Σεμινάριο Ορθοδόξου Ερμηνευτικής / Seminar of Orthodox Hermeneutics

Συνεχίζονται για τέταρτη χρονιά οι συναντήσεις του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ., του οποίου το έργο παρουσιάσαμε και σε παλαιότερες αναρτήσεις. Το θέμα των φετινών συναντήσεων είναι "Παύλεια Θεολογία". Ήδη στην ηλεκτρονική σελίδα του σεμιναρίου έχει αναρτηθεί το πρόγραμμα των φετινών συναντήσεων, το οποίο παραθέτουμε (για αλλαγές και προσθήκες θα σας ενημερώσουμε εν καιρώ):

5 Νοεμβρίου 2009

Χρήστος Οικονόμου (Καθηγητής Κ.Δ., Πρόεδρος του Τμήματος), "Από την ιουδαϊκή εσωστρέφεια στην οικουμενική αποστολή του αποστόλου Παύλου"

Ενημέρωση για το πρόγραμμα του φετινού σεμιναρίου από τον επικ. καθ. Αθανάσιο Παπαρνάκη

26 Νοεμβρίου 2009

Dieter Zeller (ομότ. καθ. Κ.Δ., Johannes Gutenberg-Universität Mainz, Γερμανία), "Questions of Pauline Theology arising from 1 Corinthians"

Παρουσίαση και του εισηγητή και του έργου του από τον επίκ. καθ. Κων/νο Μποζίνη

17 Δεκεμβρίου 2009

Jan Willem van Henten (καθ. Κ.Δ., Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam, Ολλανδία), "The Reception of Daniel 3 and 6 and the Maccabean Martyrdoms in Hebrews 11:33-38"

Παρουσίαση του εισηγητή και του έργου του από την επίκ. καθηγ. Κυριακούλα Παπαδημητρίου

21 Ιανουαρίου 2009

π. Μάξιμος Σιμωνοπετρίτης (καθ. Πατρολογίας, Harvard Divinity School, Η.Π.Α.), "Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στην πατερική ερμηνευτική παράδοση"

Παρουσίαση του εισηγητή και του έργου του από τον αν. καθ. Συμεών Πασχαλίδη

Παρουσίαση του έργου του π. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτη από τον καθ. Θεόδωρο Γιάγκου

25 Φεβρουαρίου 2009

Γεώργιος Γαλίτης (ομότ. καθ. Κ.Δ., Θεολογική Σχολή Παν/μίου Ε.Κ.Π.Α.), "Η Θεολογία των Ποιμαντικών επιστολών σε σχέση με τη γνησιότητά τους"

Παρουσίαση του εισηγητή και του έργου του από τον καθ. Χρήστο Οικονόμου

18 Μαρτίου 2009

Jörg Jeremias (ομότ. καθ. Π.Δ. Philipps-Universität Marburg, Γερμανία), "Μesopotamische und alttestamentliche Prophetie"

Παρουσίαση του εισηγητή και του έργου του από την Δρ. Ευαγγελία Δάφνη

22 Απριλίου 2009

Christian Grappe (καθ. Κ.Δ., Κοσμήτορας τῆς Faculte de Theologie Protestante, Marc Bloch University of Strasbourg, Γαλλία), "Δημιουργία και πτώση στη σύγχρονη έρευνα, στην Αγία Γραφή και στην παύλεια θεολογία"

Παρουσίαση του εισηγητή και του έργου του από τον επίκ. καθ. π. Χρήστο Φιλιώτη-Βλαχάβα

27 Μαΐου 2009

Ομιλητής και θέμα θα ανακοινωθούν αργότερα

17 Ιουνίου 2009

Jörg Frey (καθ. Κ.Δ., Evangelisch-Theologische Fakultät, Ludwig Maximilians-Universität München, Γερμανία), "Basic issues and perspectives of the interpretation of the Gospel of John "

Παρουσίαση του εισηγητή και του έργου του από τη λέκτορα Αικατερίνη Τσαλαμπούνη

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο RThL

Στο νέο τεύχος του Revue Théologique de Louvain 40:3 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

