Η χρήση του Λουκά από το Ματθαίο; / Matthew's use of Luke?

Οι Marc Goodacre και James McGrath συζητούν σήμερα την πιθανότητα εξάρτησης του Ματθαίου από τον Λουκά, μια υπόθεση που διατύπωσε και ο Martin Hengel (την παραθέτει ο Michael Bird στο ιστολόγιό του σήμερα). Και ο Goodacre και ο ΜcGrath ξεκινούν αποκλείοντας την υπόθεση της Q, ενώ όμως ο McGrath προτείνει την εξάρτηση του Ματθαίου από τον Λουκά, ο Goodacre θεωρεί ότι προηγείται ο Ματθαίος, στον οποίο στηρίζεται ο Λουκάς.

Ανεύρεση τελετουργικού λουτρού / Discovery of a ritual bath

Στην επίσημη ιστοσελίδα της Israel Antiquities Authority ανακοινώνεται ότιαρχαιολόγοι έφεραν στο φως μεγάλο τελετουργικό λουτρό (miqvah) στην περιοχή του δυτικού τείχους της Ιερουσαλήμ. Το λουτρό χρονολογείται στα τέλη της εποχής του Δεύτερου Ναού. Το κτίριο είναι υψηλής ποιότητας και ομοιάζει με κτίρια που έκτισε ο βασιλιάς Ηρώδης. Το δημοσίευμα συνδέει το κτίριο, μέσα στο οποίο βρέθηκε το miqvah, με το χώρο, όπου λάμβαναν χώρα οι συνεδριάσεις του Sanhedrin. Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του JSPs

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the Pseudepigrapha 19:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Ivor H. Jones, "The Finale of the Wisdom of Solomon: Its Context, Translation and Significance", 3-43
Σε αυτό το άρθρο ο συγγραφέας εξετάζει διεξοδικά τη γλώσσα, τη συνάφεια, το περιεχόμενο και τη λειτουργία του Σοφ 19,18-22. Αυτή η ανάλυση ρίχνει φως στη λογοτεχνική δομή και στο χαρακτήρα ολόκληρου του βιβλίου καθώς και στο θρησκευτικό και πολιτιστικό του υπόβαθρο. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη μετάφραση του Σοφ 19,18 και στους μουσικούς όρους του και τις μουσικές εικόνες. Αυτή η προσέγγιση οδηγεί σε νέα συμπεράσματα, όσον αφορά στις αναφορές, που υπάρχουν στο βιβλίο, στα κοσμικά στοιχεία, συμπεράσματα, τα οποία είναι σημαντικά τόσο για το βιβλίο στο σύνολό του όσο και για τον εντοπισμό της εκτενούς φιλολογικής ιστορίας αυτής της φράσης. Τέλος, το ενδιαφέρον στρέφεται στη δομή και στο χαρακτήρα του βιβλίου και παρέχονται κριτήρια για την εκτίμηση των πρόσφατων υποθέσεων, όσον αφορά στα κύρια χαρακτηριστικά του.

Ephraim Nissan, "On Nebuchadnezzar in Pseudo-Sirach", 45-76
Ο Ψ-Σειράχ είναι σαφώς ένα ψευδεπίγραφο, ακόμη κι αν ο Ben Sira, ο πρωταγωνιστής, αναφέρεται στο τρίτο πρόσωπο. Είναι μία πρώιμη μεσαιωνική εβραϊκή συλλογή ομηλιτικών κειμένων, που έχει τη δομή μίας συνομιλίας μεταξύ του παιδιού-θαύμα Ben Sira (του γιου του Ιερεμία) και του βασιλιά Ναβουχοδονόσσορα. Στο άρθρο ο συγγραφέας συζητά την δομή του βιβλίου ως ιστορία-πλαίσιο, στην οποία ο Ναβουχοδονόσσωρ και ο Ben Sira είναι συνομιλητές. Έρχεται σε αντίθεση προς μία άλλη πηγή, η οποία γελά εις βάρος του Ναβουχοδονόσσορα. Λαμβάνεται υπόψη επίσης η διαφορά ανάμεσα στον τρόπο που αντιμετωπίζεται ο καταστροφέας του Πρώτου Ναού και πώς οι ραββινικές πηγές αντιμετώπισαν τον Βεσπασιανό και τον Τίτο. Το χωρίο που πλησιάζει περισσότερο στο μοτίβο του Ψ-Σειράχ είναι μία επιμέρους αφήγηση, όπου ο R. Joanan ben Zakkai έρχεται για να σώσει τον Βεσπασιανό, καθώς αυτός, αφού πληροφορήθηκε, ενώ έβαζε το ένα παπούτσι, ότι οι Ρωμαίοι τον έκαναν βασιλιά, δε μπορεί να βάλει το άλλο. Αντιθέτως η εμφάνιση του ψευδο-Νέρωνα διαμόρφωσε την πρώιμη ραββινική αφήγηση για τον Νέρωνα, κι αν θέλει κανείς να εντοπίσει ένα παράλληλο του Νέρωνα προς στις ιουδαϊκές χλευαστικές περιγραφές του Ναβουχοδονόσσορα, τότε αυτό είναι τα λατινικά Commenta Bernesia προς τα Pharsalia του Λουκιανού.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στα νέα τεύχη του ThZ / Articles of biblical interest in the new issues of ThZ

