροι κατανόησαν και ερμήνευσαν τον Ιησού.
Οπωσδήποτε όλες αυτές οι μνήμες δεν καταγράφηκαν τελικά. Ο LeDonne σημειώνει:

"There can be no doubt that many memories were marginalized, eclipsed by more dominant thought-categories, and “fictionalized” through story-telling. In short, memory always is as much about the collective identity of the remembering group as it is about the object of recollection. It is quite important, then, to recognize that all of the above are features common to “memory refraction."

Ο LeDonne αναπτύσσει ένα συγκεκριμένο μοντέλο ερμηνείας της παράδοσης για τον Ιησού, το οποίο εκθέτει αναλυτικά στο βιβλίο του The Historiographical Jesus, το οποίο κυκλοφόρησε πρόσφατα.
Ο LeDonne συζητά επίσης το πρόβλημα, το οποίο προκύπτει από την υιοθέτηση των νεότερων αντιλήψεων για την ιστορία και την ιστοριογραφία, ποιος είναι δηλαδή ο ρόλος της ιστορικής κριτικής και ποια μπορεί να είναι η σχέση μεταξύ διαχρονίας και συγχρονίας και καταλήγει:

"In my model, mnemonic refraction is evidence of both fluidity (a la distortion) and stability (a la authenticity). If historical criticism is to survive the next generation of scholarship, it must incorporate the best of synchronic approaches with an eye to diachronic analysis. Thus old dichotomies must be shed in order to maintain the central advances of previous generations."

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο HTS / Articles of biblical interest in HTS

Στην ιστοσελίδα του περιοδικού Hervormde teologiese studies 65:1 (2009) αναρτήθηκαν οι περιλήψεις και τα κείμενα διαφόρων θεολογικών άρθρων, μεταξύ των οποίων κάποια παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

Ernest van Eck, "Interpreting the parables of the Galilean Jesus: A social-scientific approach"

Στο άρθρο προτείνεται μία μεθοδολογία ερμηνείας των παραβολών του Ιησού. Η μεθοδολογία αυτή έχει ως αφετηρία της δύο βασικές θέσεις. Πρώτον, θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη η διαφορά μεταξύ της συνάφειας των παραβολών του Ιησού, όταν τις είπε ο ίδιος γύρω στο 30 π.Χ. και της φιλολογικής συνάφειας των παραβολών στα ευαγγέλια. Δεύτερον, πρέπει να γίνει μία προσπάθεια ώστε να αποφευχθούν τουλάχιστον τα λάθη του εθνοκεντρισμού και του αναχρονισμού, όταν ερμηνεύονται οι παραβολές. Σε μία προσπάθεια επίτευξης αυτού του στόχου υποστηρίζεται ότι η κοινωνικοκριτική προσέγγιση παρέχει την καλύτερη γραμμή προσέγγισης. Ξεκινώντας από αυτές τις δύο θέσεις η μέθοδος που προτείνεται αναλύεται με 12 επιμέρους θέσεις. Μεταξύ άλλων υποστηρίζεται ότι το κεντρικό θέμα των παραβολών του Ιησού ήταν η μη-αποκαλυπτική βασιλεία του Θεού, ότι οι παραβολές είναι συγκρίσεις και ότι οι παραβολές παρουσιάζουν τον Ιησού ως ένα κοινωνικό προφήτη.