Jean Zumstein, "Narativité et herméneutique du Nouveau Testament. La naissance d'un nouveau paradigme", 324-340

H εμφάνιση της αφηγηματολογίας ως μεθόδου στην εξήγηση της Καινής Διαθήκης δε θα έπρεπε να θεωρηθεί μόνο μία απλή τεχνική βελτίωσης στη μεθοδολογική προσέγγιση των κειμένων. Προδίδει μία βαθειά ανανέωση στην ίδια την ερμηνευτική. Αυτή η αλλαγή καθίσταται σαφής κι από τη χρήση της θεωρίας των τριών μιμήσεων που ανέπτυξε ο Paul Ricoeur στο μνημειώδες έργο του "Temps et récit".

André Winin, "Un lieu pour la présence de Dieu. Parcours biblique", 382-400

Στο άρθρο προσφέρεται ένα πανόραμα όσων λέγονται στις δύο Διαθήκες σχετικά με την "κατοικία" του Θεού, τον τόπο παρουσίας του ανάμεσα στο λαό της διαθήκης. Αυτή η μακρά αφήγηση αναγιγνώσκεται στη μορφή στην οποία παραδίδεται από την ιουδαϊκή και χριστιανική παράδοση. Σκοπός του άρθρου δεν είναι να φέρει στην επιφάνεια τις ιστορικές πραγματικότητες, που κρύβονται πίσω της, αλλά τις μορφές, που συνδέονται με τους τόπους παρουσίας του Θεού ή τους τρόπους παρουσίας του. Έτσι εξετάζονται όσα λέγονται για την Σκηνή του Μαρτυρίου στην έρημο, για το Ναό της Ιερουσαλήμ, την καταστροφή αυτού του ιερού και την εξαγγελία στην Κ.Δ. ενός νέου Ναού.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο RHPR

Στο νέο τεύχος του Revue d' histoire et de Philosophie Religieuses 89:3 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Chr. Bonnard / M.-Chr. Michau, "La maqãlat Bal'am, traité sur Balaam. Un traité samaritain inédit", 289-311

H Maqālat Bal'am, μία μέχρι τώρα ανέκδοτη σαμαριτική πραγματεία, μεταφράσθηκε από ένα χειρόγραφο, το οποίο παραδόθηκε από τον αρχιερέα Eleazar b. Ṣadaqah και τον Abraham Tal. Περιέχει ένα υπόμνημα στα αραβικά σχετικά με την ιστορία του Βαλαάμ, όπως αυτή παραδίδεται στο εβραϊκό κείμενο των Αρ 22-24. 31,8.16.

S. Bénétreau, "Appelation et transcendance: le nom mystérieux de Philippiens 2,9", 313-331

Σύμφωνα με το Φιλ 2,9 ο Χριστός δοξάσθηκε, όταν ο Θεός του έδωσε ένα μυστηριώδες όνομα "πάνω από κάθε άλλο όνομα". Στις περισσότερες μελέτες, οι οποίες πραγματεύονται αυτό το θέμα, εικάζεται ότι το μυστήριο αποκαλύπτεται στο στ. 11, όπου αναφέρεται ότι αυτό το όνομα είναι "Κύριος", ένας από τους τίτλους του ίδιου του Θεού. Αυτό ο τρόπος κατανόησης ωστόσο, ο οποίος βέβαια στηρίζεται σε σοβαρά επιχειρήματα, προκαλεί και πολλά ερωτήματα. Λαμβάνοντας υπόψη τα κείμενα της Κ.Δ., όπου παραμένει ανοικτό το θέμα του ονόματος του Χριστού και το γενικότερο ζήτημα των μυστικών θεϊκών ονομάτων, κανείς μπορεί να ρωτήσεις: γιατί να αφαιρέσουμε από τη διατύπωση τον αινιγματικό της χαρακτήρα, αφού η ιδέα είναι ότι εδώ λόγος για μια δόξα και εξουσία που δε μπορεί να τη διερευνήσει ο άνθρωπος;