Στα δύο τελευταία τεύχη του Theologische Zeitschrift 65:3 (2009) και Sonderheft δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

ThZ 65:3 (2009)
Klaus Haacker, "Rezeptionsgeschichte und Literarkritik. Anfragen an die communis opinio zum Corpus Paulinum", 209-228

Η συνειδητοποίηση των προβλημάτων, τα οποία προέκυψαν ή έγιναν περισσότερο συγκεκριμένα εξαιτίας της εμφάνισης στην έρευνα των παύλειων επιστολών της λεγόμενης "new perspective", οδηγεί σε μία επανεξέταση των θεολογικών επιχειρημάτων της λογοτεχνικής κριτικής (Literarkritik) των παύλειων επιστολών. Μία σειρά από κριτήρια, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό του δευτεροπαύλειου χαρακτήρα ορισμένων παραδεδομένων επιστολών του Παύλου, αποδεικνύονται απάντηση μίας ομολογιακής ή με κάποιον άλλον τρόπο περιορισμένης πρόσληψης της θεολογίας του Παύλου, η οποία όμως δεν μπορεί να συλλάβει το πλάτος και την ευελιξία της σκέψης του. Ο συγγραφέας του άρθρου προτείνει μία αποδέσμευση της φιλολογικής κριτικής του corpus paulinum από θεολογικές προϋποθέσεις και τον περιορισμό της σε μη θεολογικούς παράγοντες (π.χ. υφολογικούς, χρονολογικούς, γεωγραφικούς).

Christina Tuor-Kurth, "Unreinheit und Gemeinschaft. Erwägungen zum neutestamentlichen Gebrauch von κοινός ", 229–245

O ελληνικός όρος "κοινος" απαντά με τη διπλή σημασία - ο κοινός αλλά και ο "ακάθαρτος"- μόνο στην ελληνιστική-ιουδαϊκή γραμματεία και στην Κ.Δ. Επιπλέον με τη δεύτερη σημασία, του ακάθαρτου, απαντά στο αρχαιότερο παράδειγμα, εκείνο του 1 Μακκ, όχι μόνο με την έννοια της λατρευτικής ακαθαρσίας, αλλά δηλώνει και όσα διακρίνουν τους Ιουδαίους από τους μη Ιουδαίους. Ο όρος "κοινός" μπορεί να χαρακτηρίζει τους μη Ιουδαίους. Στο άρθρο η συγγραφέας ξεκινά από αυτήν τη διαπίστωση και εξετάζει τρία καινοδιαθηκικά κείμενα, στα οποία γίνεται λόγος για τα κοινά τραπέζια και τις κοινές τροφές, κάτι που σύμφωνα με την Τορά είναι ακάθαρτο. Καταδεικνύει επίσης πώς εξαιτίας της αυξανόμενης προσχώρησης στο χριστιανισμό πιστών από τα έθνη, αίρονται σταδιακά τα όρια μεταξύ Ιουδαίων και μη Ιουδαίων. Από τη συζήτηση για το καθαρό και το ακάθαρτο μεταφερόμαστε στην ιδέα ότι είναι δυνατή εν Χριστώ μία κοινωνία μεταξύ Ιουδαίων και μη Ιουδαίων.