Ernest Van Eck, "When patrons are not patrons: A social-scientific reading of the rich man and Lazarus (Lk 16:19–26)"
Στο άρθρο παρουσιάζει η ερμηνεία της παραβολής του πλούσιου και του φτωχού Λαζάρου με βάση την κοινωνικοκριτική μέθοδο. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην ιστορία της ερμηνείας της παραβολής και στην αυθεντικότητα της ερμηνείας της. Στη συνέχεια προτείνεται μία κοινωνικοκριτική ανάγνωση της παραβολής κι εξετάζονται η στρατηγική και η κατάσταση που απηχεί η παραβολή. Όσον αφορά στο δεύτερο, η παραβολή διαβάζεται έχοντας υπόψη μία αναπτυγμένη αγροτική αριστοκρατική κοινωνία όπου οι πατρωνία και οι πελατειακές σχέσεις διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο. Σχετικά με τη στρατηγική υποστηρίζεται ότι οι διάφορες αντιθέσεις μέσα στην παραβολή συμβάλλουν στον να τονισθεί η μοναδική τους ομοιότητα: αυτοί που έχουν τη δυνατότητα να βοηθήσουν και δεν βοηθούν. Το βαθύτερο νόημα της παραβολής είναι ότι οι πάτρωνες που δεν ενεργούν ως πάτρωνες δημιουργούν μία κοινωνία, όπου το χάσμα που δημιουργείται μεταξύ πλούσιων και φτωχών είναι τόσο μεγάλο που δε μπορεί κανείς να το υπερβεί.

Andries G. Van Aarde, "God, the Christ and the Spirit in William P. Young’s bestseller The shack seen from a Pauline and Johannine perspective"

Στο άρθρο αυτό ο συγγραφέας συζητά το νέο μυθιστόρημα The Shack το οποίο είχε θερμούς υποστηρικτές αλλά δέχθηκε και έντονη κριτική. Στο πρώτο μέρος του άρθρο εξετάζεται το θέμα κατά πόσο οι κριτικοί αυτού του μυθιστορήματος αξιολόγησαν την θρησκευτική του νομιμότητα και αξία του μηνύματός του εξετάζοντας κριτικά τη σχέση του με τη χριστιανική Βίβλο. Στο δεύτερο μέρος ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην κατηγορία ότι από δογματικής άποψης η αφήγηση του συγκεκριμένου διηγήματος είναι αιρετική ιδιαίτερα όσον αφορά στη στάση του απέναντι στο τριαδικό δόγμα. Σκοπός του άρθρου είναι να υποστηρίξει ότι υπάρχουν πολλά στοιχεία στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα που παρουσιάζουν ομοιότητες με τον παύλειο και ιωάννειο μυστικισμό. Και στις δύο περιπτώσεις εκφράζεται περισσότερο μία συνεχής επικοινωνία με τον υπερβατικό Θεό παρά μία προσδοκία που τοποθετείται στο μέλλον και υπάρχει πέρα από τον ανθρώπινο χώρο και χρόνο. Είναι σα να μετέφεραν τα έσχατα στη σφαίρα του εδώ και τώρα παρουσιάζοντας την κοινωνία με το Θεό ως μία διαδικασία του μέλλοντος η οποία όμως βιώνεται στο παρόν. Η τριαδική θεότητα συναντά την πληγωμένη ανθρωπότητα σε μία καλύβα κι όχι σε ένα "ναό" αυτό καθαυτό, γιατί ο Θεός δεν μπορεί να περιορισθεί.

Christo Lombaard, "Two approaches to life in the Second Temple period: Deuteronomy and Qoholet"
Ο συγγραφέας συγκρίνει τις δύο προσεγγίσεις της ζωής που απαντούν στο Δτν 37 και στο βιβλίο του Εκκλησιαστή. Πρόκειται για δύο ουσιαστικά διαφορετικές ανταγωνιστικές μεταξύ τους στάσεις απέναντι στον τρόπο που πρέπει να ζει κανείς παρά το γεγονός του θανάτου. Βεβαιώνουν την ύπαρξη μέσα στην αρχαία ιουδαϊκή κοινότητα περισσοτέρων από μία ηθικές στάσεις ζωής - μία δυναμική, η οποία συχνά απουσιάζει στην νοτιοαφρικανική συνάφεια.