Το πιθάρι του Nag Hammadi / The jar of Nag Hammadi

Ο Mark Goodacre έχει αναρτήσει ένα σύντομο κείμενο σχετικά με τις διαστάσεις του πιθαριού μέσα στο οποίο βρέθηκαν 12 κώδικες του Nag Hammadi (μεταξύ άλλων το ευαγγέλιο του Θωμά, του Φιλίππου, το Απόκρυφο Ιωάννου κτλ). Η αρχική εκτίμηση ότι ήταν κάτι παραπάνω από 60 εκ. στο ύψος μεταβλήθηκε σε μετέπειτα περιγραφές σε 6 πόδια (σχεδόν δύο μέτρα). Ένα καλό παράδειγμα για το τι μπορεί κάποιες φορές να συμβεί στις αφηγήσεις. Ένα λάθος μπορεί να παρεισφρήσει σε κάποια στιγμή της προφορικής παράδοσης της ιστορίας κι αυτό στη συνέχεια αναπαραγάγεται χωρίς να γίνεται αντιληπτό πλέον.

Για να διαβάσετε ολόκληρη την ιστορία, πατήστε εδώ.

Βιβλιοπαρουσιάσεις στο Review of Biblical Literature 17/10/2009

Αναρτήθηκαν σήμερα οι νέες βιβλιοκρισίες / βιβλιοπαρουσιάσεις της ηλεκτρονικής έκδοσης του Review of Biblical Literature:

Rein Bos, We Have Heard That God Is with You: Preaching the Old Testament
Reviewed by Jordan M. Scheetz

Brevard Childs, The Church's Guide for Reading Paul: The Canonical Shaping of the Pauline Corpus
Reviewed by Paul E. Trainor

Billie Jean Collins, The Hittites and Their World
Reviewed by Dirk Paul Mielke

Desta Heliso, Pistis and the Righteous One: A Study of Romans 1:17 against the Background of Scripture and Second Temple Jewish Literature
Reviewed by Lars Kierspel

Jörg Lanckau, Der Herr der Träume: Eine Studie zur Funktion des Traumes in der Josefsgeschichte der Hebräischen Bibel
Reviewed by Bart J. Koet

Nicola Laneri, ed., Performing Death: Social Analyses of Funerary Traditions in the Ancient Near East and Mediterranean
Reviewed by Aren Maeir

Pekka Lindqvist, Sin at Sinai: Early Judaism Encounters Exodus 32
Reviewed by James N. Rhodes

Martin Mosse, The Three Gospels: New Testament History Introduced by the Synoptic Problem
Reviewed by Pheme Perkins

Charles Puskas, The Conclusion of Luke-Acts: The Significance of Acts 28:16-31
Reviewed by Deborah Thompson Prince

Huub van de Sandt and Jürgen Zangenberg, eds., Matthew, James, and Didache: Three Related Documents in Their Jewish and Christian Settings
Reviewed by William Varner

Werner Schmidt, Das Buch Jeremia: Kapitel 1-20
Reviewed by Wilhelm J. Wessels

Herman J. Selderhuis, Calvin's Theology of the Psalms
Reviewed by Randall McKinion

Andrew Sloane, At Home in a Strange Land: Using the Old Testament in Christian Ethics Reviewed by Andrew Davies

Robert Stein, Mark
Reviewed by Joel F. Williams

Alan Thompson, One Lord, One People: The Unity of the Church in Acts in Its Literary Setting Reviewed by Bobby Kelly

Τιμητικός τόμος για τον καθ. και ραββίνο Jeffrey H. Tigay /Festschrift for Jeffrey H. Tigay

Από τον εκδοτικό οίκο Eisenbrauns κυκλοφορεί ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του Jeffrey H. Tigay, ραββίνου καθηγητή της Εβραϊκής και των Σημιτικών Γλωσσών στο Παν/μιο της Pensylvannia:

Nili Sacher Fox, David A. Glatt-Gilad & Michael J. Williams (eds.), Mishneh Todah; Studies in Deuteronomy and Its Cultural Environment in Honor of Jeffrey H. Tigay, Eisenbrauns 2009

ISBN: 978-1-57506-156-6

Περιεχόμενα τόμου

• David Stern, "A colleague's appreciation : 'Mr. Deuteronomy': for Jeff Tigay", XII-XVI
• Rifat Sonsino, "A student's appreciation : Dr. Tigay, my teacher", XVII-XX
• Bibliography of the publications of Jeffrey H. Tigay, XXVII-XXXIV
• Michael Carasik, "A deuteronomic voice in the Joseph story", 3-14
• Emanuel Tov, "Textual harmonizations in the ancient texts of Deuteronomy", 15-28
• Baruch J. Schwartz, "The visit of Jethro: a case of chronological displacement? : the source-critical solution", 29-48
• Nili S. Fox, "Gender transformation and transgression : contextualizing the prohibition of cross-dressing in Deuteronomy 22:5", 49-71
• S.D. Sperling, "Dinah, Innah, and related matters", 73-93
• Adele Berlin, "Sex and the single girl in Deuteronomy 22", 95-112
• Michael J. Williams, "Taking interest in taking interest", 113-132
• Yair Zakovitch, "'My father was a wandering Aramean'(Deuteronomy 26:5) or 'Edom served my father'", 133-137
• Mayer I. Gruber, "Rewritten Deuteronomy in 1QS and in m. Sotah 7:5", 139-156
• Richard C. Steiner - Sid Z. Leiman, "The lost meaning of Deuteronomy 33:2 as preserved in the Palestinian Targum to the Decalogue", 157-166
• Gary A. Rendsburg, "Israelian Hebrew features in Deuteronomy 33", 167-183
• David A.Glatt-Gilad, "Revealed and concealed : the status of the law (book) of Moses within the Deuteronomistic History", 185-199
• Ziony Zevit, "Deuteronomy in the temple : an exercise in historical imagining", 201-218
• Shalom M. Paul, "Deuteronom(ist)ic influences on Deutero-Isaiah", 219-227
• Alexander Rofé, "The scribal concern for the Torah as evidenced by the textual witnesses of the Hebrew Bible", 229-242
• Reuven Hammer, "Three midrashim concerning our great leaders, Moses and David : the doctrine of grace in Sifre Deuteronomy", 243-249
• William W. Hallo, "One God for many : philological glosses on monotheism", 253-261
• Victor A. Hurowitz, "The divinity of humankind in the Bible and the ancient Near East : a new Mesopotamian parallel", 263-274
• Israel Knohl, "Does God deceive? : an examination of the dark side of Isaiah's prophecy", 275-291
• Jacob Milgrom, "The unique features of Ezekiel's sanctuary", 293-305
• Shawn Z. Aster, "On the place of Psalm 21 in Israelite royal ideology", 307-320
• Stephen A. Geller, "Myth and syntax in Psalm 93", 321-331
• Edward L. Greenstein, "The problem of evil in the book of Job", 333-362
• Barry L. Eichler, "Examples of restatement in the laws of Hammurabi", 365-400
• Mordechai Cogan, "Literary-critical issues in the Hebrew Bible from an Assyriological perspective : additions and omissions", 401-413
• Dana M. Pike, "Biblical naming reports with al-ken qara", 415-435
• Chaim Cohen, "The ancient critical misunderstanding of Exodus 21:22-25 and its implications for the current debate on abort", 437-458
• Frederick W. Knobloch, "Linen and the linguistic dating of P", 459-474
• Andrea L. Weiss, "A new approach to metaphor in biblical poetry", 475-486
• Baruch A. Levine, "The four private persons who lost their share in the world to come : the judgment of m. Sanh. 10:2", 487-508
• Moshe Greenberg, "Hermeneutical freedom and constraint in Jewish Bible exegesis", 509-524

Στο νέο τεύχος του VigChr / In the new issue of VigChr

Στο νέο τεύχος του Vigiliae Christianae 63:5 (2009) δημοσιεύεται το εξής άρθρο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με την ιστορία του κειμένου και του κανόνα της Κ.Δ.:

Dieter T. Roth, "Did Tertullian Possess a Greek Copy or Latin Translation of Marcion's Gospel?", 429-467

Στο σημαντικό έργο του για το Μαρκίωνα ο Adolf von Harnack ήταν ο πρώτος που υποστήριξε τη θέση ότι ο Τερτυλλιανός είχε στη διάθεσή του μία λατινική μετάφραση του Ευαγγελίου του Μαρκίωνα, όταν έγραφε το έργο Adversus Marcionem. Η θέση αυτή έγινε γρήγορα αποδεκτή από τους ερευνητές κατά τον 20ο αιώνα. Ωστόσο αρκετοί ειδικοί, οι οποίοι επικεντρώθηκαν πρόσφατα στο έργο του Μαρκίωνα Αποστολικόν, προέβαλαν τις αντιρρήσεις τους σε αυτήν τη θέση του Harnack. Ιδιαίτερα η πρόσφατη μελέτη του Ulrich Schmid για τις ομοιότητες και τις διαφορές στο λεξιλόγιο των παραθέσεων του Τερτυλλιανού από τα δικά του συγγράμματα κι εκείνα του Μαρκίωνα κατέδειξαν ότι είναι πολύ πιθανότερο ο Τερτυλλιανός να μετέφρασε το κείμενο του Μαρκίωνα ad hoc από ένα ελληνικό αντίγραφο του Αποστολικού. Στο άρθρο γίνεται μία ανάλογη εξέταση του λεξιλογίου του ευαγγελίου του Μαρκίωνα, η οποία αποκαλύπτει ότι κατά πάσα πιθανότητα ο Τερτυλλιανός δούλεψε με ένα ελληνικό αντίγραφο κι όχι με μία λατινική μετάφραση αυτού του κειμένου.

Επίσης στο ίδιο τεύχος δημοσιεύεται η βιβλιοκρισία της μονογραφίας του Herbert Schmid, Die Eucharistie ist Jesus. Anfänge einer Theorie des Sakraments im koptischen Philippusevangeliums, 2007 από τον Bas van Os.

Μαγνητοφωνημένη διάλεξη για τους χρησμούς των θεών / Podcast on the divine oracles

Στην ιστοσελίδα του σήμερα ο Phil Harland ανάρτησε μία ακόμη μαγνητοφωνημένη διάλεξη στη σειρά Honouring the Gods in the Roman Empire με θέμα τους χρησμούς των θεών. Ως παράδειγμα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο ο Harland αναφέρει τα γνωστά μαντεία του Απόλλωνα στον Κλάρο και στα Δίδυμα. Για να ακούσετε τη μαγνητοφωνημένη διάλεξη, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του Australian Biblical Review

Στο νέο τεύχος του Australian Biblical Review 57 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Brian Boyle, "'Holiness has a shape' : the place of the altar in Ezekiel's visionary plan of sacral space (Ezekiel 43:1-12, 13-17, 18-27)", 1-21
• John Hill, "Writing the prophetic word : the production of the book of Jeremiah", 22-33
• James M.Trotter, :"The genre and setting of Psalm 45", 34-46
• John A. Cabrido, "A typology for discipleship : the narrative function of paidion in Matthew's story of Jesus", 47-60
• James S. MacLaren, "A note on method in historical Jesus studies", 61-71

Ἀρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο JETS

Στο νέο τεύχος του Journal of Evangelical Theological Society 52:3 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Greg Goswell, “The Order of the Books in the Greek Old Testament,” 449–466
• Chee-Chiew Lee, “גים in Genesis 35:11 and the Abrahamic Promise of Blessings for the Nations,” 467–482
• Kevin W. McFadden, “The Fulfillment of the Law’s Dikaiōma: Another Look at Romans 8:1–4,” 483–497
• Andrew S. Malone, “God the Illeist: Third-Person Self-References and Trinitarian Hints in the Old Testament,” 499–518