ThZ 65, Sonderheft (2009)

Versöhnung und Wandel
Reconciliation and Transformation

Festschrift für Martin Anton Schmidt zum 90. Geburtstag am 20. Juli 2009

• Klaus Seybold, "Der Jesajapsalm (Jes 12,1-6)", 7-17
• Ernst Jenni, "Erwägungen zur Etymologie der althebräischen Modalpartikel nā'", 18–27
• Thomas Domanyi, "Die Rolle der Vernunft in der Verkündigung Jesu. Eine anthropozentrische Annäherung an das Markus-Evangelium", 28–46
• Rudolf Brändle, "Mehrsprachigkeit im spätantiken Antiochien", 47–61
• Ekkehard W. Stegemann, "Calvin als Ausleger der Heiligen Schrift", 73–89
• Palle J. Olsen, "Heinrich Bullinger and the Annotations on John’s Revelation in the Geneva Bible of 1560", 105–146

Συνέδρια διεθνών βιβλικών οργανισμών 2010 / Conferences of international biblical societies in 2010

Σας δίνουμε τις ημερομηνίες των μεγάλων διεθνών διοργανώσεων βιβλικών εταιριών κατά το έτος 2010:

SBL
Tartu Εσθονίας, 25-29 Iουλίου (το συνέδριο θα διοργανωθεί από κοινού με την EABS)

EABS
Tartu Eσθονίας, 25-29 Ιουλίου (το συνέδριο θα διοργανωθεί από κοινού με την SBL)

SNTS
Βερολίνο, 27-31 Ιουλίου

IOSOT
Ελσίνκι, 1-6 Αυγούστου

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο RThL / RThL: two articles of biblical interest

Στο νέο τεύχος του Revue Theologique de Louvain 40:3 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Jean Zumstein, "Narrativité et hermιneutique du Nouveau Testament", 324-340

H ανάπτυξη της αφηγηματολογίας ως στοιχείου της ερμηνείας της Κ.Δ. θα πρέπει να θεωρηθεί ως μία απλή τεχνική βελτίωση στη μεθοδολογικά εδραιωμένη προσέγγιση του κειμένου. Προϋποθέτει μία βαθειά ανανέωση της ίδιας της ερμηνευτικής. Αυτή η αλλαγή μπορεί να καταστεί σαφής χρησιμοποιώντας τη θεωρία των τριών μιμήσεων, την οποία ανάπτυξε ο Paul Ricoeur στο μνημειώδες έργο του «Temps et récit» («Ο χρόνος και η αφήγηση»).

André Winin, " Un lieu pour la présence de Dieu. Parcours biblique", 382-400
Στο άρθρο παρέχεται ένα πανόραμα των όσων αναφέρουν οι δύο διαθήκες για "την κατοικία του Θεού", τον τόπο της παρουσίας του ανάμεσα στο λαό της διαθήκης. Αυτή η μακρά αφήγηση αναγιγνώσκεται με τον τρόπο που μεταδίδεται από την ιουδαϊκή και χριστιανική παράδοση. Σκοπός είναι να παρουσιασθούν όχι οι ιστορικές πραγματικότητες, που βρίσκονται στη βάση αυτής της αφήγησης, αλλά τα πρόσωπα, τα οποία συνδέει με τους τόπους παρουσίας του Θεού ή τους τρόπους παρουσίας του. Επομένως εξετάζονται τα όσα λέγονται για τη Σκηνή του Μαρτυρίου στην έρημο, για το ναό στην Ιερουσαλήμ, την καταστροφή αυτού του ιερού και τη εξαγγελία της Κ.Δ. για ένα νέο ναό.

Το νέο τεύχος του JETS / The new issue of JETS

Στο νέο τεύχος του Journal of the Evangelical Theological Society 52:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• C.H. Bullock, "Wisdom, the 'amen' of Torah", 5-18
• Peter J. Gentry, "The text of the Old Testament", 19-45
• Stephen G. Dempster, "Canons on the right and canons on the left : finding a resolution in the canon debate", 47-77
• Daniel B. Wallace, "Challenges in New Testament textual criticism for the twenty-first century", 79-100
• Charles E. Hill, "The New Testament canon : deconstructio ad absurdum?", 101-119

Έκθεση "Γυάλινος κόσμος" στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης / "Glass world" at the Archaeological Museum of Thessalonica

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης λειτουργεί μέχρι και το τέλος του 2010 έκθεση με τον τίτλο "Γυάλινος κόσμος" αφιερωμένη στην αρχαία υαλουργία, στην χρήση του γυαλιού και στις συμβολικές διαστάσεις του κατά την αρχαιότητα. Ο επισκέπτης μπορεί να δει ευρήματα από όλη τη Μακεδονία, τη Θράκη και τη Β. Θεσσαλία, τα οποία χρονολογούνται από Ύστερη Εποχή του Χαλκού (14ος αι. π.Χ.) έως και την Ύστερη Αρχαιότητα (4ος αι. μ.Χ.).