Original Research - Boston papers

John Y.H. Yieh, "Jesus the ‘teacher-saviour’ or ‘saviour-teacher’: Reading the Gospel of Matthew in Chinese contexts"

Ενώ κάθε ερμηνεία ορίζεται από την πολιτισμική συνάφειά της η κριτική αξιολόγηση των ερμηνευτικών αρχών και οι κοινωνικές συνέπειες των πραγματικών παραδειγμάτων που προέρχονται από διαφορετικούς πολιτισμούς μπορεί να συμβάλει σε νέες αναγνώσεις της Γραφής με μεγαλύτερη δημιουργικότητα, θεολογική συνέπεια και ηθική ευθύνη. Στο παρόν άρθρο εξετάζονται τρεις σημαντικές ερμηνείες του κατά Ματθαίον από τρεις γνωστούς χριστιανούς ερμηνευτές στην Κίνα: τους Hong Xiuquan, Wu Leichuan και Watchman Nee. Μολονότι έχουν διαφορετικούς θεολογικούς προσανατολισμούς, όλοι τονίζουν το ρόλο του Ιησού ως "σωτήρα και διδασκάλου" και προβάλλουν την επί του Όρους Ομιλία. Οι στρατηγικές προσέγγισης του κατά Ματθαίον, τις οποίες υιοθετούν για να κατανοήσουν το ευαγγέλιο και να καταστήσουν το λόγο του Ιησού επίκαιρο, καθιστούν σαφές τι χρειάζεται για να εξασφαλισθεί μία συνεπής ερμηνευτική προσέγγιση. Επιπλέον φέρνουν στο τραπέζι τη μέχρι σήμερα ερμηνευτική συζήτηση για το κατά Ματθαίον και το ρόλο που διαδραματίζει ο Ιησούς στην ευαγγελική αφήγηση και σε διαφοερικά κοινωνικοϊστορικά περιβάλλοντα. Τέλος παρέχουν σημαντικά παραδείγματα διαπολιτισμικής και μεταποικιακής ανάγνωσης των βιβλικών κειμένων.

Andries G. Van Aarde, "‘Foxes’ holes and birds’ nests’ (Mt 8:20): A postcolonial reading for South Africans from the perspective of Matthew’s anti-societal language"

Η Νότια Αφρική ζει ένα ιδιαίτερα έντονο κύμα εγκληματικότητας και πολλοί άνθρωποι, διαφορετικών εθνοτήτων πλήττονται από τη φτώχεια. Το ερώτημα είναι εάν αυτή η έξαρση εγκληματικότητας στη Ν. Αφρική είναι το αποτέλεσμα του νεοαποικισμού ή του μεταποικισμού μεταξύ άλλων κοινωνικών παραγόντων. Στο άρθρο ο συγγραφέας συζητά πώς οι μεταποικιακή ερμηνευτική προσέγγιση μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση των διαφορετικών σύνθετων καταστάσεων στην Αφρική. Η μεταποικιακή αντίληψη σημαίνει ότι η εμπειρία του Άλλου λαμβάνεται σοβαρά από τη δική τους οπτική γωνία. Από την οπτική της αντικοινωνικής γλώσσας του κατά Ματθαίον η μεταποικιακή θεωρία παρουσιάζεται ως ένα εργαλείο βιβλικής ερμηνείας, το οποίο συμβάλει στην κατανόηση των αποικιακών προθέσεων οι οποίες διαμόρφωσαν το νοτιοαφρικανικό περιβάλλον. Μία τέτοια θεωρεί απαιτεί μία εποικοδομητική ανάγνωση ζητημάτων που συνδέονται με τη δικαιοσύνη. Το άρθρο επικεντρώνεται στο λόγο του Ιησού, όπως αυτός επηρεάζεται από τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική πολιτική. Πραγματεύεται την σύγκριση μεταξύ των άγριων θηρίων και του Υιού του Ανθρώπου, που δεν έχει πού να γείρει το κεφάλι του (Μτ 8,20).

Dorothy J. Weaver, "‘They did to him whatever they pleased’: The exercise of political power within Matthew’s narrative"

Το να διαβάσει κανείς το κατά Ματθαίον μέσα στη συνάφεια της παγκοσμιότητας σημαίνει να το διαβάσει vis-à-vis τις επείγουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια κοινότητα. Μία τέτοια πρόκληση αφορά στην άσκηση της πολιτικής εξουσία στην σφαίρα της δημόσιας ζωής. Η αφήγηση του κατά Ματθαίον παρέχει μία ζωηρή εικόνα της πολιτικής εξουσίας που είχαν οι μεσάζοντες της εποχής του Ιησού και τα αθέμιτα μέσα που υιοθετούσαν για να επιτύχουν τους στόχους τους. Επίσης παρέχει περιγραφές της πολιτικής δύναμης που παρείχαν αυτοί που είχαν την εξουσία. Στο άρθρο εξετάζεται ο τρόπος που ο Ματθαίος παρουσιάζει τις αρχές του 1ου αι. μ.Χ, οι οποίες ασκούσαν την εξουσία στην Παλαιστίνη και πέρα από αυτήν. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται αυτές οι αρχές και οι μέθοδοί τους. Στο δεύτερο μέρος αξιολογείται η σημασία αυτών των χρήσεων της εξουσίας μέσα στην αφήγηση του Ματθαίου. Στο τρίτο μέρος υπογραμμίζει την αντιθετική παρουσίαση μέσα στο ευαγγέλιο αυτών των εξουσιών με θετικά πρότυπα αρχηγίας. Στο τέταρτο μέρος αξιολογείται η ρητορική της αφήγησης του κατά Ματθαίον ως ένα εργαλείο για γόνιμη συζήτηση της πολιτικής εξουσίας.

Laura Anderson, "Healthy economics or cautionary tales? The narrative microeconomics of four Matthean healing stories"

Το άρθρο εξετάζει τις τέσσερις ιστορίες του κατά Ματθαίον, όπου ένα άτομο ζητά τη θεραπεία για λογαριασμό κάποιου άλλου: ο κεντυρίων για τον παράλυτο υπηρέτη του, ο άρχοντας για τη νεκρή κόρη του, η Χαναναία για τη δαιμονισμένη κόρη της και ο πατέρας για τον επιληπτικό γιο του. Η συγγραφέας προτείνει μία μεθοδολογία της αφηγηματικής μικροοικονομικής ανάλυσης. Εφαρμόζοντας αυτήν τη μέθοδο στις ιστορίες εντοπίζεται ένα μοτίβο τριών κύριων ανταλλαγών: τοπικές, θεραπείας, σύγκρουσης. Εξετάζοντας το πώς αυτές οι ιστορίες συγκλίνουν ή απομακρύνονται από αυτό το μοτίβο προκύπτει μία σύνθετη εικόνα κειμενικής μικροοικονομίας, η οποία έρχεται σε αντίθεση προς την ενοποιητική μακροαφήγηση της θεραπείας. Η μικροοικονομική ανάλυση αποκαλύπτει ότι ο Ιησούς είναι μία σύνθετη μορφή και σημείον αντιλεγόμενον: προκαλεί συγκρούσεις, καθυστερεί τη διαδικασία θεραπείας, αποκλείει κάποιους πριν ολοκληρώσει την θεραπεία. Οι παιδαγωγικές και θεολογικές συνέπειες αυτών των αφηγήσεων εξετάζονται επίσης μέσα στην τοπική και παγκόσμια συνάφεια.

Lidija Novakovic, "‘Yet even the dogs eat the crumbs that fall from their masters’ table’: Matthew’s Gospel and economic globalisation"
Μία από τις συνέπειες της οικονομικής παγκοσμιοποίησης είναι ότι ενισχύει την κυριαρχία των αναπτυγμένων κρατών και εντείνει την εξάρτηση των υποανάπτυκτων. Οι Χριστιανοί συχνά αντιμετωπίζουν το πρόβλημα τονίζοντας την ανάγκη για κοινωνική δικαιοσύνη και την ηθική της αγάπης η οποία εκδηλώνεται με τη γενναιοδωρία και την κοινοκτημοσύνη. Το άρθρο αποτελεί μία συμβολή σε αυτήν τη συζήτηση -μία ανάλυση του τρόπου κατανόησης της δύναμης και της ταυτότητας, η οποία βρίσκεται πίσω από την ιστορία του Ιησού στην αφήγηση του κατά Ματθαίον. Καταλήγει ότι το κατά Ματθαίον παρέχει ένα μήνυμα ενθάρρυνσης και υπευθυνότητας. Ενθαρρύνει τους μη προνομιούχους να εργαστούν για μία αλλαγή των συμβατικών ιεραρχιών οι οποίες ευνοούν τους προνομιούχους και τους καλεί να συμμετάσχουν ενεργά στη δημιουργία τέτοιων σχέσεων. Την ίδια στιγμή υπενθυμίζει ότι εκείνοι που κατορθώνουν να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής τους θα πρέπει να μεταμορφωθούν με τη χάρη που δέχθηκαν και να αγωνισθούν για τη δικαιοσύνη η οποία υπερβαίνει τα ηθικά μέτρα των προηγούμενων ανώτερών τους.