Στον περιβάλλοντα χώρο του μουσείου υπάρχουν επίσης αρχαιότητες που χρονολογούνται από τον 2ο έως και τον 4ο αι. μ.Χ. Εκτός από τα διάφορα ταφικά μνημεία, ενδιαφέρον παρουσιάζει η υποθετική ανάπλαση μίας πλούσιας αστικής οικίας.

Πηγή: in.gr

Ρωμαϊκό αμφιθέατρο στην Τιβεριάδα / Roman amphitheater in Tiberias

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Haaretz.com Ισραηλινοί αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ρωμαϊκό αμφιθέατρο, το οποίο χρονολογείται στις αρχές του 1ου αι. μ.Χ. Το οικοδόμημα αρχικά εντοπίστηκε αρχικά το 1990 κοντά στο όρος Berniki, ενώ μόλις το 2009 άρχισε να ανασκάπτεται. Εκτιμάται ότι είχε χωρητικότητα 7000 ανθρώπων. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο, σύμφωνα με τον εκλιπόντα αρχαιολόγο Izhar Hirshfeld, ο οποίος έκανε τις πρώτες ανασκαφές, είναι ότι αυτό το αμφιθέατρο βρίσκεται μέσα σε ιουδαϊκή συνάφεια. Η Τιβεριάς ήταν μια ιουδαϊκή πόλη κάτω από ρωμαϊκή κατοχή. Τα ευρήματα της πόλης, σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Valid Atrash, ο οποίος συμμετέχει στις ανασκαφές, βεβαιώνουν ότι η Τιβεριάς ήταν μια ιδιαίτερα ανοικτή πόλη.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Βιβλικές μορφές στα δευτεροκανονικά βιβλία / Biblical figures in deuterocanonical books

Από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter κυκλοφορεί ένας συλλογικός τόμος με τα πρακτικά συνεδρίου της International Society for the Study of Deuterocanonical and Cognate Literature (ISDCL) που πραγματοποιήθηκε στο Tübingen:

Hermann Lichtenberger - Ulrike Mittmann-Richert (εκδ.), Biblical Figures in Deuterocanonical and Cognate Literature (Deuterocanonical and Cognate Literature. Yearbook 2008), de Gruyter 2009
ISBN 978-3-11-020368-4
98 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Οι μελέτες στον παρόντα τόμο πραγματεύονται ζητήματα της πρόσληψης και λειτουργίας των βιβλικών μορφών μέσα στα λεγόμενα δευτεροκανονικά βιβλία της εβραϊκής Βίβλου και την αρχαία ιουδαϊκή γραμματεία και κυρίως το ερώτημα της μεταμόρφωσης του νοήματος των επιμέρους βιβλικών μορφών κατά την ελληνιστική εποχή. Μέσα από μία σειρά διαφορετικών προσεγγίσεων αναλύεται η θρησκευτική λειτουργία αυτών των μορφών σε μία περίοδο μεγάλων πολιτικών και πολιτισμικών αλλαγών καθώς επίσης και ο ρόλος τους στη διαδικασία επαναπροσδιορισμού της ιουδαϊκής ταυτότητας σε μία εποχή, κατά την οποία ο ιουδαϊκός λαός υπέφερε κάτω από μία σκληρή κυριαρχία και ζούσε διασκορπισμένος σε όλον τον κόσμο. Ένα πρώτο βήμα προς την ένταξη του θέματος στο ευρύτερο πλαίσιο της συστηματικής αναθεώρησης των μεταβιβλικών θεολογικών εξελίξεων είναι η προσπάθεια διερεύνησης τόσο ιστορικά όσο και θεολογικά του ζητήματος της μεταβολής του τρόπου κατανόησης των βιβλικών μορφών.