Elaine M. Wainwright, "Reading the Gospel of Matthew within the global context: A response"
Το άρθρο αποτελεί μία απάντηση στην ποικιλία των προσεγγίσεων που παρουσιάσθηκαν στα πέντε άρθρα της ομάδας εργασίας για το Κατά Ματθαίον στη συνάντηση της SBL στη Βοστόνη (Massachusetts), στις 21-28 Νοεμβρίου 2008. Η απάντηση επικεντρώνεται στο ερώτημα που απασχολεί όλα τα άρθρα: τι σημαίνει η ανάγνωση του κατά Ματθαίον μέσα στη συνάφεια της παγκοσμιότητας; Αναλύει δύο ζητήματα. Το πρώτο είναι ο τόπος και η γλώσσα και το δεύτερο είναι η ερμηνευτική μέθοδος και οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιήθηκαν από αυτούς που συμμετείχαν στην ομάδα: John Y.H. Yieh (Virginia Theological Seminary), Andries van Aarde (University of Pretoria), Dorothy Jean Weaver (Eastern Mennonite Seminary), Laura Anderson (Graduate Theological Union, Berkeley) and Lidija Novakovic (Baylor University, Waco).

Daniel W. Ulrich, "Interpreting the Gospel of Matthew in light of current global realities: A response"
Το άρθρο αποτελεί απάντηση στα πέντε άρθρα της ομάδας του κατά Ματθαίον. Επικεντρώνεται σε τρία ερωτήματα: πώς μπορεί η συνειδητοποίηση των διαφορετικών προοπτικών ή παγκόσμιων πραγματικοτήτων να συμβάλει στην κατανόηση του κατά Ματθαίον ευαγγελίου; Με ποιους τρόπους μπορεί το κατά Ματθαίον να απαντήσει σε παγκόσμια προβλήματα όπως είναι η φτώχεια, η αδικία και η βία; Μέχρι ποιο σημείο χρειάζονται οι αναγνώστες τη λεγόμενη ερμηνευτική της υποψίας για να ερμηνεύσουν υπεύθυνα το κατά Ματθαίον λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα παγκόσμια πραγματικότητα;

Review article

Markus Cromhout, "Identity formation in the New Testament"
Το άρθρο συζητά κριτικά το βιβλίο Identity Formation in the New Testament (εκδ.B engt Holmberg καιMikael Winninge, Mohr Siebeck, Tübingen, 2008). Πρόκειται για μία συλλογή διαφόρων άρθρων που χρησιμοποιούν τη διακειμενικότητα, τη θεωρία της λογοτεχνίας (και προσεγγίσεις με τη βοήθεια της θεωρίας για την κοινωνική ταυτότητα), μελέτες για το κοινωνικό φύλο και τη μεταποικιακή θεωρία, όταν εξετάζει τον τρόπο που διαμορφώνεται η ταυτότητα μέσα στην Κ.Δ.

Διαλέξεις του καθ. Dieter Zeller στο Τμήμα Ποιμαντική ΑΠΘ / Lectures of Prod. D. Zeller at the School of Pastoral Theology (Aristotle University)

Το Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ φιλοξενεί την επόμενη εβδομάδα τον ομότιμο καθηγητή της Θρησκειολογίας της Κλασικής και Ελληνιστικής περιόδου του Παν/μίου του Mainz ο οποίος θα κάνει δύο διαλέξεις:

Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2009, ώρα 11.00-13.00, Δ΄ αμφιθέατρο Θεολογικής Σχολής
"Παύλεια παραίνεση και αρχαιοελληνική σοφία. Μια θρησκειολογική ανάγνωση της Προς Ρωμαίους 12, 1-21"
(Pauline paraenesis and ancient Greek philosophy; a religious-historical reading of Rm 12:1-21)

Πέμπτη 26 Νοεμβρίου 2009, ώρα 18.00 (Σεμινάριο Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας), Αίθουσα συνεδριάσεων Θεολογικής Σχολής
"Questions of Pauline Theology arising from 1 Corinthians"
(Θέματα Παύλειας θεολογίας στήν Α΄ πρός Κορινθίους ἐπιστολή).

Το νέο τεύχος του PEQ / In the new issue of PEQ

Στο νέο τεύχος του Palestine Exploration Quarterly 141:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Itzhaq Shai -Ilan, David -Kletter, Raz, "An Aegean fire-stand from Tel Nagila", 160-166

Αυτό το σύντομο άρθρο είναι μία εκτενής συζήτηση ενός μοναδικού στο είδος του τμήματος κεραμικού αγγείου που βρέθηκε στις ανασκαφές στο Tel Nagila. Η ερμηνεία του ως τμήματος αιγαιακής σχάρας συμβάλλει στην κατανόηση της προέλευσης και ανάπτυξης του φιλισταϊακού υλικού πολιτισμού στην Φιλισταία της εποχής του Σιδήρου.

John D. Green, "Archaeology and politics in the Holy Land : the life and career of P.L.O. Guy", 167-187

Η πορεία του Philip Langstaffe Ord Guy's (1885-1952) στην αρχαιολογία άρχισε με τη θέση του ως βοηθού του Woolley στο Carchemish και ως Επιθεωρητή του Τμήματος Αρχαιοτήτων της Παλαιστίνης στη δεκαετία του 1920. Είναι περισσότερο γνωστός ως διευθυντής της ανασκαφής στη Μεγιδδώ (1927-1934), όπου υιοθέτησε πρωτοποριακές τεχνικές με φωτογράφηση από αερόστατο και πρότεινε την ταυτοποίηση των κτιρίων με κίονες, που βρέθηκαν εκεί, ως στάβλων. Χρονολόγησε αυτά τα κτίρια στην εποχή του Σολομώντας κι έσπειρε έτσι τους σπόρους της μακρόχρονης διαμάχης σχετικά με το ρόλο της Βίβλου στην αρχαιολογική ερμηνεία. Ο Guy αργότερα διορίστηκε διευθυντής της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Ιερουσαλήμ (1935-1939) και ίδρυσε το βραχύβιο Τμήμα Αρχαιολογικής Έρευνας στην Παλαιστίνη. Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον αγώνα ανεξαρτησίας του Ισραήλ ο Guy κατέλαβε σημαντική θέση στο Τμήμα Αρχαιοτήτων και Μουσείων του Ισραήλ ως Διευθυντής Ανασκαφών και Ερευνών. Η συμμετοχή του στους σιωνιστικούς πολιτικούς κύκλους εξαιτίας του γάμου του με μέλος της οικογένειας Ben-Yehuda αποτέλεσε σημείο τριβής κι επηρέασε την καριέρα του στις δεκαετίες 1920 και 1930. Πρόσφατη αρχειακή μελέτη επιτρέπει την αξιολόγηση της διπλής ζωής του Guy ως αρχαιολόγου και πολιτικού ακτιβιστή και του βαθμού που αυτά τα δύο συναντιούνται. Το όνομά του μπορεί να προστεθεί στην πλειάδα των αρχαιολόγων που εργάστηκαν στην Αγία Γη κατά τα σημαντικά αλλά και ταραγμένα χρόνια της αποικιακής και μεταποικιακής εποχής.

Alexander Fantalkin -Oren Tal, "Re-discovering the Iron Age fortress at Tell Qudadi in the context of neo-Assyrian imperialistic policies", 188-206

To Tell Qudadi (Tell esh-Shuna) τοποθετείται στη βόρεια όχθη των εκβολών του ποταμού Yarkon. Μία προκαταρκτική δοκιμαστική ανασκαφή έγινε στην τοποθεσία τον Οκτώβριο 1937 από ομάδα με επικεφαλής τον P. L. O. Guy και ακολούθησαν εκτεταμένες ανασκαφές από το Νοέμβριο 1937 έως το Μάρτιο 1938 για λογαριασμό του Hebrew University με επικεφαλής τους E. L. Sukenik και S. Yeivin και με τη συμμετοχή του N. Avigad. Αναφέρεται ότι κατά τις ανασκαφές ήρθε στο φως ένα φρούριο της Εποχής του Σιδήρου, του οποίου δύο ταυτοποιήθηκαν δύο αρχιτεκτονικές φάσεις. Οι ανασκαφείς χρονολόγησαν την πρώτη φάση του φρουρίου στον 10ο /9ο αι. π.Χ. ενώ η δεύτερη φάση κατά τη γνώμη τους τοποθετείτε από το τελευταίο μισό του 9ου αι. έως το 732 π.Χ., όταν καταστράφηκε ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής εκστρατείας του Tiglath-pileser III. Although the excavations were conducted some seventy years ago, the findings were never published. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της τοποθεσίας για την ιστορίας της γης του Ισραήλ κατά την εποχή του Σιδήρου και ως αποτέλεσμα της συνεργασίας μεταξύ του Παν/μίου του Tel Aviv και του Hebrew University αποφασίστηκε πρόσφατα να εκδοθεί η τελική έκθεση για την ανασκαφή. Η προκαταρκτική μελέτη κατέληγε σε σημαντικά συμπεράσματα, τα οποία αμφισβητούν τις υποθέσεις που διατύπωσαν οι ανασκαφείς. Η συγκέντρωση κεραμικών σήμερα θεωρείται ότι αποτελεί ένδειξη του ότι το φρούριο δεν κτίσθηκε πριν το δεύτερο μισό του 8ου αι. Επιπλέον η μαρτυρία για τα κεραμικά κατέστησε σαφές ότι το φρούριο υπήρχε κατά τη νεο-Ασσυριακή περίοδο. Φαίνεται λογικό να υποθέσουμε ότι το φρούριο τουTell Qudadi ήταν ένα από τα πολλά νεο-ασσυριακά φρούρια που κατασκευάστηκαν κατά μήκος της ακτής της Γης του Ισραήλ (κάποια από τα οποία κτίσθηκαν στις εκβολές ποταμών) κατά το τέλος του 8ου και το πρώτο μισό του 7ου αι. π.Χ.

Israel Finkelstein - Lily Singer-Avitz, "The pottery of Khirbet en-Nahas : a rejoinder", 207-218

Οι Smith και Levy (2008) δημοσίευσαν μία συγκέντρωση κεραμικών από το κέντρο παραγωγής χαλκού στο Khirbet en-Nahas στον Ιορδάνη. Με βάση τη χρονολόγηση με 14C και σε αντίθεση προς τις μέχρι τώρα γνώσεις για την τυπολογία των κεραμικών στην περιοχή υποστήριξαν ότι αυτά τα κεραμικά χρονολογούνται στην εποχή του Σιδήρου I και IIA κι ότι δεν υπήρξε μεταγενέστερη δραστηριότητα στην τοποθεσία. Οι συγγραφείς του παρόντος άρθρου υποστηρίζουν ότι τα δείγματα που εστάλησαν για χρονολόγηση προέρχονταν από τα απορρίματα της Εποχής του Σιδήρου ΙΑ και ΙΙΑ, ενώ τα κεραμικά προέρχονται από τη δραστηριότητα μετά την παραγωγή της Εποχής του Σιδήρου ΙΙΒ-C, μια δραστηριότητα, η οποία περιλάμβανε και την κατασκευή ενός φρουρίου στην επιφάνεια της τοποθεσίας. Διατυπώνουν την υπόθεση ότι το φρούριο κτίσθηκε κατά μήκος του εμπορικού δρόμου Ασσυρίας-Αραβίας, στους πρόποδες της ανόδου από το Arabah προς το ασσυριακό διοικητήριο της Buseirah.